Supreme Court dismisses appeal on termination of employment contract citing lack of justification and procedural errors.

Απόφαση 2223 / 2014 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2223/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χριστόφορο Κοσμίδη, Δημήτριο Κόμη, Ασπασία Καρέλλου και Απόστολο Παπαγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Α. του Δ. κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε δια του πληρεξούσιου δικηγόρου του Άγγελου Βρεττού.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία, <ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΛΥΚΕΡΙΝΗΣ ΚΑΙ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ (ΕΒΓΛΟ ΑΕ)> που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξούσιου δικηγόρου της Θεοδόση Γεώργιου και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-3-2007 αγωγή του αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η απόφαση: 258/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2222/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 21-12-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ασπασία Καρέλλου διάβασε την από 28-1-2014 έκθεσή της με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας αορίστου χρόνου αποτελεί, κατ' άρθρο 669 παρ. 2 ΑΚ, δικαίωμα του καταγγέλλοντος, το οποίο ασκείται με δικαιοπραξία μονομερή και αναιτιώδη, υπό την έννοια ότι δεν απαιτείται να αιτιολογείται από τον καταγγέλλοντα, στην περίπτωση δε που στην έγγραφη καταγγελία αναφέρεται ως εκ περισσού, ο λόγος της απόλυσης η αναφορά αυτή δεν καθιστά αιτιώδη τη καταγγελία.

Ο απολυθείς μισθωτός μπορεί με αγωγή του, ασκούμενη εντός της αποσβεστικής προθεσμίας του άρθρου 6 παρ. 1 του Ν. 3198/ 1955, να ζητήσει την αναγνώριση της καταγγελίας ως καταχρηστικής, και να αξιώσει τα δικαιώματά του, κυριότερο των οποίων είναι η καταβολή μισθών υπερημερίας. Στην παραπάνω αγωγή ο ενάγων πρέπει να επικαλεσθεί τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την καταχρηστικότητα της γενόμενης καταγγελίας.

Περαιτέρω από τις διατάξεις των άρθρων 648, 652, 653, 656 και 361 ΑΚ προκύπτει, ότι ο εργοδότης διαθέτοντας με βάση το διευθυντικό του δικαίωμα, την εξουσία να ρυθμίζει όλα τα θέματα που ανάγονται στην οργάνωση και λειτουργία της επιχείρησής του για την επίτευξη των σκοπών της δεν έχει κατ' αρχήν, εκτός αντίθετης συμφωνίας, υποχρέωση να απασχολεί το μισθωτό και η μη αποδοχή εκ μέρους του των προσφερόμενων υπηρεσιών αυτού δεν έχει κατά τις εν λόγω διατάξεις άλλες συνέπειες εκτός από εκείνες που επέρχονται από την υπερημερία του.

Η καταρχήν όμως νόμιμη άρνηση του εργοδότη να αποδεχθεί την εργασία του μισθωτού καθίσταται παράνομη όταν υπερβαίνει προφανώς τα κριτήρια που θέτει το άρθρο 281 ΑΚ και αποβαίνει έτσι καταχρηστική, όπως όταν θίγει υλικά ή ηθικά συμφέροντα του εργαζομένου ή επιφέρει χωρίς λόγο προσβολή της προσωπικότητάς του, κατά τα άρθρα 59,914 και 932 ΑΚ, οπότε παρέχεται σ' αυτόν αξίωση για την άρση της προσβολής και την παράλειψή της στο μέλλον, καθώς και για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.

Η δε διάταξη του άρθρου 23 παρ. 2 του Ν. 1264/1982, που επιβάλλει στον εργοδότη, με απειλή ποινικών κυρώσεων, την υποχρέωση για πραγματική απασχόληση του μισθωτού, αναφέρεται στην εξαιρετική περίπτωση που ο εργαζόμενος απολύθηκε και η απόλυσή του κρίθηκε άκυρη με δικαστική απόφαση. Ωστόσο και στην περίπτωση αυτή η υποχρέωση του εργοδότη για αποδοχή των υπηρεσιών του εργαζομένου δεν ανακύπτει ως αυτόματη συνέπεια της αναγνώρισης της ακυρότητας της καταγγελίας, αλλά με τη συνδρομή των παραπάνω περιστάσεων (Ολ.

Α.Π. 9/2011). Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 648, 649, 653 και 659 ΑΚ προκύπτει, ότι αν κατά τη διάρκεια της συμβάσεως εργασίας συμφωνηθεί η παροχή από τον εργαζόμενο μέσα στο κανονικό (νόμιμο ή συμβατικό) ωράριο, πρόσθετης διαρκούς χαρακτήρα εργασίας, η οποία από τη φύση της, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και της λογικής δεν είναι συναφής ούτε αναπόσπαστα συνδεδεμένη ή παρεμφερής με τα κύρια καθήκοντά του και με την εργασία που συμφωνήθηκε αρχικά και παρέχεται συνήθως με μισθό, χωρίς να έχει συμφωνηθεί ο καταβλητέος πρόσθετος μισθός ή ο τρόπος προσδιορισμού του, ούτε να έχει συμφωνηθεί ότι δεν θα καταβάλλεται πρόσθετος μισθός, ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να καταβάλει το συνηθισμένο για την πρόσθετη αυτή εργασία μισθό, δηλαδή το μισθό που καταβάλλεται συνήθως για την ίδια εργασία σε άλλους εργαζόμενους, με τα ίδια προσόντα και με τις ίδιες συνθήκες.

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση της ένδικης αγωγής (άρθρο 561 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.) προκύπτει ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων εξέθετε σ' αυτή, εκτός των άλλων, ότι προσελήφθη από την εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη στις 7/9/1998 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ως θερμαστής, ότι εκτός από την ως θερμαστή εργασία του η εναγομένη τον υποχρέωνε να πραγματοποιεί και υδρογονώσεις, ήτοι επεξεργασία υπολειμμάτων λαδιού για την παρασκευή μίγματος ζωοτροφών, ότι η εναγομένη δεν είχε εγκαταστήσει ειδικά μηχανήματα (απορροφητήρες - φίλτρα) ούτε είχε εφοδιάσει τους εργαζόμενους με μάσκες, με αποτέλεσμα στις 7/10/2005 να αισθανθεί αδιαθεσία και ζαλάδα και διαγνώσθηκε με αναπνευστικό πρόβλημα, που συνιστά σοβαρό πρόβλημα της υγείας του και υπέστη ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας δικαιούται χρηματική ικανοποίηση, ότι η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας του από την εναγομένη που έγινε στις 27/12/2006 είναι καταχρηστική, καθόσον υπήρχαν ηπιότερα μέτρα από την απόλυση, όπως η απασχόλησή του σε άλλη θέση ή η μερική απασχόλησή του, με τη χρήση της λεγόμενης τροποποίησης της καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας, ζητούσε δε μ'αυτή (αγωγή), εκτός των άλλων, να υποχρεωθεί η εναγομένη, α) να αποδέχεται τις υπηρεσίες του, με απειλή χρηματικής ποινής, β) να του καταβάλει μισθούς υπερημερίας από της καταγγελίας (29/12/2006 ) έως 1/1/2008, γ) να του καταβάλει για πρόσθετη εργασία το ποσό των 41.059,32 και δ) να του καταβάλει για χρηματική ικανοποίηση το ποσό των 50.000 ευρώ (και να αναγνωρισθεί ότι του οφείλει για χρηματική ικανοποίηση το ποσό των 50.000 ευρώ) για τη σωματική βλάβη της υγείας του.

Το Εφετείο, δικάζοντας έφεση του ενάγοντος, κατά της πρωτόδικης αποφάσεως που είχε απορρίψει ως αόριστα τα ως άνω κονδύλια της αγωγής, δέχθηκε ότι η αγωγή είναι αόριστη, α) ως προς το αίτημα επιδίκασης μισθών υπερημερίας, εφόσον δεν εξειδικεύονται πραγματικά περιστατικά που καθιστούν καταχρηστική την καταγγελία της εργασιακής συμβάσεως του ενάγοντος, ούτε αναφέρονται τα ηπιότερα μέτρα που μπορούσαν να εφαρμοσθούν στην περίπτωσή του, β) ως προς το αίτημα να υποχρεωθεί η εναγομένη να αποδέχεται τις υπηρεσίες του ιδίου, καθόσον πλην αντίθετης συμφωνίας, ο εργοδότης δεν έχει υποχρέωση να απασχολεί το μισθωτό, στην προκειμένη δε περίπτωση δεν γίνεται επίκληση τέτοιας συμφωνίας, γ) ως προς το κεφάλαιο περί υποχρέωσης καταβολής αμοιβής για πρόσθετη εργασία, εφόσον ο ενάγων δεν εξειδικεύει ποία ήσαν τα καθήκοντά του ως θερμαστή, ώστε να κριθεί αν η πρόσθετη εργασία ήταν συναφής ή όχι με την κύρια, ούτε προσδιορίζει τη χρονική διάρκεια της πρόσθετης εργασίας και δ) ως προς το αίτημα επιδίκασης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, που κατά τους ισχυρισμούς του, υπέστη από τον κλονισμό της υγείας του, εφόσον δεν προσδιορίζει ειδικά τη βλάβη που υπέστη η υγεία του, μόνη δε η αναφορά ότι "διαπιστώθηκε πνευμονολογικό πρόβλημα", δεν παρέχει τη δυνατότητα στο δικαστήριο να αχθεί σε δικανική κρίση σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ενάγοντος, και απέρριψε τα σχετικά ως άνω κεφάλαια της αγωγής.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο δεν κήρυξε παρά το νόμο ακυρότητα, οι δε αντίθετες αιτιάσεις του αναιρεσείοντος που διαλαμβάνονται στους πέντε πρώτους λόγους αναιρέσεως, όλοι, κατ' ορθή υπαγωγή μόνο από το άρθρο 559 αρ. 14 Κ.Πολ.Δ., είναι αβάσιμοι. Ο έκτος λόγος αναιρέσεως μέρος πρώτο, από το άρθρο 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ.

ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον αγωγικό ισχυρισμό ότι εργαζόταν πέντε (5) ημέρες την εβδομάδα, είναι αβάσιμος, καθόσον το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση, έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό αυτό και τον απέρριψε κατ' ουσίαν, με τις παραδοχές ότι, " ...ο ενάγων εργαζόταν τέσσερις ημέρες την εβδομάδα (Δευτέρα έως και Πέμπτη), δεδομένου ότι το τμήμα παραγωγής του εργοστασίου δεν λειτουργούσε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή, από ώρα 18.00 έως 6.00 ήτοι 12 ώρες την ημέρα και 48 την εβδομάδα ...".

Το δεύτερο μέρος του έκτου λόγου αναιρέσεως, καθώς και το δεύτερο μέρος του έβδομου λόγου αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αρ. 11 γ' Κ.Πολ.Δ, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη ,α) την 3353/2007 ένορκη βεβαίωση του Χ. Δ., β) το με αριθμ. πρωτ. 26164/- 1231/Φ15.1/22/11/2006 έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Στήριξης Βιομηχανίας και Ανάπτυξης και γ) τα με αριθμ.

φύλλου 7138/9/9/1998, 9425/2005 και 723/21/2/2011 ΦΕΚ, είναι αβάσιμα, καθόσον από τη ρητή μνεία στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα έγγραφα που προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν οι διάδικοι, καθώς και η 3353/2007 ένορκη βεβαίωση, σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης αποφάσεως, προκύπτει χωρίς αμφιβολία ότι το Εφετείο, για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, έλαβε υπόψη και τα ως άνω έγγραφα, καθώς και την 3353/2007 ως άνω ένορκη βεβαίωση.

Οι λοιπές αιτιάσεις που διαλαμβάνονται στο πρώτο μέρος του έβδομου λόγου αναιρέσεως, με την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 8 του Κ.Πολ.Δ., ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έλαβε υπόψη τους ισχυρισμούς του, που αποδείχθηκαν, ότι η λειτουργία του εργοστασίου της αντιδίκου έπαυσε εντός του έτους 2007 και ότι από πλήθος φορτωτικών αποδεικνύεται ότι παρά τη σφράγιση των μηχανημάτων της από τη Νομαρχία Αθηνών, η αντίδικος του συνέχισε την παραγωγική και εμπορική της δραστηριότητα, είναι απαράδεκτοι, διότι πλήττουν την ανέλεγκτη από τον Άρειο Πάγο εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 παρ. 1 Κ.

Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21/12/2012 αίτηση για αναίρεση της 2222/2012 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει σε χίλια εκατό (1.100) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 11 Νοεμβρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 15 Δεκεμβρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ