Supreme Court dismisses appeal on evidence review error, ruling appellate court properly considered all submitted proof.

Απόφαση 2195 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2195/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Μαΐου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας που εδρεύει στην Αθήνα με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", νομίμως εκπροσωπουμένης, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος της Δημήτριος Τσικρίκας.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Βιτάλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-10-1996 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Σύρου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 138ΤΠ/1997 μη οριστική, 96/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2/2004, 199/2004 (διορθωτικής της πρώτης) του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της απόφασης (2/2004 και 199/2004 διορθωτική της πρώτης) ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 1-9-2004 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 10-3-2008 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτη Μιχαήλ Θεοχαρίδη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 1045 ΑΚ, για τη κτήση της κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία, απαιτείται άσκηση νομής επί συνεχή εικοσαετία, με δυνατότητα αυτού που χρησιδεσπόζει να συνυπολογίσει το χρόνο τη δικής του νομής και την όμοια νομή του δικαιοπαρόχου του (άρθρο 1052 ΑΚ), εφόσον είχε γίνει με νόμιμο τρόπο καθολικός ή ειδικός διάδοχος αυτού.

Νομέας δε, κατά το άρθρο 924 του ίδιου Κώδικα, είναι όποιος απέκτησε τη φυσική εξουσία πάνω στο πράγμα, αν ασκεί την εξουσία αυτή με διάνοια κυρίου. Άσκηση της νομής επί ακινήτου αποτελούν εμφανείς υλικές πράξεις επ'αυτού που είναι δηλωτικές της βούλησης του νομέα να εξουσιάζει τούτο και οι οποίες ποικίλουν ανάλογα με τον κατά τη βούληση του προορισμό του πράγματος.

Η στιγμιαία όμως σωματική εξουσίαση του ακινήτου, η οποία εμφανίζεται εξωτερικά ως εξουσίαση, χωρίς ωστόσο να φέρει τους όρους της σταθερότητας και της διατήρησής της δεν αρκεί για την κτήση της νομής, ενώ εξ άλλου δεν θεωρούνται πράξεις ασκήσεως νομής, αλλά προπαρασκευή αυτής οι μη εμφανείς πράξεις που γίνονται χωρίς σωματική επενέργεια στο πράγμα.

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 εδ. β' του ΚΠολΔ, η οποία ορίζει ότι η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, προκύπτει ότι ο λόγος αυτός ιδρύεται, όταν το δικαστήριο εσφαλμένα χρησιμοποίησε ή παρέλειψε να χρησιμοποιήσει διδάγματα της κοινής πείρας, προκειμένου να ανεύρει την αληθή έννοια κανόνα δικαίου ή να υπαγάγει σ' αυτόν τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς.

Ως διδάγματα δε της κοινής πείρας θεωρούνται οι ορισμοί και οι αφηρημένες υποθετικές κρίσεις που αντλούνται από την παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας με τη βοήθεια των φυσικών επιστημών και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών. Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, από το άνω άρθρο 559 αριθ.1 εδ.

β' ΚΠολΔ, προβάλλεται κατά της προσβαλλόμενης απόφασης η αιτίαση ότι το Εφετείο, με το να δεχθεί ότι "οι καταμετρήσεις του επιδίκου ακινήτου που έγιναν από τους μηχανικούς της αναιρεσείουσας... και ... δεν συνιστούν πράξεις φυσικής εξουσίασης τούτου από εκείνη" παρέλειψε να χρησιμοποιήσει το δίδαγμα της κοινής πείρας, σύμφωνα με το οποίο "το Δημόσιο, οι ΟΤΑ, τα Ν.Π.Δ.Δ.

και άλλα νομικά πρόσωπα με μεγάλο κύκλο δραστηριοτήτων, όπως είναι οι τράπεζες, δεν είναι δυνατόν να ασχολούνται, δια των υπαλλήλων τους, με την καλλιέργεια, βοσκή, κλάδεμα ή τοιχοποιία επί των ακινήτων τους, αλλά ασκούν τη νομή σ' αυτά με επίβλεψη, εκμίσθωση, καταγραφή και εκποίηση με δημοπρασία", και έτσι παραβίασε το δίδαγμα αυτό και την έννοια της άσκησης φυσικής εξουσίας πάνω σε ακίνητο, όπως ορίζεται στη διάταξη του άρθρου 974 του ΑΚ.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι "η άσκηση νομής επί ακινήτου από νομικά πρόσωπα και τράπεζες μόνο με επίβλεψη, εκμίσθωση, καταγραφή και εκποίηση αυτών" δεν αποτελεί δίδαγμα κοινής πείρας για το ποιο πρόσωπο είχε τη φυσική εξουσίαση του επιδίκου ακινήτου. Άλλωστε, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, και διότι στηρίζεται επί εσφαλμένης προϋποθέσεως, αφού, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ότι "δεν αποτελούν πράξεις νομής στο επίδικο ακίνητο οι εκθέσεις εκτίμησης που συνέταξαν γι' αυτό κατά τα έτη 1976 και 1991, μετά από ολιγόλεπτη επίσκεψη και παρατήρηση αυτού, οι ρηθέντες μηχανικοί της αναιρεσείουσας, καθώς και οι δημοσιεύσεις αγγελλιών προς πώληση, στις οποίες αυτή προέβη", και όχι καταμετρήσεις τούτου από τους ίδιους μηχανικούς, για τις οποίες δεν υπάρχει σχετική παραδοχή στην προσβαλλόμενη απόφαση.

Κατά το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων και ιδιαίτερα του περιεχομένου εγγράφων δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, εκτός αν παραβιάσθηκαν κανόνες δικαίου, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί ή αν υπάρχει λόγος αναίρεσης κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 και 20 του ίδιου Κώδικα.

Στην προκειμένη περίπτωση η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης, υπό την επίκληση του αναιρετικού λόγου από το άρθρο 559 αριθ.8 του ΚΠολΔ, προβάλλει κατά της προσβαλλόμενης απόφασης την αιτίαση, ότι το Εφετείο εσφαλμένα δε δέχθηκε τον προταθέντα με τις προτάσεις της και προκύπτοντα από τις καταθέσεις των μαρτύρων της ισχυρισμό, ότι ασκούσε τη νομή επί του επιδίκου ακινήτου.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι η παραπάνω αιτίαση ανάγεται αποκλειστικά στην εκτίμηση των αποδείξεων από το δικαστήριο της ουσίας, η οποία δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου. Σε κάθε δε περίπτωση ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, αφού, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο έλαβε υπόψη του τον ως άνω ισχυρισμό της αναιρεσείουσας και τον απέρριψε ως αβάσιμο (βλ.

ΟλΑΠ 12/1991). Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 περίπτωση γ' του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Για την ίδρυση του λόγου αυτού αρκεί και η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας συγκεκριμένο μέσο απόδειξης.

Δεν γεννάται, όμως ο λόγος αυτός, αν από τη γενική μνεία ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα κατ' είδος έστω αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα, σε συνδυασμό με το υπόλοιπο περιεχόμενο της απόφασης, καθίσταται βέβαιο ότι λήφθηκε υπόψη συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο που επικαλείται ο αναψεσείων. Στην προκειμένη περίπτωση με τον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.

γ' του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι το Εφετείο για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, με βάση το οποίο έκρινε βάσιμη την ένσταση των εναγομένων και τώρα αναιρεσιβλήτων περί ιδίας αυτών κυριότητας στο επίδικο ακίνητο, αποκτηθείσης με έκτακτη χρησικτησία, δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που αυτή επικαλέσθηκε και προσκόμισε προς απόδειξη της κυριότητας της στο επίδικο, και ειδικότερα :

α) Τις με ημερομηνίες ..., ... και ... εκθέσεις εκτίμησης των μηχανικών της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών αυτής ... και ... β) Τις από ...-1991, ...-1991 και ....-1991 δημοσιεύσεις αγγελιών αυτής στις ημερήσιες εφημερίδες των Αθηνών "...", "..." και "...", αντίστοιχα, και την από ...-1991 δημοσίευση αγγελίας στις τοπικές εφημερίδες "..." και "...", που έγιναν με σκοπό την πώληση από την αναιρεσείουσα του επιδίκου ακινήτου, και τις με ημεροχρονολογίες ..., ..., ...

καταστάσεις της των ιδιοχρησιμοποιουμένων ακινήτων γ) την από μηνός Μαΐου 1996 ένορκη βεβαίωση τρίτου μάρτυρα ενώπιον του Ειρηνοδίκη Ερμούπολης, και δ) την αεροφωτογραφία λήψης έτους 1978, μετά της εκθέσεως φωτοερμηνείας αυτής. Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος, ως προς μεν την αιτίαση για τη μη λήψη υπόψη από το Εφετείο της από μηνός Μαΐου 1996 ένορκης βεβαίωσης ως αόριστος διότι δεν προσδιορίζεται στο αναιρετήριο η ταυτότητα του αποδεικτικού αυτού μέσου, ως προς δε την αιτίαση για τη μη λήψη υπόψη των λοιπών εγγράφων και τεκμηρίων, ως αβάσιμος, διότι από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και ειδικότερα από την περιεχόμενη σ' αυτήν βεβαίωση ότι λήφθηκαν υπόψη τα επικαλούμενα και νομίμως προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα και από τη ρητή μνεία σ' αυτήν των διαληφθεισών εκθέσεων εκτίμησης των μηχανικών της αναιρεσείουσας και των δημοσιεύσεων των σχετικών αγγελιών της προς πώληση του επιδίκου ακινήτου, σε συνδυασμό με τις σκέψεις που αυτή περιέχει για τη στήριξη του αποδεικτικού της πορίσματος, δεν καταλείπεται καμιά απολύτως αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε με τις υπόλοιπες αποδείξεις και τα παραπάνω αναφερόμενα έγγραφα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1-9-2004 αίτηση της Εθνικής τράπεζας της Ελλάδος ΑΕ, για αναίρεση της 2/2004 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου, όπως διορθώθηκε με την 199/2004 απόφαση του ιδίου Εφετείου. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Ιουλίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 25 Νοεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ