Supreme Court allows appeal against lower court's refusal to award damages for alleged unfair competition.

Απόφαση 2269 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 2269/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Οκτωβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ-ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΟΥ" με το διακριτικό τίτλο "ΑΞΟΝΑΣ ΜΒ ΑΤΕΒΕ" που εδρεύει στην Πάτρα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Κανελλόπουλο.

Της αναιρεσίβλητης : Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΟΞΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "ΔΟΞΑ ΑΒΕΤΕ" που εδρεύει στον Πύργο Ηλείας και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Ανδρονόπουλο, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-9-2004 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 256/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 1235/2007 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 11-2-2008 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου ανέγνωσε την από 4-10-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου και την απόρριψη των λοιπών λόγων της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και αν παραβιάσθηκαν οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 του Α.Κ. Οι ερμηνευτικοί αυτοί κανόνες εφαρμόζονται από το δικαστήριο της ουσίας, όταν, κατά την ανέλεγκτη ως προς αυτό, κρίση του, διαπιστώνει ότι υπάρχει στη σύμβαση κενό ή αμφιβολία σχετικά με τη δήλωση της βουλήσεως των συμβαλλομένων.

Η διαπίστωση αυτή του δικαστηρίου της ουσίας μπορεί είτε να αναφέρεται στην απόφαση ρητώς, είτε να προκύπτει απ' αυτήν έμμεσα όταν, παρά τη μη ρητή αναφορά της ή ακόμα και παρά τη ρητή διαβεβαίωση περί της ανυπαρξίας της, το δικαστήριο προβαίνει, σε ερμηνεία της συμβάσεως, ερμηνεία η οποία αποκαλύπτει ότι το δικαστήριο βρέθηκε μπροστά σε κενό ή αμφιβολία σχετικά με τη δήλωση της βουλήσεως των συμβαλλομένων, η οποία ακριβώς δημιούργησε την ανάγκη να καταφύγει σε ερμηνεία της.

Εάν, παρά την άμεση ή έμμεση αυτή διαπίστωση της υπάρξεως κενού ή αμφιβολίας, το δικαστήριο της ουσίας δεν προσφύγει, για να ανεύρει την αληθινή βούληση των συμβληθέντων, στους ερμηνευτικούς κανόνες που περιέχονται στις πιο πάνω διατάξεις, παραβιάζει, με τη μη εφαρμογή τους, τους κανόνες αυτούς. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε, ανελέγκτως, τα ακόλουθα:

Με το από 3-9-2003 ιδιωτικό συμφωνητικό που καταρτίστηκε μεταξύ της εναγόμενης - αναιρεσίβλητης και της εταιρίας " Γεώργιος Λαδόπουλος ΑΤΕ", η εναγομένη ανέλαβε υπεργολαβικά την εκτέλεση του 40% του δημόσιου ολυμπιακού έργου "Ανακατασκευή Επέκταση και ενίσχυση εστρωμένων επιφανειών Α/Δ Αράξου Β'Φάση " (ασφαλτικές εργασίες κ.λ.π.), την εκτέλεση του οποίου είχε αναλάβει η εταιρία Γ.

Λαδόπουλος ΑΤΕ. Το έργο αυτό είχε συμβατικό χρόνο περαίωσης τον Μάρτιο του έτους 2004 και χρόνο έναρξης τον Οκτώβριο του έτους 2002. Το ασφαλτικό συγκρότημα της εναγομένης είχε ενταχθεί στα επενδυτικά προγράμματα του Υπουργείου Ανάπτυξης και ως εκ τούτου η εναγόμενη είχε πρόσθετο λόγο να περαιωθεί εγκαίρως το αναληφθέν από αυτήν έργο και ακολούθως να εγκαταστήσει οριστικώς το ασφαλτικό της συγκρότημα στην περιοχή του ...

το συντομότερο δυνατόν, διότι σε αντίθεση περίπτωση θα έχανε την εγκριθείσα από το Υπουργείο Ανάπτυξης επιδότηση, για την εκταμίευση της οποίας ήταν απαραίτητο η μονάδα της εναγόμενης να έχει εγκατασταθεί προηγουμένως στο δήμο της Αρχαίας Ολυμπίας. Η ενάγουσα (αναιρεσείουσα) εταιρία, η οποία στην περιοχή ασκούσε και αυτή από το έτος 1996 επιχείρηση παραγωγής και διάθεσης ασφαλτομίγματος στη βιομηχανική περιοχή των Πατρών, φοβούμενη μείωση της πελατείας της εξ αιτίας ενδεχόμενης και αδικαιολόγητης παράτασης εκτέλεσης του αναληφθέντος από την εναγομένη έργου του αεροδρομίου Αράξου, η οποία θα έδινε τη δυνατότητα στην τελευταία να διαθέσει ασφαλτόμιγμα σε απεριόριστο αριθμό εργοληπτών σε φθηνότερες ανταγωνιστικές τιμές, την 25-6-2004, όταν σχεδόν τελείωνε το έργο και πλησίαζε η παύση λειτουργίας του ασφαλτικού συγκροτήματος της εναγομένης στην περιοχή του Αράξου, ήλθε σε συμφωνία με την εναγομένη, καταρτίζοντας το από 25-6-2004 ιδιωτικό συμφωνητικό.

Με βάση τον όρο 6 του συμφωνητικού η εναγομένη ανέλαβε έναντι της ενάγουσας την υποχρέωση, "αμέσως με την ολοκλήρωση του έργου για τις ανάγκες του οποίου και μόνο υφίσταται και λειτουργεί η μονάδα της ασφαλτομίγματος στην περιοχή του Αράξου και το αργότερο στις 10 Ιουλίου 2004 να αποσυναρμολογήσει και να μετεγκαταστήσει σε περιοχή του νομού Ηλείας, το συγκρότημα παραγωγής ασφαλτομίγματος και ολόκληρο τον εξοπλισμό που το απαρτίζει, ενώ με τον όρο 7 συμφωνήθηκε σε βάρος της εναγομένης ποινική ρήτρα 10.000 ευρώ για κάθε ημέρα καθυστέρησης μετεγκατάστασης της μονάδας της στο νομό Ηλείας ".

Με βάση τον επιδιωκόμενο από τις συμβληθείσες σκοπό (συνεχίζει το Εφετείο), που ήταν η παύση της λειτουργίας του ασφαλτικού συγκροτήματος της εναγομένης στην περιοχή του Αράξου και της συνακόλουθης παραγωγής ασφαλτομίγματος από την 11 Ιουλίου 2004 και εντεύθεν και όχι αυτή καθεαυτή η αποσυναρμολόγηση και η μεταφορά του εξοπλισμού του ασφαλτικού συγκροτήματος της εναγόμενης στην περιοχή της Αρχαίας Ολυμπίας, η οποία ούτως ή άλλως θα απαιτούσε εύλογο χρόνο μετά την παύση της λειτουργίας της μονάδας παραγωγής ασφαλτομίγματος, η συμφωνηθείσα μεταξύ των διαδίκων ποινική ρήτρα πρέπει να θεωρηθεί ότι καταπίπτει σε βάρος της εναγόμενης οφειλέτριας, όταν και εφόσον η τελευταία εξακολουθεί να λειτουργεί τη μονάδα της στην περιοχή του Αράξου, παράγοντας ασφαλτόμιγμα και μετά την 10 Ιουλίου 2004.

Από αυτά που δέχθηκε το Εφετείο προκύπτει, εμμέσως, αλλά σαφώς, ότι διαπίστωσε ότι οι δηλώσεις της βουλήσεως των συμβληθέντων στην από 3-9-2003 μεταξύ τους σύμβαση δεν ήταν σαφείς και ότι για τον λόγο αυτό δημιουργείται αμφιβολία για την πραγματική τους έννοια και συγκεκριμένα ότι δημιουργείται αμφιβολία αν η ποινική ρήτρα συνομολογήθηκε για την περίπτωση που η εναγόμενη εταιρία συνέχιζε τη λειτουργία της επιχείρησής της και μετά την 10-7-2004 ή για την περίπτωση μη αποσυναρμολόγησης των εγκαταστάσεών της και μετεγκατάστασης της επιχείρησής της μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία, ανεξάρτητα από την παύση της λειτουργίας της μέχρι 10-7-2004.

Η διαπίστωση αυτή του Εφετείου συνάγεται από την εκτίμηση από αυτό, για την αναζήτηση της αληθινής έννοιας της δηλώσεως της βουλήσεως των συμβαλλομένων, του επιδιωκόμενου από τους συμβαλλόμενους σκοπού και του ευλόγου χρόνου που απαιτείται για την αποσυναρμολόγηση και μεταφορά του ασφαλτικού συγκροτήματος.

Μετά τη διαπίστωση αυτή, το Εφετείο ήταν υποχρεωμένο να προσφύγει στους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 του Α.Κ. Παρόλα αυτά, προκειμένου να διαπιστώσει την αληθινή βούληση των συμβαλλομένων στη σύμβαση αυτή, δεν προσέφυγε στους ερμηνευτικούς αυτούς κανόνες, τους οποίους ούτε αυτούς τους ίδιους, ούτε τις διατάξεις που τους περιέχουν αναφέρει στην προσβαλλόμενη απόφασή του, ούτε από το περιεχόμενο της απόφασης συνάγεται ότι έκανε χρήση αυτών.

Με τον τρόπο αυτό, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ. Επομένως είναι βάσιμος ο πρώτος από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ λόγος της αίτησης αναίρεσης με τον οποίο αποδίδεται στην απόφαση η ανωτέρω πλημμέλεια. Μετά την παραδοχή του ανωτέρω λόγου παρέλκει η εξέταση του δεύτερου από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ λόγου, ο οποίος συνέχεται με τον πρώτο, αφού η αποδιδόμενη παραμόρφωση του εγγράφου αναφέρεται στην ερμηνεία του όρου της ποινικής ρήτρας.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε κατ' ουσίαν το αίτημα της αγωγής της αναιρεσείουσας για καταβολή αποζημίωσης 1.395 ευρώ από την επικαλούμενη στην αγωγή αθέμιτη ανταγωνιστική συμπεριφορά της εναγομένης, με τις εξής αιτιολογίες:

Την 29 Δεκεμβρίου 2003, ήτοι μετά πάροδο τεσσάρων περίπου μηνών από τότε που ανέλαβε υπεργολαβικώς την κατά 40% εκτέλεση του έργου επίστρωσης του αεροδρομίου του Αράξου, η εναγόμενη επώλησε στον εργολάβο..., ο οποίος ήταν ανάδοχος του έργου " Οδοστρωσία δρόμου από θέση .....έως οικία ..." στο ΔΔ ..., 4000 χιλ., υλικό ασφαλτικής προεπάλειψης και 452 τόνους ασφαλτόμιγμα.

Η πράξη του αυτή δεν ήταν αθέμιτη, διότι 1) ήταν μεμονωμένη και όχι συστηματική, 2) η διάθεση του προϊόντος δεν προέκυψε ότι έγινε σε υποτιμημένη τιμή και 3) δεν απέβλεπε σε προσέλκυση πελατείας, δοθέντος ότι την επιχειρηματική της δραστηριότητα η εναγομένη, όπως προαναφέρθηκε, θα την ασκούσε στο Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας, όπου και θα εγκαθιστούσε μονίμως και οριστικώς το ασφαλτικό της συγκρότημα αμέσως μετά την περάτωση του αναληφθέντος έργου.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες σχετικά με το παραπάνω κεφάλαιο της αγωγής, που στηρίζουν το σαφές πόρισμά του ότι η εναγομένη δεν επέδειξε αθέμιτη και ανταγωνιστική συμπεριφορά, χωρίς ταυτόχρονα να δέχεται, αντιφατικά, ότι η συμπεριφορά της εναγομένης ήταν αθέμιτη, όπως αβάσιμα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα.

Επομένως είναι αβάσιμος ο τρίτος και τελευταίος από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγος της αίτησης αναίρεσης.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η 1235/2007 απόφαση του Εφετείου Πατρών κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας πρέπει να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσίβλητης, λόγω της ήττας της ( άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 1235/2007 απόφαση του Εφετείου Πατρών κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Νοεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Δεκεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ