2263/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2263 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2263/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Γεώργιο Σακκά, Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη και Μαρία Χυτήρογλου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Οκτωβρίου 2014, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΑΕ" και το διακριτικό τίτλο "ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ Μ.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευθύμιο Καραΐσκο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Π. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Λουκά Μόσχο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-7-2011 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου και του T. B., που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πρέβεζας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 291/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 385/2013 του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 30-4-2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Χυτήρογλου διάβασε την από 19-9-2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου και τέταρτου λόγου της με αύξοντα αριθμό εκθ. καταθ. 29/2014 αίτησης αναίρεσης της 385/2013 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων κατά το μέρος που έγινε δεκτό το αίτημα του αναιρεσιβλήτου για επιδίκαση διαφυγόντων κερδών και την απόρριψη των λοιπών.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 29/5-5-2014 αίτηση ζητείται η αναίρεση της 385/2013 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από αυτοκίνητα.- Με την προσβαλλομένη απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων έγινε δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη η από 4-7-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου και αναγνωρίστηκε η υποχρέωση της ήδη αναιρεσείουσας, ασφαλιστικής εταιρείας, να καταβάλει, σε ολόκληρο με τον υπαίτιο οδηγό του αυτοκινήτου, του οποίου (αυτοκινήτου) είχε αναλάβει την, έναντι κινδύνων τρίτων, αστική ευθύνη, το ποσό των 39.000 ευρώ ως αποζημίωση λόγω διαφυγόντων κερδών και ηθικής βλάβης.- Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330 και 914 ΑΚ συνάγεται, ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υποχρέου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή, όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του ιδίου, έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, ήταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει, κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ως αποδειχθέντα, επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Τα πιο πάνω έχουν εφαρμογή και στην περίπτωση του άρθρου 10 του ν. ΓΠΝ/1911, ως προς την υπαιτιότητα των οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων, κατά το οποίο είναι εφαρμοστέα η διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ. Τέλος, η παράβαση διατάξεων του ΚΟΚ δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί, όμως, στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος.

Ο αναιρετικός λόγος από τον αριθμό 1 του άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ. δημιουργείται όταν το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε κανόνα του ουσιαστικού δικαίου ή τα διδάγματα της κοινής πείρας και εφόσον αυτά αφορούν στην εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών όχι, όμως, και στην εκτίμηση των αποδείξεων προς εξακρίβωση της αλήθειας των πραγματικών γεγονότων.

Περαιτέρω, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθ. 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το οποίο εφαρμόστηκε, (υπαγωγικώς συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην προκειμένη περίπτωση έγιναν ανελέγκτως δεκτά από το δικαστήριο σχετικά με την υπαιτιότητα των οδηγών που εμπλάκησαν στο ένδικο ατύχημα τα κάτωθι: "Την 10-7-2009 και περί ώρα 17:50 η πρώτη εναγομένη, οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλ. ... ΙΧΦ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας αυτής, που είχε ασφαλίσει για την έναντι των τρίτων αστική ευθύνη η δεύτερη εναγομένη, ασφαλιστική εταιρία, εκινείτο με αυτό στην οδό Παντοκράτορος Πρέβεζας, προτιθέμενη, φθάνοντας στη διασταύρωση με την οδό Προποντίδος, να στρίψει αριστερά και να συνεχίσει την πορεία της στην οδό αυτή (Προποντίδος).

Η οδός Προποντίδος είναι διπλής κατεύθυνσης με μια λωρίδα, ανά κατεύθυνση, και το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας είναι πενήντα (50) χιλιόμετρα ανά ώρα, (κατοικημένη περιοχή, άρθρο 20 παρ. 1 του ν. 2696/1999), ενώ η κυκλοφορία στη διασταύρωση των παραπάνω οδών ρυθμίζεται με πινακίδα υποχρεωτικής διακοπής της πορείας με την ένδειξη "STOP" για τα επί της οδού Προποντίδος κινούμενα οχήματα.

Όταν η πρώτη εναγομένη έφθασε στη διασταύρωση και επιχείρησε να πραγματοποιήσει αριστερή, (σε σχέση με την κατεύθυνσή της), στροφή, δεν εισήλθε στην δεξιά πλευρά του οδοστρώματος της οδού Προποντίδος, αλλά προς το κέντρο αυτής καταλαμβάνοντας με το όχημά της μέρος του οδοστρώματος, που προοριζόταν για τα οχήματα, που κινούνταν στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, όπου τη στιγμή εκείνη κινούνταν κανονικά η υπ' αριθμ. ...

δίκυκλη μοτοσικλέτα του δεύτερου ενάγοντος, που οδηγούσε ο πρώτος ενάγων. Η πρώτη εναγομένη, δεν αντιλήφθηκε την παρουσία της πιο πάνω μοτοσικλέτας με αποτέλεσμα, στρίβοντας αριστερά, να παρεμβληθεί στην πορεία της και να συγκρουσθούν τα δύο οχήματα. Πιο συγκεκριμένα, η δίκυκλη μοτοσικλέτα επέπεσε με το εμπρόσθιο τμήμα της στην πλάγια αριστερή πλευρά του ΙΧΦ αυτοκινήτου.

Τούτο, είχε ως συνέπεια η μοτοσικλέτα να καταπέσει στο οδόστρωμα, τραυματισθεί σοβαρά ο πρώτος ενάγων και προκληθούν υλικές ζημίες στην ως άνω μοτοσικλέτα. Τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά προκύπτουν σαφώς από τις προσαχθείσες αποδείξεις και ιδίως από τα στοιχεία της προανάκρισης, που διενεργήθηκε για τον τραυματισμό του πρώτου ενάγοντος.

Ειδικότερα, η πορεία των δύο οχημάτων, το σημείο σύγκρουσης, οι τελικές θέσεις αυτών μετά την σύγκρουση και οι εν γένει συνθήκες του πιο πάνω τροχαίου ατυχήματος συνάγονται από την έκθεση αυτοψίας και το πρόχειρο σχεδιάγραμμα της τροχαίας, στο οποίο αποτυπώνεται, μεταξύ άλλων, το πιθανό σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων, καθώς και η τελική θέση αυτών μετά τη σύγκρουση, στοιχεία από τα οποία προκύπτει σαφώς, ότι η σύγκρουση έγινε προ της διασταυρώσεως και εντός της οδού Προποντίδας και δη σε σημείο, πλησίον του μέσου της οδού, εντός του ρεύματος κυκλοφορίας του πρώτου ενάγοντος, και, πριν φθάσει ο τελευταίος στο σημείο να υποχρεωθεί να διακόψει την πορεία του, ενόψει της υπάρξεως της παραπάνω πινακίδας σημάνσεως με την ένδειξη SΤΟΡ.

Κατόπιν αυτών το παρόν Δικαστήριο κρίνει ότι η πρόκληση του ένδικου τροχαίου ατυχήματος οφείλεται στην αμελή συμπεριφορά της πρώτης εναγομένης, η οποία από έλλειψη της προσοχής και της επιμέλειας, που όφειλε και μπορούσε να καταβάλει από τις περιστάσεις ως μέσος συνετός οδηγός δεν οδηγούσε με σύνεση σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 12 και 23 του ΚΟΚ.

Ειδικότερα, αν και είχε πρόθεση να στρίψει αριστερά στην οδό Προποντίδος, δεν βεβαιώθηκε προηγουμένως ότι μπορεί να πραγματοποιήσει τον ελιγμό αυτόν με ασφάλεια και χωρίς κίνδυνο παρεμπόδισης των λοιπών χρηστών της οδού, αλλά και δεν πραγματοποίησε, ως όφειλε, τη στροφή με τρόπο ώστε να εισέλθει στη δεξιά πλευρά της άνω οδού προς την οποία κατευθυνόταν, παρά κατέλαβε με μέρος του οχήματός της τμήμα του οδοστρώματος, που προοριζόταν για τα οχήματα, που κινούνταν στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας παρεμβληθείσα στην πορεία της δίκυκλης μοτοσικλέτας.

Ο πρώτος ενάγων ουδόλως συνετέλεσε στην πρόκληση του ατυχήματος, διότι αποδείχθηκε ότι εκινείτο κανονικά μέσα στο ρεύμα κυκλοφορίας του, έστω και αν δεν βρισκόταν στο άκρο δεξιό τμήμα αυτού, αφού ο σκοπός της σχετικής διατάξεως του άρθρου 16 παρ. 1 ΚΟΚ με την οποία επιβάλλεται η πορεία των οχημάτων στο δεξιό άκρο της οδού είναι η εξασφάλιση της ακώλυτης κυκλοφορίας των κινούμενων στο ίδιο ρεύμα κυκλοφορίας (πορείας) οχημάτων και όχι η αποφυγή σύγκρουσης με τα αντιθέτως κινούμενα οχήματα.

Επιπλέον, εκινείτο με κανονική για τις κυκλοφοριακές συνθήκες της οδού ταχύτητα, που δεν υπερέβαινε το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο των 50 χ/ω δεν ήταν δε δυνατόν να αποφύγει τη σύγκρουση λόγω της αιφνιδιαστικής παρεμβολής του αυτοκινήτου, που οδηγούσε η πρώτη των εναγομένων στον άξονα της πορείας του. Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που με την εκκαλουμένη απόφασή του έκρινε συνυπαίτιους του ατυχήματος και τους δύο διαδίκους κατά ποσοστό 70% την πρώτη εναγομένη και 30% τον πρώτο ενάγοντα έσφαλε ως προς την σωστή ερμηνεία του νόμου και εκτίμηση των αποδείξεων και πρέπει, αφού απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος ο σχετικός λόγος της αντέφεσης των εναγομένων να γίνει δεκτός ο αντίστοιχος λόγος της έφεσης του πρώτου ενάγοντος...".

Υπό τα άνω δεδομένα η απόφαση περιέχει πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες, ως προς τον τρόπο τέλεσης του ατυχήματος και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ των αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών και του επελθόντος αποτελέσματος. Οι επικαλούμενες ελλείψεις, όπως, η μη αναφορά του πλάτους της οδού Προποντίδος και κάθε λωρίδας κατεύθυνσης αυτής, ή η απόσταση από το άκρο δεξιό αυτής μέχρι το σημείο της σύγκρουσης, και η παράλειψη αναφοράς της διακοπής ή μη της πορείας της οδηγού του αυτοκινήτου προ της διασταυρώσεως της οδού που εκινείτο με την οδό Προποντίδας, δεν επιδρούν στον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ της συμπεριφοράς των εμπλακέντων οδηγών και του επελθόντος αποτελέσματος, με την απόδοση πλήρους υπαιτιότητας στην οδηγό του ασφαλισμένου αυτοκινήτου, δεδομένου ότι το ατύχημα συνέβη όταν αυτή προτιθέμενη να πραγματοποιήσει αριστερή σε σχέση με την πορεία της στροφή εισήλθε στο κέντρο της οδού Προποντίδος καταλαμβάνοντας με το όχημά της μέρος του οδοστρώματος που προοριζόταν για οχήματα όπως η ...

δίκυκλη μοτοσικλέτα του αναιρεσιβλήτου και δεν εμποδίζουν τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής των άνω κανόνων δικαίου όπως αβάσιμα επικαλείται η αναιρεσείουσα με τον σχετικό εκ του αριθμού 19 άρθ. 559 ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως. Τέλος, και η επικαλούμενη παράλειψη εξειδίκευσης του σημείου της οδού που κινείτο ο αναιρεσίβλητος πριν από την σύγκρουση και η αιτίαση ότι ελλείπει η παράθεση του σημείου σύγκρουσης όπως και η ταχύτητα με την οποία κινούνταν τα οχήματα και ειδικότερα η μοτοσικλέτα του αναιρεσιβλήτου, ερείδονται επί αναληθών προϋποθέσεων, αφού, από τις παραδοχές προκύπτει ότι ο αναιρεσίβλητος εκινείτο κανονικά στο ρεύμα πορείας του έστω και αν δεν βρισκόταν στο άκρο δεξιό τμήμα αυτού, το σημείο σύγκρουσης τοποθετείται "...προ της διασταυρώσεως και εντός της οδού Προποντίδας και δη σε σημείο πλησίον του μέσου της οδού, εντός του ρεύματος πορείας του πρώτου ενάγοντος (σημ.

αναιρεσιβλήτου) και πριν φθάσει ο τελευταίος στο σημείο να διακόψει την πορεία του ενόψει της υπάρξεως της παραπάνω πινακίδας σημάνσεως με την ένδειξη STOP...", και ότι η ταχύτητα της μοτοσικλέτας δεν υπερέβαινε το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο των 50 χ/ω.

Συνεπώς, ο εκ του αριθμού 19 άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ. πρώτος λόγος αναιρέσεως με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Απορριπτέα ως αβάσιμη είναι και η αιτίαση που διατυπώνεται με τον δεύτερο λόγο, για πλημμέλεια εκ του αριθμού 1 άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ. εκ του ότι με την παραδοχή ότι ο αναιρεσίβλητος δεν εκινείτο στο δεξιό άκρο της οδού παραβιάστηκε ο κανόνας του άρθ. 16 ΚΟΚ που ορίζει τα αντίθετα, αφού μόνη η παραβίαση κανόνα του κώδικα οδικής κυκλοφορίας δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αλλά στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος και η οποία στην προκειμένη περίπτωση λήφθηκε υπόψει και εκτιμήθηκε αρνητικά με την παραδοχή ότι δεν συνδέεται αιτιωδώς με το επελθόν αποτέλεσμα.

Με τα άρθρα 298 ΑΚ και 216 § 1 ΚΠολΔ, ορίζεται, αντιστοίχως, ότι η αποζημίωση περιλαμβάνει τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία), καθώς και το διαφυγόν κέρδος. Τέτοιο κέρδος λογίζεται εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα, σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί. "Η αγωγή, εκτός από τα στοιχεία που ορίζονται στα άρθρα 118 ή 117, πρέπει να περιέχει α) σαφή έκθεση των γεγονότων που θεμελιώνουν σύμφωνα με το νόμο την αγωγή και δικαιολογούν την άσκησή της από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου, β) ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς, και γ) ορισμένο αίτημα". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει, ότι για την πληρότητα της αγωγής, με την οποία επιδιώκεται επιδίκαση διαφυγόντος κέρδους, συνισταμένου σε απώλεια εσόδων λόγω διακοπής ή μειωμένης άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας, αρκεί να αναφέρονται στο δικόγραφό της το είδος της εργασίας που ασκούσε ο ενάγων, οι περιστάσεις υπό τις οποίες ασκείται αυτή και τα εισοδήματα, τα οποία με πιθανότητα κατά την συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων θα αποκόμιζε από αυτήν στο μέλλον, αν δεν μεσολαβούσε το ζημιογόνο γεγονός (Ολ.ΑΠ 22/1995. ΑΠ 107/2003).

Με τον από το άρθρο 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ. λόγο αναίρεσης, ελέγχεται η επάρκεια ή μη της αγωγής, ένστασης, αντένστασης κ.λπ., όταν πρόκειται για νομική αοριστία, όταν, δηλαδή, το δικαστήριο της ουσίας αξίωσε περισσότερα στοιχεία, από όσα απαιτεί ο νόμος, προς θεμελίωση του δικαιώματος ή αρκέσθηκε σε λιγότερα.

Η ποιοτική αοριστία, δηλαδή η επίκληση απλώς των στοιχείων του νόμου, χωρίς αναφορά περιστατικών και η ποσοτική αοριστία, δηλαδή η έλλειψη εξειδίκευσης με πληρότητα των πραγματικών περιστατικών, που αποτελούν προϋπόθεση εφαρμογής του κανόνα δικαίου, ελέγχονται με τον από το άρθρο 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης.

Περαιτέρω, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη θεμελιωτικά γεγονότα, μη διαλαμβανόμενα στην αγωγή ή δεν έλαβε υπόψη τέτοια γεγονότα, μολονότι διαλαμβάνονταν, με αποτέλεσμα, της εσφαλμένης αυτής εκτιμήσεως του δικογράφου της αγωγής, την θετική ή αρνητική αξιολόγηση της νομικής και ποιοτικής ή ποσοτικής αοριστίας της αγωγής, ιδρύεται ο από το άρθρο 559 αριθμ. 8 Κ.Πολ.Δ λόγος αναίρεσης.

Ανεξάρτητα πάντως από το είδος της αοριστίας πρέπει η σχετική ένσταση, η οποία δεν υπάγεται στις εξαιρέσεις του άρθρ. 562 § 2 ΚΠολΔ, να προτάθηκε παραδεκτά στο δικαστήριο της ουσίας και να αναφέρεται αυτό στην αίτηση αναίρεσης, στην οποία πρέπει επίσης να παρατίθεται το περιεχόμενο της αγωγής που κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση ως ορισμένη ή απορρίφθηκε ως αόριστη, ώστε σε αντιπαραβολή με τις αντίστοιχες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, που επίσης πρέπει να παρατίθενται στο αναιρετήριο, να μπορεί να διαπιστωθεί το τυχόν σφάλμα της απόφασης, που πρέπει και αυτό να προσδιορίζεται με την αίτηση αναίρεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση .από την επισκόπηση της ένδικης αγωγής προκύπτει ότι με αυτήν ζητείται η επιδίκαση διαφυγόντων κερδών, τα οποία ο ενάγων (αναιρεσίβλητος) μετά βεβαιότητα και κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων θα κέρδιζε από την εργασία του, αν δεν τραυματιζόταν. Ειδικότερα για την θεμελίωση του άνω αιτήματός του για τους μήνες από 10-7-2009 μέχρι 10-10-2009 αλλά και από 10-10-2009 μέχρι 10-6-2011 αναφέρει ότι τα καθαρά έσοδά του από την κατασκευή και τοποθέτηση φωτεινών επιγραφών, παντός είδους διαφημιστικών ανήλθαν για το οικονομικό έτος 2009 (χρήση 2008) στο ποσό των 38.000 ευρώ ήτοι κατά μέσο όρο περίπου 3.200 ευρώ το μήνα το οποίο κατά τους μήνες Μάρτιο -Απρίλιο μέχρι Οκτώβριο κάθε έτους εμφάνιζε αύξηση με αποτέλεσμα το συνολικό διαφυγόν εισόδημά του για την άνω περίοδο να είναι 15.000 ευρώ ((5.000 μηνιαίο εισόδημα χ 3 μήνες).

Ότι και για το μετέπειτα χρονικό διάστημα από 10-10-2009 μέχρι την άσκηση της αγωγής τα έσοδά του μειώθηκαν κατακόρυφα καθότι δεν δύναται να ανέρχεται με ασφάλεια τις σκαλωσιές για την τοποθέτηση των φωτεινών επιγραφών λόγω του κατάγματος στην κεφαλή της περόνης του δεξιού ποδιού του, ήτοι μειώθηκαν τα έσοδά του στο ποσό των 62.225 ευρώ για το οικονομικό έτος 2010 (χρήση 2009) και το ίδιο συνεχίζεται μέχρι σήμερα, δηλαδή, τα έσοδά του μειώθηκαν στο ποσό των 500 ευρώ το μήνα περίπου αντί των 3.000 ευρώ που κέρδιζε το μήνα πριν το ατύχημα και το οποίο μετά πιθανότητας και κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων θα κέρδιζε αν δεν συνέβαινε το ατύχημα, ήτοι απώλεσε το ποσό των 2.500 ευρώ ανά μήνα και επί 20 μήνες 50.000 ευρώ.

Έχοντας το περιεχόμενο αυτό η αγωγή είναι κατά το εν λόγω αίτημα επαρκώς ορισμένη, γιατί περιέχει όλα τα αναγκαία για τον προσδιορισμό του είδους και του ύψους του αιτήματός της αυτού πραγματικά περιστατικά. Δεν ήταν δε αναγκαίο κατά νόμο να αναφέρει ποιές συγκεκριμένες εργασίες επρόκειτο να εκτελέσει στο μέλλον, το ύψος της συνολικής του γι' αυτές αμοιβή, το κόστος των υλικών και την τελική του αμοιβή όπως αβάσιμα υποστηρίζει με τον τρίτο λόγο αναίρεσης η ασφαλιστική εταιρεία, δεδομένου ότι, τα στοιχεία αυτά μπορούν να προκύψουν με βάση τις αποδείξεις, ακόμη και το πρώτον ενώπιον του Εφετείου, εφόσον το ζήτημα της αποθετικής ζημίας κατέστη νομίμως αντικείμενο της κατ' έφεση δίκης.

Συνεπώς ο σχετικός τρίτος λόγος αναίρεσης ορθώς εκ του αριθμού 1 άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ. με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση κατά το άνω κονδύλιο πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Με τον τέταρτο λόγο του αναιρετηρίου πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση για πλημμέλεια εκ του αριθμού 19 άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ. κατά το μέρος που αναγνωρίστηκε η υποχρέωση της αναιρεσείουσας να καταβάλει για διαφυγόντα κέρδη της περιόδου από την λήξη της αναρρωτικής του άδειας (13-12-2009) μέχρι την 16-6-2011, διότι περιέλαβε ασαφείς και ελλιπείς αιτιολογίες ως προς την αδυναμία του, κατά το άνω χρονικό διάστημα να εργαστεί.

Ειδικότερα, οι παραδοχές της απόφασης για το προσβαλλόμενο με τον άνω λόγο κεφάλαιο είναι οι εξής: "Περαιτέρω από τα ίδια παραπάνω αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε ότι ο πρώτος ενάγων διακομίσθηκε από τον τόπο του ατυχήματος στο ΓΝΝ Πρέβεζας, από όπου μεταφέρθηκε στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων την επομένη ημέρα (11-7-2009).

Εκεί διαπιστώθηκε ως πολυκαταγματίας, ότι έχει υποστεί κάταγμα περόνης (δε) και κάταγμα άνω πέρατος κερκίδας (αρ) και υποβλήθηκε σε συντηρητική θεραπεία. Εξήλθε από το Νοσοκομείο στις 13-9-2009 με τη χορήγηση οδηγιών και φαρμακευτικής αγωγής, ενώ κρίθηκε ότι χρήζει αναρρωτικής αδείας τριών (3) μηνών (βλ. την ιατρική έκθεση του ιατρού Α.

Μ. της ορθοπεδικής κλινικής του Περιφερειακού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, το από 13-7-2009 εξιτήριο του ως άνω Νοσοκομείου και την από 13- 7-2009 βεβαίωση του ιατρού Α. Κ. ορθοπεδικού χειρούργου του άνω Νοσοκομείου). Ακόμη, αποδείχθηκε ότι ο πρώτος ενάγων προ του τραυματισμού του διατηρούσε στην πόλη της Πρέβεζας ατομική επιχείρηση κατασκευής και τοποθέτησης φωτεινών επιγραφών και παντός είδους διαφημιστικά.

Λόγω της προαναφερόμενης κατάστασης της υγείας του αυτός δεν ήταν ικανός να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην εν λόγω επιχείρησή του, που απαιτούσαν την άνοδό του με ασφάλεια στις σκαλωσιές για την τοποθέτηση των φωτεινών επιγραφών για το χρονικό διάστημα από την ημέρα του ατυχήματός του και μέχρι τις 10-6-2011.

Από την ως άνω επαγγελματική δραστηριότητά του ο πρώτος ενάγων είχε καθαρά έσοδα ύψους 1.200 ευρώ μηνιαίως. Σημειώνεται ότι η επιχείρησή του παρουσίαζε αύξηση των εργασιών του κατά τους μήνες από Μάρτιο μέχρι Οκτώβριο κάθε έτους και μείωση στο ελάχιστο κατά τους μήνες Οκτώβριο μέχρι Μάρτιο. Επομένως ο ...

ενάγων εξαιτίας της αδυναμίας να ασκήσει την επαγγελματική του δραστηριότητα απώλεσε συνολικό εισόδημα (23 μήνες χ 1.200 ευρώ) 27.600 ευρώ, το οποίο με πιθανότητα κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων θα αποκέρδαινε, εάν δεν επισυνέβαινε ο ανωτέρω τραυματισμός του...". Υπό τα άνω διαλαμβανόμενα η προσβαλλομένη απόφαση περιέλαβε ελλιπείς αιτιολογίες ως προς την αδυναμία του αναιρεσιβλήτου να εργαστεί για το από 11-12-2009 μέχρι 10-6-2011 χρονικό διάστημα και της απώλειας εκ μέρους του διαφυγόντων κερδών αφού, χωρίς προσδιορισμό της κατάστασης της υγείας του μετά την λήξη, την 10-10-2009, της αναρρωτικής του αδείας, δέχεται ότι αυτός δεν ήταν ικανός να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην επιχείρησή του με τον τρόπο που το έπραττε πριν τον τραυματισμό του.

Ήτοι δέχεται το άνω αίτημα χωρίς να περιγράφεται η κατάσταση της υγείας του μετά την 10-10-2009 και ειδικότερα αν συνεχίζονταν ή όχι τα προβλήματα τραυματισμού τα οποία επέβαλαν την εκτός εργασία παραμονή του και σε ποιά έκταση, ώστε να καταστεί δυνατό να διακριβωθεί, εάν αυτός απώλεσε εισοδήματα εκ της εργασίας του εξαιτίας του τραυματισμού του, για τα οποία δικαιούται αποζημίωσης, και να ελεχθεί αναιρετικά κατά τούτο η ορθή εφαρμογή των διατάξεων των άρθ. 914, 297, 298.

Συνεπώς ο σχετικός εκ του αριθμού 19 άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτός κατά τούτο και ειδικότερα κατά το μέρος που πλήττεται το σκέλος της απόφασης για διαφυγόντα κέρδη της περιόδου μετά την λήξη της αναρρωτικής του άδειας και μέχρι την 10-6-2011. Αντίθετα, πρέπει να απορριφθεί ο εκ του ίδιου αριθμού λόγος αναίρεσης με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση κατά το μέρος που έκρινε ότι ο αναιρεσίβλητος απώλεσε το ποσό των 1.200 ευρώ κατά μήνα, για το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από τον τραυματισμό του μέχρι την λήξη της αναρρρωτικής του άδειας, αφού δεν είναι απαραίτητο για την πληρότητα της απόφασης η παράθεση στοιχείων που αφορούν την αιτία κτήσης των επί μέρους ποσών των μηνιαίων εισοδημάτων του αναιρεσίβλητου καθώς και των ποσών που θα κέρδιζε για κάθε μία από τις κατηγορίες των εργασιών που ασκούσε στην επιχείρησή του, ήτοι την κατασκευή και την τοποθέτηση φωτεινών επιγραφών και παντός είδους διαφημιστικών, αφού, αρκεί η παραδοχή ότι αποδείχθηκε ότι απώλεσε το ποσό των 1.200 ευρώ κατά μήνα το οποίο μετά πιθανότητας και κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων θα κέρδιζε από την επιχείρηση κατασκευής και τοποθέτησης φωτεινών επιγραφών και παντός είδους διαφημιστικών που διατηρούσε στην πόλη της Πρέβεζας.

Ενόψει των προαναφερομένων πρέπει να γίνει δεκτός ο άνω εκ του αριθμού 19 άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ. προβαλλόμενος λόγος αναιρέσεως κατά το μέρος που έγινε δεκτό το αγωγικό αίτημα για αποζημίωση διαφυγόντων κερδών της χρονικής περιόδου από 10-12-2009 μέχρι 10-6-2011 και γίνει κατά τούτο δεκτή η αίτηση αναίρεσης, παρελκομένης της έρευνας για το κεφάλαιο αυτό, εκ του αυτού αριθμού λόγου αναιρέσεως, με τον οποίο πλήττεται η απόφαση ως προς το ύψος των μηνιαίως απολεσθέντων κερδών, δεδομένου ότι η εμβέλεια του λόγου που γίνεται δεκτός εκτείνεται στο σύνολο του συγκεκριμένου ενδίκου κεφαλαίου.

Αναιρεθεί, συνεπώς, η προσβαλλόμενη απόφαση κατά τούτο και το περί δικαστικής δαπάνης κεφάλαιο και παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου είναι δυνατή από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρ. 580 § 3 Κ.Πολ.Δ.) και συμψηφιστεί η δικαστική δαπάνη λόγω της μερικής νίκης και ήττας των διαδίκων (178 Κ.Πολ.Δ.) όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

Διαταχθεί δε η απόδοση της κατατεθέντος παραβόλου στην αναιρεσείουσα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 385/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων κατά το κεφάλαιο που αναγνωρίστηκε η υποχρέωση της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΕ" και το διακριτικό τίτλο "ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ Μ." έναντι του αναιρεσίβλητου Γ. Π. για καταβολή αποζημίωσης λόγω διαφυγόντων κερδών της χρονικής περιόδου από 10-12-2009 μέχρι 10-6-2011 και το περί δικαστικής δαπάνης κεφάλαιο.

Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου στην αναιρεσείουσα.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο συντιθέμενο από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου που δίκασε, προκειμένου να ερευνηθεί κατά το άνω αναιρούμενο μέρος της.

Συμψηφίζει την μεταξύ των διαδίκων δικαστική δαπάνη της αναιρετικής δίκης. ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 6 Νοεμβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Δεκεμβρίου 2014.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ