Supreme Court dismisses State's appeal, ruling State must prove forest ownership via acquisition laws, not just public status.

Απόφαση 21 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 21/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Πέτρο Σαλίχο- Εισηγητή, Ιωάννη Φιοράκη, Παρασκευή Καλαϊτζή, και Γεώργιο Παπανδρέου Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 7η Νοεμβρίου 2018 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σωτηρία Κοσμά, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου: Γ. Ν. - Μ. του Γ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου Αλέξανδρου Πετρουτσόπουλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-12-2008 αίτηση του ήδη αναιρεσίβλητου και την από 27-5-2009 κύρια παρέμβαση του αναιρεσείοντος που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κεφαλληνίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 207/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 224/2015 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 5-11-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Πέτρος Σαλίχος, ανέγνωσε την από 10-10-2018 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη .

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των ορισμών του από 13/29 Δεκεμβρίου 1817 ''Συντάγματος του Ηνωμένου Κράτους των Ιονίων Νήσων'' (Κεφ. Α', άρθρο 2 Κεφ. Δ', τμήμα α', άρθρα 1, 2, 4 και 6 και τμήμα β' άρθρο 6), των από 6 Ιουνίου 1830 και 7 Ιουλίου 1830 πρωτοκόλλων του Λονδίνου, της από 9 Ιουλίου 1832 συνθήκης της Κωνσταντινουπόλεως, του ν. ΡΝ/1866 ''περί εισαγωγής εν Επτανήσω της εν τω λοιπώ βασιλείω ισχυούσης νομοθεσίας'' (άρθρα 10, 11, 13 και 14), του ν. ΣΟΕ/1868 και του ν. ΑΦΙ/1887, συνάγεται ότι επί των δασών της Επτανήσου το Ελληνικό Δημόσιο δεν έχει δικαιώματα κυριότητας, αφού κατά την ένωση αυτής με την Ελλάδα, ουδέν έλαβε, ούτε ως διάδοχο του Ηνωμένου Κράτους των Ιονίων Νήσων, το οποίο δεν είχε δημόσια κτήματα και μάλιστα δάση στην ιδιοκτησία του, ούτε στη συνέχεια από την επιχώριο (ή εγχώρια ή κοινή) καθεμιάς νήσου περιουσία, δεδομένου ότι αυτή διανεμήθηκε μεταξύ των δήμων καθεμιάς νήσου. Πράγματι δε, περί της διανομής των εγχώριων περιουσιών του ν. ΡΝ/1866 μερίμνησαν ακολούθως ο ν. ΥΙΓ/1871 για τη Ζάκυνθο, ο ν. ΨΙ/1878 για την Κεφαλληνία, ο ν. ΨΞΣΤ/1879 για τη Λευκάδα, ο ν. ΑΦΙ/1887 για την Κέρκυρα (η διαχείριση της εγχώριας περιουσίας της οποίας είχε ρυθμισθεί ειδικότερα με το ν. ΣΟΕ/1868 ''περί της διαχειριστικής επιτροπής της κοινής της νήσου Κερκύρας περιουσίας'') και ο ν. 2355/1920 για τα Κύθηρα.

Συνεπώς, επί των δασών της Επτανήσου, δεν έχει εφαρμογή το υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου τεκμήριο κυριότητας, που θεσπίστηκε από το β. δ. της 16-11-1836 ''περί ιδιωτικών δασών'', με το άρθρο 1 σε συνδυασμό προς τα άρθρα 2 και 3 του οποίου αναγνωρίστηκε η κυριότητα του Δημοσίου επί των αποτελουσών δάση εκτάσεων, από την έναρξη της ισχύος του, με εξαίρεση τα δάση, τα οποία προ της ενάρξεως του απελευθερωτικού αγώνα ανήκαν σε ιδιώτες βάσει έγγραφης απόδειξης της τουρκικής Αρχής, ή σε ιδιωτικά χωριά, των οποίων οι τίτλοι ιδιοκτησίας θα αναγνωρίζονταν υπό της επί των Οικονομικών Γραμματείας, στην οποία έπρεπε να υποβληθούν εντός έτους από της δημοσιεύσεως του ως άνω β.

δ/τος (Α.Π.701/1978). Αυτό, άλλωστε, καθιερώθηκε νομοθετικά με το άρθρο 62 παρ. 2 εδ. β' του ν. 998/1979 ''περί προατασίας των δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της Χώρας''. Συνακόλουθα, προκειμένου περί δασών στην Επτάνησο, μόνη η υπό του Δημοσίου επίκληση και, σε περίπτωση αμφισβήτησης, απόδειξη της δασικής μορφής της διεκδικούμενης έκτασης δεν αρκεί προς θεμελίωση δικαιώματος κυριότητας τούτου επ' αυτής, αλλά απαιτείται προς κατάφαση τέτοιας κυριότητας του Δημοσίου η επίκληση και, σε περίπτωση αμφισβήτησης, απόδειξη της κτήσεώς της με έναν από τους τρόπους που προβλέπονται από τον Ιόνιο Αστικό Κώδικα ή από τον Αστικό Κώδικα (μετά την 23-2-1946) ή ενδεχομένως από κάποιον ειδικό νόμο κτήσεως κυριότητας (Α.Π.720/2015, Α.Π.2243/2014).

Επομένως, έτσι σκεφθέν και το δικάσαν Εφετείο Πατρών με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του και απορρίψαν τον πρώτο λόγο της από 23-3-2011 έφεσης του ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά της πρωτόδικης υπ' αριθμ.207/2010 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας, με τον οποίο αυτό πρόβαλε, ως και πρωτοδίκως, εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου, ισχυριζόμενο ότι αυτό δεν υποχρεούται να αποδείξει την κυριότητά του επί της κειμένης στη θέση ….

του Δήμου …. της νήσου …. επίδικης έκτασης, ως δημόσιας κατά τεκμήριο, λόγω του δασικού χαρακτήρα αυτής, που περιήλθε σ' αυτό (αναιρεσείον) από την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, ως διάδοχο του Ιονίου Κράτους, προέβη σε ορθή ερμηνεία και προσήκουσα εφαρμογή των προαναφερθεισών διατάξεων και καμιά απ' αυτές, ούτε κάποια άλλη παραβίασε και μάλιστα των άρθρων 422-429 του Ιονίου Αστικού Κώδικα, που ίσχυσε στην περιοχή πριν από την ένωση των Ιονίων Νήσων με την Ελλάδα κατά το έτος 1864 και των άρθρων 1, 2, 14-17 του ν.

της 21-6/10-7-1837 ''περί διακρίσεως κτημάτων''. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ., με τον οποίο το αναιρεσείον υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί. Το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, λόγω της ήττας του, πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ.), τα οποία όμως θα καταλογισθούν μειωμένα, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ.1 του Ν.3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ.18 του ΕισΝ ΚΠολΔ και όπως τούτο ισχύει μετά την υπ' αριθ. 134423/1992 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ Β' 11/20-1-1993), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 5 παρ.12 του Ν.1738/1987, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό .

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5-11-2015 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 224/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Δεκεμβρίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Ιανουαρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ