2229/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2229 / 2006 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 2229/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ΄ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δημήτριο Κυριτσάκη, Αντιπρόεδρο, Μιχαήλ Δέτση, Γρηγόριο Μάμαλη, Αιμιλία Λίτινα-Εισηγήτρια, Θεοδώρα Γκοϊνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 5 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Στέλιου Γκρόζου, (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης: ....., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Περικλή Σταυριανάκη, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 363/2005 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας. Με πολιτικώς ενάγοντα τον ....., ο οποίος δεν παρέστη. Το Τριμελές Εφετείο Κέρκυρας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 30 Οκτωβρίου 2005 αίτησή της αναιρέσεως, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1571/2005.

Αφού άκουσε τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 83 και 84 του ΠΚ, το δικαστήριο της ουσίας, κατά τον ακροαματικό έλεγχο κάθε υποθέσεως, ερευνά μεν αυτεπαγγέλτως αν συντρέχουν οι προβλεπόμενες από το δεύτερο ως άνω άρθρο ελαφρυντικές περιστάσεις, οι οποίες επιφέρουν μείωση της ποινής, δεν είναι όμως υποχρεωμένο να προβεί οίκοθεν στην αιτιολόγηση της μη συνδρομής τέτοιας περίστασης.

Εφόσον όμως, υποβληθεί από τον κατηγορούμενο ή τον συνήγορό του τέτοιος ισχυρισμός περί αναγνωρίσεως, δηλαδή, σ' αυτόν μιας ή περισσοτέρων από τις ελαφρυντικές αυτές περιστάσεις, το δικαστήριο έχει υποχρέωση να τον ερευνήσει και αν τον απορρίψει, να αιτιολογήσει ειδικά και εμπεριστατωμένα την κρίση του.

Προϋπόθεση, όμως, της εξέτασης της ουσιαστικής βασιμότητας τέτοιου αυτοτελούς ισχυρισμού αποτελεί η προβολή αυτού κατά τρόπον σαφή και ορισμένο, με όλα δηλαδή, τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία για τη θεμελίωση της επικαλούμενης ελαφρυντικής περίστασης. Μόνη η επίκληση της νομικής διάταξης που προβλέπει την ελαφρυντική περίσταση ή το χαρακτηρισμό με τον οποίο είναι αύτη γνωστή στη νομική ορολογία, καθιστά το σχετικό ισχυρισμό αόριστο, και το δικαστήριο δεν έχει υποχρέωση να απαντήσει ή να δικαιολογήσει ειδικά τη σιωπηρή ή ρητή απόρριψή του.

Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 331 του ΚΠοινΔ, η διαδικασία στο ακροατήριο γίνεται προφορικά, για δε τη συζήτηση συντάσσονται πρακτικά, και η απόφαση απαγγέλλεται προφορικά και διατυπώνεται εγγράφως σύμφωνα με το άρθρο 141 παρ. 1 εδάφιο πρώτο του ΚΠοινΔ, τα πρακτικά συνεδρίασης, πρέπει, να περιέχουν με συντομία τις καταθέσεις που γίνονται στο ακροατήριο σε σχέση με εκείνες που έγιναν στην ανάκριση, όπως, επίσης, και τα συμπεράσματα των πραγματογνωμόνων και των τεχνικών συμβούλων τις απολογίες και τις δηλώσεις των κατηγορουμένων και των αστικώς υπευθύνων, τις προτάσεις και τις αιτήσεις του εισαγγελέα και των διαδίκων, τις αποφάσεις του δικαστηρίου και τις διατάξεις εκείνου που διευθύνει τη συζήτηση και γενικά κάθε αξιόλογο γεγονός κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης.

Στην παρ. 2 εδάφιο πρώτο του ίδιου άρθρου ορίζεται, ότι ο εισαγγελέας και οι διάδικοι έχουν το δικαίωμα να ζητούν την καταχώρηση κάθε δήλωσης όσων εξετάζονται ή εκείνων που μετέχουν στη δίκη, αν έχουν συμφέρον και δεν είναι αντίθετο στο νόμο, και να παραδίδουν γραπτώς σε αυτόν που διευθύνει τη συζήτηση τις δηλώσεις τους που αναπτύχθηκαν προφορικά.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει με σαφήνεια, ότι οι διάδικοι δικαιούνται να εγχειρίσουν σε αυτόν που διευθύνει τη συζήτηση εγγράφως τις δηλώσεις τους, επομένως, και τους ισχυρισμούς τους, πρέπει, όμως, να προβάλουν και να αναπτύξουν αυτούς και προφορικά κατά τα ουσιώδη στοιχεία της νομικής και πραγματικής θεμελιώσεώς τους, προκειμένου αυτοί να γίνουν αντικείμενο έρευνας κατά τη συζήτηση.

Αυτό άλλωστε επιβάλλεται και από την αρχή της προφορικότητας της επ' ακροατηρίου κυρίας διαδικασίας, η οποία καθιερώνεται από το άρθρο 331 του ΚΠοινΔ και η οποία, όχι μόνο δεν περιορίζεται με την προαναφερθείσα διάταξη, αλλά, αντιθέτως, ενισχύεται, αφού η καταχώριση των δηλώσεων αυτών στα πρακτικά τελεί, εκτός των άλλων, και υπό την προϋπόθεση της προηγούμενης προφορικής ανάπτυξής τους.

Έτσι, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν, αυτοτελής ισχυρισμός του κατηγορουμένου, ο οποίος περιλαμβάνεται σε έγγραφο υπόμνημα που δόθηκε στον διευθύνοντα τη συζήτηση και καταχωρήθηκε στα πρακτικά, θεωρείται ότι έχει προβληθεί παραδεκτώς, εφόσον από τα ίδια τα πρακτικά προκύπτει ότι έγινε και προφορική ανάπτυξή του κατά τα ουσιώδη στοιχεία της νομικής και πραγματικής θεμελιώσεώς του, διαφορετικά ο ισχυρισμός αυτός θεωρείται, ότι δεν έχει προβληθεί παραδεκτώς και το δικαστήριο δεν έχει υποχρέωση να απαντήσει.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης τα οποία παραδεκτώς επισκοπούνται για την έρευνα της βασιμότητας του λόγου, ο συνήγορος της κατηγορουμένης και ήδη αναιρεσείουσας, μετά την επί της ενοχής πρόταση του Εισαγγελέα, αφού έλαβε τον λόγο από τον πρόεδρο ζήτησε για την περίπτωση να κηρυχθεί ένοχος ν' αναγνωρισθεί στην κατηγορούμενη εκτός από το ελαφρυντικό του προτέρου έντιμου βίου, το οποίο και της αναγνωρίσθηκε και το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2β του ΚΠοινΔ, κατέθεσε δε εγγράφως για καταχώρηση στα πρακτικά σημείωμα του κατηγορουμένου το οποίο ενσωματώθηκε σ' αυτά και στο οποίο εκτίθενται θεμελιωτικά της ειδικότερης ελαφρυντικής περίστασης της ώθησης στην πράξη από μη ταπεινά αίτια που προβλέπεται από την ως άνω διάταξη τα εξής "Το Δικαστήριο σε κάθε περίπτωση, πρέπει, να δεχθεί ότι όπως και αν ενήργησε η κατηγορουμένη, ενήργησε προκειμένου να υπερασπισθεί την αγωγή της θυγατέρας της".

Ο αυτοτελής αυτός ισχυρισμός δεν έχει προβληθεί παραδεκτώς, αφού η εκ μέρους του συνηγόρου υπερασπίσεως προφορική στο ακροατήριο επίκληση μόνο της σχετικής διατάξεως του α΄ρθρου 84 παρ. 2 εδ. β' του Π.Κ. ήταν εντελώς αόριστη, η δε επίκληση πραγματικών περιστατικών, που θεμελιώνουν τον παραπάνω αυτοτελή ισχυρισμό, περί αναγνωρίσεως υπέρ της αναιρεσείουσας της εν λόγω ελαφρυντικής περίστασης, ο οποίος περιλήφθηκε στο εγγράφως κατατεθέν υπόμνημα δεν φαίνεται ότι αναπτύχθηκε όπως θα έπρεπε, προφορικά κατά ουσιώδες του περιεχόμενο.

Επομένως, το δικαστήριο δεν είχε υποχρέωση ν' απαντήσει και να αιτιολογήσει την απορριπτική σιωπηρά, του κρίση για ανωτέρω αυτοτελή ισχυρισμό.

Συνεπώς, ο μοναδικός από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' λόγος της αίτησης αναίρεσης με τον οποίο προβάλλεται η πλημμέλεια, ότι με την προβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκε χωρίς αιτιολογία ο αυτοτελής ισχυρισμός της για αναγνώριση ελαφρυντικής περίστασης από το άρθρο 84 παρ. 2β του ΠΚ είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Μετά από αυτά, πρέπει, ν' απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30 Οκτωβρίου 2005 αίτηση της ..... για αναίρεση της 363/2005 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα που ανέρχονται σε διακόσια είκοσι (220) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Δεκεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 27 Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ