2264/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2264 / 2013 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2264/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Ιωάννη Χαμηλοθώρη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 13 Μαΐου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Ν. του Ε., κατοίκου ... ο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο του Αργυρώ Κουνέλη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ.

Της αναιρεσιβλήτου: Ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΕΕΓΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Παπαχρονόπουλο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30 Αυγούστου 2006 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 487/2008 μη οριστική απόφαση, 5243/2009 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 5611/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28 Νοεμβρίου 2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Χαμηλοθώρης, ανέγνωσε την από 2 Ιουλίου 2012 έκθεση του κωλυομένου να συμμετέχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Βασιλείου Φούκα, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν οι λόγοι αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμόστηκε, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ" ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 32 παρ. 1 του ν. 2496/1997 για την ιδιωτική ασφάλιση, με την οποία ορίζεται ότι, αν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο, η ασφάλεια ασθενειών περιλαμβάνει τις ασθένειες που προέρχονται από αιτίες οι οποίες δεν υπήρχαν ή υπήρχαν, αλλά ο ασφαλισμένος δικαιολογημένα αγνοούσε την ύπαρξη τους κατά τη σύναψη της σύμβασης, σαφώς προκύπτει ότι τα μέρη στην ασφαλιστική σύμβαση ασθενειών και νοσοκομειακής περίθαλψης μπορεί να συμφωνήσουν την κάλυψη μιας ή περισσότερων ή όλων των ασθενειών του λήπτη της ασφάλισης ή να εξαιρέσουν, εφόσον πρόκειται για γενική κάλυψη ασθενειών ορισμένες ασθένειες ή ορισμένη κατηγορία ασθενειών.

Στην τελευταία αυτή περίπτωση της εξαίρεσης ορισμένης ασθένειας από τη σύμβαση ασφάλισης, οπότε ελλείπει η ασφαλιστική κάλυψη, δεν ενδιαφέρει αν ο ασφαλισμένος αγνοούσε δικαιολογημένα την ύπαρξη της συγκεκριμένης ασθένειας κατά τη σύναψη της σύμβασης, αφού αυτή, κατά επιτρεπτή κατά την εν λόγω διάταξη επιλογή των μερών, τέθηκε εκτός πεδίου ασφαλιστικής κάλυψης.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση επικυρώθηκε η πρωτόδικη απόφαση, με την οποία απορρίφθηκε, ως ουσιαστικά αβάσιμη, η αγωγή του αναιρεσείοντος, ασφαλισμένου στην εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία, μεταξύ άλλων, για νοσοκομειακή περίθαλψη από ασθένειες, για επιδίκαση του ποσού των 27.799,30 ευρώ, που αντιπροσωπεύει έξοδα νοσοκομειακής περίθαλψής του από βαρεία αγγειοδυσπλασία εγκεφάλου, με τη σκέψη ότι τα έξοδα αυτά εξαιρούνται από την εν λόγω ασφάλιση.

Ήδη ο αναιρεσείων, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, διότι εφάρμοσε εσφαλμένα τη διάταξη του άρθρου 32 παρ. 1 του ν. 2496/1997, που διέπει την επίμαχη ασφαλιστική σύμβαση, με το να δεχθεί ότι εξαιρείται από την ασφαλιστική κάλυψη η προαναφερόμενη δαπάνη του για νοσοκομειακή περίθαλψη, ενώ ο ίδιος δικαιολογημένα αγνοούσε κατά την κατάρτιση της ασφαλιστικής σύμβασης την υπάρχουσα αιτία της ασθένειάς του.

Όπως προκύπτει από την επισκόπηση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη επί της ουσίας κρίση του, τα εξής: "Στις 12.1.2006, μεταξύ του ενάγοντος και των νομίμων εκπροσώπων της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας, συνήφθη σύμβαση ασφάλισης, διάρκειας 39 ετών, δυνάμει της οποίας η τελευταία ανέλαβε την υποχρέωση, έναντι καταβολής ασφαλίστρων, να καλύπτει κάθε αναγκαία δαπάνη νοσοκομειακής περίθαλψης του ενάγοντος, λόγω ασθένειας ή ατυχήματος, κατά ποσοστό 90%, ως και κάθε δαπάνη για ιατροφαρμακευτικό υλικό.

Προς απόδειξη της ως άνω σύμβασης εκδόθηκε το με αριθμό .../27.2.2006 ασφαλιστήριο συμβόλαιο, στο οποίο και αναγράφονται λεπτομερώς τόσο οι προϋποθέσεις, όσο και οι γενικοί όροι της ασφάλισης...Κατά ρητό όρο της σύμβασης ασφάλισης, δεν καλύπτονται από την εν λόγω ασφάλιση και εξαιρούνται τα έξοδα νοσοκομειακής περίθαλψης, τα προερχόμενα από οποιαδήποτε αιτία , οφειλόμενη σε "συγγενή πάθηση"(άρθρο 4 περ.

Δ' αριθ. 1 του παραρτήματος Δ του ασφαλιστήριου συμβολαίου). Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι τον Απρίλιο του 2006 ο ενάγων, ηλικίας μόλις 21 ετών, κατά τη διάρκεια της εργασίας του, παρουσίασε συμπτώματα έντονης κεφαλαλγίας, απώλειας συνείδησης και αστάθειας βάδισης. Προκειμένου δε να υποβληθεί σε ενδελεχείς ιατρικές εξετάσεις, μετέβη από τη Χίο, όπου κατοικούσε και εργαζόταν ως ηλεκτρολόγος, στην Αθήνα και συγκεκριμένα στο συμβεβλημένο με την εναγομένη διαγνωστικό κέντρο με την επωνυμία "EUROMEDICA ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ".

Στο εν λόγω διαγνωστικό κέντρο ο ενάγων υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, τα δε αποτελέσματα αυτής κατά την εκτίμηση του ιατρού ακτινολόγου Π. Τ. ήταν "αγγειακή δυσπλασία αριστερής μετωπιαίας χώρας, πιθανότητα αρτηριοφλεβώδης, με ευμεγέθη επιπολής παροχετευτική φλέβα στον αριστερό μετωπιαίο λοβό, η οποία εκβάλλει κυρίως στον άνω οβελιαίο κόλπο".

Στη συνέχεια, στις 26.4.2006, ο ενάγων εισήχθη στο ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ, προκειμένου να υποβληθεί σε συμπληρωματικές εξετάσεις και συγκεκριμένα σε μαγνητική αγγειογραφία εγκεφάλου. Τα αποτελε'σματα αυτής έδειξαν την παρουσία μιας αρτηριοφλεβώδους (αγγειακής) δυσπλασίας στην ανώτερη αριστερή μετωποβραγματική χώρα.

Κατόπιν αυτών κρίθηκε αναγκαίο από τους θεράποντες ιατρούς του, να υποβληθεί ο ενάγων σε χειρουργική επέμβαση και μάλιστα εμβολισμό της αρτηριοφλεβώδους (αγγειακής ) δυσπλασίας. Παρέμεινε δε για νοσηλεία στο ως άνω νοσοκομείο μέχρι τις 7.5.2006, οπότε εξήλθε, αφού προηγουμένως υποβλήθηκε σε ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, τα ευρήματα του οποίου έδειξαν εστιακή επιληπτική κρίση σε έδαφος αρτηριοφλεβώδους δυσπλασίας στην ανώτερη αριστερή μετωποβρεγματική χώρα.

Κατά το χρονικό διάστημα της νοσηλείας του στο προαναφερόμενο νοσοκομείο ο ενάγων δαπάνησε για περίθαλψη, εξετάσεις, αμοιβές ιατρών, φάρμακα και λοιπό φαρμακευτικό υλικό το ποσό των 31.458,90 ευρώ. Από την προσκομιζόμενη με αριθ. 93/2009 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ειδικού πραγματογνώμονα ιατρού Σ. Τ., καθηγητή νευροχειρουργικής, αποδεικνύεται ότι η ως άνω περιγραφείσα πάθηση του ενάγοντος αποτελεί "συγγενή πάθηση" (εμφανιζόμενη κατά την ανάπτυξη των αρχέγονων αγγείων σε αρτηρίες, φλέβες και τριχοειδή τις πρώτες εβδομάδες της κυήσεως).

Συγκεκριμένα ο εν λόγω πραγματογνώμονας αναφέρει "οι αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες, όπως αυτή του Κ. Ν., είναι συγγενείς βλάβες 100%. Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία στην ιατρική βιβλιογραφία γι' αυτό...".

Συνεπώς, αφού η πάθηση αυτή, όπως προαναφέρθηκε, κατά ρητό όρο της μεταξύ των διαδίκων μερών καταρτισθείσας σύμβασης ασφάλισης, εξαιρείται της ασφαλιστικής κάλυψης, η εναγομένη ασφαλιστική εταιρία δεν υποχρεούται να καλύψει τα έξοδα νοσοκομειακής περίθαλψης, στα οποία υποβλήθηκε ο ενάγων στο ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ για εξετάσεις, νοσηλεία, αμοιβές ιατρών, φάρμακα και λοιπό φαρμακευτικό υλικό, προκειμένου να αποθεραπευθεί ή έστω να βελτιώσει τη σωματική του υγεία. Η εν λόγω εξαίρεση είναι ανεξάρτητη από το γεγονός του αν ο ενάγων γνώριζε ή όχι, πριν από το χρόνο σύναψης της σύμβασης ασφάλισης, το πρόβλημα υγείας το οποίο είχε εκ γενετής, αφού, κατά τα μεταξύ τους συμφωνηθέντα, η εν λόγω ασθένεια, χαρακτηριζόμενη ως "συγγενής πάθηση" εξαιρείται της κάλυψης (βλ. άρθρο 32 παρ. 1 του ν. 2496/1997)". Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο, το οποίο έκρινε ότι τα πιο πάνω έξοδα νοσοκομειακής περίθαλψης του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος δεν καλύπτονται από την επίμαχη ασφαλιστική σύμβαση, διότι αναφέρονται σε ασθένεια που με ρητό όρο των συμβαλλόμενων μερών εξαιρέθηκε από την ασφαλιστική κάλυψη, ορθά, σύμφωνα με την προεκτεθείσα νομική σκέψη, εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 32 παρ. 1 του ν. 2496/1997, όσα δε αντίθετα υποστηρίζει ο αναιρεσείων με τον πιο πάνω λόγο αναίρεσης, είναι αβάσιμα.

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, για μη λήψη υπόψη προταθέντος ισχυρισμού, ιδρύεται, όταν ο ισχυρισμός είναι σε θέση να οδηγήσει, ενόψει του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, στην ικανοποίηση του υποβαλλόμενου αιτήματος, γεγονός που σημαίνει ότι ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δηλαδή ότι επιδρά λυσιτελώς στο διατακτικό της απόφασης. Με το δεύτερο λόγο αναίρεσης ο αναιρεσείων προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, διότι δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του ότι ο ίδιος δικαιολογημένα αγνοούσε την αιτία της ασθένειας του κατά το χρόνο κατάρτισης της επίμαχης ασφαλιστικής σύμβασης. Ο λόγος όμως αυτός αναίρεσης είναι προεχόντως απαράδεκτος, διότι ο ισχυρισμός αυτός, για τον οποίο, άλλωστε, εξέφερε κρίση το Εφετείο, δεν είναι νόμιμος στην ένδικη υπόθεση και δεν συνεπάγεται ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού, όπως έχει προαναφερθεί, όταν υφίσταται περίπτωση εξαίρεσης ορισμένης ασθένειας από τη σύμβαση ασφάλισης, δεν ασκεί καμιά έννομη επιρροή η δικαιολογημένη ή μη άγνοια του ασφαλισμένου της αιτίας της συγκεκριμένης ασθένειας κατά το χρόνο σύναψης της ασφαλιστικής σύμβασης.

Ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 11γ του ΚΠολΔ, ο οποίος ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο αναίρεσης ο αναιρεσείων προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη το κρίσιμο ασφαλιστήριο συμβόλαιο .../2006, το οποίο ο ίδιος επικαλέστηκε και προσκόμισε και από το οποίο προκύπτει ότι η ένδικη περίπτωση καλύπτεται από το συμβόλαιο αυτό. Από την επισκόπηση όμως της προσβαλλόμενης απόφασης, στην οποία γίνεται ρητή μνεία του εν λόγω ασφαλιστήριου συμβολαίου και ειδική αναφορά των κρίσιμων όρων του, δεν καταλείπεται καμιά αμφιβολία ότι λήφθηκε υπόψη από το Εφετείο το έγγραφο αυτό. Επομένως είναι αβάσιμος ο λόγος αυτός αναίρεσης.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 και 556 ΚΠολΔ προκύπτει ότι στο δικόγραφο της αναίρεσης πρέπει να περιέχονται κατά τρόπο σαφή και ορισμένο οι λόγοι αναίρεσης, οι οποίοι και δεν πρέπει να αντιφάσκουν μεταξύ τους. Αν υπάρχει αντίφαση, γεγονός που συμβαίνει και όταν προβάλλεται με το αναιρετήριο ο λόγος από τον αριθμό 11γ του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη κάποιο έγγραφο, και στη συνέχεια ο λόγος από τον αριθμό 20 του ίδιου άρθρου, ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο του εγγράφου αυτού, ο δεύτερος λόγος απορρίπτεται ως απαράδεκτος (ΑΠ 579/2007).

Περαιτέρω, ως έγγραφα, η παραμόρφωση του περιεχομένου των οποίων ιδρύει το λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ, νοούνται τα κατά τις διατάξεις των άρθρων 339 και 432έως 465 ΚΠολΔ αποδεικτικά μέσα. Δεν αποτελούν έγγραφα, κατά την έννοια της προαναφερόμενης διάταξης του άρθρου 559 αρ.20 ΚΠολΔ, εκείνα στα οποία αποτυπώνονται άλλα αποδεικτικά μέσα, όπως είναι οι γνωμοδοτήσεις πραγματογνωμόνων, οι εισηγητικές εκθέσεις και οι εκθέσεις αυτοψίας ή τα πρακτικά που περιέχουν καταθέσεις μαρτύρων (ΑΠ 5/2011).

Εξάλλου, ο λόγος αυτός αναίρεσης για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε διαγνωστικό λάθος (εσφαλμένη ανάγνωση) και αποδίδει στο αποδεικτικό έγγραφο περιεχόμενο προφανώς διαφορετικό από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα πόρισμα ως προς πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν από το περιεχόμενο του εγγράφου συνάγει αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό, αφού στην τελευταία αυτή περίπτωση πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.

Με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης ο αναιρεσείων προβάλλει την αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ. 20 του ΚΠολΔ ότι το Εφετείο παραμόρφωσε, α) το περιεχόμενο του πιο πάνω ασφαλιστήριου συμβολαίου με αριθ. .../2006, με το να δεχθεί ότι εξαιρείται από την ασφαλιστική κάλυψη η προαναφερόμενη ασθένεια του, παρά το γεγονός ότι αυτός αγνοούσε την αιτία της κατά το χρόνο κατάρτισης της ασφαλιστικής σύμβασης και β) το περιεχόμενο της με αριθ. 93/2009 έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του ιατρού Σ.

Τ., που διατάχθηκε με την απόφαση 487/2008 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απαράδεκτος, κατά το πρώτο σκέλος του, διότι αντιφάσκει προς τον προηγούμενο λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 11γ ΚΠολΔ, αλλά και διότι η προβαλλόμενη αιτίαση αναφέρεται, όχι στην εσφαλμένη ανάγνωση του εγγράφου της ασφαλιστικής σύμβασης, αλλά στην ανεπίδεκτη αναιρετικού ελέγχου εκτίμηση του εγγράφου αυτού από το δικαστήριο της ουσίας, και κατά το δεύτερο σκέλος του, διότι η προαναφερόμενη πραγματογνωμοσύνη δεν αποτελεί δεκτικό αναιρετικού ελέγχου έγγραφο κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ.

Ύστερα από αυτά που προεκτέθηκαν πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης (176, 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28.11.2011 αίτηση του Κ. Ν. για αναίρεση της απόφασης 5611/2011 του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 26 Ιουνίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 30 Δεκεμβρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ