225/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 225 / 2012 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 225/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη και του αρχαιοτέρου της συνθέσεως Αρεοπαγίτη Γεωργίου Γιαννούλη), Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Τίγγα και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 5 Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: της εδρευούσης στην Αθήνα ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ, νομίμως εκπροσωπούμενης, η οποία έφερε προηγουμένως την επωνυμία "ΦΟΙΝΙΞ ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο της Βασιλική Νακοπούλου, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσίβλητου: Γ. Α. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξουσία δικηγόρο του Αικατερίνη Καραμανώλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9.3.2006 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2290/2008 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 7374/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 11 Οκτωβρίου 2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γεωργέλλης ανέγνωσε την από 25 Νοεμβρίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

Η πληρεξουσία του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του αρθρ. 559 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών (άρθρα 173 και 200 του ΑΚ). Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006 και Ολ.ΑΠ 4/2005). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία (Ολ.ΑΠ 1/1999). Δεν υπάρχει όμως ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (Ολ.ΑΠ 861/1984). Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς, και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε στο πλαίσιο της ερευνώμενης διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος. Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 561 παράγραφος 1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμηση τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε κατά την ανέλεγκτη αυτού κρίση τα εξής: "Δυνάμει συμβάσεως πωλήσεως που συνήφθη τον Αύγουστο του 2004 ο ενάγων αγόρασε από την ΒΙΑΜΑΡ ΑΕ με παρακράτηση της κυριότητας το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο μάρκας Scoda Octavia 1, 1500 κυβικών, τύπου Spider, χρώματος μπεζ μεταλλικού, με αριθμό πλαισίου ... και μηχανής ..., μέχρις ολοκληρωτικής αποπληρωμής του τιμήματος, το οποίο η πωλήτρια εξεχώρησε στην Εθνική Τράπεζα. Δυνάμει δε του υπ' αριθ. .../27-8-2005 ασφαλιστηρίου συμβολαίου, ο ενάγων ασφάλισε στην εναγομένη το αυτοκίνητο τούτο εκτός άλλων και για τον κίνδυνο ολικής κλοπής μέχρι του συμφωνηθέντος ποσού των 17.420 ευρώ και για χρονικό διάστημα από 27/8/2005 μέχρι 27/2/2006. Το ασφαλιστήριο τούτο συμβόλαιο διελάμβανε Γενικούς Όρους Αστικής Ευθύνης Αυτοκινήτων ως και Ειδικούς Όρους συμπληρωματικών και ειδικών καλύψεων. Ειδικότερα κατά το άρθρο 3 παρ. 1 (Ασφάλιση Ολικής Κλοπής) του κεφαλαίου "Ειδικοί Όροι Συμπληρωματικών και Ειδικών Καλύψεων" καλύπτεται ο κίνδυνος της ολικής απώλειας του αυτοκινήτου τούτου λόγω κλοπής, κατά δε το άρθρο 3 των Γενικών Όρων, η υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης ισχύει για τα όρια της Ελληνικής Επικράτειας, για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως και για τις χώρες των οποίων τα Εθνικά Γραφεία Διεθνούς Ασφάλισης έχουν προσυπογράψει την από 15/3/1991 Πολυμελή Σύμβαση Εγγυήσεως μεταξύ Εθνικών Γραφείων Διεθνούς Ασφαλίσεως. Για τις υπόλοιπες χώρες εκτός των ανωτέρω απαιτείται ειδική έγγραφη βεβαίωση της Εταιρίας κατόπιν προηγούμενης έγγραφης αίτησης του λήπτη της ασφάλισης με την καταβολή προσθέτων ασφαλίστρων. Έτσι, κατά τον άνω σαφή όρο που καταλαμβάνει κάθε είδους ασφάλιση, η ασφαλιστική αυτή εταιρία (εναγομένη) ευθύνεται προς καταβολή στον λήπτη του ασφαλίσματος και στην περίπτωση επέλευσης της ασφαλιστικής περίπτωσης στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς να απαιτείται η έκδοση και χορήγηση πιστοποιητικού διεθνούς ασφάλισης (πράσινη κάρτα). Δηλαδή δια του συμβολαίου τούτου καλύπτεται και ο κίνδυνος κλοπής του αυτοκινήτου του ενάγοντος και στην περίπτωση που αυτή ήθελε συμβεί σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς την καταβολή προσθέτων ασφαλίστρων. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι κατά τη διάρκεια της ισχύος της ασφαλιστικής ,αυτής .συμβάσεως και δη την 11-10-2005 το αυτοκίνητο τούτο εκλάπη από αγνώστους στη Ρώμη, όπου ο ενάγων είχε μεταβεί με τη σύζυγό του ... για προσωπικούς του λόγους (νιόπαντροι) και συγκεκριμένα από την οδό VIA DI GRACCHI όπισθεν του ξενοδοχείου FLORIDA, όπου το είχε παρκάρει και είχε λάβει τα κατάλληλα προς διασφάλισή του μέτρα. Την κλοπή αυτή ο ενάγων αμέσως την δήλωσε μάλιστα στο αστυνομικό τμήμα ΡRΑΤΙ (Τμήμα Αλλοδαπών) και όταν επέστρεψε στην Ελλάδα την 16/10/2005 ενημέρωσε την εναγομένη περί της κλοπής του αυτοκινήτου, ήτοι εντός της συμβατικής προθεσμίας των οκτώ ημερών ως όφειλε κατά το άρθρο 3 παρ. 2 των Ειδικών Όρων Συμπληρωματικών και Ειδικών Καλύψεων.

Συνεπώς, ως επελθούσης της ασφαλιστικής αυτής περίπτωσης, που αφορά τον καλυπτόμενο ασφαλιστικό κίνδυνο της κλοπής σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ιταλία), ο ενάγων δικαιούται το συμφωνηθέν ασφάλισμα από την εναγομένη, ήτοι το ποσό των 17.420 ευρώ το οποίο υποχρεούται αυτή να του καταβάλει νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής, απορριπτομένου του ισχυρισμού της εναγομένης ότι ο κίνδυνος αυτός δεν καλύπτεται για την κλοπή του αυτοκινήτου, διότι έλαβε χώρα στο εξωτερικό.

Συνεπώς, εφόσον τα ίδια δέχθηκε και η εκκαλουμένη ορθώς το νόμο εφάρμοσε και τις αποδείξεις εξετίμησε και οι περί του αντιθέτου λόγοι της έφεσης είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι κατ' ουσίαν, συνακολούθως και η έφεση στο σύνολό της".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας κατά της πρωτόδικης απόφασης με την οποία είχε γίνει δεκτή η αγωγή του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου και είχε υποχρεωθεί η εναγομένη να καταβάλει σ' αυτόν το ποσό των 17.420 ευρώ με τους νόμιμους τόκους από της επίδοσης της αγωγής μέχρι την εξόφληση. Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 361 Α.Κ. και 2 παρ. 1 του ν. 2496/1997 που εφάρμοσε ούτε και άλλες διά της μη εφαρμογής τους και δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης καθόσον διέλαβε σ' αυτή σαφείς επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή του νόμου. Ειδικότερα με βάση τα ως άνω ανελέγκτως δεκτά γενόμενα πραγματικά περιστατικά σύμφωνα με τα οποία κατά τον σαφή όρο του ασφαλιστηρίου συμβολαίου (σύμβασης) που καταλαμβάνει στη προκειμένη περίπτωση κάθε είδους ασφάλιση, καλύπτεται και ο ασφαλιζόμενος κίνδυνος κλοπής του αυτοκινήτου του ενάγοντος και στη περίπτωση που αυτή ήθελε συμβεί σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς την καταβολή πρόσθετων ασφαλίστρων και έκδοσης πρόσθετης πράξης επέκτασης και ότι ο ασφαλιζόμενος κίνδυνος επήλθε στη Ρώμη όπου το αυτοκίνητο του ενάγοντος και εκλάπη από αγνώστους δράστες, καταφάσκεται η ευθύνη της εναγομένης με βάση τη σύμβαση για την καταβολή στον ενάγοντα του ασφαλίσματος μη απαιτουμένης προς τούτο έκδοσης και ειδικής πρόσθετης πράξης επέκτασης (πράσινης κάρτας) που προβλέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ 1 και 2 του ν. 489/1976 και 2 παρ. 1 και 4 της Κ4/585/1978 απόφασης του Υπουργού Εμπορίου ενόψει της κατά τ' ανωτέρω διαφορετικής συμβατικής ρύθμισης.

Συνεπώς ο πρώτος και δεύτερος λόγος της αναίρεσης από τους αριθ. 1 και 19 αντίστοιχα με τους οποίους υποστηρίζονται τ' αντίθετα είναι αβάσιμοι.

Κατ' ακολουθίαν πρέπει ν' απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου (άρθρ. 183, 176 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11 Οκτωβρίου 2010 αίτηση της ανώνυμης εταιρίας με την εταιρία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" για αναίρεση της υπ' αριθ. 7374/2009 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Ιανουαρίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ