Supreme Court allows appeal against lower court's dismissal of public intervention due to failure to consider facts.

Απόφαση 2270 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2270/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Γεώργιο Σακκά, Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη και Χαράλαμπο Καλαματιανό, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Νοεμβρίου 2014, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Θωμαΐδα Κουρτέση, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Λ. Μ. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηρακλή Γεωργαντή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-3-2007 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς και συνεκδικάστηκε με την από 14-9-2007 κύρια παρέμβαση του ήδη αναιρεσείοντος. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3601/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 549/2013 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 21-11-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς διάβασε την από 29-10-2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της από 21-11-2013 αιτήσεως για αναίρεση, ως προς το δεύτερο λόγο της, της υπ' αριθμ. 549/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ, για παρά το νόμο μη κήρυξης απαραδέκτου είναι αόριστος (άρθρα 118 αριθ. 4 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), αν στο αναιρετήριο δεν ιστορείται, ότι το απαράδεκτο προτάθηκε από τον αναιρεσείοντα ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας (ΑΠ 1654/2005). Με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως αποδίδεται στην απόφαση του Εφετείου η πλημμέλεια, ότι παρά το νόμο δεν κήρυξε το απαράδεκτο της από 20-3-2007 (αριθ. εκθ. καταθ. 2586/2007) αιτήσεως του αναιρεσιβλήτου για διόρθωση εσφαλμένης εγγραφής στα οικεία κτηματολογικά βιβλία, στην οποία το αναφερόμενο ακίνητο φέρεται ως "αγνώστου ιδιοκτήτη" και αναγνώριση αυτού ως κυρίου τούτου, αφού με αυτήν εισήχθη διαφορά ως προς τη διάγνωση του αμφισβητουμένου δικαιώματος κυριότητος επί του επιδίκου ακινήτου, ενώ πρόκειται για δίκη εκουσίας δικαιοδοσίας, κατά την οποία δικάζεται μόνο η αίτηση διόρθωσης αρχικής εγγραφής. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αόριστος, διότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο πρότεινε ενώπιον του Εφετείου το απαράδεκτο.

2. Κατά το άρθρο 744 ΚΠολΔ το δικαστήριο μπορεί και αυτεπαγγέλτως να διατάξει κάθε μέτρο πρόσφορο για την εξακρίβωση πραγματικών γεγονότων, ακόμη και εκείνων που δεν έχουν προταθεί και ιδιαίτερα γεγονότων που συντελούν στην προστασία των ενδιαφερομένων ή της έννομης σχέσης ή του γενικότερου κοινωνικού συμφέροντος.

Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται σε όλες τις υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας, γνήσιες και μη γνήσιες. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 745 ΚΠολΔ έως την περάτωση και της τελευταίας συζήτησης στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο επιτρέπεται η προβολή πραγματικών ισχυρισμών, ενώ κατά το άρθρο 765 ΚΠολΔ κατά τη δίκη στο Εφετείο μπορούν να υποβληθούν νέοι πραγματικοί ισχυρισμοί και είναι δυνατή η επίκληση και η προσαγωγή νέων αποδεικτικών μέσων.

Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει, ως συνέπεια του καθιερούμενου ανακριτικού συστήματος στην εκουσία δικαιοδοσία και της εν γένει ελαστικότητας της διαδικασίας, επιτρέπεται η προβολή των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών σε κάθε στάση της πρωτοβάθμιας δίκης, αλλά και στην κατ' έφεση δίκη και καθιερώνεται εξαίρεση από το συγκεντρωτικό σύστημα, αλλά και από το άρθρο 224 ΚΠολΔ, στο μέτρο που επιτρέπει τη συμπλήρωση, αλλά και τη μεταβολή της αιτήσεως με νέα στοιχεία και μετά την πρώτη συζήτηση.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση, κατά τη συζήτηση της από 20-3-2007 (αριθ. κατ. 2586/2007) αιτήσεως του αναιρεσιβλήτου για διόρθωση ανακριβούς εγγραφής στα οικεία κτηματολογικά βιβλία, την οποία το αναφερόμενο ακίνητο φέρεται να έχει "άγνωστο ιδιοκτήτη" και αναγνώριση αυτού ως κυρίου τούτου, παρενέβη το αναιρεσείον με το από 14-9-2007 δικόγραφο κυρίας παρεμβάσεως (αριθ.

κατ. 7934/2007), ισχυριζόμενο ότι το Ελληνικό Δημόσιο κατέστη κύριο του επιδίκου ακινήτου με μόνη την κήρυξη της απαλλοτρίωσης αυτού, με την υπ' αριθμ. 48923/28-5-1932 απόφαση των Υπουργών Γεωργίας και Πρόνοιας, προς ανέγερση Προσφυγικού Συνοικισμού. Το Εφετείο, δικάζοντας την υπόθεση κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρ. 6 παρ. 3 ν. 2664/ 1998), σχετικά με την κυρία παρέμβαση, δέχτηκε τα εξής: "Στην κρινόμενη περίπτωση από την επισκόπηση του δικογράφου της κυρίας παρεμβάσεως προκύπτει ότι το κυρίως παρεμβαίνον - εκκαλούν στήριξε τη γένεση του δικαιώματός του, το οποίο θεώρησε ως επικρατέστερο του (όποιου) δικαιώματος του αιτούντος - καθού η κυρία παρέμβαση - εφεσιβλήτου, στην παραδοχή ότι η ανωτέρω αναγκαστική απαλλοτρίωση συντελέστηκε με μόνη την κήρυξή της ενώ κάτι τέτοιο δεν αρκούσε, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στην υπό στοιχείο 6 νομική σκέψη.

Έπρεπε δηλαδή το κυρίως παρεμβαίνον - εκκαλούν να ισχυριστεί προσθέτως και βεβαίως, σε περίπτωση αρνήσεως της ουσιαστικής βασιμότητας του ισχυρισμού του, να αποδείξει ότι είτε κατέλαβε το απαλλοτριωθέν με εμφανείς πράξεις και ενέργειες στο απαλλοτριούμενο που δηλώνουν την πραγματική περιέλευσή του σ' αυτόν που τις ενήργησε είτε ότι κατέβαλε την αποζημίωση για το απαλλοτριωθέν έως τις 15-04-1957.

Όμως αυτό ουδένα των ανωτέρω ισχυρισμών διέλαβε στην κυρία παρέμβασή του. Επομένως, υπό τα εκτιθέμενα στο δικόγραφό της πραγματικά περιστατικά, η ένδικη κυρία παρέμβαση δεν στηριζόταν στον νόμο και, για τον λόγο αυτό, έπρεπε να απορριφθεί. Μετά από αυτά πρέπει να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη απόφαση κατά το μέρος της με το οποίο κρίθηκε η κυρία παρέμβαση, εφόσον για την έτερη διάταξή της αυτή δηλαδή για την παραδοχή της αιτήσεως δεν διατυπώνεται ειδικός λόγος εφέσεως, να κρατηθεί από το Δικαστήριο τούτο προς κρίση η από 14-09-2007 κυρία παρέμβαση και να απορριφθεί αυτή (κυρία παρέμβαση) ως μη νόμιμη".

Από τις προτάσεις του αναιρεσείοντος στον πρώτο βαθμό, που επισκοπούνται παραδεκτά από τον Άρειο Πάγο (άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), οι οποίες υποβλήθηκαν παραδεκτά κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο (26-1-2011), το Ελληνικό Δημόσιο, συμπληρώνοντας το περιεχόμενο της κυρίας παρεμβάσεως ισχυρίστηκε, ότι κατέστη κύριο της επιδίκου εκτάσεως κατόπιν της από του έτους 1932 νομίμου απαλλοτριώσεώς της και καταλήψεώς της με τις αναφερόμενες υλικές πράξεις νομής, όπως η σύνταξη ρυμοτομικού σχεδίου της όλης επίδικης έκτασης, στην οποία περιλαμβάνεται και το επίδικο οικόπεδο, δημοσίευση αυτής στο Φ.Ε.Κ.

και η έκδοση προσωρινών και οριστικών παραχωρητηρίων σε όμορα οικόπεδα του επιδίκου, το οποίο παρέμεινε αδιάθετο ως απόθεμα γης για μελλοντική χρήση, η έκδοση των οποίων προϋποθέτει επιτόπια μετάβαση των μηχανικών και εμβαδομέτρηση της περιοχής. Τον ισχυρισμό αυτό, που συμπληρώνει όσα αναφέρονται στο δικόγραφο της κυρίας παρεμβάσεως, επανέφερε με το δικόγραφο της από 27-9-2011 έφεσής του.

Το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό αυτό και απέρριψε την κυρία παρέμβαση ως μη νόμιμη. Με την κρίση του αυτή υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ και συνεπώς είναι βάσιμος ο δεύτερος λόγος της αναιρέσεως.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης της έρευνας του τρίτου λόγου της αναιρέσεως, που αναφέρεται στη μη λήψη υπόψη εγγράφων (άρθρ. 559 αριθ. 11 ΚΠολΔ), να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλον δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος που κατέθεσε και προτάσεις, μειωμένη όμως κατά το άρθρο 22 παρ. 1 ν. 3693/1957.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 549/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλον δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 28 Νοεμβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Δεκεμβρίου 2014.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ