Supreme Court dismisses appeal against compensation valuation ruling citing sufficient legal reasoning.

Απόφαση 2222 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2222/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου και Γεώργιο Σακκά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, όπως νόμιμα εκπροσωπείται από τον Υπουργό Οικονομικών και κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και στην προκείμενη περίπτωση από τον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο Πάρεδρο του ΝΣΚ Θεόδωρο Ράπτη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ε. Γ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Καστάνη, με δήλωση κατ'άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-10-2009 αίτηση της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Εφετείου Αιγαίου (Μεταβατική έδρα Σάμου) για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης.

Εκδόθηκε η απόφαση 222/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 20-3-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Δημητρούλα Υφαντή ανέγνωσε την από 20-3-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτήν λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ.

ΑΠ 1/1999). Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 599, αριθ. 19 λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης με την έννοια της ανεπαρκούς αιτιολογίας αφορά ελλείψεις αναγόμενες αποκλειστικά στη διατύπωση του αιτιολογικού πορίσματος αναφορικά με τη συνδρομή ή μη γεγονότων, που στη συγκεκριμένη περίπτωση συγκροτούν το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, έτσι ώστε, από την ανεπαρκή ή αντιφατική έκθεση τους, να μην μπορεί να κριθεί αν η απόφαση στηρίζεται ή όχι νομικώς (Ολ.

ΑΠ 13/1995). Η ύπαρξη νόμιμης βάσης και η αντίστοιχη έλλειψη της πρέπει να προκύπτουν αμέσως από την προσβαλλόμενη απόφαση, ο δε Άρειος Πάγος διαπιστώνει την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του προκειμένου λόγου αναίρεσης, ελέγχοντας μόνο την προσβαλλόμενη απόφαση και το αιτιολογικό της και όχι το περιεχόμενο άλλων εγγράφων ή αποφάσεων σε εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ.

Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα, κατά το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 13 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων "ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου λαμβάνονται υπόψη ιδίως η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, που προσδιορίζονται κυρίως από την αντικειμενική αξία, τα τιμήματα σε συμβόλαια μεταβίβασης κυριότητας ακινήτων, τα οποία έχουν συνταχθεί κατά το χρόνο κήρυξης της απαλλοτρίωσης, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριούμενου".

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι τα δικαστήρια κατά τον καθορισμό τιμής μονάδας αποζημίωσης ακινήτου, που εμπίπτει στο ισχύον σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας του, υποχρεούνται να λαμβάνουν υπόψη και την αντικειμενική αξία αυτού, καθώς και των όμορων και ομοειδών προς αυτό ακινήτων, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ως ασφαλές και αντικειμενικό μέτρο κρίσης για την εξεύρεση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριούμενου ακινήτου, η οποία πάντως, σε καμιά περίπτωση δεν δεσμεύει τη δικαστική κρίση για την πραγματική αξία του.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής τα διαγραφόμενα κριτήρια δεν είναι αποκλειστικά και υποχρεωτικά για το δικαστήριο για τη διάγνωση της πραγματικής αξίας του απαλλοτριούμενου κατά τον κρίσιμο χρόνο, έτσι ώστε να θεωρείται ότι παραβιάζεται στην περίπτωση που το δικαστήριο δεν τα λάβει υπόψη του ή θα λάβει υπόψη του άλλα τέτοια.

Το δικαστήριο μπορεί να στηρίζει την κρίση του για την αξία του απαλλοτριούμενου ακινήτου σε κάθε πρόσφορο συγκριτικό στοιχείο, αφού το αξιολογήσει προσηκόντως (ΑΠ 600/2010).

Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση, στην οποία περιλαμβάνεται και η βεβαίωση, ότι κατά τη συζήτηση της υπόθεσης προσκομίσθηκε εκτός των άλλων αναγκαίων και η έκθεση αντικειμενικής αξίας του απολλοτριούμενου ακινήτου, έγιναν δεκτά τα ακόλουθα : "Από την εκτίμηση των εγγράφων που οι διάδικοι προσκομίζουν και επικαλούνται προκύπτουν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

Με την υπ' αριθμ. 262/28/4-1-2008 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Β. Αιγαίου, που δημοσιεύθηκε στο με αριθμ. 41/1-2-2008/ΑΑΠ ΦΕΚ (Τεύχος Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων και Πολεοδομικών Θεμάτων) και με το με αριθμό ΦΕΚ 82/29-2-2008 με, το οποίο έγινε διόρθωση σφάλματος, αποφασίστηκε η κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτων στην περιοχή "ΦΛΟΚΑ-ΒΙΓΛΕΣ" του Δ/Δ Μυτιληνιών του Δήμου Πυθαγορείου Σάμου, συνολικής έκτασης 12.425 τμ για την κάλυψη στρατιωτικών αναγκών, η οποία εικονίζεται με κλίμακα 1:500 στο από 18-4-2006 κτηματολογικό διάγραμμα με Α.Κ 1028/Γ και περιγράφεται στον αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα της ίδιας Υπηρεσίας, που συντάχθηκαν από τον ΔΕΑ Αντώνιο Κυρμίζογλου και θεωρήθηκαν από το Ηλία Κουράκο, Διευθυντή ΤΕΘΑ.

Περαιτέρω απεδείχθη ότι μεταξύ των υπό απαλλοτρίωση ακινήτων, περιλαμβάνεται και το επίδικο, το οποίο είναι αγρός καλλιεργήσιμος εμβαδού 6.397 τμ, άρτιος και οικοδομήσιμος και ανήκει στην κυριότητα, νομή και κατοχή της καθής, η οποία το απέκτησε δυνάμει του υπ' αριθμ....1992 συμβολαίου γονικής παροχής του συμβολαιογράφου Σάμου Θ.

Δημόπουλου που μεταγράφηκε νόμιμα. Δυνάμει της υπ' αριθμ. 297/2009 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σάμου καθορίστηκε η προσωρινή τιμή μονάδας αποζημίωσης του επιδίκου στο ποσό των 20 ευρώ ανά τμ. Επίσης κρίνεται ότι κατά το χρόνο της συζήτησης της κρινόμενης υπόθεσης ενώπιον του Εφετείου (25-5-2011), δεδομένου ότι έχει παρέλθει έτος από τη δημοσίευση της πρωτόδικης υπ' αριθμ. 297/2009 απόφασης περί καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδος, η πραγματική αξία του απαλλοτριωθέντος ακινήτου με βάση τις υφιστάμενες οικονομικές συνθήκες και την τοποθεσία του ακινήτου εκτός τουριστικών περιοχών, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και ενόψει του γεγονότος ότι οι διάδικοι δεν προσκομίζουν κανένα συγκριτικό στοιχείο από το οποίο να προκύπτει η αξία των παρακειμένων ακινήτων της ευρύτερης περιοχής, ανέρχεται σε 15 ευρώ ανά τμ.".

Από τις ίδιες πιο πάνω παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης με τις οποίες το Εφετείο, δέχθηκε κατά ένα μέρος την αίτηση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου καθορίζοντας οριστικά την αποζημίωση για το απαλλοτριούμενο ακίνητο της αναιρεσίβλητης σε15 € το τμ συνεκτιμώντας : 1) στα έγγραφα που ερεύνησε και τη μνημονευόμενη κατά τα προαναφερθέντα έκθεση αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, 2) το γεγονός ότι το επίδικο είναι αγρός καλλιεργήσιμος άρτιος και οικοδομήσιμος, αλλά όχι και εκμεταλλεύσιμος οικοδομικά, γιατί βρίσκεται εκτός τουριστικών περιοχών , 3) τα διδάγματα της κοινής πείρας, 4) το γεγονός ότι το Μονομελές Πρωτοδικείου Σάμου, πριν από 1 έτος και πλέον είχε καθορίσει την προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης στο ποσό των 20€ ανά τ.μ., αφού εκείνο το Δικαστήριο είχε κρίνει και ότι η αντικειμενική αξία του ίδιου επιδίκου ανερχόταν σε 0,5€ το τ.μ.

προκύπτει ότι έχει νόμιμη βάση και δη την απαιτούμενη αιτιολογία, γιατί καλύπτεται χωρίς λογικά κενά και αντιφάσεις και με πληρότητα και σαφήνεια, το πραγματικό του εφαρμοστέου εδώ κανόνα ουσιαστικού δικαίου του άρθρου 13 παρ. 1 του ν. 2282/2001 τον οποίο η προσβαλλομένη απόφαση δεν παραβίασε εκ πλαγίου με ανεπαρκείς αιτιολογίες, ενώ δεν ήταν αναγκαία η παράθεση και άλλων αναφερόμενων στον ισχύοντα αντικειμενικό προσδιορισμό του επίδικου, που δεν ήταν υποχρεωτικά ληπτέος υπόψη, για να αιτιολογηθεί η προαναφερθείσα οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως.

Επομένως, τα όσα αντίθετα υποστηρίζει το αναιρεσείον με το μοναδικό λόγο του αναιρετηρίου, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθ. 19 του αρθρ. 559 του Κ.Πολ.Δ. κρίνονται αβάσιμα και απορριπτέα, όπως και ο αντίστοιχος λόγος αναίρεσης.

Μετά τα παραπάνω πρέπει ν' απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο στην εις το διατακτικό δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης λόγω της ήττας του (άρθρο 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-3-2012 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 222/2011 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου Μεταβατική έδρα Σάμου.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, που ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 11 Δεκεμβρίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 18 Δεκεμβρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ