Supreme Court dismisses appeal in traffic accident case, upholding lower court's finding of sole liability for the car driver.

Απόφαση 2223 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2223/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Μαρία Χυτήρογλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Οκτωβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Π. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Κατερίνα Τσαμαδάνη-Μπατζαλέξη και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Σ. Α. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χριστομάνη Βασίλειο, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-7-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 35693/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1193/2011 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί o αναιρεσείων με την από 15-5-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Μαρία Χυτήρογλου, ανέγνωσε την από 23-1-2013 έκθεση του κωλυομένου να συμμετάσχει στην σύνθεση Αρεοπαγίτη Βασίλειου Λαμπρόπουλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 15-5-2012 και αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 120/2012 αίτηση διώκεται η αναίρεση της 1193/2011 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από αυτοκίνητα.

Με την 1193/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης εξαφανίστηκε η εκκαλουμένη 35693/2009 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης δικάστηκε και έγινε εν μέρει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη η από 10-1-2011 αγωγή του αναιρεσίβλητου με την οποία αυτός ζητούσε αποζημίωση για την βαρειά σωματική βλάβη που υπέστη από την υπαίτια και παράνομη ενέργεια του αναιρεσείοντος ο οποίος οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητό του ενεπλάκη την 14-12-2006 σε τροχαίο ατύχημα μ' αυτόν, οδηγό της ... δίκυκλης μοτοσυκλέττας.

Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 300, 330, 914 και 932 Α.Κ. συνάγεται ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή, όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνομένου προσώπου, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Ο από το άρθρ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων, για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλειπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση - στάθμιση - αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος.

Ανεπάρκεια και ασάφεια αιτιολογιών υπάρχει όταν από το αιτιολογικό δεν προκύπτουν τα πραγματικά περιστατικά, που είναι αναγκαία για τη δικαιολόγηση της εφαρμοσθείσας διάταξης ουσιαστικού δικαίου, καθιστώντας έτσι ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε, ύστερα από αξιολόγηση του όλου αποδεικτικού υλικού, κατά το μέρος που ενδιαφέρει εν προκειμένω, τα ακόλουθα: ".....: "Στις 14 Δεκεμβρίου 2006 και περί την 20.45 βραδινή ώρα, ο πρώτος εναγόμενος Ν.

Π. του Κ., οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ... ιδιωτικής χρήσεως επιβατικό αυτοκίνητο, εργοστασίου κατασκευής ΟΡΕL, τύπου ASTRA, της ιδιοκτησίας του και το οποίο, κατά την προαναφερόμενη ημερομηνία, ήταν ασφαλισμένο, για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη, στην δεύτερη εναγομένη ανώνυμη ασφαλιστική και αντασφαλιστική εταιρεία, με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΑΑΕ", εξήλθε από την θέση της σταθμεύσεως των αυτοκινήτων και συγκεκριμένα από το δεξιό πεζοδρόμιο της οδού Ανδρέα Παπανδρέου, που βρίσκεται την περιοχή του Δήμου Νεαπόλεως του Νομού Θεσσαλονίκης και μάλιστα από την πλευρά του ρεύματος κυκλοφορίας των οχημάτων που έχουν κατεύθυνση προς την περιφερειακή οδό, στο ύψος του υπ' αριθμ.

…οικοδομικού τετραγώνου, πλησίον του super market "DIA", καθέτως στο οδόστρωμα της οδού Ανδρέα Παπανδρέου, με σκοπό να εισέλθει, στην συνέχεια, στο αντίθετο ρεύμα της πορείας της ιδίας ως άνω οδού, να στρίψει αριστερά και να κινηθεί προς την οδό Ελπίδος. Η οδός Ανδρέα Παπανδρέου είναι διπλής κατευθύνσεως και στο συγκεκριμένο σημείο αυτής έχει συνολικό πλάτος οδοστρώματος 8 γραμμικών μέτρων.

Το πεζοδρόμιο, όπου ήταν σταθμευμένο το ανωτέρω ιδιωτικής χρήσεως επιβατικό αυτοκίνητο του πρώτου εναγομένου έχει πλάτος 9 γραμμικών μέτρων, με αποτέλεσμα τα αυτοκίνητα να σταθμεύουν κάθετα προς τον άξονα της οδού, ενώ από την αντίθετη πλευρά, υπάρχει πεζοδρόμιο πλάτους 2,50 γραμμικών μέτρων. Από τη θέση αυτήν ο πρώτος εναγόμενος Ν.

Π. επιχείρησε στροφή από το ρεύμα της πορείας του, το οποίο σημειωτέον δεν είχε κίνηση, στο αντίθετο ρεύμα της κυκλοφορίας και δη προς την οδό Ελπίδος, όπου υπήρχε πυκνή κίνηση αυτοκινήτων και η πορεία τους γινόταν με μικρή ταχύτητα. Κατά την προαναφερόμενη ώρα και ημερομηνία, ο ενάγων, ηλικίας τότε είκοσι ενός (21) ετών, οδηγούσε, χωρίς να είναι εφοδιασμένος, με την απαιτουμένη, από το Νόμο (άρθρο 94 παρ.1Α και 5 του Κ.Ο.Κ., όπως ισχύει σήμερα), άδεια ικανότητας της οδηγήσεως, την, με αριθμό κυκλοφορίας ...

δίκυκλη μοτοσικλέτα, της ιδιοκτησίας του πατέρα του, στο οπίσθιο μέρος της οποίας υπήρχε κιβώτιο μεταφοράς φαγητού, στην οδό Ανδρέα Παπανδρέου, με κατεύθυνση προς την οδό Ελπίδος. Συγκεκριμένα, ο ενάγων οδηγούσε την ανωτέρω δίκυκλη μοτοσικλέτα του πατέρα του εντός του ρεύματος της κυκλοφορίας της οδού Ανδρέα Παπανδρέου προς την οδό Ελπίδος και προσπερνούσε, από αριστερά, τα αυτοκίνητα του ρεύματος της πορείας του, που κινούνταν με μικρή ταχύτητα.

Όταν ο ενάγων αντιλήφθηκε σε μικρή απόσταση το ιδιωτικής χρήσεως επιβατικό αυτοκίνητο της ιδιοκτησίας του πρώτου εναγομένου να του αποκόπτει την πορεία του, αιφνιδιάστηκε, τροχοπέδησε άμεσα, αλλά απώλεσε τον έλεγχο αυτής, ανετράπη και εκτινάχθηκε, πέφτοντας στο εμπρόσθιο μέρος του αυτοκινήτου και συγκεκριμένα στον εμπρόσθιο δεξιό τροχό του.

Το πιθανό σημείο της προσκρούσεως, σύμφωνα με το από 14 Δεκεμβρίου 2006 πρόχειρο σχεδιάγραμμα του τόπου της προκλήσεως του επιδίκου τροχαίου αυτοκινητικού ατυχήματος που συνέταξε ο Αστυφύλακας Σ. Κ., στα πλαίσια της διενεργηθείσας προανακρίσεως, φέρεται εντός του ρεύματος της κυκλοφορίας της δίκυκλης μοτοσικλέτας και μάλιστα σε απόσταση των τριών (3) γραμμικών μέτρων από το άκρο δεξιό τμήμα της.

Υπό τα ανωτέρω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά προκύπτει ότι αποκλειστικά υπαίτιος της προκλήσεως του επιδίκου τροχαίου αυτοκινητικού ατυχήματος υπήρξε ο πρώτος εναγόμενος Ν. Π., ο οποίος, από την έλλειψη της απαιτουμένης, από το Νόμο, επιμέλειας και της προσοχής, την οποίαν όφειλε να επιδείξει, ως μέσος συνετός οδηγός, δεν επιχείρησε να εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα της κυκλοφορίας από κατάλληλο σημείο της οδού, ούτε έλεγξε την κίνηση των, από τα δεξιά του, κινουμένων αυτοκινήτων, προτού εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα της κυκλοφορίας, προκειμένου να παραχωρήσει την προτεραιότητα, όπως όφειλε, στους κινουμένους, σε αυτό, οδηγούς, με αποτέλεσμα να προκληθεί το επίδικο τροχαίο αυτοκινητικό ατύχημα.

Από τις ίδιες παραπάνω συνθήκες προκύπτει ότι, κανένα ποσοστό συνυπαιτιότητας δεν βαρύνει τον οδηγό της δίκυκλης μοτοσικλέτας και πρώτο ενάγοντα Σ. Α. του Γ., αφού ο τελευταίος εκινείτο κανονικά στο ρεύμα της πορείας του, όταν ο ανωτέρω οδηγός του ζημιογόνου αυτοκινήτου παρεμβλήθηκε αιφνιδιαστικά μπροστά του, αποκόπτοντάς του, απροσδόκητα, την πορεία του και θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή του.

Δυνατότητα επιτυχημένου αποφευκτικού ελιγμού δεν υπήρχε για τον οδηγό της δίκυκλης μοτοσικλέτας και πρώτο ως άνω ενάγοντα, εξαιτίας της ελάχιστης αποστάσεως που τον χώριζε από το ιδιωτικής χρήσεως επιβατικό αυτοκίνητο της ιδιοκτησίας του πρώτου εναγομένου, όταν αυτός εισήλθε ανέλεγκτα στο ρεύμα της πορείας του, αλλά και διότι είχε εγκλωβισθεί ανάμεσα στα λοιπά αυτοκίνητα.

Έτσι, παρά την άμεση τροχοπέδηση και παρά τον ελιγμό, προς τα δεξιά, που πραγματοποίησε, δεν μπόρεσε να αποφύγει την πτώση και τον εντεύθεν τραυματισμό του. Στο αποτέλεσμα δε αυτό δεν συνετέλεσε διόλου η έλλειψη της άδειας της ικανότητας της οδηγήσεως του τελευταίου, όπως αβάσιμα ισχυρίζονται οι εναγόμενοι, απορριπτομένης, μετά ταύτα, και της σχετικής, προς τούτο, ενστάσεώς τους, ως αβάσιμης στην ουσία της".

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του, αναφορικά με την υπαιτιότητα του αναιρεσείοντος ,οδηγού του υπ' αριθ. κυκλ. ... ΙΧΕ ζημιογόνου αυτοκινήτου και την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ των πράξεων και παραλείψεων αυτού και της συγκρούσεως του ως άνω αυτοκινήτου με την υπ' αριθμ. κυκλ. ... δίκυκλη μοτοσικλέτα από την οποία τραυματίσθηκε ο αναιρεσίβλητος, πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκαν. Επομένως ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο επέπεσε στην πλημμέλεια του αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Ο αυτός λόγος αναιρέσεως με τον οποίο, κατά τα λοιπά, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δεν διευκρινίζει την ταχύτητα με την οποία εκινείτο η ως άνω δίκυκλη μοτοσικλέτα και η απόσταση που χώριζε τα ανωτέρω συγκρουσθέντα οχήματα είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι υπό την επίκληση των, ως άνω, πλημμελειών πλήττεται η ανέλεγκτη, για την υπαιτιότητα, κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (ΑΠ 520/2009, ΑΠ 547/2010, ΑΠ 1218/2012).

Συνεπώς πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης, καταπέσουν τα παράβολα με αριθμούς 1054469, 1054470 και 1054491/12 (Κ.Πολ.Δ. 495 §4 εδ. 4) και καταδικαστεί ο αναιρεσείων στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου που κατέθεσε προτάσεις (183 Κ.Πολ.Δ), τα οποία ορίζει στο ποσό των 2.700,00 Ευρώ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15-5-2012 και αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 120/2012 αίτηση αναίρεσης της 1193/2011 οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκη.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο των παραβόλων με αριθμούς 1054469, 1054470 και 1054491/12.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700,00) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Δεκεμβρίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 18 Δεκεμβρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ