Supreme Court dismisses appeal on inadmissible grounds regarding evidence evaluation and argumentative points.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court rejected the appeal filed by X1 and X2 against the Thessaloniki Court of Appeal's decision regarding an inheritance dispute. The appellants argued that the lower court improperly considered inadmissible evidence and ignored a specific claim about the mother's leasehold rights. The court ruled that the appeal was inadmissible because the contested evidence was not properly challenged and the ignored point was merely an argument rather than a material fact requiring judicial review.
Legislator headnote
AI generatedArt. 559(1)(a), (c) and (8)(b) of the Code of Civil Procedure; An appeal is inadmissible if it challenges evidence not permitted by law or arguments rather than material facts, as the Supreme Court reviews only legal errors in evidence admission and material facts, not factual assessments or legal arguments.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 2229 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2229/2009
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη και Κωνσταντίνο Τσόλα, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Νοεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1. Χ1, κατοίκου ... και 2. Χ2, κατοίκου ... Ο πρώτος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Φιντία Βελλίκη και ο δεύτερος εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο του.
Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1 και 2. Ψ2, κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Φοίβο Παπαδάτο με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11-6-2002 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 12253/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 1560/2004 του Εφετείου Θεσσαλονίκης.
Κατά της ανωτέρω εφετειακής απόφασης ασκήθηκε αίτηση αναίρεσης και εκδόθηκε η 1060/2006 απόφαση του Αρείου Πάγου η οποία αναίρεσε την απόφαση αυτή και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Θεσσαλονίκης. Το Εφετείο Θεσσαλονίκης εξέδωσε την 1780/2007 απόφαση, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 27-3-2008 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Κωνσταντίνος Τσόλας ανέγνωσε την από 15-10-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.
Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι.- Κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.α ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης της απόφασης και όταν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει. Για να είναι ορισμένος ο λόγος πρέπει να προσδιορίζεται στο αναιρετήριο το αποδεικτικό αυτό μέσο, που παρανόμως λήφθηκε υπόψη και ο λόγος για τον οποίο δεν έπρεπε να ληφθεί, να προβάλλεται δε ισχυρισμός ότι το απαράδεκτο αυτό προτάθηκε από τον αναιρεσείοντα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις αναφερόμενες στο άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ εξαιρετικές περιπτώσεις.
Περαιτέρω κατά την περ. γ του ίδιου άρθρου ιδρύεται λόγος αναίρεσης και όταν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Ως έγγραφα που δεν έλαβε υπόψη νοούνται εκείνα του αναιρεσείοντος και όχι τα έγγραφα που προσκόμισε ο αντίδικός του. Κατ' εξαίρεση αν ο αναιρεσείων είχε επικαλεσθεί στο δικαστήριο της ουσίας το έγγραφο, το οποίο είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει ο αντίδικός του και έτσι αυτό κατέστη κοινό μέσο αποδείξεως, δημιουργείται ο λόγος αυτός αναίρεσης.
Εξάλλου για την ίδρυση του λόγου αυτού (περ.γ) αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν πράγματι λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, τα οποία ήταν υποχρεωμένο να λάβει υπόψη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 2/2008).
Καμία, ωστόσο, διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και την ειδική αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα, αλλά αρκεί η γενική βεβαίωση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα κατ' είδος μόνο αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα. Μόνο αν από τη γενική αυτή αναφορά σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός αναίρεσης.
Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, κατά το πρώτο μέρος του, από τον αριθ.11 περ. γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στο Εφετείο την αιτίαση, ότι δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που αυτοί επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν προς απόδειξη του αγωγικού ισχυρισμού τους, ότι το πιο κάτω αναφερόμενο κληρονομιαίο ακίνητο είχε έκταση 4.000 τ.μ και συνεπώς σ' αυτό περιλαμβάνεται και το επίδικο ακίνητο εμβαδού 1.000 τ.μ, και όχι 3.000 τ.μ που δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και ειδικότερα δεν έλαβε υπόψη:
α) το από 1-3-1957 σχεδιάγραμμα διαχωρισμού της Κτηματικής Υπηρεσίας Θεσσαλονίκης που είναι συνημμένο στο με αρ. ... συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Αικατερίνης Οικονομοπούλου, στο οποίο εμφανίζονται τα όρια του όλου ακινήτου, τα οποία επαναλαμβάνονται και στο υπ' αρ. Ε.Δ.Κ. ... έγγραφο της Εφορίας Δημοσίων Κτημάτων και το συνημμένο διάγραμμα με στοιχεία 1-2-3-4-5-6-7-8-9-1, β) την με αρ.
πρωτ. ... απάντηση της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης, γ) την από 21-7-2006 απάντηση της Διεύθυνσης Κτηματολογίου, δ) τις από 27-9-1999 αντιρρήσεις του ΑΑ κατά της ... πράξης του Δασαρχείου Θεσσαλονίκης, ζ) την από 20-3-2000 προσφυγή του ΑΑ κατά της υπ' αριθμ. 31/23-12-1999 απόφασης της Πρωτοβάθμιας Επιτροπής Επιλύσεως Δασικών Αμφισβητήσεων Ν.
Θεσσαλονίκης, στ) την υπ' αριθμ. 49/2000 απόφαση της Δευτεροβάθμιας Επιτροπής Δασών και στ) το από 5-2-2002 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού ... Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι αβάσιμος, διότι από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και ειδικότερα από την περιεχόμενη σ' αυτήν βεβαίωση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, σε συνδυασμό με τις σκέψεις και το σύνολο των αποδεικτικών αναλύσεων που η απόφαση αυτή περιέχει για την κρίση της περί της εκτάσεως του κληρονομιαίου ακινήτου, δεν καταλείπεται καμία απολύτως αμφιβολία ότι το Εφετείο, για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, με βάση το οποίο έκρινε, κατά παραδοχή ως κατ' ουσίαν βάσιμης της ένστασης ιδίας κυριότητας των αναιρεσειβλήτων, ως αβάσιμη την ένδικη αγωγή των αναιρεσειόντων, που στηρίζουν το προβαλλόμενο από αυτούς δικαίωμα συγκυριότητάς τους επί του επίδικου ακινήτου στην αναφερόμενη πιο κάτω δημόσια διαθήκη του πατέρα τους, έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε και τα παραπάνω έγγραφα μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις, όπως την αναφερόμενη ...
συμβολαιογραφική πράξη, με την οποία οι ήδη αναιρεσείοντες αποδέχτηκαν την κληρονομία του πατέρα τους και δήλωσαν ότι το καταλειφθέν σ' αυτούς ακίνητο έχει έκταση 3000 τ.μ, καθώς και την μεταγενέστερη ... συμβολαιογραφική πράξη με την οποία οι ήδη αναιρεσείοντες, όπως δέχτηκε το Εφετείο, ύστερα από δεκαπέντε χρόνια διόρθωσαν την πρώτη πιο πάνω πράξη και δήλωσαν ότι το καταληφθέν σ' αυτούς ακίνητο έχει έκταση 4.000 τ.μ.
Με τον ίδιο λόγο της αναίρεσης, κατά το δεύτερο μέρος του, οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στο Εφετείο την ίδια αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθ. 11 περ.γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι δεν έλαβε υπόψη το ... προσύμφωνο της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Μιλένας Βαβυλοπούλου, το οποίο επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι αναιρεσίβλητοι.
Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, διότι οι αναιρεσείοντες δεν επικαλούνται ότι το έγγραφο αυτό κατέστη κοινό αποδεικτικό μέσο με την επίκλησή του και από τους ίδιους. Επίσης οι αναιρεσείοντες με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης, από τον αριθ. 11 περ.α του ίδιου άρθρου, προσάπτουν την αιτίαση, ότι το Εφετείο παρά το νόμο έλαβε υπόψη του το προσκομισθέν από τους αναιρεσιβλήτους από του μηνός Ιουλίου 1998 τοπογραφικό διάγραμμα, το οποίο εγκρίθηκε από την Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Θεσσαλονίκης με την υπ' αριθμ.
Ο7/79301/1998 απόφαση, αφού στηρίχθηκε σε έγγραφο (προσύμφωνο), που αυτοί (αναιρεσείοντες) προσκόμισαν στην εν λόγω υπηρεσία, το οποίο δεν ίσχυε. Ο λόγος αυτός είναι προεχόντως αόριστος, γιατί οι αναιρεσείοντες δεν προβάλλουν, ότι τον ισχυρισμό αυτόν περί του απαραδέκτου του εν λόγω εγγράφου πρότειναν, όπως όφειλαν, στο δικαστήριο της ουσίας, ενώ δεν συντρέχει κάποια από τις αναφερόμενες στο άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ.
εξαιρετικές περιπτώσεις.
ΙΙ. Ο από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας παραμόρφωσε το περιεχόμενο αποδεικτικού, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 επ. ΚΠολΔ, εγγράφου, δηλαδή υπέπεσε σε λάθος κατά την ανάγνωση του εγγράφου, με το να αποδώσει σ' αυτό περιεχόμενο καταδήλως διαφορετικό από το αληθινό, στη συνέχεια δε κατέληξε, στηριζόμενο σ' αυτό μόνο ή κυρίως σ' αυτό στην περίπτωση συνεκτίμησης με άλλα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, σε επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα πόρισμα για πραγματικά γεγονότα που έχουν επίδραση στην έκβαση της δίκης.
Επομένως δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός, όταν το δικαστήριο, χωρίς να αναγνώσει εσφαλμένα το έγγραφο, εκτίμησε το περιεχόμενό του και μετά τη συνεκτίμησή του και με τις υπόλοιπες αποδείξεις κατέληξε σε πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που θεωρεί ως ορθό ο αναιρεσείων, μη αποδίδοντας σ' αυτό την αποδεικτική αξία που του αποδίδει ο τελευταίος (ΟλΑΠ 2/2008).
Οι αναιρεσείοντες με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης, από τον αριθ. 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, προσάπτουν στο Εφετείο την αιτίαση, ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο της υπ' αριθμ. ... δημόσιας διαθήκης του ΒΒ, που συντάχθηκε ενώπιον της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Μιλένας Βαβυλοπούλου, στην οποία στηρίζουν το επικαλούμενο με την αγωγή δικαίωμα κυριότητάς τους στο επίδικο ακίνητο, με το να δεχτεί ότι η έκταση του καταλειφθέντος με αυτή ακινήτου ήταν 3.000 τμ και όχι 4.000 τ.μ που αναγράφεται σ' αυτή και ότι σ' αυτό (ακίνητο) δεν βρίσκεται η αποθήκη στην οποία υπήρχαν τα βαρέλια, όπως στην διαθήκη αναφέρεται.
Όπως προκύπτει από την επισκόπηση του προσκομιζόμενου αντιγράφου της προσβαλλόμενης απόφασης, με αυτήν το Εφετείο ναι μεν δέχτηκε ότι στην ανωτέρω διαθήκη αναγράφονται όσα οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν, δηλαδή ανέγνωσε ορθώς όπως έχει το έγγραφο αυτό, πλην όμως μετά από εκτίμηση και των λοιπών αποδείξεων, κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμα, ότι η έκταση του κληρονομιαίου ακινήτου ήταν 3.000 τμ και, επομένως δεν περιλαμβάνεται σ' αυτό η επίδικη έκταση των 1.000 τμ, και ότι η αποθήκη με τα βαρέλια βρίσκεται στο ακίνητο των αναιρεσιβλήτων.
Επομένως ο ως άνω λόγος είναι αβάσιμος.
ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, είναι οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης και όχι οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων ή τα επικαλούνται οι διάδικοι για την υποστήριξη των ισχυρισμών τους.
Στην προκείμενη περίπτωση με τον τέταρτο και τελευταίο λόγο, από τον αριθ. 8 περ.β του άρθρου 559 ΚΠολΔ, οι αναιρεσείοντες, προβάλλουν κατά της προσβαλλόμενης απόφασης την αιτίαση, ότι το Εφετείο δεν δέχθηκε τον προβληθέντα ισχυρισμό τους περί εκμισθώσεως του επίδικου ακινήτου από την μητέρα τους ΓΓ στην Χ2, ο οποίος προέκυπτε από το από 1-2-1998 μισθωτήριο "με το αιτιολογικό ότι η εκμισθώτρια με την από 13-10-1999 υπεύθυνη δήλωσή της το ακύρωσε", αλλά παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό τους ότι ενώ αυτό έγινε μετά από πιέσεις από τον υιό της ΔΔ, μετά τη διορθωτική δήλωση της αποδοχής κληρονομίας, στην οποία αυτοί προέβησαν κατά το Φεβρουάριο 1999, ενώ αν τον ελάμβανε υπόψη "θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η μητέρα τους ασκούσε την επικαρπία επί της αποθήκης της αυλής και οι αντίδικοι δεν έγιναν ποτέ ιδιοκτήτες δια χρησικτησίας και γονικής παροχής".
Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απαράδεκτος, αφού ο φερόμενος ως αγνοηθείς ανωτέρω ισχυρισμός δεν αποτελεί "πράγμα" υπό την έννοια που εκτέθηκε, αλλά επιχείρημα των αναιρεσειόντων, που αυτοί επικαλέστηκαν για την υποστήριξη των απόψεών τους, πέραν του ότι με αυτόν πλήττουν αποκλειστικά και την εκτίμηση από το Δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων, η οποία (εκτίμηση) δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου.
V. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, η οποία δεν περιέχει άλλους λόγους εκτός από τους παραπάνω, και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα των τελευταίων (ΚΠολΔ 176, 183, 191 παρ.2).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 27-3-2008 αίτηση των Χ1 και Χ2για αναίρεση της 1780/2007 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.
ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Νοεμβρίου 2009.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Δεκεμβρίου 2009.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ