2210/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2210 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2210/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και Χαράλαμπο Δημάδη-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 15 Οκτωβρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :

Του αναιρεσείοντος : ..........., τον οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος του Απόστολος Κλειδωνόπουλος.

Της αναιρεσιβλήτου : ............., που ασκεί την επιμέλεια της ανήλικης θυγατέρα τους ........, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος της Μαρία Λαγουβάρδου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21.5.2003 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 2041/2004 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 5475/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά ο αναιρεσείων με την από 9.1.2007 αίτησή του και τους από 4.9.2007 με ιδιαίτερο δικόγραφο πρόσθετους λόγους αυτής. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Δημάδης ανέγνωσε την από 5.10.2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της ενδίκου αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως και των προσθέτων λόγων αυτής, η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1489 § 2 και 1493 ΑΚ, όπως αυτά ισχύουν μετά το Ν. 1329/1983, το ανήλικο τέκνο, και αν ακόμη έχει περιουσία δικαιούται διατροφής από τους γονείς του, εφόσον τα εισοδήματα της περιουσίας του ή το προϊόν της εργασίας του δεν αρκούν για τη διατροφή του, το μέτρο της οποίας προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του (τέκνου), όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρησή του και επί πλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευσή του.

Η κατά τα άνω υποχρέωση των γονέων προς διατροφή του τέκνου των βαρύνει αυτούς, κατά το άρθρο 1486 εδ.2 ΑΚ ανάλογα με τις δυνάμεις τους. Η συνεισφορά των γονέων στη διατροφή του τέκνου τους γίνεται με την προσωπική εργασία τους, τα εισοδήματά τους και την περιουσία τους χωρίς καμία διάκριση ανάμεσα στις δυνάμεις τους αυτές (ΟλΑΠ 9/1991).

Ο γονέας δε που ενάγει τον άλλο γονέα προς καταβολή διατροφής για το κοινό ανήλικο τέκνο τους δεν υποχρεούται να εκθέσει στο δικόγραφο της αγωγής τις δικές του οικονομικές δυνατότητες, αλλά αυτές μπορούν να αποτελέσουν περιεχόμενο ενστάσεως, από τον εναγόμενο για την καταβολή ολόκληρου του ποσού της διατροφής, γονέα, ερειδομένη στη διάταξη του άρθρου 1486 εδ. 2 ΑΚ, περιοριστικής της υποχρεώσεως του προς διατροφή του κοινού τέκνου.

Σύμφωνα δε με τη διάταξη του άρθρου 262 § 2 του ΚΠολΔ για να είναι ορισμένη και άρα παραδεκτή η ανωτέρω ένσταση συνεισφοράς πρέπει να αναφέρονται σ' αυτή κατά τρόπο σαφή οι οικονομικώς πρόσφορες για την παροχή διατροφής δυνάμεις του εναγόντος συζύγου, που αποτελούν το αντικείμενο της συνεισφοράς, να προταθεί δε έως το τέλος της πρώτης συζητήσεως στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, εκτός αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 269 και 527 ΚΠολΔ, που δικαιολογούν την ενώπιον του Εφετείου για πρώτη φορά υποβολή της.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 562 § 2 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήρια της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη.

Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής, ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας, με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναιρέσεως, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο.

Πρέπει δηλαδή να αναφέρεται στο αναιρετήριο, ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναιρέσεως, είχε προταθεί νομίμως στο δικαστήριο το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση. Αλλά και οι λόγοι που ανάγονται στη δημόσια τάξη είναι δεκτοί για πρώτη φορά ενώπιον του Αρείου Πάγου, εφόσον στηρίζονται στο πραγματικό υλικό, που υποβλήθηκε στο δικαστήριο της ουσίας και προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και εφόσον γίνεται σαφής επίκληση στο αναιρετήριο.

Συνεπώς ο ισχυρισμός πρέπει να παρατίθεται στο αναιρετήριο, όπως προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας και να αναφέρεται ο χρόνος και ο τρόπος προτάσεώς του ή επαναφοράς του στο ανώτερο δικαστήριο, ώστε να μπορεί να κριθεί με βάση το αναιρετήριο, αν ήταν παραδεκτός και νόμιμος. (ΟλΑΠ 15/2000). Στην προκείμενη περίπτωση με τους πρώτο και δεύτερο λόγους αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ήτοι για ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση των παρατεθεισών ουσιαστικών διατάξεων, γιατί το Εφετείο στις οικονομικές δυνάμεις της αναιρεσιβλήτου εναγούσης στα πλαίσια της συνεισφοράς της στη διατροφή του ανηλίκου τέκνου της ........

που απέκτησε από τον γάμο της με τον αναιρεσείοντα εναγόμενο, δεν περιέλαβε και την εκ 1700 ευρώ μηνιαίως μισθωτική αξία ενός ακινήτου, στο οποίο αυτή μαζί με την εν λόγω θυγατέρα της διαμένει, χωρίς να καταβάλλει μίσθωμα, και επί του οποίου έχει δικαίωμα επικαρπίας κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου. Έτσι, διατυπούμενος ο λόγος αυτός της αναιρέσεως χωρίς την επίκληση ότι ο του ανωτέρω περιεχομένου ισχυρισμός, που συνιστά ένσταση εν μέρει καταλυτική του επιδίκου προς επιδίκαση διατροφή δικαιώματος, είχε προταθεί νομίμως το Εφετείο που εξέδωσε την προσβαλλομένη απόφαση, είναι απορριπτέος, προεχόντως, ως αόριστος.

Επειδή, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ.8 παρ.α' ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο έλαβε υπόψη ισχυρισμό του αναιρεσιβλήτου, τον οποίο αυτός δεν είχε επαναφέρει νομίμως με τις έγγραφες προτάσεις του ενώπιον του Εφετείου. Για να είναι όμως ορισμένος και άρα παραδεκτός ο εκ της παραβιάσεως αυτής λόγος αναιρέσεως, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο ο ισχυρισμός που ελήφθη υπόψη από το Εφετείο, καίτοι αυτός δεν είχε επαναφερθεί νομίμως με τις ενώπιον του υποβληθείσες έγγραφες προτάσεις. (ΟλΑΠ 2/1989).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθμ.14 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Για να είναι ορισμένος ο λόγος αναιρέσεως με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη ισχυρισμούς του αντιδίκου του απαραδέκτως και όχι νομίμως προτάθεντες, πρέπει στο αναιρετήριο να αναφέρεται ποιοι είναι αυτοί οι ισχυρισμοί που λήφθηκαν υπόψη, ώστε να μπορεί να κριθεί σε ποιο μέτρο άσκησαν επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση με τους πρώτο και τρίτο κατά το πρώτο μέρος πρόσθετους λόγους αναιρέσεως ψέγεται η προσβαλλομένη απόφαση για αναιρετική πλημμέλεια από τους αριθμούς 8 περ.α' και 14 περ.β' του άρθρ.559 ΚΠολΔ, γιατί το Εφετείο έλαβε υπόψη ισχυρισμούς της αναιρεσιβλήτου, που δεν είχαν επαναφερθεί νομίμως ενώπιόν του και δεν τους κήρυξε απαραδέκτους.

Οι λόγοι αυτοί αναιρέσεως στους οποίους δεν προσδιορίζονται οι ισχυρισμοί τους οποίους ανεπιτρέπτως έλαβε υπόψη το Εφετείο και δεν κήρυξε ως προς αυτούς απαράδεκτο, είναι αόριστοι και απορριπτέοι. Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ.11 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Για να είναι ορισμένος ο λόγος με τον οποίο προσβάλλεται η απόφαση, διότι το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν, θα πρέπει στο αναιρετήριο να αναφέρεται: α) ποιες είναι οι αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν και τις οποίες έλαβε υπόψη του το δικαστήριο της ουσίας β) ο ισχυρισμός για τον οποίο το δικαστήριο έλαβε υπόψη τις αποδείξεις και γ) η επίδραση που έχει αυτός στο διατακτικό της αποφάσεως.

Αντίθετα είναι αόριστος ο αναιρετικός λόγος από το άρθρο 559 αριθμ.11 (δεύτερη περίπτωση), που περιορίζεται στο παράπονο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν, δίχως να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο τα ως άνω στοιχεία (ΑΠ 811/1998 Ελ.Δικ.39.1552). Στην προκειμένη περίπτωση με τους δεύτερο και τρίτο κατά το δεύτερο μέρος, πρόσθετους λόγους αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια από τους αριθμούς 11 περ.β' και 14 περ.β' του ΚΠολΔ, γιατί το Εφετείο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα της αναιρεσιβλήτου που περιέχονται στις μη νομίμως ενώπιον αυτού προσκομισθείσες έγγραφες προτάσεις και δεν κήρυξε ακυρότητα ως προς αυτά.

Οι λόγοι αυτοί αναιρέσεως, στους οποίους δεν αναφέρονται τα προαναφερόμενα στοιχεία είναι αόριστος και απορριπτέος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10.01.2007 αίτηση για αναίρεση της απόφασης 5475/2006 του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατό εβδομήντα (1.170) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 1 Νοεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Δεκεμβρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ