218/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 218 / 2015 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 218/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 17 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1)Α. Σ. του Ν., κατοίκου ..., 2)Γ. Σ. του Ν., 3)Ανθούλας Ά. συζ. Β., το γένος Π. Χ., κατοίκων ..., 4)Α. Γ. συζ. Α., το γένος Ι. Ε., 5)Μ. Ε. του Ι., κατοίκου ... 6)Α. Χ. του Λ., 7)Σ. - Μ. Χ. του Λ., 8)Α. Χ. του Λ. και 9)Σ. Χ. συζ. Λ., το γένος Α. Κ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σταμάτη Γρύλλη.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ - Ανώνυμος Εταιρία Τουριστικών και Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων" η οποία όπως προκύπτει από τις από 22/9/2014 προτάσεις έχει μετονομασθεί σε "ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΚΑΛΛΙΤΣΗΣ - ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ" η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Δάμη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5/5/2004 αγωγή της αρχικής διαδίκου Μ. Ε. που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 662/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 248/2012 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 28/12/2012 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Διονυσοπούλου ανέγνωσε την από 24/2/2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή με την αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 248/2012 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου, που εκδόθηκε κατ' αντιμωλία των διαδίκων, με την οποία το Εφετείο δέχθηκε κατ' ουσίαν την έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης, που είχε δεχθεί ως ουσιαστικά βάσιμη την ένδικη διεκδικητική κυριότητας ακινήτου αγωγή της ενάγουσας, στη δικονομική θέση της οποίας μετά το θάνατό της υπεισήλθαν οι ήδη αναιρεσείοντες κληρονόμοι της, την οποία εξαφάνισε και ακολούθως απέρριψε την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη. Ειδικότερα το Εφετείο δέχθηκε, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης, ότι η ενάγουσα δεν απέκτησε την κυριότητα του επιδίκου ακινήτου, με τον επικαλούμενο στην αγωγή της πρωτότυπο τρόπο, της έκτακτης χρησικτησίας στον οποίο και μόνο στήριζε την απόκτηση του σχετικού δικαιώματος, καθ' όσον ουδέποτε άσκησε διακατοχικές πράξεις σ' αυτό, καθώς επίσης δέχθηκε ως κατ' ουσίαν βάσιμη και την ένσταση ιδίας κυριότητας της εναγομένης που στηριζόταν και στην τακτική και έκτακτη χρησικτησία.

Επειδή ο από τον αρ. 11γ του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. ο λόγος αναίρεσης ιδρύεται και όταν το δικαστήριο της ουσίας προς σχηματισμό της ουσιαστικής κρίσης επί πραγματικών ισχυρισμών, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, παραλείπει να λάβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι. Περαιτέρω στο άρθρο 270 παρ. 2 εδγ και δ Κ.Πολ.Δ., που εφαρμόζεται σύμφωνα με το άρθρο 524 παρ. 1 του ίδιου κώδικα και στην διαδικασία της δευτεροβάθμιας δίκης, ορίζεται ότι ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον Ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου ή προξένου λαμβάνονται υπόψη το πολύ τρεις για κάθε πλευρά και μόνον αν έχουν δοθεί ύστερα από κλήτευση του αντιδίκου δυο τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από τη βεβαίωση και αν πρόκειται να δοθούν στην αλλοδαπή, οκτώ τουλάχιστον ημέρες πριν από αυτήν. Έτσι με τη διάταξη αυτή εισήχθη στην τακτική διαδικασία ενώπιον κάθε πρωτοβαθμίου δικαστηρίου η χρήση από τους διαδίκους ενόρκων βεβαιώσεων ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου ως ιδιαίτερου αποδεικτικού μέσου, εφ' όσον για το αποδεικτικό θέμα επιτρέπονται μάρτυρες και έχουν τηρηθεί οι οριζόμενες στη διάταξη αυτή προϋποθέσεις για την έγκυρη λήψη τους, παράλληλα δε τέθηκε όριο ως προς τον αριθμό των ενόρκων βεβαιώσεων που κάθε διάδικο μέρος μπορεί να προσκομίσει και το δικαστήριο να λάβε υπόψη του, που είναι κατ' ανώτατα όριο τρεις για το καθένα τούτων.

Συνεπώς αν το δικαστήριο της ουσίας λάβει υπόψη και συνεκτιμήσει με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα περισσότερες των τριών πρώτων από τις ένορκες βεβαιώσεις που επικαλέσθηκε και προσκόμισε οποιοδήποτε από τα διάδικα μέρη, για τον υπολογισμό των οποίων (ως τριών) αριθμούνται οι νόμιμες ένορκες βεβαιώσεις, εκείνες δηλαδή που συντάχθηκαν με την προηγούμενη νομότυπη και εμπρόθεσμη, κλήτευση του αντιδίκου και υπό την έννοια αυτή συνιστούν το νόμιμο αποδεικτικό μέσον της ένορκης βεβαίωσης, υποπίπτει στις πλημμέλειες από τους αριθμούς 11α και 14 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.

δηλαδή της λήψης υπόψη αποδεικτικών μέσων που δεν επιτρέπονται από το νόμο και της παρά το νόμο μη κήρυξης απαραδέκτου τούτων, ενώ αν δε λάβει υπόψη κάποια από τις τρεις πρώτες νόμιμες ένορκες βεβαιώσεις που επικαλέσθηκε και προσκόμισε οποιοσδήποτε διάδικος υποπίπτει στις πλημμέλειες από τους αριθμούς 11γ και 14 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.

Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 346 Κ.Πολ.Δ. τα αποδεικτικά μέσα που έχει προσκομίσει ένας διάδικος λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο και για την απόδειξη των ισχυρισμών του άλλου διαδίκου. Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 106 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι από τον αρ. 11γ του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.

λόγος ιδρύεται και όταν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, τα οποία είχε προσκομίσει ο αντίδικος του αναιρεσείοντος, εφ' όσον αυτός όμως είχε επικαλεσθεί νομίμως τα αποδεικτικά μέσα που προσκομίσθηκαν από τον αντίδικό του και αναφέρθηκε στο περιεχόμενό τους προς απόδειξη δικού του ισχυρισμού ή ανταπόδειξη ισχυρισμού του αντιδίκου του.

Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης από τον αρ. 11γ του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. προβάλλουν την αιτίαση ότι το Εφετείο προς συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος με βάση το οποίο, όπως προαναφέρθηκε απέρριψε κατ' ουσίαν την αγωγή τους δεν έλαβε υπόψη και δε συνεκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα τις ..., ...

και .../2006 ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων ενώπιον της συμβολαιογράφου Άστρους Μ. Ματσακά τις οποίες επικαλέσθηκε και προσκόμισε σ' αυτό η αναιρεσίβλητη και οι οποίες είχαν δοθεί μετά από εμπρόθεσμη κλήτευσή τους. Από την προσβαλλομένη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο συνήγαγε το παραπάνω αποδεικτικό του πόρισμα χωρίς να λάβει υπόψη τις προαναφερόμενες ένορκες βεβαιώσεις, με την αιτιολογία ότι είναι υπεράριθμες δηλαδή υπερβαίνουν τον επιτρεπόμενο αριθμό των τριών ενόρκων βεβαιώσεων, που ορίζει το άρθρο 270 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

και τούτο ενόψει του ότι η αναιρεσίβλητη είχε με τις προτάσεις της, της δευτεροβάθμιας δίκης, επικαλεσθεί και προσκομίσει, ως πρώτες, τρεις ακόμα ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων ενώπιον της ίδιας συμβολαιογράφου και ειδικότερα τις 10338, 10339 και 10340/2011, που λήφθηκαν για την προκειμένη δίκη. Πλην όμως, όπως δέχεται η προσβαλλομένη απόφαση τις τελευταίες αυτές τρεις ένορκες βεβαιώσεις, δεν τις έλαβε υπόψη το Εφετείο επειδή λήφθηκαν χωρίς να έχουν κλητευθεί νομίμως οι αναιρεσείοντες, συναρίθμησε όμως και αυτές, που δεν αποτελούν το νόμιμο αποδεικτικό μέσον της ένορκης βεβαίωσης, λόγω της μη τήρησης της προϋπόθεσης για τη νομιμότητα και το υποστατό τούτων της έγκυρης κλήτευσης του αντιδίκου, για τον υπολογισμό του επιτρεπομένου αριθμού των τριών ενόρκων βεβαιώσεων.

Περαιτέρω από την επισκόπηση των προτάσεων των αναιρεσειόντων που κατέθεσαν στο δικαστήριο της ουσίας, προκύπτει ότι οι τελευταίοι είχαν επικαλεσθεί τις παραπάνω ένορκες βεβαιώσεις, που δε λήφθηκαν υπόψη από το Εφετείο προς ανταπόδειξη των ισχυρισμών της αναιρεσίβλητης για τη διενέργεια διακατοχικών πράξεων στο επίδικο ακίνητο από την ίδια και τους δικαιοπαρόχους της, που στήριζαν την ένστασή της περί ιδίας κυριότητας.

Επομένως το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα, τα οποία η αναιρεσίβλητη επικαλέσθηκε και προσκόμισε νομίμως ενώπιόν του, οι δε αναιρεσείοντες τα επικαλέσθηκαν ως κοινό αποδεικτικό μέσον, γι αυτό και ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν τούτων πρέπει να αναιρεθεί κατά παραδοχή του δεύτερου λόγου της αίτησης αναίρεσης η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές.

Περαιτέρω πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή των παραβόλων που κατατέθηκαν, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ., που προστέθηκε με το άρθρο 12 παρ. 2 του Ν.4055/2012, στους αναιρεσείοντες και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη, ως ηττηθείσα διάδικος, στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ.), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 248/2012 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Ναυπλίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην αυτών που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή των κατατεθέντων παραβόλων στους αναιρεσείοντες.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, την οποία ορίζει στο ποσόν των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Ιανουαρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Μαρτίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ