2196/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2196 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2196/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε - Εισηγητή και Δημήτριο Πατινίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 1η Οκτωβρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :

Του αναιρεσείοντος : Χ1, ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Παναγούλα Κούνη .

Των αναιρεσιβλήτων :1)Ψ1, τον οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος του Αλέξιος Κούγιας με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ, 2) Της εμπορικής ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΘΗΝΩΝ Ε.Α.Ε" και τον διακριτικό τίτλο "Απολλώνειο Θεραπευτήριο", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Δημήτριος Κόντης με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ, 3) Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ALPHA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" που εδρεύει στο Αμαρούσιο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΟΒΡΕΤΤΑΝΙΚΗ Α.Ε.Α ΖΩΗΣ" νομίμως εκπροσωπουμένης, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Ανδρέας Πέτσας, 4) Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Α" που εδρεύει στο Αμαρούσιο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία δεν εκπροσώπησε πληρεξούσιος δικηγόρος και 5) Της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "VICTORIA ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΖΗΜΙΩΝ" που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικής διαδόχου της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "COMRANHIA DE SEGUROS IMPERIO S.A" νομίμως εκπροσωπουμένης, την οποία δεν εκπροσώπησε πληρεξούσιος δικηγόρος.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15.5.2001 αγωγή του Ψ1 και ήδη αναιρεσίβλητου, την από 14.5.2002 ανακοίνωση δίκης-προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση-παρεμπίπτουσα αγωγή της εμπορικής ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΘΗΝΩΝ Ε.Α.Ε" και ήδη αναιρεσίβλητου και την από 15.6.2002 ανακοίνωση δίκης-προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση-παρεμπίπτουσα αγωγή του Χ1 και ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 6165/2003 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 5874/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά ο αναιρεσείων με την από 10.4.2006 αίτησή του και τον από 24.8.2007 πρόσθετο λόγο αυτής. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω πλην της 4ης και 5ης των αναιρεσιβλήτων, οι οποίες δεν παραστάθηκαν. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης-Σπυρίδων Τέντες ανέγνωσε την από 21 Σεπτεμβρίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως και του πρόσθετου λόγου αυτής. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και του πρόσθετου λόγου αναιρέσεως, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ., αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο 'Αρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, σε καταφατική δε περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην κρινόμενη υπόθεση οι τέταρτη και πέμπτη των αναιρεσιβλήτων δεν εμφανίσθηκαν κατά την αναφερόμενη στην αρχή δικάσιμο, καίτοι αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού της παραπάνω δικασίμου καθώς και κλήσεως για εμφάνιση κατ' αυτή, επιδόθηκε σ' αυτές νομίμως, όπως προκύπτει από τις ...... και ....... εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών ....... και του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης ........ αντιστοίχως, τις οποίες επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων. Επομένως πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση παρά την απουσία των αναιρεσιβλήτων αυτών.

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68, 556 και 558 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι η αίτηση αναιρέσεως απευθύνεται κατά εκείνων που ήταν διάδικοι στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και μάλιστα αντίδικοι του αναιρεσείοντος και νίκησαν ή κατά των καθολικών διαδόχων τους, ή των κληροδόχων τους, όχι όμως και κατά των ομοδίκων του αναιρεσείοντος, όπως εκείνοι που ενήχθησαν ως δικονομικοί εγγυητές μαζί με τον αναιρεσείοντα, ως προς τους οποίους η αίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη, αφού ως προς αυτούς ο αναιρεσείων δεν έχει έννομο συμφέρον να προσβάλλει την απόφαση, εκτός αν διέλαβε κάποια διάταξη υπέρ αυτών που να τον βλάπτει. Σύμφωνα με αυτά, η αίτηση αναιρέσεως, κατά το μέρος της που απευθύνεται κατά τρίτης, τέταρτης και πέμπτης από τους αναιρεσιβλήτους, ασφαλιστικών εταιρειών, οι οποίες έλαβαν μέρος στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ως εναγόμενες, με παρεμπίπτουσα αγωγή ενωμένη με ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση που άσκησε η δεύτερη αναιρεσίβλητη κατ' αυτών και του αναιρεσείοντος και επομένως, δεν ήταν αντίδικοι αλλά ομόδικοι αυτού, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, εφόσον ο αναιρεσείων δεν επικαλείται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει κάποια διάταξη ευνοϊκής γι' αυτές, η οποία να τον βλάπτει.

'Οπως συνάγεται από τις διατάξεις του άρθρου 10 παρ.5 του ν.δ. 4104/1960, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 18 παρ.1 του ν.4476/1965 και συμπληρώθηκε με το άρθρ. 18 του ν.1654/1986, το ΙΚΑ για τις καταβαλλόμενες, βάσει της νομοθεσίας που το διέπει, παροχές προς τους ασφαλισμένους του, οι οποίοι δικαιούνται, αποζημίωση για ζημία που προξενήθηκε σ' αυτούς από τρίτο λόγω ασθενείας ή αναπηρίας, υποκαθίσταται από το νόμο, κατά το ποσό των καταβληθεισών ή οφειλομένων στο ζημιωθέντα ασφαλιστικών παροχών, στην ποσοτικά και ποιοτικά αντίστοιχη αξίωση αποζημιώσεως του τελευταίου κατά του υπόχρεου.

Ο ασφαλισμένος ωστόσο στο ΙΚΑ παθών, ενάγοντας τον υπόχρεο προς αποζημίωσή του δεν βαρύνεται με την επίκληση ούτε της ασφαλιστικής σχέσεώς του με το ΙΚΑ, ούτε με του είδους και της εκτάσεως των καταβληθεισών ή οφειλομένων σ' αυτόν ασφαλιστικών παροχών. Επομένως, το Εφετείο, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε ορισμένη και παραδεκτή την αγωγή του ασφαλισμένου στο ΙΚΑ πρώτου αναιρεσιβλήτου, φερομένου ότι υπέστη βλάβη στην υγεία του από αδικοπρακτική συμπεριφορά του εναγομένου αναιρεσείοντος, κατά τα κονδύλιά της που αναφέρονται σε ιατρικές αμοιβές, παρόλο που σ' αυτήν (αγωγή) δεν αναφέρονται οι καταβληθείσες ή οφειλόμενες αντίστοιχες ασφαλιστικές παροχές, δεν υπέπεσε στην προβλεπόμενη από το άρθρο 559 αριθ.14 ΚΠολΔ αναιρετική πλημμέλειά της παρά το νόμο μη κηρύξεως απαραδέκτου, ο δε πρώτος εκ του αριθμού 14 (όχι και 19 κατ' ορθήν υπαγωγή) του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος της αναιρέσεως, με τον οποίο υποστηρίζεται το αντίθετο, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ.20 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως εάν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου, με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που διαλαμβάνονται σ' αυτό. Από την ανωτέρω διάταξη προκύπτει ότι η πλημμέλεια υπάρχει όταν το δικαστήριο της ουσίας αποδίδει σε αποδεικτικό έγγραφο περιεχόμενο καταδήλως διαφορετικό από το αληθινό και όχι όταν, από την αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, καταλήγει, από λανθασμένη εκτίμηση, σε συμπέρασμα διαφορετικό από εκείνο, το οποίο θεωρεί ως ορθό ο αναιρεσείων, διότι τότε πρόκειται για αιτίαση που ανάγεται στην εκτίμηση πραγμάτων, η οποία είναι αναιρετικώς ανέλεγκτη, κατά το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ.

Συνακόλουθα ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, που κατά το πρώτο μέρος του, αποδίδει στο Εφετείο την πλημμέλεια της παραμορφώσεως εγγράφων, ήτοι του εγγράφου (γνωματεύσεως) που υπογράφεται από τους ιατρούς Γ1 και Γ2 επί της από ........ αξονικής (υπολογιστικής) τομογραφίας του διαγνωστικού κέντρου "Εγκέφαλος" Ηρακλείου Κρήτης και του εγγράφου (γνωματεύσεως) που υπογράφεται από τον ιατρό Γ3 επί της από ..........

μαγνητικής τομογραφίας του Ιατρικού Αθηνών Ε.Α.Ε., η οποία όμως πλημμέλεια, όπως διατυπώνεται στο αναιρετήριο, συνίσταται όχι σε διαγνωστικό λάθος κατά την προεκτιθέμενη έννοια, αλλά σε σφάλμα εκτιμήσεως του περιεχομένου τους, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος. Κατά το άρθρο 559 αριθ.8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται (και) αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ως "πράγματα" κατά την έννοια του νόμου θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση (και συνεπώς θεμελιώνουν το αίτημα) αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως (Ολ.ΑΠ 3/1997), όχι δε οι αρνητικοί ισχυρισμοί της αγωγής ή της ενστάσεως ή αντενστάσεως. Στην προκείμενη περίπτωση με το δεύτερο μέρος του δεύτερου λόγου αναιρέσεως ο αναιρεσείων, του οποίου η ζημιογόνος αμελής συμπεριφορά συνίσταται, κατά την αγωγή, στο ότι ως ιατρός χειρούργος, ενεργών αντιθέτως προς τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, αφαίρεσε υγιή νεφρό του ενάγοντος, αντί του όγκου που βρίσκονταν εκτός του νεφρού αυτού, διατείνεται ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του ισχυρισμό του ότι ορθώς προέβη στην αφαίρεση του νεφρού, βασιζόμενος σε ιατρικές γνωματεύσεις επί διαγνωστικών εξετάσεων (τομογραφιών), από τις οποίες προέκυπτε η ύπαρξη κακοήθους όγκου εντός του νεφρού.

Ο λόγος όμως αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι ο ανωτέρω ισχυρισμός δεν αποτελεί πράγμα κατά την έννοια που προαναφέρθηκε, αλλά αρνητικό της αγωγής ισχυρισμό.

'Οπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: Ο ενάγων Ψ1, εισήχθη, στις 10-11-2000, στην ουρολογική κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου Κρήτης, λόγω διαπιστωμένου θηλωματώδους όγκου ευρισκόμενου εντός εκκολπώματος του αριστερού πλαγίου της ουροδόχου κύστης, για την αφαίρεση του οποίου υποβλήθηκε στις 13-11-2000, σε χειρουργική επέμβαση από τον καθηγητή ιατρό - ουρολόγο, Γ4, διευθυντή της ανωτέρω κλινικής. Η ιστολογική εξέταση που ακολούθησε έδειξε ότι ο αφαιρεθείς από την ουροδόχο κύστη όγκος ήταν θηλώδες καρκίνωμα από μεταβατικό επιθήλιο ουροδόχου κύστης βαθμού κακοηθείας GRADE

ΙΙ-

ΙΙΙ. Στις 15-11-2000 ο ασθενής (ενάγων) εξήλθε της κλινικής με τη σύσταση του ιατρού να υποβληθεί σε μετεγχειρητικό έλεγχο με τη διενέργεια αξονικής (υπολογιστικής) τομογραφίας άνω και κάτω κοιλίας για διερεύνηση οποιουδήποτε τυχόν προβλήματος στην περιοχή, προς σταδιοποίηση της νόσου. Στην από ........αξονική τομογραφία, η οποία πραγματοποιήθηκε, κατά την ίδια ημεροχρονολογία, στο ευρισκόμενο στο Ηράκλειο της Κρήτης Διαγνωστικό Κέντρο "ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ" και υπογράφεται από τους Γ1 και Γ2, επίκουρους καθηγητές ακτινολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, αναφέρεται ότι παρουσιάζονται μετεγχειρητικές αλλοιώσεις στην ουροδόχο κύστη, και συγκεκριμένα στην ελάσσονα πύελο, ιδίως στο οπισθοπλάγιο αριστερό τοίχωμα της ουροδόχου κύστης, προφανώς λόγω της προηγηθείσας εκτομής, και παρατηρείται στο αριστερό τοίχωμα της ουροδόχου κύστης εντοπισμένη εικόνα εκκολπώματος καθώς και πάχυνση του τοιχώματος, ευρήματα που επίσης αποδίδονται στην προηγηθείσα επέμβαση στην παροχή και στην παρουσία αέρος εντός αυτής (ουροδόχου κύστης) μετεγχειρητικής αιτιολογίας.

Σημειώνεται, περαιτέρω, ότι δεν παρατηρούνται ενεργείς εστιακές αλλοιώσεις από τον έλεγχο του ηπατικού παρεγχύματος, ούτε διάταση την ένδο ή εξωηπατικών χοληφόρων, και ελέγχονται φυσιολογικά, ο σπλήνας, το πάγκρεας, ο αριστερός νεφρός και τα επινεφρίδια, ενώ διαπιστώνεται η παρουσία διάσπαρτων λεμφαδένων με διάμετρο λίγα χιλιοστά στο περικυστικό λίπος καθώς και μεταξύ ορθού και ουροδόχου κύστης, όπως επίσης και στις βουβωνικές χώρες άμφω, και σημειώνεται η παρουσία λεμφαδένων διαμέτρου λίγων χιλιοστών, οι οποίοι δεν είναι παθολογικοί με απεικονιστικά κριτήρια στον οπισθοπεριτο-ναϊκό χώρο.

Τέλος, διαπιστώνεται η παρουσία συμπαγούς χωροκατακτητικής εξεργασίας (μορφώματος) διαστάσεων 5 Χ 4,5 εκατοστών στον άνω πόλο του δεξιού νεφρού με απεικονιστικούς χαρακτήρες υπερνεφρώματος ή όγκου του GRAWITZ και παρατηρείται ότι η ανωτέρω εξεργασία εμφανίζει στικτές αποτιτανώσεις, προκαλεί αποδιοργάνωση και αποδόμηση της άνω καλυκικής ομάδας, χωρίς όμως σημεία διήθησης του περινεφρικού λίπους ούτε σημεία αποφρακτικής ουροπάθειας στο σύστοιχο δεξιό νεφρό, καθώς και ότι η δεξιά νεφρική φλέβα και η κάτω κοίλη φλέβα ελέγχονται βατές.

Ο ενάγων, έχοντας υπόψη του τα παραπάνω αποτελέσματα της αξονικής τομογραφίας, μετέβη, το απόγευμα της 21-11-2000, από το Ηράκλειο στην Αθήνα, όπου, συνοδευόμενος από τον υιό του επισκέφθηκε τον δεύτερο εναγόμενο ιατρό, στο ιατρείο του, στον οποίο και εξέθεσε αναλυτικά το πρόβλημα της υγείας του, αναφερόμενος στην πρόσφατη επέμβαση της ουροδόχου κύστης στην οποία είχε υποβληθεί καθώς και στα αποτελέσματα της αξονικής τομογραφίας, την οποία έθεσε υπόψη του.

Ο δεύτερος εναγόμενος, αφού προέβη σε επισκόπηση της αξονικής τομογραφίας και έκανε ο ίδιος εξέταση υπερηχογραφήματος στην περιοχή του δεξιού νεφρού, υπέδειξε την άμεση διενέργεια χειρουργικής επεμβάσεως για την αφαίρεση του εντοπισθέντος μορφώματος (όγκου). Επίσης τονίζοντας την αναγκαιότητα αλλά και τη σπουδαιότητα της έγκαιρης αντιμετωπίσεως του νέου τούτου προβλήματος της υγείας του ενάγοντος, του πρότεινε να ενεργήσει ο ίδιος την επέμβαση, ακόμη και την επόμενη κιόλας ημέρα, στο θεραπευτήριο "ΑΠΟΛΛΩΝΕΙΟ" της πρώτης εναγομένης, όπου πραγματοποιούσε τις χειρουργικές επεμβάσεις και εκτελούσε τα καθήκοντα του ως ειδικός χειρουργός - ουρολόγος, προστηθείς από αυτήν.

Του επεσήμανε μάλιστα ότι η προσπάθεια του έγκειτο κυρίως στην αφαίρεση του μορφώματος και τη διατήρηση του νεφρού ανέπαφου, ή έστω τη διατήρηση του μεγαλύτερου μέρους αυτού, εκτός εάν ο όγκος ήταν τέτοιος που απαιτούσε την αφαίρεση, μαζί με αυτόν και ολόκληρου του νεφρού. Έτσι, ο ενάγων, στις 23-11-2000, εισήχθη στο θεραπευτήριο "ΑΠΟΛΛΩΝΕΙΟ" της πρώτης εναγομένης, με σκοπό να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση την επομένη, ενώ με εντολή του δευτέρου εναγομένου υποβλήθηκε σε διάφορεςπροεγχειρητικές εξετάσεις, μεταξύ των οποίων και σεεξέταση μαγνητικής τομογραφίας οπισθοπεριτοναϊκούχώρου και πυελογραφίας, τις οποίες, όπως ο ίδιος τόνισεστον ενάγοντα και τους οικείους του, έκρινε απαραίτητεςγια να μπορέσει να έχει την καλύτερη δυνατή εικόνα τηςκαταστάσεως πριν μπει στο χειρουργείο, που είχεπρογραμματιστεί για τις 13.00' μ.μ.

της 24-11-2000. Τοπρωϊ της ημέρας αυτής, ο ενάγων υποβλήθηκε πράγματι σεπυελογραφία

και

μαγνητική

τομογραφία οπισθοπεριτο-ναϊκού χώρου, όπως είχε ορίσει ο δεύτερος εναγόμενος, από τις οποίες η δεύτερη διενεργήθηκε σε άλλο κτίριο - θεραπευτήριο της πρώτης εναγομένης, επειδή δεν υπήρχε, τότε, στο "Απολλώνειο" μαγνητικός τομογράφος. Στην εν λόγω εξέταση, η οποία υπογράφεται από τον Γ3, υπό τον τίτλο "ευρήματα", αναφέρονται τα ακόλουθα: "Σφαιρικό μόρφωμα 4 εκατ.

προβάλλει, στην περιοχή άνω πόλου δεξιού νεφρού - δεξιού επινεφριδίου. Είναι σαφώς περιγεγραμμένο και θα μπορούσε να περιβάλλεται από κάψα. Εμφανίζει ανομοιογένεια της υφής με εστίες χαμηλής εντάσεως σήματος σε όλες τις ακολουθίες παλμών, οι οποίες παριστούν πιθανώς αιμορραγικά στοιχεία. Εμφανίζει σχετικά ήπια πρόσληψη, κυρίως στο έσω και το πρόσθιο τμήμα του.

Το δεξιό επινεφρίδιο είναι διακριτό και η αλλοίωση έρχεται σε επαφή με το πέρας των σκελών αυτού. Στις ληφθείσες στεφανιαίες τομές η παθολογία δίδει την εντύπωση ότι αφορίζεται από τον άνω πόλο του δεξιού νεφρού, το οποίο πιθανώς απωθεί ελαφρώς προς τα κάτω. Επίσης ασκεί εντύπωμα στο δεξιό ηπατικό λοβό, από τον οποίο αφορίζεται και πάλι σαφώς.

Δεν ελέγχονται σημεία λεμφαδενοπάθειας. Τα λοιπά απεικονισθέντα μόρια του οπισθοπεριτοναϊκού χώρου, όπως και τα λοιπά απεικονισθέντα μόρια της άνω κοιλίας, δεν εμφανίζουν παθολογικά ευρήματα". Στην ίδια εξέταση υπό τον τίτλο "εντύπωσις" αναφέρονται τα ακόλουθα: "Μόρφωμα 4 εκατ. με έκδηλη ανομοιογένεια της υφής, πιθανή παρουσία αιμορραγικών στοιχείων και σαφή αφορισμό, ελέγχεται στα όρια άνω πόλου δεξιού νεφρού - δεξιού επινεφριδίου, χωρίς από την παρούσα εξέταση να διευκρινίζεται σαφώς η προέλευση αυτού".

Την εξέταση όμως αυτή της μαγνητικής τομογραφίας δεν είδε, τελικά, ο δεύτερος εναγόμενος πριν εισέλθει στο χειρουργείο, λόγω ελλείψεως χρόνου, αλλά αρκέστηκε στη γνώμη του διαγνώστη, κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε με τον τελευταίο. Η παράλειψή του αυτή να λάβει άμεση γνώση της μαγνητικής τομογραφίας, τη διενέργεια της οποίας ο ίδιος είχε υποδείξει ως επιβεβλημένη από τα πράγματα, και να εκτιμήσει τα αποτελέσματα της, με βάση τα ευρήματα και συμπεράσματα που συνάγονται από τη μελέτη της τελευταίας, ήταν ο λόγος που δεν είχε σαφή εικόνα για το μέγεθος και τη θέση του μορφώματος, η αφαίρεση του οποίου αποτελούσε και το αντικείμενο της ενεργούμενης χειρουργικής επεμβάσεως, και τούτο διότι η περιεχόμενη στην ανωτέρω μαγνητική τομογραφία απεικονιστική εξέταση, ήταν ειδικότερη και ακριβέστερη σε σχέση με την από .........

αξονική τομογραφία, που ο ίδιος εναγόμενος είχε υπόψη του, υπό την έννοια ότι με την μαγνητική τομογραφία διερευνάτο πλέον συγκεκριμένη περιοχή, αυτή του οπισθοπεριτοναϊκού χώρου, η οποία παρείχε τη δυνατότητα ακριβέστερου εντοπισμού της θέσεως του μορφώματος, όπως και πραγματικά συνέβη, αφού εκτός του ότι η τελευταία αυτή εξέταση καθόριζε τις διαστάσεις του μορφώματος (4 εκατοστών περίπου), προσδιόριζε και τη θέση αυτού, η οποία ήταν εκτός του δεξιού νεφρού, δεδομένου ότι, όπως κατηγορηματικά διαλαμβάνεται στην εν λόγω εξέταση, το μόρφωμα είναι σαφώς περιγεγραμμένο και σαφώς αφορίζεται στα όρια του άνω πόλου του δεξιού νεφρού - δεξιού επινεφριδίου, το οποίο πιθανώς πιέζει προς τα κάτω.

Ο δεύτερος εναγόμενος, υπολαμβάνοντας, εσφαλμένα, λόγω της ανωτέρω παραλείψεώς του, ότι το μόρφωμα βρισκόταν εντός του δεξιού νεφρού, προχώρησε σε ολική αφαίρεση - ριζική νεφρεκτομή του τελευταίου, αφήνοντας στο σώμα του ενάγοντος το μόρφωμα για το οποίο έγινε η επέμβαση. Ακολούθως, εξερχόμενος από το χειρουργείο, διαβεβαίωσε τους συγγενείς του ενάγοντος ότι η εγχείρηση πήγε πολύ καλά, πληροφορώντας αυτούς, συγχρόνως, ότι τελικά χρειάστηκε η αφαίρεση ολοκλήρου του δεξιού νεφρού μαζί με τον όγκο, ο οποίος, κατά την εκτίμηση του ήταν οπωσδήποτε κακοήθης, ότι μετά από αυτό περιοριζόταν ο κίνδυνος της δημιουργίας περαιτέρω προβλήματος στον ασθενή, και ότι, τέλος, έστειλε τον εξαιρεθέντα νεφρό στο εργαστήριο για ιστολογική εξέταση.

Ο ενάγων εξήλθε από το θεραπευτήριο της πρώτης εναγομένης στις 28-11-2000 με τη διάγνωση "όγκος δεξιού νεφρού - ριζική νεφρεκτομή δεξιά". Επιστρέφοντας δε στην Κρήτη, τόπο μόνιμης διαμονής του, και τελώντας σε αναμονή των αποτελεσμάτων των ιστολογικών εξετάσεων του αφαιρεθέντος νεφρού, επανήλθε στην Ουρολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου για την αντιμετώπιση του όγκου της ουροδόχου κύστης με εγχύσεις στην κύστη, θεραπεία ιδιαίτερα επώδυνη, γι' αυτόν, λόγω της πρόσφατης νεφρεκτομής στην οποία είχε υποβληθεί.

Αφού παρήλθε χρονικό διάστημα ενός μηνός και μετά από επανειλημμένες τηλεφωνικές κλήσεις του προς τον δεύτερο εναγόμενο - ιατρό, ο τελευταίος τον πληροφόρησε ότι τα αποτελέσματα της ιστολογικής εξέτασης είχαν βγει, και έδειχναν καλοήθεια. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται από το περιεχόμενο της από .......

ιστολογικής εξέτασης δεξιού νεφρού του ενάγοντος, που έγινε στο ιστοπαθολογικό εργαστήριο της δεύτερης εναγομένης και υπογράφεται από την ιατρό Γ5, σύμφωνα με την οποία "κατά την διάνοιξιν και τας διατομάς (του δεξιού νεφρού) δεν παρατηρούνται εμφανείς, μακροσκοπικά, αλλοιώσεις", ενώ κατά την μικροσκοπική περιγραφή η ιστολογική εικόνα του νεφρικού παρεγχύματος δεν παρουσιάζει ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις, για να καταλήξει η ίδια περιγραφή στο συμπέρασμα: "Στοιχεία κακοηθείας δεν ανευρέθησαν".

Παρά το ανωτέρω αρνητικό αποτέλεσμα της ιστολογικής εξετάξεως, ο δεύτερος εναγόμενος δεν έλαβε υπόψη του, όπως θα ήταν φυσικό, τα αντιφατικά αποτελέσματα της εν λόγω εξετάσεως σε σχέση με εκείνα της αξονικής τομογραφίας και πυελογραφίας, με βάση τα οποία προέβη στη χειρουργική επέμβαση ολικής αφαιρέσεως του νεφρού, και τα οποία, όπως ο ίδιος διατείνεται, έδειχναν καθαρά την ύπαρξη κακοήθους όγκου και συνεπεία τούτου παρέλειψε να προβεί σε περαιτέρω έρευνα του περιστατικού, από την οποία θα διαπίστωνε ότι το μόρφωμα δεν είχε εξαιρεθεί, αφού τούτο δεν ήταν μέσα στον αφαιρεθέντα νεφρό αλλά εκτός αυτού κατά σαφή αφορισμό, και να ενημερώσει σχετικά τον ενάγοντα -ασθενή του.

Ο τελευταίος όταν έλαβε από το δεύτερο εναγόμενο την παραπάνω ιστολογική εξέταση, έθεσε αυτή υπόψη του ιατρού Γ4, ο οποίος διαπιστώνοντας ότι ο ανωτέρω συνάδελφος του προέβη σε αφαίρεση ενός καθ' όλα υγιούς νεφρού, αφού εντός του τελευταίου δεν υπήρχε όγκος (μόρφωμα), συνέστησε στον ενάγοντα, προς διερεύνηση της συγκεκριμένης περίπτώσεως, να υποβληθεί σε νέα αξονική τομογραφία άνω και κάτω κοιλίας, η οποία και πραγματοποιήθηκε στις .......

στο ίδιο ανωτέρω διαγνωστικό κέντρο "ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ" του Ηρακλείου Κρήτης και υπογράφεται από τους ιατρούς Γ1 και Γ2. Από την τελευταία αυτή απεικονιστική εξέταση προέκυψε ότι είχε γίνει νεφρεκτομή δεξιά και επί πλέον διαπιστωνόταν ότι το μόρφωμα που είχε περιγραφεί στην προηγούμενη από ..... αξονική τομογραφία, την οποία είχε λάβει υπόψη του για το χειρουργείο ο δεύτερος εναγόμενος, δεν είχε εξαιρεθεί.

Ενόψει αυτού και λόγω της ιδιαιτερότητας της καταστάσεως της υγείας του ενάγοντος, ο ιατρός Γ4 συγκάλεσε ιατρικό συμβούλιο από ιατρούς του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου, από το οποίο κρίθηκε επιβεβλημένη η χειρουργική επέμβαση για την εξαγωγή του μορφώματος, όπως άλλωστε είχε ήδη συστηθεί και στο παρελθόν από τον ίδιο ιατρό στον ενάγοντα, δεδομένου ότι δεν μπορούσε να διαπιστωθεί το καλοήθες ή κακόηθες αυτού (μορφώματος).

Η χειρουργική αφαίρεση του μορφώματος, η οποία έγινε από τον ιατρό Γ4, πραγματοποιήθηκε τελικά στις 7-2-2001, αφού προηγουμένως ο τελευταίος ζήτησε και έλαβε από το δεύτερο εναγόμενο σχετικό σημείωμα των διενεργηθεισών από αυτόν πράξεων, στο οποίο, ο εν λόγω εναγόμενος παραδέχεται ότι δεν είδε τη μαγνητική τομογραφία την οποία ο ίδιος είχε υποδείξει ως επιβεβλημένη.

Οι ιστολογικές εξετάσεις, που ακολούθησαν την τελευταία αυτή χειρουργική επέμβαση, έδειξαν ότι επρόκειτο για καλοήθη όγκο. Τα παραπάνω αναφερόμενα γεγονότα, δηλαδή η χειρουργική επέμβαση της 24-11-2000 που ενεργήθηκε στον ενάγοντα από το δεύτερο εναγόμενο ιατρό, προστηθέντα από την πρώτη εναγομένη, προκειμένου να εξαχθεί το μόρφωμα αντί του οποίου αφαιρέθηκε ο δεξιός υγιής νεφρός του ασθενούς, και η εν συνεχεία νέα χειρουργική επέμβαση σε σύντομο χρονικό διάστημα (7-2-2001), κατά την οποία πραγματοποιήθηκε τελικά η αφαίρεση του μορφώματος, προκάλεσαν, δυσμενείς συνέπειες στην υγεία του ενάγοντος, αφού αφαιρέθηκε από αυτόν ένα ζωτικό, για τον ανθρώπινο οργανισμό, όργανο, του οποίου η απώλεια στην προκειμένη περίπτωση, με δεδομένα τα προϋπάρχοντα προβλήματα στην κατάσταση της υγείας του (κακοήθης όγκος στην ουροδόχο κύστη) καθίσταται ιδιαίτερα επιβαρυντική και επαχθής, καθώς λόγω του βεβαρυμένου ιατρικού ιστορικού του τελευταίου στο ουροποιητικό του σύστημα, ο κίνδυνος να εμφανισθεί κάποιο πρόβλημα στον εναπομείναντα νεφρό του, είναι λίαν πιθανός, ανεξάρτητα βέβαια από το γεγονός ότι η υγεία του ενάγοντος διέτρεξε επίσης μεγάλο κίνδυνο από την υποβολή αυτού, εντός χρονικού διαστήματος δύο μηνών, σε δύο διαδοχικές χειρουργικές επεμβάσεις, από τις οποίες η δεύτερη κατέστη αναγκαία από υπαιτιότητα του δεύτερου εναγομένου και ενεργήθηκε με δεδομένο το πρόβλημα της ουροδόχου κύστης και την ύπαρξη ενός πλέον νεφρού.

Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές, το δικαστήριο έκρινε ότι οι δυσμενείς για τον ενάγοντα συνέπειες από την ενεργηθείσα στις 24-11-2000 από το δεύτερο εναγόμενο ιατρό χειρουργική επέμβαση οφείλεται σε αμέλεια του τελευταίου συνισταμένη α) στην παράλειψη του να μελετήσει και να έχει ιδία γνώση των αποτελεσμάτων της από ......

μαγνητικής τομογραφίας, την οποία ο ίδιος είχε υποδείξει ως επιβεβλημένη προεγχειρητικώς, για τον εντοπισμό της ακριβούς θέσης του μορφώματος, και την οποία εάν ελάμβανε υπόψη του και έβλεπε πριν επέμβει χειρουργικά, όπως ήταν υποχρεωμένος, κατά τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης και ως μέσος συνετός ιατρός της ειδικότητάς του, δεν θα προέβαινε σε ριζική νεφρεκτομή, αφού, σύμφωνα με αυτή την απεικονιστική εξέταση, η οποία περιοριζόμενη αποκλειστικά στον οπισθοπεριτοναϊκό χώρο και από αυτό το λόγο όντας εξειδικευμένη, σε σχέση με την, ευρύτερης διερευνώμενης περιοχής άνω και κάτω κοιλίας, αξονική, περιέγραφε κατά διαφορετικό, από την τελευταία, τρόπο τη θέση του μορφώματος, καθορίζοντας αυτήν, σύμφωνα και με τα προαναφερόμενα, εκτός του νεφρού, τον οποίο μάλιστα πίεζε προς τα κάτω, πλην αυτός (δεύτερος εναγόμενος), αρκούμενος στα αποτελέσματα της αξονικής τομογραφίας, πίστευε, πεπλανημένα ενόψει των ανωτέρω, πως το μόρφωμα βρισκόταν εντός του δεξιού νεφρού και ήταν κακόηθες, παραδοχή που ενισχύεται και από το γεγονός ότι δεν ενήργησε ταχεία βιοψία στον εν λόγω νεφρό εντός του χειρουργείου, αφού όπως και ο ίδιος διατείνεται η διενέργεια αυτής αποφεύγεται σε περίπτωση υπάρξεως κακοήθους όγκου και β) στην παράλειψη του, ενόψει των αντιφατικών αποτελεσμάτων της από .......

αξονικής τομογραφίας και των ιστολογικών εξετάσεων του αφαιρεθέντος νεφρού, να προβεί σε περαιτέρω διερεύνηση του περιστατικού, μετά την ενεργηθείσα από αυτόν επέμβαση, όπως ήταν υποχρεωμένος, κατά τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης και ως μέσος συνετός ιατρός της ειδικότητας του, ξεκινώντας από τη μελέτη, έστω και σ' αυτό το χρονικό σημείο, των αποτελεσμάτων της από .......

μαγνητικής τομογραφίας, όπου θα διαπίστωνε τη μη εξαίρεση του μορφώματος, ενημερώνοντας σχετικώς τον ενάγοντα. Περαιτέρω το Εφετείο έκρινε ότι από την προεκτιθέμενη αδικοπρακτική συμπεριφορά του δευτέρου εναγομένου, ο ενάγων υπέστη ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας δικαιούται εύλογης χρηματικής ικανοποιήσεως, και ότι το ύψος της τελευταίας, λαμβανομένων υπόψη του βαθμού του πταίσματος του δεύτερου εναγομένου, του είδους και της εκτάσεως της βλάβης της υγείας του ενάγοντος, με δεδομένο ότι το βεβαρυμένο ιατρικό ιστορικό του, συνιστάμενο στην αφαίρεση κακοήθους όγκου στην ουροδόχο κύστη και καλοήθους όγκου στην περιοχή του άνω πόλου του δεξιού νεφρού, αυξάνει το ποσοστό επικινδυνότητας για την πρόκληση βλαβών στον εναπομείναντα αριστερό νεφρό, σε συνδυασμό και με τη σωματική και ψυχική ταλαιπωρία την στενοχώρια και την απογοήτευση που δοκίμασε ο ενάγων και που θα υφίσταται και στο μέλλον, από την αφαίρεση, χωρίς τη συνδρομή αποχρώντος λόγου, ενός ζωτικού, για τον οργανισμό του οργάνου, δεδομένου ότι αυτός θα πρέπει αν όχι να εκμηδενίσει, τουλάχιστον να περιορίσει σημαντικά τις επαγγελματικές και τις κοινωνικές του δραστηριότητες, προς αποφυγή καταπονήσεως του και τέλος της οικονομικής και οικονομικής καταστάσεως των διαδίκων μερών, πρέπει να οριστεί στο ποσό των 65.000.000 δραχμών, ήτοι των 190.755, 69 ευρώ, που κρίνεται εύλογο και δίκαιο για την αποκατάσταση της παραπάνω βλάβης του ενάγοντος.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο ορθά εφάρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 914 και 330 εδ.2 ΑΚ και διέλαβε πλήρεις αιτιολογίες τόσο σε σχέση με το ζήτημα της υπαιτιότητας, δεχόμενο ορθώς, με βάση τα ανελέγκτως δεκτά γενόμενα περιστατικά, ότι υπήρξε αμελής συμπεριφορά του αναιρεσείοντος, τελούσα σε αιτιώδη συνάφεια με βλαπτικό για την υγεία του ενάγοντος αποτέλεσμα, όσο και σε σχέση με την κατ'εφαρμογή του άρθρου 932 ΑΚ επιδίκασε χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης του ενάγοντος και δεν υπέπεσε στις αναιρετικές πλημμέλειες των αριθμών 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Επομένως είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι οι αντίθετοι τρίτος και τέταρτος λόγοι της αναιρέσεως.

'Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα ως προς την αγωγή του πρώτου αναιρεσίβλητου έλαβε υπόψη του τις καταθέσεις των εξετασθέντων μαρτύρων και τα εκατέρωθεν επικαλούμενα και νομίμως προσκομιζόμενα έγγραφα. Από τη διατύπωση αυτή, αλλά και από το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει, χωρίς καμιά αμφιβολία, ότι το Εφετείο, μαζί με όλα τα υπόλοιπα αποδεικτικά μέσα, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τις ακόλουθες ένορκες βεβαιώσεις, ήτοι την ........ ένορκη βεβαίωση του .......... ενώπιον της συμβολαιογράφου Περιστερίου Αικ.Μαμουζέλου-Σπηλιακοπούλου και την ....... ένορκη βεβαίωση του ........ ενώπιον της Ειρηνοδίκου Αθηνών Μ.Σακολέα, οι οποίες σημειωτέον, ληφθείσες ενόψει άλλης δίκης, δεν συνιστούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, ώστε να απαιτείται ειδική μνεία αυτών στην απόφαση, αλλ'αποτελούν απλά έγγραφα που συνεκτιμώνται για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Επομένως ο πέμπτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο προσάπτεται στο Εφετείο η αιτίαση ότι δεν έλαβε υπόψη του τα προαναφερόμενα έγγραφα, και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια του αναιρετικού λόγου του άρθρου 559 αριθ.11 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

6. Κατά το άρθρο 559 αριθ.10 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης χωρίς απόδειξη. Ως "πράγματα" κατά την έννοια της διατάξεως αυτής νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, όχι δε τα επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων. Στην προκείμενη περίπτωση με τον έκτο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο δέχθηκε πράγμα με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης ως αληθές χωρίς απόδειξη και ειδικότερα ότι δέχθηκε χωρίς απόδειξη ότι η αναφερόμενη στο αναιρετήριο μαγνητική τομογραφία ήταν περισσότερο εξειδικευμένη ως εξέταση από την αξονική τομογραφία άνω και κάτω κοιλίας. Ο λόγος όμως αυτός πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι το φερόμενο ως "πράγμα" δεν συνιστά αυτοτελή ισχυρισμό κατά την άνω έννοια, αλλά επιχείρημα χρησιμοποιούμενο από το δικαστήριο της ουσίας προς συναγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την εκτίμηση της βασιμότητας της αγωγής.

Κατά το άρθρο 932 ΑΚ, σε περίπτωση αδικοπραξίας το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του αποζημίωση λόγω ηθικής βλάβης. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι παρέχεται στο δικαστήριο η δυνητική ευχέρεια, ύστερα από εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών που οι διάδικοι θέτουν υπόψη του, όπως του βαθμού του πταίσματος του υποχρέου, του είδους της προσβολής, της περιουσιακής και κοινωνικής κατάστασης των μερών κλπ., με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, να επιδικάσει ή όχι χρηματική ικανοποίηση, αν κρίνει ότι επήλθε στον αδικηθέντα ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, να καθορίσει δε συγχρόνως και το ποσό αυτής που θεωρεί εύλογο.

Ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποιήσεως αφέθηκε στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου, η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) και χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να νοηθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως είτε εκ πλαγίου για έλλειψη νόμιμης βάσεως.

Εξ άλλου, το άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος, εισάγοντας ως νομικό κανόνα την "αρχή της αναλογικότητας", επιβάλλει σε όλα τα κρατικά όργανα, συνεπώς και τα δικαιοδοτικά, κατά τη στάθμιση των εκατέρωθεν δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, να λαμβάνουν υπόψη τους την εκάστοτε αντιστοιχία μεταξύ των χρησιμοποιούμενων μέσων και του σκοπού που επιδιώκεται εκάστοτε (Ολ.

ΑΠ 43/2005). Έτσι, σε περίπτωση προσδιορισμού του ποσού της χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης, το δικαστήριο της ουσίας δεν πρέπει μεν, με ακραίες εκτιμήσεις, να καταλήγει σε εξουθένωση του ενός μέρους, περιορίζοντας υπέρμετρα το ατομικό δικαίωμα της συμμετοχής του στην οικονομική ζωή της χώρας (άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος), συγχρόνως όμως δεν πρέπει να υποβαθμίζει την αταξία της πράξεως, επιδικάζοντας ιδιαίτερα χαμηλό ποσό και καθιστώντας έτσι χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο το δικαίωμα παροχής έννομης προστασίας (άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα αναφερόμενα στην πρώτη σκέψη της παρούσας πραγματικά περιστατικά και, λόγω της, εκεί περιγραφόμενης αδικοπραξίας, επιδίκασε υπέρ του ενάγοντος πρώτου αναιρεσίβλητου, ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη του, το ποσό των 190.755,69 ευρώ.

Το ποσό αυτό, ενόψει όλων των ανωτέρω, δεν είναι υπερμέτρως ασύνηθες, σε σχέση με τα επιδικαζόμενα για παρόμοιες περιπτώσεις ποσά χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης και, εντεύθεν, δεν παραβιάζεται η ανωτέρω συνταγματικώς κατοχυρωμένη δικαιϊκή αρχή της αναλογικότητας. Πρέπει, επομένως, να απορριφθεί ως αβάσιμος ο πρόσθετος λόγος της αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, λόγω παραβιάσεως του άρθρου 25 παρ. 1 του Συντάγματος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10/4/2006 αίτηση του Χ1 για αναίρεση της 5874/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των τριών πρώτων των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ για καθένα από τους δύο πρώτους και στο ποσό των εξακοσίων πενήντα (650) ευρώ για την τρίτη από αυτούς.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 22 Οκτωβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Δεκεμβρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ