2255/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2255 / 2009 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2255/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Παναγιώτη Κομνηνάκη και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Νοεμβρίου 2009, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΝΤΕΧΝΟΣ ΑΕ - Τεχνική - Δομική - Τουριστική - Εμπορική Οικοδομικών Υλικών Ανώνυμος Εταιρεία", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) ... και 3) .... Οι 1η και 2ος των αναιρεσειόντων εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κων/νο Δογάνη. Η 3η αναιρεσείουσα παραστάθηκε με τον ίδιο ως άνω δικηγόρο.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαρίλαο Αθανασόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 25-10-2004 και 30-12-2004 αγωγές του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν με τις από 8-9-2005 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση δικονομικού εγγυητού και αγωγή αποζημίωσης της ήδη 1ης των αναιρεσειόντων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 194/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3052/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 28-11-2008 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Σπυρίδων Ζιάκας διάβασε την από 21-10-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πέμπτου λόγου αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 299, 330, 914 και 932 του ΑΚ, 1 και 16 παρ. 1 του κωδικοποιημένου νόμου 551/1915 προκύπτει ότι χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη οφείλεται και επί εργατικού ατυχήματος, όταν συντρέχουν οι όροι της αδικοπραξίας. Δηλαδή, όταν η πράξη είναι παράνομη και οφείλεται σε δόλο ή αμέλεια (γενική ή ειδική) του ζημιώσαντος ή των προσώπων που έχουν προστηθεί από αυτόν.

Στην αξίωση του παθόντος για επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως μπορεί να αντιταχθεί το συντρέχον πταίσμα του τελευταίου (ΑΚ 300), το οποίο λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας και συνεκτιμάται μαζί με τα υπόλοιπα προσδιοριστικά στοιχεία (συνθήκες του ατυχήματος, έκταση της σωματικής βλάβης που προκλήθηκε, κοινωνική και οικονομική κατάσταση των μερών κ.λ.π.), για τον καθορισμό του ύψους της "εύλογης" χρηματικής ικανοποιήσεως.

Ο σχετικός ισχυρισμός, που είναι αυτοτελής (ένσταση, προτείνεται από τον εναγόμενο και μπορεί να συγκροτείται από πλείονα περιστατικά, καθένα από τα οποία είναι δυνατόν να θεμελιώνει αυτοτελώς συντρέχον πταίσμα του παθόντος. Έτσι, αν το δικαστήριο της ουσίας αγνοήσει κάποιο από τα περιστατικά αυτά, που στηρίζουν ένσταση συντρέχοντος πταίσματος, υποπίπτει στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ., ήτοι της μη λήψεως υπόψη πραγμάτων που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει, ότι οι εναγόμενοι και ήδη αναιρεσείοντες είχαν προτείνει παραδεκτώς στον πρώτο βαθμό την ένσταση συντρέχοντος πταίσματος του θανόντος στην επέλευση του ένδικου εργατικού ατυχήματος, για τη θεμελίωση της οποίας επικαλέστηκαν τα ακόλουθα περιστατικά:

α) ότι ο ενάγων υπερεκτιμώντας τις δυνάμεις του επέδειξε απειρία και ανεπιτηδειότητα στο χειρισμό παρόμοιων φορτηγών και στην απόρριψη χωμάτων και ετέρων υλικών από αυτά ενώ επί πλέον δεν είχε τον απόλυτο έλεγχο του οχήματος και του χειριστηρίου απορρίψεως του φορτίου, καθόσον δεν έθεσε σε σωστή θέση, με βάση την υφισταμένη κατωφέρεια, το φορτηγό και δεν ανέβασε σταδιακά την καρότσα του εν λόγω οχήματος, έχοντας εξ' αρχής ανοικτή τη θύρα της, ώστε να έχει τη δυνατότητα ελέγχου του φορτίου, β) ότι, ενώ, όταν σε κάθε περίπτωση σταδιακής ή με μία κίνηση ανόδου της καρότσας, ο οδηγός αντιληφθεί την μετατόπιση του κέντρου βάρους του οχήματος, έχει τον απαιτούμενο χρόνο και τη δυνατότητα με τη στροφή ενός μοχλού από το χειριστήριο της καμπίνας του οχήματος να διακόψει αυτομάτως τη ροή των λαδιών και να επαναφέρει αμέσως την καρότσα σε οριζόντια θέση, απομακρύνοντας άμεσα κάθε σχετικό κίνδυνο ανατροπής, ο ενάγων δεν το έπραξε και γ) ότι αυτός επιλέγοντας να εργαστεί αυτοβούλως, χωρίς την παρουσία των μηχανημάτων προωθήσεως και συμπιέσεως των απορριπτομένων προϊόντων εκσκαφής, ουσιαστικά επέλεξε μόνος του το σημείο απορρίψεως του φορτίου, το οποίο ήταν πολύ πλησιέστερα στο πρανές της οδού, σε σχέση με το σημείο που συνήθως απέρριπτε τα υλικά.

Επί της εν λόγω ενστάσεως, την οποία επανέφερε με σχετικό λόγο εφέσεως η αναιρεσείουσα στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, τούτο δέχτηκε ότι "ουδεμία υπαιτιότητα βαρύνει τον ενάγοντα-παθόντα στην πρόκληση του ατυχήματος καθόσον δεν αποδείχθηκε ότι αυτός μόνος του, αυτοβούλως και χωρίς εντολή από την εργοδότριά του, επανέλαβε τις εργασίες κατασκευής, όπως αβάσιμα ισχυρίζονται οι εναγόμενοι.

Απεναντίας αποδείχθηκε ότι την ημέρα του ατυχήματος στο εργοτάξιο της δεύτερης εναγομένης εργάζονταν κατόπιν εντολής της εργοδότριας και οι συνάδελφοι του ενάγοντος ... και ... οι οποίοι προσέτρεξαν σε βοήθεια του ενάγοντος". Ακολούθως δε απέρριψε την ένσταση αυτή ως αβάσιμη κατ' ουσίαν. Από τις παραδοχές αυτές προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε μεν υπόψη του τον πιο πάνω αυτοτελή ισχυρισμό περί συντρέχοντος πταίσματος, πλην όμως κατά το μέρος μόνο που αυτός στηριζόταν στα προβληθέντα από τους αναιρεσείοντες πιο πάνω υπό στοιχείο γ' περιστατικά, όχι δε και κατά το μέρος που στηριζόταν στα υπόλοιπα υπό στοιχεία α' και β' (περιστατικά), τα οποία επίσης προτάθηκαν και τον θεμελιώνουν αυτοτελώς.

Επομένως, ενόψει του ότι ο ανωτέρω ισχυρισμός, ως αυτοτελής και με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αποτελεί πράγμα, ο σχετικός πέμπτος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 19, αληθώς όμως από τον αριθμό 8, του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος, να αναιρεθεί στο σύνολό της η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο παρ.3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 3052/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Noεμβρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Δεκεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ