2237/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2237 / 2014 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2237/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Aσπασία Μαγιάκου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 1η Οκτωβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νόμιμα εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιό του Ευθύμιο Τσάκα, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Σ. Σ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/3/2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Έδεσσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 58/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 55/2006 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το Ελληνικό Δημόσιο με την από 22/12/2008 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ασπασία Μαγιάκου ανέγνωσε την από 23/9/2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου και απόρριψη των λοιπών λόγων της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ.α', 287, 291 και 292 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση (άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ), συνδυαζόμενες με τις διατάξεις των άρθρων 1846 και 1847 ΑΚ, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται και αν μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος.

Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του λόγου διακοπής με επίδοση δικογράφου ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός ακροατηρίου κατά την επιχείρηση της διαδικαστικής πράξης. Η γνωστοποίηση γίνεται από εκείνον που έχει δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή από εκείνον που μέχρι της στιγμής της επέλευσης του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του.

Μπορεί, όμως, και ο αντίδικος του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης να προκαλέσει την επανάληψη της δίκης, προσκαλώντας για το σκοπό αυτό, με κοινοποίηση δικογράφου, τους καθολικούς διαδόχους (κληρονόμους) του θανόντος (αρχικού διαδίκου), μετά την παρέλευση της τασσόμενης προθεσμίας των τεσσάρων μηνών προς αποποίηση της κληρονομιάς του τελευταίου.

Ειδικότερα, η πιο πάνω πρόσκληση είναι δυνατόν να γίνει με την κοινοποίηση, μετά από προηγούμενη κατάθεση στη γραμματεία του Αρείου Πάγου όπου εκκρεμεί η αίτηση αναίρεσης, δικογράφου περί επανάληψης της βιαίως διακοπείσας δίκης προς τον υπέρ ου η διακοπή διάδικο (καθολικό διάδοχο του θανόντος διαδίκου).

Τέτοιο δικόγραφο μπορεί να είναι και η κλήση προς συζήτηση της υπόθεσης που περιέχει πρόσκληση του κληρονόμου προς επανάληψη της δίκης, όχι δε και η κλήση προς συζήτηση που απευθύνεται προς τον ήδη αποβιώσαντα διάδικο. Ενόψει αυτών η παράδοση από το δικαστικό επιμελητή αντιγράφου της κλήσης προς συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αντί του προς ον η επίδοση αντιδίκου του επισπεύδοντος τη συζήτηση αναιρεσείοντος προς τον κληρονόμο αυτού, λόγω θανάτου του, και η σύνταξη σχετικής έκθεσης επίδοσης, δεν περιέχουν τα στοιχεία της πρόσκλησης του άρθρου 291 ΚΠολΔ, διότι απευθύνονται προς τον αποβιώσαντα αντίδικο του αναιρεσείοντος (αναιρεσίβλητο) και όχι προς τον κληρονόμο του.

Συνεπώς δεν προκαλούν την αναγκαστική επανάληψη της διακοπείσας δίκης, με αποτέλεσμα να θεωρείται ότι η δίκη είναι εκκρεμής μεταξύ των αρχικών διαδίκων.

Συνεπώς, στην περίπτωση μη εμφάνισης κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης του αντιδίκου του επισπεύδοντος αυτή (συζήτηση), τυγχάνει εφαρμογής η διάταξη του άρθρου 576 παρ.2 ΚΠολΔ, κατά την οποία αν εκείνος δεν κλητεύθηκε καθόλου ή δεν κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση. Από τα παραπάνω προκύπτει επίσης ότι η παράδοση του επιδοτέου στον αντίδικο του επισπεύδοντος τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αναιρεσίβλητο αντιγράφου της κλήσης για συζήτηση προς το πρόσωπο που δηλώνει ότι ο αναιρεσίβλητος έχει αποβιώσει και ότι ο ίδιος (ο παραλαμβάνων το δικόγραφο) είναι ο νόμιμος κληρονόμος του δεν αποτελεί νόμιμη επίδοση προς τον αντίδικο του επισπεύδοντος αναιρεσίβλητο, εκ του ότι το παύον να υπάρχει, κατ' άρθρο 35 ΑΚ, από του θανάτου του φυσικό πρόσωπο δεν μπορεί να είναι μετά το θάνατο του υποκείμενο έννομης σχέσης και δεν έχει την ικανότητα να είναι διάδικος.

Συνεπώς, σε περίπτωση θανάτου του αναιρεσιβλήτου που επάγεται κατά το νόμο τη βίαιη διακοπή της δίκης οι αναγκαίες επιδόσεις δικογράφων περί επανάληψης της διακοπείσας δίκης θα γίνουν από και προς τα πρόσωπα που δικαιούνται να επαναλάβουν τη δίκη. Στην προκείμενη περίπτωση, με την από 3/2/2014 κλήση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου φέρεται για συζήτηση κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (1/10/2014) η από 22/12/2008 αίτηση για αναίρεση της 55/2006 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας που δίκασε ως Εφετείο, μετά τη ματαίωση της συζήτησης της υπόθεσης κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 3/11/2010, λόγω διενέργειας των δημοτικών εκλογών.

Η κλήση αυτή, καθώς και η αίτηση αναίρεσης στρέφονται κατά του Σ. Σ. (αναιρεσιβλήτου), ο οποίος κατά την εκφώνηση της υπόθεσης με τη σειρά του οικείου πινακίου δεν εμφανίσθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τις 3181, 3182 και 3183/13.5.2014 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Έδεσσας Μ.

Μ., που προσκομίζει με επίκληση το αναιρεσείον που επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης, ακριβή αντίγραφα της πιο πάνω κλήσης και της αίτησης αναίρεσης επιδόθηκαν προς τους Γ. Σ., Χ. Σ. και Ε. Σ., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμους του ήδη αποβιώσαντος, στις 6/10/2011, αναιρεσιβλήτου Σ. Σ.. Σύμφωνα, όμως, με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, οι επιδόσεις των ανωτέρω δικογράφων που έγιναν προς τους κληρονόμους του αποβιώσαντος μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης αντιδίκου του επισπεύδοντος τη συζήτηση αναιρεσείοντος και τη διακοπή της παρούσας δίκης λόγω του θανάτου του αναιρεσιβλήτου, δεν είναι νόμιμες και δεν επιφέρουν την νομότυπη επανάληψη της δίκης μεταξύ του αναιρεσείοντος και των κληρονόμων του αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου (αναιρεσιβλήτου).

Επομένως, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 22/12/2008 αίτησης του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 55/2006 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Έδεσσας που δίκασε ως Εφετείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 19 Νοεμβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 17 Δεκεμβρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ