2263/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2263 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2263/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Μαΐου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ - ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ ΑΕΓΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελένη Σφέτσου και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Σακελλάρη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3/9/2003 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης.

Εκδόθηκε η 8036/2005 οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 24/4/2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης, ανέγνωσε την από 19/5/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 185, 189, 192, 361 του ΑΚ και 189 292 του Εμπ. Ν, προκύπτει ότι η σύμβαση ασφάλισης καταρτίζεται με απλή συναίνεση των μερών συντελείται δε από το χρόνο αποδοχής της αίτησης για ασφάλιση από τον ασφαλιστή, η οποία μπορεί να υποδηλωθεί και σιωπηρά, με την αποστολή του ασφαλιστηρίου στον αιτούντα και αποδεικνύεται με το ασφαλιστήριο για το κύρος του οποίου αρκεί μόνο η υπογραφή του ασφαλιστή .

Εξάλλου με βάση τις παρ. 8 και 11 του άρθρου 25 της Κ4/585/1978 ΑΥΕ, που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 6 παρ 7 του ν. 489/1976, αποκλείονται της ασφάλισης ζημίες που προξενήθηκαν σε χρόνο που ο οδηγός του αυτοκινήτου τελούσε υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών, κατά την έννοια και τις προϋποθέσεις του άρθρου 42 του ΚΟΚ.

Ο όρος αυτός για να είναι δεσμευτικός για τα μέρη της ασφαλιστικής σύμβασης πρέπει να έχει καταστεί περιεχόμενο της σύμβασης ασφάλισης. Τούτο μπορεί να γίνει είτε με ενσωμάτωση αυτούσιου του όρου στη σύμβαση ασφάλισης είτε με παραπομπή της σύμβασης στους όρους της Κ4/585/1978 ΑΥΕ και συγκεκριμένα στον πάρα πάνω όρο.

Αρκεί προς τούτο και παραπομπή απ ευθείας στο ΦΕΚ, που περιέχει την άνω ΑΥΕ. Αν στην πρόταση που απευθύνει ο αντισυμβαλλόμενος στον ασφαλιστή του περιέχεται ο μνημονευθείς όρος, για να καταστεί αυτός περιεχόμενο της καταρτιζόμενης ασφαλιστικής σύμβασης απαιτείται και αρκεί αποδοχή του από τον ασφαλιστή, χωρίς την αποστολή νέας πρότασης με το ίδιο περιεχόμενο από τον τελευταίο στον αντισυμβαλλόμενο.

Για τη δέσμευση του ασφαλισμένου δεν είναι απαραίτητο να υπογράφεται το ασφαλιστήριο απ' αυτόν, αλλά αρκεί να καταβάλλει τα ασφάλιστρα και να παραλαμβάνει το ασφαλιστήριο. Περαιτέρω το ασφαλιστήριο είναι αποδεικτικό και όχι συστατικό της σύμβασης έγγραφο. Οι περιεχόμενοι σε αυτό γενικοί και ειδικοί όροι από τους οποίους οι ειδικοί επικρατούν των γενικών δεσμεύουν τον ασφαλιζόμενο και όταν ακόμη δεν το υπέγραψε, εφόσον σ' αυτό στηρίζει τις αξιώσεις του, το επικαλείται και το προσκομίζει στο δικαστήριο.

Τέλος οι γενικοί οροί της ασφάλισης υπάγονται στην ευρύτερη κατηγορία των γενικών όρων των συναλλαγών. Στην ουσία πρόκειται για όρους που επιβάλλονται από τον ασφαλιστή στον αντισυμβαλλόμενο και ισχύουν σε όλες τις ασφαλιστικές συμβάσεις ορισμένου τύπου. Ειδικά στα αυτοκινητικά ατυχήματα οι γενικοί όροι δεν επιβάλλονται από τον ασφαλιστή, αλλά διατυπώνονται στην άνω Κ4/585/1978 ΑΥΕ.

Δεν δικαιολογείται άγνοια των όρων από τα συμβαλλόμενα μέρη και δεν επιτρέπεται τροποποίησή τους με συμφωνία ή μονομερώς από τον ασφαλιστή. Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση, όπως προκύπτει από την επισκόπησή της έγιναν δεκτά τα ακόλουθα: "Σε αυτοκινητικό ατύχημα που έλαβε χώρα στις 7-10-2001 οφειλόμενο σε αποκλειστική υπαιτιότητα του Ο1 (υιού του εναγομένου), οδηγού του με αρίθ.

κυκλ.... ΙΧΕ αυτοκινήτου, κριθέντος του θέματος τούτου με την υπ αρίθμ. 1930/2004 απόφαση του Εφετείου Θεσ/κης, τραυματίστηκε σοβαρότατα η .... και της επιδικάστηκε ως αποζημίωση της το ποσόν των 265.625,38 ευρώ. Ο άνω οδηγός του αυτοκινήτου οδηγούσε αυτό υπό την επήρεια αλκοόλης, ανιχνευθείσας σε ποσοστό 1,24 ο/οο. Το ζημιογόνο όχημα συνιδιοκτησίας του εναγομένου και του υιού του οδηγού, είχε ασφαλιστεί στην ενάγουσα ασφαλιστική εταιρία για το χρονικό διάστημα από 4-10-2001 μέχρι 4-4-2002 η ασφαλιστική δε κάλυψη με αντσυμβαλλόμενους αμφότερους τους συνιδιοκτήτες, συμφωνήθηκε με τους όρους που περιλαμβάνει η με αρίθμ.

Κ4/585/1978 ΑΥΕ. Έτσι αποκλείστηκε της ασφάλισης η ζημία που προκαλείται από οδηγό ο οποίος τελούσε υπό την επήρεια οινοπνεύματος, τους όρους δε της πιο πάνω απόφασης αποδέχτηκε ο ασφαλισμένος, οδηγός του οχήματος Ο1. Όσον δε αφορά στον άλλο αντισυμβαλλόμενο ασφαλισμένο εναγόμενο, δεν αποδείχτηκε ότι συνυπέγραψε το ασφαλιστήριο (συνήθης τρόπος ολοκλήρωσης της ασφαλιστικής σύμβασης), ούτε ότι παρέλαβε το ειδικό σήμα και τη βεβαίωση της ασφάλισης του αυτοκινήτου, ή ότι κατέβαλε τα ασφάλιστρα ή ότι ανανέωνε την ασφαλιστική σύμβαση, πράξεις από τις οποίες να συνάγεται αποδοχή της ασφαλιστικής σύμβασης και γνώση των όρων του ασφαλιστηρίου, παρά την έλλειψη τυπικά της υπογραφής στο ασφαλιστήριο.

Με βάση δε τις παραδοχές αυτές έκρινε ότι η αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία δεν είχε δικαίωμα αναγωγής κατά του αναιρεσιβλήτου. Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε τις ως άνω διατάξεις με τις οποίες ορίζεται ο τρόπος καταρτίσεως και αποδείξεως των δικαιοπραξιών και ειδικότερα της σύμβασης ασφαλίσεως, ούτε τα διδάγματα της κοινής πείρας, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια που αποδίδεται με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση το δικαστήριο που την εξέδωσε έχει παραβιάσει κανόνες του ουσιαστικού δικαίου (ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών).

Συνεπώς ο λόγος αυτός πέραν του ότι είναι αόριστος αφού δεν αναφέρεται ποια ακριβώς διάταξη και ποιος ερμηνευτικός κανόνας παραβιάστηκαν και απαράδεκτος δεδομένου ότι με αυτόν πλήττεται η ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για πράγματα είναι σε κάθε περίπτωση αβάσιμος στην ουσία και πρέπει να απορριφθεί.

Ο λόγος αναίρεσης του άρθρου 559 αριθμ. 8 του Κ.Πολ.Δ για μη λήψη υπόψη προταθέντος ισχυρισμού δεν ιδρύεται όταν ο ισχυρισμός είναι μη νόμιμος (Ολ. ΑΠ 14/2004). Με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης αποδίδεται από την αναιρεσείουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 8 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι δεν λήφθηκε υπόψη ο ισχυρισμός της για καταχρηστικότητα των ενώπιον του Πρωτοβάθμιου δικαστηρίου προβληθέντων ισχυρισμών και αρνήσεων του αναιρεσίβλητου, ο οποίος επιλεκτικά επικαλέστηκε μόνον τους ωφελούντας αυτόν όρους της ιδίας ασφαλιστικής συμβάσεως. Με τα περιστατικά όμως αυτά δεν θεμελιώνεται καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος κατά το άρθρο 281 ΑΚ και συνεπώς δεν ιδρύεται και ο ανωτέρω λόγος της αναίρεσης, ο οποίος είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί.

Με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης αποδίδεται η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 10 Κ.Πολ.Δ με την αιτίαση ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τα αποδεικτικά μέσα που προσκόμισε στο Πρωτοβάθμιο δικαστήριο και επικαλέστηκε για την απόδειξη του ισχυρισμού του για δέσμευση του αναιρεσίβλητου από το ασφαλιστήριο. Ο λόγος αυτός αναφέρεται στην εκτίμηση του αποδεικτικού υλικού και συνεπώς είναι απαράδεκτος και πρέπει να απορριφθεί. Κατόπιν αυτών πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου λόγω της ήττας της (αρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-4-2008 αίτηση για αναίρεση της 8036/2005 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσ/κης.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου τα οποία ορίζει στο ποσόν των χιλίων οχτακοσίων (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Ιουνίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 8 Δεκεμβρίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ