223/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 223 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 223/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Nοεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Γαλάνη.

Της αναιρεσιβλήτου : Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Τσικάκης-Γιαννόπουλος Ανώνυμος Εμπορική & Βιομηχανική Εταιρεία" που εδρεύει στη Λεύκη Ανωγείων Λακωνίας και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Απόστολος Γεροντίδης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-6-1995 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σπάρτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 178/1995 του ίδιου Δικαστηρίου και 54/1999 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων και εκδόθηκε η 165/2002 απόφαση του Αρείου Πάγου που αναίρεσε την απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Το Εφετείο Ναυπλίου εξέδωσε την 131/ 2005 την αναίρεση της οποία ζητά ο αναιρεσείων με την από 13-2-2008 αίτησή του . Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ρένα Ασημακοπούλου ανέγνωσε την από 29-10-2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους, στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 16 § 1 του β.δ. της 23-8-1888 "περί εκτελέσεως του περί τελών χαρτοσήμου νόμου ΑΧΚΕ/1887", όπως τροποποιήθηκε από το β.δ της 4-8-1906 και διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 67 του π.δ. της 28-7-1931 "περί Κώδικος Τελών Χαρτοσήμου", το κινητό επίσημα, που τυχόν φέρει η συναλλαγματική, πρέπει να διαγράφεται κατά την ημέρα της εκδόσεως του τίτλου με την ιδιόχειρη υπογραφή του εκδότη και αποδέκτη, που γράφεται κατά μήκος του κινητού επισήματος και αρχίζει από το έγγραφο της συναλλαγματικής.

Στο κάτω μέρος και μέσα στον χώρο του κινητού επισήματος τίθεται πλήρης η χρονολογία διαγραφής που πρέπει να συμπίπτει προς εκείνη της εκδόσεως της συναλλαγματικής. Κατά δε το άρθρο 17 του ιδίου ως άνω Β.Δ της 23-8-1988, οι ανώνυμες εταιρείες των οποίων τα καταστατικά είναι εγκεκριμένα με ΒΔ και στα γραφεία των οποίων μπορεί ο Υπουργός των οικονομικών να ενεργήσει έλεγχο για τυχόν παραβιάσεις, μπορούν να διαγράφουν το κινητό επίσημα με σφραγίδα που τίθεται πάνω σ' αυτό και η οποία έχει τα στοιχεία που αναφέρει η ίδια διάταξη και καταλαμβάνει και μέρος του χαρτιού πάνω στο οποίο τέθηκε το κινητό επίσημα.

Από τις διατάξεις αυτές, οι οποίες εφαρμόζονται για τις συναλλαγματικές που εκδόθηκαν πριν από την 1-2-2002, αφότου, με την από 21 Δεκεμβρίου 2001 πράξη Νομοθετικού περιεχομένου, καταργήθηκαν τα τέλη χαρτοσήμου που επιβάλλονται στις συναλλαγματικές και στα γραμμάτια σε διαταγή, συνάγεται ότι ο νομοθέτης, θέλοντας να προστατεύσει το Δημόσιο από πράξεις, είτε επαναχρησιμοποίησης του κινητού επισήματος με την επικόλλησή του από το έγγραφο και την επικόλλησή του σε άλλο, είτε μη επικόλλησής του στο έγγραφο κατά τον χρόνο της σύνταξης του, επικόλλησης του δε μόνο στην περίπτωση που το έγγραφο αυτό θα χρησιμοποιηθεί σε κάποια δημόσια αρχή, όπως είναι τα δικαστήρια, θεσμοθέτησε την αναφερόμενη στο άρθρο 16 § 1 αυστηρή διαδικασία, σύμφωνα με την οποία γίνεται άμεση επικόλληση του κινητού επισήματος πάνω στο έγγραφο κατά τον χρόνο της σύνταξης του και ταυτόχρονη διαγραφή και υπογραφή του από τον εκδότη (Ολ.

ΑΠ 43/2005). Η διάταξη του άρθρου 17 § 1 του εν λόγω ΒΔ ετέθη για να διευκολύνει την έκδοση εγγράφων από ανώνυμες εταιρείες και έχει την έννοια ότι αν αυτές έχουν σφραγίδα, που τηρεί τους τύπους του νόμου, έχουν δικαίωμα να ενεργήσουν δια του αρμοδίου υπαλλήλου τους τη διαγραφή, χωρίς την υπογραφή του νομίμου εκπροσώπου τους, και όχι υποχρέωση να θέσουν, εκτός από την υπογραφή του τελευταίου (νομίμου εκπροσώπου) και την σφραγίδα τους.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση το Εφετείο, δικάζοντας έφεση του αναιρεσείοντος κατά της πρωτόδικης απόφασης που απέρριψε ανακοπή του για ακύρωση της υπ' αριθ. 54/1994 διαταγής πληρωμής της Ειρηνοδίκου Σπάρτης, εκδοθείσας με βάση έξι (6) συναλλαγματικές, εκδόσεως της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας και αποδοχής της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "...

ΟΕ", της οποίας ομόρρυθμο μέλος είναι ο αναιρεσείων, έκρινε απορριπτέους τους λόγους της ανακοπής, περί ακυρότητας των συναλλαγματικών εξαιτίας μη νομότυπης διαγραφής της χαρτοσήμανσης αυτών και έλλειψης, στη θέση του εκδότη, της υπογραφής του νομίμου εκπροσώπου της φερόμενης ως εκδότριας ανώνυμης εταιρίας υπό την εταιρική επωνυμία αυτής.

Με τον πρώτο (κατά το πρώτο μέρος του) λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 11 Κ.Πολ.Δικ., αποδίδεται στο Εφετείο η πλημμέλεια ότι παρέλειψε να λάβει υπόψη τις με επίκληση προσκομισθείσες από τον αναιρεσείοντα επίδικες συναλλαγματικές. Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, κατά τον σχηματισμό του αποδεικτικού συλλογισμού του, όχι μόνο έλαβε υπόψη του τις επίμαχες συναλλαγματικές, αλλά προέβη και σε διεξοδική ανάλυση και αξιολόγηση του περιεχομένου των.

Με τους πρώτο (κατά το δεύτερο μέρος του) και δεύτερο λόγους του αναιρετηρίου, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 1 και 20 Κ.Πολ.Δικ., καταλογίζεται στο Εφετείο ότι, με το να δεχθεί πως έχει γίνει νομότυπη διαγραφή των κινητών επισημάτων που έχουν επικολληθεί επί των συναλλαγματικών και πως στη θέση του εκδότη των συν/κών υπάρχει υπογραφή του νομίμου εκπροσώπου της εκδότριας εταιρίας (ήδη αναιρεσίβλητης) και η σφραγίδα αυτής, αφ' ενός παραβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή, τις προαναφερθείσες περί διαγραφής των κινητών επισημάτων διατάξεις και αφετέρου παραμόρφωσε το περιεχόμενο των επιδίκων έξι (6) συναλλαγματικών, γιατί απέδωσε σ' αυτές περιεχόμενο διαφορετικό από το πραγματικό, αφού α) επί των κινητών επισημάτων των συναλλαγματικών δεν υπάρχουν υπογραφές του εκδότη και του αποδέκτη, ούτε σφραγίδα της εκδότριας εταιρίας, η δε χρονολογία διαγραφής καλύπτει το ένα εκ των δύο επισημάτων και β) στη θέση του εκδότη υπάρχει μόνο δυσανάγνωστη μονογραφή χωρίς τη σφραγίδα της εκδότριας ανώνυμης εταιρίας (ήδη αναιρεσίβλητης).

Οι λόγοι αυτοί είναι αβάσιμοι διότι, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των συναλλαγματικών, α) τα κινητά επισήματα έχουν διαγραφή με δύο υπογραφές, οι οποίες, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του Εφετείου, είναι οι γνήσιες υπογραφές των νομίμων εκπροσώπων της εκδότριας και της αποδέκτριας και έχει τεθεί επί των επισημάτων αυτών χρονολογία, η οποία συμπίπτει με εκείνη της εκδόσεως των συν/κων και β) όλες οι συναλλαγματικές φέρουν στη θέση του εκδότη ιδιόχειρη υπογραφή, η οποία, κατά την ανέλεγκτη και στην περίπτωση αυτή κρίση του Εφετείου, είναι του νομίμου εκπροσώπου της εκδότριας εταιρίας, οι πέντε δε εξ αυτών φέρουν και σφραγίδα της αναιρεσίβλητης εταιρίας.

Η έλλειψη τέτοιας σφραγίδας στην έκτη δεν επάγεται ακυρότητα αυτής, γιατί δεν αποτελεί αναγκαίο στοιχείο κατ' άρθρο 1 του ν. 5325/1932 περί Συναλλαγματικών.

Επειδή, ναι μεν η ενοχή από συναλλαγματική είναι αναιτιώδης με την έννοια ότι η αιτία η οποία έδωσε αφορμή στην έκδοση της, δεν αποτελεί κατ' αρχήν προϋπόθεση του κύρους της, ο καλούμενος όμως σε πληρωμή αποδέκτης, εναγόμενος προς εκπλήρωση της εξ αυτής υποχρεώσεώς του, μπορεί να επικαλεσθεί την βασική αιτιώδη σχέση (υποκειμενική αιτία) η οποία τον συνδέει με τον εκδότη που ασκεί τη σχετική απαίτηση αντιτάσσοντας κατ' αυτού την ένσταση, ότι δεν υπάρχει αιτία για την έκδοση της συναλλαγματικής, με την ευρεία έννοια, δηλαδή είτε δεν υπήρχε καθόλου αιτία από την αρχή κατά την έκδοση της συναλλαγματικής (αχρεώστητο), είτε αυτή (αιτία) είναι παράνομη ή ανήθικη ή δεν επακολούθησε ή έληξε, οπότε, αν αποδειχθεί (η ένσταση), καθίσταται ανενεργός η αξίωση από τη συναλλαγματική.

Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων, με τους τέταρτο και πέμπτο λόγους της από 21-6-1995 ανακοπής του, ισχυρίσθηκε ότι οι επίδικες συναλλαγματικές δεν αντιπροσωπεύουν οφειλή της φερομένης ως αποδέκτριας ομόρρυθμης εταιρίας "... Ο.Ε", της οποίας ο αναιρεσείων είναι μέλος, καθώς και ότι η αναιρεσίβλητη, επειδή εγνώριζε την έλλειψη αιτίας, εζήτησε και έλαβε από τον νόμιμο εκπρόσωπο της ως άνω ομόρρυθμης εταιρίας ...

τρεις επιταγές της Γενικής Τράπεζας συνολικού ποσού 4.146.000 δραχμών, με βάση τις οποίες εκδόθηκε σε βάρος του τελευταίου η υπ' αριθμ. 55/1994 διαταγή πληρωμής της Ειρηνοδίκου Σπάρτης, με συνέπεια την απόσβεση της οφειλής από τις επίμαχες συναλλαγματικές. Το Εφετείο απέρριψε τους λόγους αυτούς της ανακοπής, δεχθέν ότι τις άνω συναλλαγματικές υπέγραψε ο ...

ως νόμιμος εκπρόσωπος της αποδέκτριας αυτών εταιρείας και ότι όλες (οι συναλλαγματικές) φέρουν τη σφραγίδα αυτής της εταιρείας(αποδέκτριας) και αντιπροσωπεύουν οφειλή της αποδέκτριας αυτών εταιρείας από την αγορά εκ μέρους της κρεάτων από την καθής η ανακοπή και ήδη αναιρεσίβλητη εταιρεία, ενώ αντιθέτως οι τρεις επιταγές της Γενικής Τράπεζας συνολικού ποσού 4.146.000 δραχμών, με βάση τις οποίες εκδόθηκε σε βάρος του ...

η επικαλούμενη από τον αναιρεσείοντα υπ' αριθ. 55/1994 διαταγή πληρωμής της Ειρηνοδίκου Σπάρτης, αφορούν άλλη οφειλή της ομόρρυθμης εταιρείας (της οποίας αυτός ήταν εκπρόσωπος) από την αγορά κρεάτων και όχι την οφειλή για την οποία εκδόθηκαν οι επίδικες συναλλαγματικές, με συνέπεια να μη μπορεί να γίνει λόγος για απόσβεση της εξ αυτών (επίδικων συν/κών) οφειλής.

Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο, δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού διέλαβε σ' αυτήν σαφείς και επαρκείς αιτιολογίες που δικαιολογούν την εξαγωγή του πορίσματος στο οποίο κατέληξε και το οποίο εκτίθεται σαφώς. Δεν ήταν δε αναγκαίο να αναφέρονται στην απόφαση οι ποσότητες και ο χρόνος πώλησης των κρεάτων από την εκδότρια των επίμαχων συναλλαγματικών στην αποδέκτρια, ενώ από τις εκτεθείσες παραδοχές της προσβαλλόμενης προκύπτει ότι τα ποσά των συν/κών αντιστοιχούσαν στην αξία των πωληθέντων κρεάτων.

Επομένως, ο περί του αντιθέτου, εκ του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ απορρέων τρίτος λόγος του αναιρετηρίου, είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-

Απορρίπτει την από 13-2-2008 αίτηση του ... για αναίρεση της υπ' αριθ. 131/28-2-2005 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου.

-

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Ιανουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Φεβρουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ