Supreme Court dismisses appeal claiming common sense violation regarding ship weight and force majeure in maritime collision case.

Απόφαση 2215 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2215/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Οκτωβρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας-καθής η κλήση: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΑΘΗΝΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" που εδρεύει στο ..., και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιχαήλ Γιαμπουράνη, και δήλωσε ότι παραιτείται από το δικόγραφο της αναίρεσης και των προσθέτων λόγων ως προς τις 3η, 4η 5η, 6η και 9η των αναιρεσιβλήτων.

Των αναιρεσιβλήτων: Ασφαλιστικών εταιρειών με επωνυμίες 1. Hanse Transportversicherungs-ΑG που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2.Aachener und Munchener Versicherung AG, που εδρεύει στο ..., και εκπροσωπείται νόμιμα, 3. Nord-Deutsche Versicherung AG που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 4. CIGNA Insurance Company of Europe SA NV που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα από τον νόμιμο στην Γερμανία εκπρόσωπό της H. N. και κατοικοεδρεύει στην Φρανκφούρτη Γερμανίας, 5.Neu Potterdam Versicherungs AG,που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, από τον νόμιμο στην ... εκπρόσωπό της W.F., 6. Agrippina Versicherung AG που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 7. Helvetia Schweizerische Versicherungsgesellschaft που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα από τον στην Γερμανία εκπρόσωπο της Dr. W. K., κάτοικο ..., 8. Basler- Securitas Versicherungs-Gesellschaft ως καθολική διάδοχος της Basler Versicherungs-Gesellschaft που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα από τον νόμιμο στην Γερμανία εκπρόσωπό της Dr. F. B., κάτοικο ..., 9. La Fondiaria Assicurazioni SpA που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 10. Σ. Μ. του Χ., κατοίκου ... . Οι μεν 1η, 2η 7η, 8η εταιρείες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Γεωργακόπουλο, ο οποίος δήλωσε την τροποποίηση της επωνυμία της πρώτης εταιρείας σε Hanse-Marine-Versicherung AG, και AachenMuenchener Versicherung Aktiengesellschaft", οι δε 3η 4η 5η 6η και 9η δεν εκπροσωπήθηκαν. O 10ος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ουρανία Βαλεντή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-6-1999 και8-12-1999 αγωγές των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιά και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1488/2006 μη οριστική, 1976/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 833/2007 του Εφετείου Πειραιά. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 29-10-2007 αίτησή της και τους από 1-9-2008 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος ανέγνωσε την από 6-5-2009 έκθεση, της κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου τούτου, Αρεοπαγίτη Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψη τους καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Εισάγεται προς εκδίκαση, αίτηση (και πρόσθετοι λόγοι) προς αναίρεση απόφασης δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία κρίθηκε υπόθεση, από προβαλλόμενη ζημία πλοιοκτήτη θαλαμηγού, η οποία, με υπαιτιότητα των προστηθέντων της ήδη αναιρεσείουσας, εβλάβη, (μετά από πτώση από τη βάση της), τις σχετικές ζημίες δε κατέβαλαν στον πλοιοκτήτη, οι ήδη αναιρεσίβλητες ασφαλιστικές εταιρείες και κατ'αυτό τον τρόπο, υποκαταστάθηκαν στα δικαιώματα του ασφαλισμένου τους.

ΙΙ. Κατά τα άρθρα 294 εδ.1, 293 παρ.1 εδ.1, 297 και 573 παρ.1 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων μπορεί να παραιτηθεί από το δικόγραφο της αναίρεσης, χωρίς τη συναίνεση του αναιρεσίβλητου, πριν αυτός να χωρήσει στην προφορική συζήτηση της υπόθεσης, η δε παραίτηση γίνεται ή με δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή με δικόγραφο που επιδίδεται στον αναιρεσίβλητο και, σε κάθε περίπτωση, έχει ως αποτέλεσμα, ότι η αναίρεση θεωρείται μη ασκηθείσα.

Εξ' άλλου, κατά τα άρθρα 233, 573 παρ.1, 574 ΚΠολΔ, στην αναιρετική δίκη, η προφορική συζήτηση της υπόθεσης αρχίζει με την στο ακροατήριο του δικαστηρίου, εκφώνηση της υπόθεσης και ανάγνωση της έκθεσης του Εισηγητή, μετά την οποία, ο αναιρεσίβλητος μπορεί να προβάλλει αντιρρήσεις, με την έννοια πως έχει έννομο συμφέρον για την περάτωση της δίκης με την έκδοση οριστικής απόφασης, η πιθανολόγηση του οποίου έχει, ως δικονομικό αποτέλεσμα, το απαράδεκτο της παραίτησης, από το δικόγραφο της αναίρεσης.

Κατά την εκφώνηση της υπό κρίση υπόθεσης, η οποία έγινε μετά την έκδοση της 1379/2011 απόφασης του δικαστηρίου τούτου, η οποία διέταξε την επανάληψη της συζήτησης, η αναιρεσείουσα, με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου της, Μιχαήλ Γιαμπουράνη, στο ακροατήριο του παρόντος δικαστηρίου, παραιτήθηκε νόμιμα από το δικόγραφο της κρινόμενης αναίρεσης και των πρόσθετων αυτής λόγων, ως προς τις τρίτη, τέταρτη, πέμπτη, έκτη και ένατη των αναιρεσιβλήτων.

Συνέπεια της πιο πάνω παραίτησης, που έλαβε χώρα πριν από τη συζήτηση της υπόθεσης, κατά της οποίας δε δικαιούνται να αντιλέξουν οι αναιρεσίβλητοι, είναι να θεωρείται πως αυτή δεν ασκήθηκε, ως προς τις συγκεκριμένες αναιρεσίβλητες.

ΙΙΙ. Η υπαίτια πράξη ή παράλειψη, που συνιστά συμβατική αθέτηση και γεννά ενδοσυμβατική ευθύνη του οφειλέτη, μπορεί να θεμελιώσει και αδικοπρακτική ευθύνη του, αν και χωρίς τη συμβατική σχέση η ενέργειά του (πράξη ή παράλειψη) θα ήταν καθεαυτή παράνομη υπό την έννοια της διάταξης του άρθρου 914 ΑΚ, ως αντικείμενη δηλαδή στο από το δίκαιο, κατά τη διάταξη αυτή, επιβαλλόμενο γενικό καθήκον του να μη ζημιώνει κάποιος υπαιτίως άλλον, μη απαιτουμένου προς τούτο κάποιου άλλου στοιχείου (Ολ.ΑΠ 967/1973).

Εξάλλου, αν η προσβαλλόμενη απόφαση έχει επάλληλες αιτιολογίες, οι οποίες στηρίζουν αυτοτελώς το διατακτικό της, εφόσον μία αιτιολογία δεν πλήττεται ή πλήττεται ανεπιτυχώς, τότε οι λόγοι αναίρεσης που πλήττουν την άλλη αιτιολογία, είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το εφετείο απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση της αναιρεσείουσας εταιρείας κατά της απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία είχαν γίνει δεκτές κατ' ουσίαν, στο σύνολο της η αγωγή των εννέα πρώτων αναιρεσιβλήτων αλλοδαπών ασφαλιστικών εταιρειών, που υποκαταστάθηκαν στα δικαιώματα του κατονομαζομένου ασφαλισμένου τους, και κατά ένα μέρος η αγωγή του δέκατου αναιρεσιβλήτου κατ' αυτής, με αντικείμενο την υποχρέωση της προς αποζημίωση από την παράνομη και υπαίτια παράβαση της συμβατικής υποχρεώσεως της να αποδώσει αυτούσια τα σκάφη που οι πλοιοκτήτες αυτών είχαν παραδώσει στην υπ' αυτής λειτουργούσα επιχείρηση στην ξηρά.

Ειδικότερα, το Εφετείο απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας με επάλληλες αιτιολογίες, δεχόμενο ενδοσυμβατική και εξωσυμβατική ευθύνη αυτής κατά τις περί αδικοπραξιών διατάξεις με τις ακόλουθες, ενδιαφέρουσες εν προκειμένω, παραδοχές: "Η εναγόμενη (ήδη αναιρεσείουσα) εταιρεία, διατηρούσε τον Νοέμβριο του 1998, στο ...

επιχείρηση ελλιμενισμού, φύλαξης, συντήρησης και επισκευής για σκάφη κάθε κατηγορίας, σε ιδιόκτητο χώρο 13.000 τ.μ. που διέθετε και ιδιόκτητο λιμάνι, το οποίο μπορούσε να φιλοξενήσει έως και 130, μεσαίου μεγέθους, σκάφη. Πάντα τα ανωτέρω, τα διαφήμιζε και τα διακήρυττε η ίδια στο διαφημιστικό έντυπο υλικό της επιχείρησής της, αλλά και σε ιστοσελίδα στο διαδίκτυο.

Παρείχε δε τις παραπάνω υπηρεσίες με εκπαιδευμένο και πλήρως εξειδικευμένο προσωπικό στον πολύ καλά προστατευμένο και περιφραγμένο με συρματόπλεγμα χώρο της, φωτιζόμενο με προβολείς και αυστηρά φυλασσόμενο καθ' όλη τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου. Επίσης, κατά τα όσα η ίδια διαβεβαίωνε και υποσχόταν, τα σκάφη τα τοποθετούσε σε μεταλλικές βάσεις κατασκευασμένες ειδικά για κάθε τύπο σκάφους, με τη χρήση γερανού με ιμάντες και πλαισίων προστασίας κατά των καταπονήσεων των σκαφών, τα οποία τα μετέφερε εν τέλει στην τελική θέση τους, με την χρήση πρωτότυπου και μοναδικού στην Ελλάδα, ηλεκτροϋδραυλικού τρέιλερ.

Επομένως, ο έβδομος λόγος έφεσης της εκκαλούσας - εναγομένης εταιρείας, με τον οποίο παραπονείται αυτή ότι κακώς η εκκαλούμενη δεν δέχθηκε την ένσταση συνυπαιτιότητας των ιδιοκτητών των βλαβέντων σκαφών, που είχε προτείνει πρωτοδίκως, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού όπως αποδείχθηκε αυτή φρόντιζε για την όλη διαδικασία της ανέλκυσης και αποθήκευσης των σκαφών στην ξηρά στο χώρο της επιχειρηματικής δραστηριότητας της και ευθύνης της, με δικό της προσωπικό, μηχανήματα και δική της αποκλειστική επιμέλεια.

Στα πλαίσια αυτής της επιχειρηματικής της δράσεως, στον παραπάνω τόπο όπου διατηρούσε ήδη και επιχείρηση επισκευής σκαφών, κατάρτισε στις 20-10-1998 με τον γερμανό R. M. T., κάτοικο αλλοδαπής, πλοιοκτήτη του ιστιοπλοϊκού σκάφους "Ο... ΙΙ", έγγραφη σύμβαση με την οποία ανέλαβε, ενόψει του χειμώνος, να ανελκύσει με τον κατάλληλο γερανό που διέθετε, το σκάφος και να το αποθέσει σε ορισμένη θέση και σε κατάλληλη βάση, στις εγκαταστάσεις της στην ξηρά, προς "διαχείμαση" επί δίμηνο, αντί αμοιβής 60.000 δραχμών (πλέον ΦΠΑ) μηνιαίως.

Ομοίως έπραξε και με τον εκκαλούντα ενάγοντα Σ. Μ. (ήδη δέκατο αναιρεσίβλητο), κάτοικο Ιλίου Αττικής, πλοιοκτήτη δύο ιστιοπλοϊκών σκαφών ("Π... 1" και "Π... Π") και ανέλαβε αντί αμοιβής 30.000 δραχμών μηνιαίως για κάθε σκάφος, να τα φυλάσσει και διατηρεί επίσης στις εγκαταστάσεις της... Τα ανωτέρω δύο σκάφη, αφού ανελκύσθηκαν από την εναγόμενη εταιρεία, τοποθετήθηκαν από αυτή, παράλληλα μεταξύ τους και προς το σκάφος του ανωτέρω γερμανού πλοιοκτήτη, έτσι ώστε πρώτο από αριστερά ήταν το "O...

II", δεύτερο το "Π... ΙΙ" και τρίτο το "Π... Ι". Εν συνεχεία και παράλληλα με το "Π... Ι" είχε τοποθετηθεί το θαλαμηγό σκάφος "C..." και παράλληλα με αυτό στη σειρά και τελευταίο το ιστιοπλοϊκό σκάφος "S... O... ". Οι παραπάνω υπηρεσίες που διαφήμιζε η εναγόμενη εταιρεία, παρέχονταν στα πλαίσια των συμβάσεων που καταρτίστηκαν μεταξύ των πλοιοκτητών και αυτής και με τις οποίες ειδικότερα αναλάμβανε με δικά της μέσα και υπαλλήλους, την ανέλκυση, εναπόθεση και φύλαξη τούτων, για τους συμφωνηθέντες χρόνους, στις εγκαταστάσεις της στην ανωτέρω θέση.

Οι εγκαταστάσεις της ήταν μάλιστα περιφραγμένες και φυλάσσονταν από φύλακα -υπάλληλο της, που ευρισκόταν όλο το εικοσιτετράωρο στο εσωτερικό του χώρου, απαγορεύοντας την είσοδος σ' αυτές σε όποιον δεν είχε σχετική άδεια και πάντα μετά από έλεγχο στην πύλη εισόδου των εγκαταστάσεων. Άλλωστε και οι ιδιοκτήτες των σκαφών αυτών, κάτοικοι μακρινών αποστάσεων ακόμα και άλλων χωρών, απέβλεπαν στην από μέρους της τελευταίας παροχή υπηρεσιών φύλαξης των σκαφών τους.

Επομένως, εφόσον η όλη επιχείρηση και ο χώρος όπου αυτή ασκείτο, λειτουργούσε υπό τη διεύθυνση και αποκλειστική εποπτεία της εκκαλούσας εναγόμενης, χωρίς μάλιστα να αποτελεί ουσιώδες στοιχείο για τον διαφορετικό χαρακτηρισμό τους η δυνατότητα μετακινήσεως των σκαφών ή η τοποθέτηση τους σε θέσεις από τις οποίες δεν μπορούν να μετακινηθούν, αφού εκ της φύσεως τους, τα σκάφη, αντίθετα με ότι συμβαίνει στα αυτοκίνητα, δεν είναι εφικτό να μετακινούνται στη ξηρά παρά μόνο με τη χρήση ειδικού γερανού, δυνατότητα που είχε η εκκαλούσα εναγόμενη, (οι εν λόγω συμβάσεις) φέρουν το νομικό χαρακτηρισμό της αμειβόμενης παρακαταθήκης και όχι της απλής μισθώσεως χώρου, όπως αβάσιμα παραπονείται με τους πρώτο, δεύτερο και τρίτο αλληλοσυμπληρούμενους λόγους της εφέσεως της η εκκαλούσα -εναγόμενη εταιρεία ...

οι οποίοι λόγοι είναι προς τούτο αβάσιμοι και απορριπτέοι. Τις πρωινές ώρες της 23-11-1998 στην περιοχή των εγκαταστάσεων αυτών, εμφανίσθηκε κακοκαιρία με ανέμους, γενικώς μετρίας εντάσεως και σε κάποια μικρής διάρκειας χρονικά διαστήματα, ισχυρής, οι οποίοι απέκοψαν κλαδιά από δέντρα της περιοχής και κυρίως από εύθραυστους ευκαλύπτους, παρέσυραν τμήμα των τσίγκων της στέγης του κτιρίου που βρίσκεται στις εγκαταστάσεις της εναγόμενης, ενώ στη διάρκειά της το σκάφος "S...

O..." υπό την πίεση των πνεόντων ανέμων μετακινήθηκε από τις μεταλλικές βάσεις στις οποίες είχε τοποθετηθεί από την εναγόμενη και επέπεσε στο παρακείμενο θαλαμηγό σκάφος "C...", που και αυτό μετακινήθηκε από τις δικές του βάσεις και επέπεσε πλάγια, παρασύροντας το παρακείμενο του και σε μηδαμινή απόσταση τοποθετημένο "Π...

ΙΙ". Έτσι, δημιουργήθηκε, προς τα αριστερά πτώση και των λοιπών σκαφών κατά το φαινόμενο του "ντόμινο", με τελικό αποτέλεσμα την πτώση έξι σκαφών, τα οποία συγκρατήθηκαν από το στηριζόταν σε ισχυρότερης κατασκευής μεταλλικές βάσεις. Η πτώση των σκαφών οφείλεται στην μετακίνηση και πτώση των δύο πρώτων στη σειρά σκαφών, του "S...

Ο..." λόγω της υποχώρησης των μεταλλικών του βάσεων από την πίεση των ανέμων, του δε "C..." από την επάνω σ' αυτό πτώση του προηγούμενου και την εκ του λόγου αυτού υποχώρηση των βάσεων του. Κυρίως δε οφείλεται και στη χρήση ανεπαρκών, ασταθών και ακατάλληλων μεταλλικών βάσεων σε όλα τα σκάφη. Οι βάσεις αυτές ήταν ακατάλληλες για τη στήριξη των σκαφών αυτών, διότι οι μεν χρησιμοποιηθείσες για το "S...

Ο..." ήταν παλαιές, μεταχειρισμένες, οξειδωμένες, καταπονημένες και κατασκευασμένες από μικρού διαμετρήματος σωληνώσεις με συνέπεια να μην αντέξουν την πίεση των πνεόντων ανέμων και να το συγκρατήσουν, αλλά να στρεβλώσουν και να παραμορφωθούν με συνέπεια την πτώση του σκάφους με το αριστερό πλαϊνό του στο έδαφος, αφού προηγουμένως παρέσυρε και το παρακείμενο σκάφος, διπλάσιου μάλιστα βάρους τούτου.

Το τελευταίο ήταν τοποθετημένο πάνω σε χαμηλές τετράγωνες μεταλλικές βάσεις με ξύλινους τάκους και στηριζόταν στα πλαϊνά του μέρη με ένα μεταλλικό σωληνωτό στήριγμα που προσομοιάζει με βαρέλι λιπαντικών. Ανεξάρτητα δε αν ήταν βαρέλια που χρησιμοποιούνταν για την εμπορία λιπαντικών ή ειδικής κατασκευής στηρίγματα προς στήριξη σκαφών, η τοποθέτηση ενός μόνο τούτων σε κάθε πλευρά του σκάφους "C..." δεν επαρκούσε για το ογκώδες και βαρύ - περί τους είκοσι πέντε τόνους - σκάφος, το οποίο ωθούμενο από το σημαντικά ελαφρύτερο του ιστιοπλοϊκό, βάρους περί τους δώδεκα με δεκαπέντε τόνους, μετακινήθηκε και κατέπεσε από τις βάσεις του, παρασύροντας και το παρακείμενο "Π...

Ι". Εν συνεχεία παρασύρθηκε το "Π... ΙΙ" που βρισκόταν πολύ κοντά με το προηγούμενο και επέπεσε στη δεξιά πλευρά, του ομοίως τοποθετημένου σε μικρή απόσταση "O... ΙΙ" το οποίο, αφού δε συγκρατήθηκε ούτε αυτό, από τις βάσεις του, όμοιας κατασκευής και κατάστασης με αυτές του S... Ο..." και από τα ευρισκόμενα ανά ένα σε κάθε πλευρά του βαρέλια, έπεσε και αυτό στο έδαφος με το εμπρόσθιο αριστερό πλαϊνό παρασύροντας με τη σειρά του το παρακείμενο του σκάφος.

Το ανωτέρω συμβάν της πτώσεως των σκαφών στις εγκαταστάσεις της εναγόμενης, δεν αποδείχθηκε ότι ήταν αποτέλεσμα των πνευσάντων ανέμων, αφού η ένταση τους κατά το συμβάν, ουδόλως αποδείχθηκε ότι ήταν τόσο μεγάλη και ασυνήθης, ώστε να χαρακτηριστούν θυελλώδεις, εντάσεως δέκα και έντεκα μποφόρ, όπως ισχυρίζεται η εναγόμενη.

Σύμφωνα με ... πιστοποιητικό της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας ... οι καιρικές συνθήκες που επικράτησαν στην περιοχή ... στις 23 Νοεμβρίου 1998 και ώρα 07.00, ήταν νεφοσκεπής καιρός με βροχή ή καταιγίδα και άνεμοι δυτικών διευθύνσεων σχεδόν μέτριοι περί τα 4 με 5 μποφόρ, ενισχυμένοι πρόσκαιρα με πιθανότητα να ξεπέρασαν τα έξι αλλά όχι και τα επτά μποφόρ ...

Εξάλλου, η ομοιόμορφη πλάγια πτώση των σκαφών στις εγκαταστάσεις της εναγόμενης και η τελική τους θέση, δεν συνηγορεί με ανύψωση τους από ανέμους, όπως ισχυρίζεται η εναγόμενη, οι οποίοι παρόλα αυτά δεν μετακίνησαν το κατά πολλούς τόνους ελαφρύτερο από τα σκάφη, τροχόσπιτο, που βρίσκεται στις εγκαταστάσεις αυτές, ούτε και το τελευταίο, έβδομο, σκάφος, το οποίο λόγω των κατάλληλων και ανθεκτικών βάσεων του, άντεξε και τους πνέοντες ανέμους, αλλά και την πίεση που δέχθηκε από την πτώση των προ αυτού ευρισκομένων σκαφών που κατά τα ανωτέρω έπεσαν.

Επομένως, ο όγδοος λόγος της έφεσης της με τον οποίο παραπονείται ότι κακώς δεν δέχθηκε η εκκαλουμένη την ύπαρξη ανωτέρας βίας στην πρόκληση του ένδικου συμβάντος, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Συνεπώς, η εναγόμενη όφειλε, τόσο με βάση τις επίδικες συμβάσεις που είχε συνάψει με τους ιδιοκτήτες των ζημιωθέντων σκαφών...όσο και με τις υποχρεώσεις της που απέρρεαν από το γενικότερο καθήκον της καλόπιστης και σύμφωνης με τα συναλλακτικά ήθη εκπλήρωσης της βαρύνουσας αυτήν παροχής αλλά και της αποφυγής πρόκλησης παρανόμως ζημίας σε άλλον, να λάβει όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα για ασφαλή στήριξη των σκαφών.

Αντίθετα επέδειξε έλλειψη προσοχής και επιμέλειας που επιβάλλεται από τους κανόνες των συναλλαγών για την αποτελεσματική και ασφαλή φύλαξη των σκαφών, ακολουθώντας "εμπειρική" και όχι δόκιμη πρακτική στη στήριξη των σκαφών αυτών, χρησιμοποιώντας ακατάλληλες, ανίσχυρες και ελλιπείς σε αριθμό βάσεις για τη στήριξη των σκαφών, δεν τήρησε αποστάσεις ασφαλείας κατά την τοποθέτησή τους έτσι ώστε, αν κάποιο σκάφος έπεφτε με την κακοκαιρία που ξέσπασε, να μη προκληθεί από την πτώση του το ανωτέρω φαινόμενο "ντόμινο" και οι εξ αυτού σημαντικές ζημίες.

Πάντα ταύτα θα είχαν αποφευχθεί αν η στήριξη γινόταν σε κατάλληλες για κάθε σκάφος μεταλλικές βάσεις, κατασκευασμένες από ισχυρά μεταλλικά μέρη, μεγαλύτερου διαμετρήματος σωληνώσεων που θα συγκρατούσαν το σκάφος αποτελεσματικά. Άλλωστε, η εναγόμενη, αναγνωρίζοντας την ακαταλληλότητα των βάσεων αυτών, στηρίζει πλέον, μετά ένα με δύο μήνες, τα από αυτήν φυλασσόμενα σκάφη σε καταφανώς ισχυρότερες και ανθεκτικότερες μεταλλικές βάσεις, με ενισχυμένες κοιλοδοκούς, τοποθετημένα δε, σε μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ τους, αλλά και προσδεμένα στερεά στο έδαφος με συρματόσχοινα.

Τα μέτρα αυτά αν είχαν ληφθεί από μέρους της εναγόμενης και πριν το συμβάν, θα είχαν εμποδίσει την πτώση των σκαφών. Τα δε μέτρα αυτά, όφειλε και μπορούσε να λάβει χωρίς να χαρακτηρίζονται ως μέτρα άκρας επιμέλειας και σύνεσης, ενόψει του ότι ναι μεν στην περιοχή των εγκαταστάσεων της οι άνεμοι είναι συνήθως μέτριας έντασης, όμως έχουν σημειωθεί επανειλημμένα στο παρελθόν και καιρικά φαινόμενα όπως το επίδικο και δεν είναι ασυνήθη ούτε σπάνια στη συγκεκριμένη περιοχή τέτοια φαινόμενα.

Συνεπώς, η εναγόμενη που διατηρούσε τουλάχιστον από το 1996 στον ίδιο χώρο επιχείρηση επισκευής σκαφών, τα εγνώριζε και μπορούσε να τα προβλέψει και να τα προλάβει καθώς και τις συνέπειες τους, λαμβάνοντας τα αμέσως αναφερόμενα μέτρα επιμέλειας που εν τέλει έλαβε μετά ταύτα, ώστε να αποφύγει τα ζημιογόνα αποτελέσματα.

Υπαίτια επομένως για την αδυναμία της να αποδώσει τα σκάφη "O..." και "Π... I"-"Π... ΙΙ" στους ιδιοκτήτες τους στην κατάσταση που τα παρέλαβε και υπεύθυνη για την αποζημίωση τους για τις ζημίες που αυτά υπέστησαν, καθώς και τις λοιπές ζημίες που προέκυψαν από την αντισυμβατική και αμελή συμπεριφορά της είναι η ίδια η εναγόμενη, αποκλειστικά, χωρίς να συντελέσουν στην πρόκληση και έκταση τους οι πλοιοκτήτες.

Κατ' ακολουθία, είναι απορριπτέοι, ως αβάσιμοι οι τέταρτος και πέμπτος λόγοι εφέσεως της έφεσης της εκκαλούσας εταιρείας, με τους οποίους παραπονείται ότι κακώς δέχθηκε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ότι την βαρύνει αμέλεια, αποκλειστικά αυτή, για τον τρόπο στήριξης και διασφάλισης των βλαβέντων σκαφών, από τον οποίο και προήλθε η βλάβη τούτων.

Όπως επίσης αβάσιμος και απορριπτέος είναι και ο έκτος λόγος της έφεσής της, με τον οποίο παραπονείται, ότι η εκκαλουμένη δεν προσδιορίζει τα στοιχεία της παράνομης συμπεριφοράς της, η οποία ζημίωσε τους ιδιοκτήτες των βλαβέντων σκαφών. Η εκκαλουμένη προσδιορίζει επαρκώς τα στοιχεία αυτά, τα οποία άλλωστε και αποδείχθηκαν, αφού και χωρίς την ύπαρξη συμβάσεων με τους ιδιοκτήτες των άνω σκαφών, η συμπεριφορά αυτή της εκκαλούσας εναγόμενης, δηλ.

η εκ μέρους της στήριξη των σκαφών στις ανωτέρω περιγραφόμενες ακατάλληλες για το σκοπό αυτό, βάσεις και στηρίγματα, της επιλογής της, κατά τον αμελή τρόπο που το έπραξε και η εντεύθεν πρόκληση ζημίας, συνιστά παράνομη πρόκληση ζημίας σε αυτούς από μόνη της και χωρίς την ύπαρξη συμβατικής υποχρεώσεως της.

Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές, έκρινε τελικά το Εφετείο, ότι υφίσταται ενδοσυμβατική αλλά και εξωσυμβατική ευθύνη της εναγομένης προς αποζημίωση των ζημιωθέντων από την πτώση των σκαφών τους ιδιοκτητών. Ενόψει της επάλληλης αυτής αιτιολογίας, εκ των οποίων η ερειδόμενη επί των διατάξεων των αδικοπραξιών, δεν πλήττεται επιτυχώς με τους λόγους της αναιρέσεως, όπως θα γίνει λόγος κατωτέρω, είναι απαράδεκτοι, προεχόντως ως αλυσιτελείς, οι πρώτος, δεύτερος, τρίτος, όγδοος και ένατος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως, με τους οποίους, υπό την επίκληση αναιρετικών πλημμελειών, αντίστοιχα, από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ ο πρώτος, 559 αριθμ. 9 και 14 ΚΠολΔ ο δεύτερος, 559 αριθμ. 8 και 14 ο τρίτος, 559 αριθμ. 19 ο όγδοος και 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ ο ένατος, αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι ακόλουθες αντίστοιχα αιτιάσεις ότι:

α) κατ' εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου αρκέσθηκε σε λιγότερα από τα απαιτούμενα κατά νόμο στοιχεία για το χαρακτηρισμό των επιδίκων συμβάσεων ως αμειβόμενης παρακαταθήκης, β) άφησε αδίκαστο και δεν έλαβε υπόψη τον σχετικό λόγο της εφέσεώς της περί αοριστίας των ένδικων αγωγών και αν ακόμα υποτεθεί, ότι θεμελιώνονταν αυτές επί της συμβάσεως παρακαταθήκης, γ) δέχθηκε μη προβληθέντα με τις ένδικες αγωγές ισχυρισμό περί φυλάξεως των σκαφών στην επιχείρηση της και παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο αυτών λόγω αοριστίας τους, δ) έχει ανεπαρκή αιτιολογία ως προς το ζήτημα, αν το Εφετείο προσέφυγε ή όχι στις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ για την ανεύρεση της δηλώσεως βουλήσεως των συμβληθέντων περί συστάσεως παρακαταθήκης και ε)εσφαλμένα εφάρμοσε το νόμο, μη εξειδικεύοντας την νομική έννοια της φυλάξεως.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 20 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό, στη συνέχεια δε κατέληξε, στηριζόμενο σ' αυτό μόνο ή κυρίως σ'αυτό στην περίπτωση συνεκτίμησης με άλλα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, σε επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα πόρισμα για πραγματικά γεγονότα που έχουν επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται, όταν αναφέρεται στην εκτίμηση του περιεχομένου του εγγράφου για τη συναγωγή αποδεικτικού συμπεράσματος διάφορου εκείνου που θεωρεί ορθό ο αναιρεσείων. Με τον τέταρτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από την ανωτέρω διάταξη αναιρετική πλημμέλεια, ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο των ιδιωτικών συμφωνητικών, που καταρτίσθηκαν μεταξύ της αναιρεσείουσας και των ιδιοκτητών των σκαφών με το να παραλείψει να αναγνώσει και να λάβει υπόψη, ότι περιείχετο σ' αυτά και αμοιβή-αντάλλαγμα για την ανέλκυση-καθέλκυση των σκαφών, με αποτέλεσμα, από την παράλειψη του αυτή, να παρείδει την περιεχόμενη στα συμφωνητικά αυτά έννομη σχέση της μισθώσεως έργου.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, σαφώς το Εφετείο δέχθηκε, ότι στα πλαίσια των καταρτισθεισών μεταξύ της αναιρεσείουσας και των ιδιοκτητών σκαφών συμβάσεων περιείχετο και συμφωνία για την ανέλκυση-καθέλκυση των σκαφών, δεχόμενο, ότι η αναιρεσείουσα "είχε αναλάβει τη διαδικασία της ανέλκυσης- καθέλκυσης των σκαφών στην ξηρά στο χώρο της επιχειρηματικής της δραστηριότητας με δικό της προσωπικό, μηχανήματα και δική της αποκλειστική επιμέλεια".

Με τον πέμπτο λόγο αναιρέσεως, κατ' επίκληση του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια, ότι με το να δεχθεί ότι η πλημμελής στήριξη εκ μέρους της αναιρεσείουσας των σκαφών συνδέεται με την σύμβαση παρακαταθήκης και όχι με την καταρτισθείσα, κατά την αναιρεσείουσα, μεταξύ των διαδίκων σύμβαση μίσθωσης έργου της ανέλκυσης και τοποθέτησης των σκαφών στη θέση τους στην ξηρά, ισχυρισμό τον οποίο είχε προβάλει πρωτοδίκως και επανέφερε με λόγο εφέσεως, παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 681 ΑΚ με την μη εφαρμογή της και την όμοια του άρθρου 822 ΑΚ με την εσφαλμένη, ως προς την παραδοχή αυτή, εφαρμογή της.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, ως στηριζόμενος στην εσφαλμένη προϋπόθεση, ότι το εφετείο δέχθηκε, ότι συνήφθη μεταξύ των διαδίκων μίσθωση έργου ενώ κατά τις ανωτέρω εκτεθείσες παραδοχές του, το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε, ότι η ανέλκυση, τοποθέτηση σε κατάλληλη θέση και τόπο, στήριξη και διαχείμαση των σκαφών αποτελούσε περιεχόμενο των ενδίκων συμβάσεων παρακαταθήκης.

Ως εκ τούτου, ως αλυσιτελείς αξιολογούνται οι έκτος και έβδομος αναιρετικοί λόγοι, με τους οποίους υπό την επίκληση πλημμελειών από τα άρθρα 9 και 8 ο έκτος και 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ο έβδομος, προβάλλονται οι αιτιάσεις, ότι το Εφετείο άφησε αδίκαστη και δεν έλαβε υπόψη την εκ του άρθρου 692 ΑΚ προταθείσα παραδεκτά πρωτοβαθμίως και επαναφερθείσα με λόγο εφέσεως ένσταση της αναιρεσείουσας περί εγκρίσεως του έργου, η αποδοχή της οποίας (ενστάσεως) θα οδηγούσε σε άρση του παρανόμου της υποχρεώσεως της προς ασφαλή στήριξη των σκαφών, παραβιάζοντας μέσω της μη παραδοχής της ενστάσεως αυτής τη διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ.

Σε κάθε περίπτωση, οι λόγοι αυτοί είναι αβάσιμοι και διότι το Εφετείο με το να δεχθεί, ότι η ευθύνη για την ασφαλή στήριξη των σκαφών αποτελούσε συμβατική υποχρέωση της αναιρεσείουσας, έλαβε υπόψη και απέρριψε, εκ του πράγματος, τον ανωτέρω ισχυρισμό της.

Από τις διατάξεις των άρθρων 297 και 298 ΑΚ προκύπτει, ότι επί βλάβης πράγματος, η ζημία συνίσταται στη δαπάνη αποκαταστάσεως αυτής (βλάβης), αντίστοιχα προς την οποία μειώνεται η υπάρχουσα περιουσία του ζημιωθέντος και το ποσό αυτής αποτελεί την επιδικαστέα αποζημίωση, όταν αυτή παρέχεται σε χρήμα. Συνακόλουθα, για την κατά το άρθρο 216 παρ. 1 ΚΠολΔ πληρότητα της αγωγής, όταν με αυτή ζητείται αποζημίωση για τη δαπάνη αποκαταστάσεως της βλάβης πράγματος που έγινε με επιμέρους εργασίες, πρέπει να αναγράφονται οι επιμέρους εργασίες και η συνολική δαπάνη αποκαταστάσεως αυτών (ΑΠ 569/2000).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δέκατο αναιρετικό λόγο και υπό την επίκληση πλημμέλειας από τους αριθμούς 8, 9 και 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αποδίδεται στο Εφετείο η μομφή ότι δεν έλαβε υπόψη και άφησε αδίκαστο τον παραδεκτά προταθέντα πρωτοβαθμίως και επαναφερθέντα με λόγο εφέσεως ισχυρισμό της αναιρεσείουσας, περί αοριστίας της αγωγής των εννέα πρώτων αναιρεσιβλήτων ασφαλιστικών εταιρειών αναφορικά με τα ποσά που απαιτήθηκαν για την αποκατάσταση των βλαβών των σκαφών, διότι δεν εξειδικεύετο το ύψος της δαπάνης για κάθε επιμέρους εργασία, και, παρά το νόμο, δεν κήρυξε το απαράδεκτο της αγωγής λόγω της ανωτέρω αοριστίας.

Ο λόγος αυτός κατά την από τον αριθμό 9 αιτίαση είναι απαράδεκτος, διότι ως "αίτηση" κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης, νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, δηλαδή κάθε αίτηση με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας υπό οποιαδήποτε νόμιμη μορφή αυτής και η οποία δημιουργεί αντίστοιχη εκκρεμότητα δίκης, τέτοια δε αίτηση είναι ιδίως η της αγωγής, της ανταγωγής, της κυρίας παρεμβάσεως, της αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης, των ενδίκων μέσων της έφεσης, της ανακοπής και τριτανακοπής όχι όμως εκείνη της ενστάσεως ή αντενστάσεως ή των λόγων της έφεσης, η μη λήψη υπόψη των οποίων στοιχειοθετεί τον από τον άρθρο 8 περ.

β του ίδιου Κώδικα προβλεπόμενο λόγο αναιρέσεως. Εξάλλου, ενόψει των όσων προαναφέρθηκαν, αρκούσε για το ορισμένο της αγωγής, η αναφορά των επιμέρους εργασιών που απαιτούντο για την αποκατάσταση των βλαβών και η συνολική γι' αυτές δαπάνη, στοιχεία τα οποία περιέχονται στην αγωγή, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση του αγωγικού δικογράφου και συνεπώς το Εφετείο που δεν κήρυξε απαράδεκτο αυτής δεν υπέπεσε στην από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, ενώ το γεγονός ότι ο σχετικός ισχυρισμός δεν ήταν νόμιμος, το Εφετείο που δεν έλαβε υπόψη τον αποτελούντα "πράγμα", κατά τα εκτεθέντα ως άνω λόγο εφέσεως (περιέχοντα τον αυτοτελή περί αοριστίας της αγωγής ισχυρισμό της αναιρεσείουσας), δεν υπέπεσε στην από τον αριθμό 8 του ίδιου άρθρου πλημμέλεια.

Συνεπώς ο ανωτέρω λόγος κατά τις σχετικές αιτιάσεις του, είναι αβάσιμος. Τέλος, το Εφετείο που θεώρησε ως αποκαταστατέα ζημία και τη δαπάνη του υπάρχοντος στο βλαβέν σκάφος "φουσκωτού" και επιδίκασε το απαιτηθέν για την αντικατάστασή του ποσό, ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 297 και 298 ΑΚ και ο ίδιος ανωτέρω λόγος, κατά το μέρος του με το οποίο προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθμ. 1 πλημμέλεια είναι αβάσιμος.

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. β' του Κ.Πολ.Δ. προκύπτει, ότι η παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας ιδρύει λόγο αναιρέσεως, μόνον αν αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή σ' αυτούς των πραγματικών περιστατικών, δηλαδή όταν το δικαστήριο χρησιμοποιεί εσφαλμένα ή παραλείπει εσφαλμένα να χρησιμοποιήσει διδάγματα της κοινής πείρας για να βρει την έννοια κάποιου κανόνα δικαίου ή να υπαγάγει σ' αυτόν τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς, όχι δε και όταν χρησιμεύουν για την υπό του δικαστηρίου εξακρίβωση της υπάρξεως πραγματικών περιστατικών, γιατί στην περίπτωση αυτή πρόκειται για εκτίμηση πραγμάτων, η οποία είναι αναιρετικά ανέλεγκτη και επομένως ο λόγος αναιρέσεως με τέτοιο περιεχόμενο είναι, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., απαράδεκτος.

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα, με το πρώτο μέρος του πρόσθετου λόγου αναιρέσεως, όπως εκτιμάται, προβάλλει, ότι το Εφετείο με το να δεχθεί, ότι η πτώση του πρώτου σκάφους S... Ο... που κατέπεσε και παρέσυρε διαδοχικά και τα λοιπά πλοίο, βάρους 12-15 τόνων, ανετράπη και υπό την πίεση ανέμων εντάσεως 4-5 μποφόρ, παραβίασε το δίδαγμα κοινής πείρας, ότι ένα αντικείμενο βάρους 12-15 τόνων δεν ανατρέπεται, όταν φυσούν άνεμοι τέτοιας εντάσεως Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος διότι η επικαλούμενη παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αφορά την εκτίμηση των αποδείξεων.

Ο ίδιος λόγος κατά το μέρος του με το οποίο προβάλλεται ότι το Εφετείο με τις ίδιες παραδοχές "εξειδίκευσε εσφαλμένα την αόριστη νομική έννοια της ανωτέρας βίας και της αιτιώδους συνάφειας" και υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του κατ' άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ λόγου, είναι απορριπτέος επίσης ως απαράδεκτος, λόγω αοριστίας, διότι δεν αναφέρεται, ούτε η παραβιασθείσα διάταξη ,ούτε το ερμηνευτικό ή υπαγωγικό σφάλμα του δικαστηρίου.

Εξάλλου ο ίδιος λόγος με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο η πλημμέλεια της ανεπαρκούς αιτιολογίας, ως προς το προαναφερθέν δίδαγμα της κοινής πείρας, είναι απαράδεκτος ως αναγόμενος στην εκτίμηση των αποδείξεων. Μετά ταύτα, πρέπει να απορριφθεί, στο σύνολό της, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής και να επιβληθεί, σε βάρος της αναιρεσείουσας, λόγω της ήττας της, η δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις και μάλιστα, ξεχωριστά, για κάθε έναν που παρέστη με διαφορετική υπεράσπιση (αρθρ.176, 180, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29-10-2007 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΘΗΝΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", όπως αυτή διαμορφώθηκε με τους από 1/9/2008 πρόσθετους λόγους. Και

Επιβάλλει σε βάρος της αναιρεσείουσας τη δικαστική δαπάνη, κάθε ομάδας των αναιρεσίβλητων, που παρέστησαν με χωριστή υπεράσπιση, από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Ιουλίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Δεκεμβρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ