218/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 218 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 218/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 11 Οκτωβρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "Λ. Ρ. ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ", η οποία εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Ορφανίδη.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", η οποία εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ιωάννη Τακτικό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-5-2005 αγωγή, 7-11-2005 παρεμπίπτουσα αγωγή και 21-11-2005 προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση και παρεμπίπτουσα αγωγή, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 19780/2006 του ίδιου Δικαστηρίου που παρέπεμψε την υπόθεση στο πολυμελές Πρωτοδικείο λόγω αρμοδιότητας, 31298/2007 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, και 340/2009 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 13-4-2009 αίτησή της και τους από 7-9-2010 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 28-9-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και των προσθέτων λόγων.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με το άρθρο 559 αριθμ. 1, 8 και 11γ ΚΠολΔ ιδρύονται, αντιστοίχως, λόγοι αναιρέσεως: αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο έλαβε υπόψιν πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψιν πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και αν το δικαστήριο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψιν αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, τα ακόλουθα: "Η παρεμπιπτόντως ενάγουσα και ήδη εφεσίβλητη ανώνυμος εταιρία, με την επωνυμία "Λ. Ρ. Τεχνική ΑΕ" αναδείχθηκε το Φεβρουάριο του έτους 2001 ανάδοχος του έργου ... με κυρία του έργου την Εταιρία Υδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης [ΕΥΑΘ].

Την εκτέλεση του έργου στη συνέχεια η ανάδοχος ανέθεσε στην ανώνυμη εταιρία, με την επωνυμία "ΔΟΜΗΛ ΑΤΕ", δυνάμει συμβάσεως υπεργολαβίας που συνήφθη μεταξύ τους, για την οποία συνετάγη το από 30.3.2001 ιδιωτικό συμφωνητικό, βάσει του οποίου η ανάδοχος επιφύλαξε για τον εαυτό της την επίβλεψη του έργου και το δικαίωμα παροχής οδηγιών και εντολών προς την υπεργολάβο κατά την εκτέλεση του, με συνέπεια τη δημιουργία σχέσεως προστήσεως, κατά την έννοια του άρθρου 922 ΑΚ, μεταξύ τους ... .

Στο εργατοϋπαλληλικό προσωπικό της υπεργολάβου εταιρίας περιλαμβανόταν και ο Ι. Α., ο οποίος την 1.1.2002 προσελήφθη, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου από την τελευταία, για να παράσχει τις υπηρεσίες του, ως ανειδίκευτος εργάτης, στο επίδικο έργο. Στις 29.5.2002, όμως, και ενώ εκτελείτο από την υπεργολάβο μέρος του ως άνω έργου ...

έλαβε χώρα εργατικό ατύχημα. Ειδικότερα: προκλήθηκε αιφνίδια κατάρρευση ... τοιχωμάτων τάφρου, με συνέπεια μεγάλος όγκος χωμάτων και τμήματα ασφάλτου να καταπλακώσουν τον Ι. Α. και να επιφέρουν το θάνατό του ... . Για την κατάρρευση των τοιχωμάτων της τάφου και τον επελθόντα θάνατο του Ι. Α. αποδείχθηκε υπαιτιότητα του προστηθέντος από την υπεργολάβο στην οργάνωση και γενική εποπτεία του έργου, πολιτικού μηχανικού και διευθυντή αυτής, Ι.

Γ. ... . Παράλληλα δε με την ευθύνη τούτου, για την εν λόγω αδικοπραξία του, γεννήθηκε εις ολόκληρον ευθύνη και της υπεργολάβου εταιρίας, ως προστήσασας τούτον στην υπηρεσία της, σύμφωνα με την ΑΚ 922 που καθιερώνει γνήσια αντικειμενική ευθύνη του προστήσαντος για τις παράνομες και υπαίτιες πράξεις του προστηθέντος ... .

Κατόπιν τούτων, εναντίον αμφοτέρων ασκήθηκε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, για να δικασθεί κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, η αριθμ. καταθέσεως 44728/2002 αγωγή των 1] Α. χήρας του θανόντος για τον εαυτό της ατομικά και ως ασκούσας τη γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων τους, Φ., Β.

και Γ., 2] Μ. και Σ. Α., αδελφών του θανόντος και 3] Κ. Κ., πενθεράς του θανόντος, με την οποία αυτές ζήτησαν χρηματική ικανοποίηση, λόγω ψυχικής οδύνης. Επί της αγωγής εκδόθηκε η 14203/2004 οριστική απόφαση του άνω Δικαστηρίου -που κατέστη τελεσίδικη, επικυρωθείσα με την 1284/2005 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου,-με την οποία αναγνωρίσθηκε η εις ολόκληρον υποχρέωση των εναγομένων να καταβάλουν, ως χρηματική ικανοποίηση, το ποσόν των 60.000 ευρώ, στην χήρα και στο καθένα από τα ανήλικα τέκνα του θανόντος, το ποσόν των 6.000 ευρώ, στην καθεμία από τις αδελφές του, και το ποσόν των 3.000 ευρώ, στην πενθερά του, ενώ υποχρεώθηκαν να πληρώσουν, στη χήρα και στο καθένα από τα ανήλικα τέκνα του, το ποσόν των 30.000 ευρώ και, στις υπόλοιπες ενάγουσες, το αναγνωρισθέν ως άνω γι'αυτές ποσόν.

Ωστόσο, ενόψει του ότι οι άνω εναγόμενοι αρνήθηκαν να συμμορφωθούν προς το διατακτικό της προεκτεθείσας τελεσίδικης απόφασης, οι ανωτέρω ενάγουσες αναγκάστηκαν να στραφούν κατά της ήδη εφεσίβλητης αναδόχου εταιρίας, με την επωνυμία "Λ. Ρ. ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ", ως προστήσασας την υπεργολάβο "ΔΟΜΗΛ ΑΤΕ". Έτσι, κατ'αυτής άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, για να δικασθεί κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, την αριθ.

καταθ. 23835/2005 αγωγή, με την οποία ζήτησαν να υποχρεωθεί να τους καταβάλει τα ίδια ποσά που με την ανωτέρω απόφαση αναγνωρίσθηκα/ στον καθένα ως χρηματική ικανοποίηση για την ψυχική οδύνη που υπ έστήσαν. Πράγματι, λόγω της στενής συγγενικής σχέσης και των δεσμών στοργής και αγάπης που διατηρούσαν με τον θανόντα, οι άνω ενάγουσες, εξαιτίας του επελθόντος θανάτου του, υπέστησαν ψυχική οδύνη, για την οποία ενόψει των συνθηκών πρόκλησης του επιδίκου εργατικού ατυχήματος, του βαθμού πταίσματος του υπαιτίου και της κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης αυτών και της αντιδίκου τους, ....

δικαιούντο ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση τα ανωτέρω ποσά που ζήτησαν με την αγωγή τους, και ειδικότερα, η χήρα του θανόντος και έκαστο των ανηλίκων τέκνων του, το ποσόν των 60.000 ευρώ, κάθε μία από τις αδελφές του το ποσόν των 6.000 ευρώ και η πενθερά του, το ποσόν των 3.000 ευρώ. Τα ποσά δε αυτά η ανωτέρω ανάδοχος του έργου είχε υποχρέωση να τούς καταβάλει ως προστήσασα την υπεργολάβο, ανεξαρτήτως αν ασκούσε εποπτεία και έλεγχο και στον τελέσαντα την αδικοπραξία υποπροστηθέντα πολιτικό μηχανικό της τελευταίας, Ι.

Γ., διότι η προστηθείσα από αυτήν υπεργολάβος με τη βούληση της είχε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τις υπηρεσίες του για την εκτέλεση του ανατεθέντος σ' αυτήν έργου ... . Τα ανωτέρω άλλωστε δέχθηκε και το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, το οποίο με την 19780/2006 οριστική του απόφαση που επικυρώθηκε με την 3084/2006 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου και κατέστη τελεσίδικη, έκανε δεκτή και ως βάσιμη κατ' ουσίαν την ανωτέρω αγωγή κατά της εναγομένης αναδόχου του έργου εταιρίας και, κατόπιν μερικού περιορισμού του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής από τις ενάγουσες, αναγνώρισε την υποχρέωση της να τους καταβάλει τα προεκτεθέντα ποσά, ως χρηματική ικανοποίηση, και επί πλέον την υποχρέωσε να καταβάλει στη χήρα του θανόντος και στο καθένα από τα ανήλικα τέκνα του το ποσόν των 10.000 ευρώ.

Όπως προαναφέρθηκε, η άνω εναγομένη και ήδη εφεσίβλητη, ανάδοχος του έργου, με αυτοτελές δικόγραφο, άσκησε κατά της ασφαλιστικής εταιρίας, με την επωνυμία "ΦΟΙΝΙΞ ΓΕΝΙΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", της οποίας καθολική διάδοχος κατόπιν συγχωνεύσεως δι' απορροφήσεως, κατέστη η ήδη εκκαλούσα, την αριθ. καταθ. 47198/2005 προσεπίκληση και την ενωμένη σ' αυτήν παρεμπίπτουσα αγωγή αποζημιώσεως, με τις οποίες, επικαλουμένη σύμβαση ασφαλίσεως μεταξύ τους, δυνάμει της οποίας η προσεπικαλούμενη ανέλαβε την ασφάλιση της αστικής της ευθύνης για ατυχήματα που μπορούσαν να προκληθούν σε τρίτους και εργαζομένους κατά την εκτέλεση του επιδίκου έργου, ζήτησε να παρέμβει η προσεπικαλούμενη υπέρ της στην ανωτέρω δίκη επί της κυρίας αγωγής, και σε περίπτωση που αυτή γίνει δεκτή, να υποχρεωθεί να της καταβάλει το ποσόν που θα υποχρεωθεί να καταβάλει στους ενάγοντες της κύριας αγωγής.

Με την ως άνω με αριθ. 13780/2006 τελεσίδικη απόφασή του το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, κατά τα ανωτέρω εκτεθέντα, διέταξε το χωρισμό και παρέπεμψε την παρεμπίπτουσα αγωγή αποζημιώσεως στο καθ' ύλην και κατά τόπον αρμόδιο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, ενώ την προσεπίκληση κράτησε και, αφού συνεκδίκασε με την κύρια αγωγή, δέχθηκε κατ' ουσίαν την τελευταία, αποφαινόμενο συγχρόνως ότι η προσεπίκληση έχει τις συνέπειες της απλής ανακοινώσεως δίκης, και ως εκ τούτου με την κρίση του αυτή απέκλεισε την επέκταση του δεδικασμένου εκ της εκδοθείσας μεταξύ των αρχικών διαδίκων αποφάσεως και στην προσεπικαλούμενη ασφαλιστική εταιρία.

Κατ' ακολουθίαν, στα πλαίσια έρευνας της παρεμπίπτουσας αγωγής κατά της τελευταίας εκ νέου κρίθηκε και, όπως προεκτέθηκε, αποδείχθηκε η ευθύνη της παρεμπιπτόντως ενάγουσας προς καταβολή στους ενάγοντες της κύριας αγωγής των ανωτέρω ποσών ως χρηματικής ικανοποίησης. Τούτο δεχόμενο το Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, ενώπιον του οποίου παραπέμφθηκε η παρεμπίπτουσα αγωγή [κατά το μη πληττόμενο με την έφεση κεφάλαιο της εκκαλουμένης απόφασης], στη συνέχεια δέχθηκε και την ύπαρξη ασφαλίσεως της εν λόγω ευθύνης της παρεμπιπτόντως ενάγουσας, δυνάμει επικαλούμενης από την τελευταία ασφαλιστικής συμβάσεως με την παρεμπιπτόντως εναγομένη.

Έτσι, με την εκκαλούμενη απόφαση έκανε δεκτή και ως βάσιμη κατ' ουσίαν την παρεμπίπτουσα αγωγή και υποχρέωσε την παρεμπιπτόντως εναγομένη να καταβάλει στην παρεμπιπτόντως ενάγουσα τα οφειλόμενα προς τους ενάγοντες της κύριας αγωγής ποσά. Με την υπό κρίση έφεση, η εκκαλούσα, ως καθολική διάδοχος της παρεμπιπτόντως εναγομένης, παραπονείται κατά της εκκαλουμένης αποφάσεως για εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων, διότι κατά τους ισχυρισμούς της από καμία από τις επικαλούμενες από την παρεμπιπτόντως ενάγουσα ασφαλιστικές συμβάσεις δεν προέκυψε ότι η παρεμπιπτόντως εναγομένη είχε ασφαλίσει την επίδικη αστική της ευθύνη.

Σε σχέση με τους ανωτέρω ισχυρισμούς της εκκαλούσας αποδείχθηκε ότι, μεταξύ της παρεμπιπτόντως εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας, με την επωνυμία "ΦΟΙΝΙΞ ΓΕΝΙΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" και της αναδόχου του έργου παρεμπιπτόντως ενάγουσας, ανωνύμου εταιρίας, με την επωνυμία "Λ. Ρ. ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ", ως αντισυμβαλλομένης και λήπτριας της ασφάλισης, είχαν καταρτισθεί στις 16.7.2001 και 26.6.2001 δύο ασφαλιστικές συμβάσεις, για τις οποίες είχαν συνταγεί, αντίστοιχα, τα με αριθ. .../16.7.2001 και .../0001/26.6.2001 ασφαλιστήρια συμβόλαια.

Δυνάμει του πρώτου ασφαλιστηρίου, βάσει του οποίου ασφαλισμένοι ήταν, εκτός από την ανάδοχο, και η κυρία του έργου, ΕΥΑΘ, όπως και όλοι οι λοιποί εργολάβοι υπεργολάβοι, μηχανικοί και εν γένει έχοντες σχέση εργασίας με το έργο, η ασφαλιστική εταιρία είχε αναλάβει την ασφαλιστική κάλυψη όλων των ασφαλισμένων κατά παντός κινδύνου για ζημίες που μπορούσε να υποστεί το έργο και, επίσης, την αστική τους ευθύνη έναντι τρίτων για ζημίες τούτων από τις εργασίες εκτέλεσης του έργου.

Με όρο, όμως, του εν λόγω ασφαλιστηρίου που περιελήφθη στην παρ. 5 του κεφαλαίου των Ειδικών Εξαιρέσεων του Τμήματος ΙΙ για την άσκηση τους, ευθύνη προς τρίτους, ρητώς συμφωνήθηκε ότι η ασφαλιστική εταιρία θα απαλλάσσεται από την ευθύνη σε περίπτωση σωματικής βλάβης ή ασθενείας σε υπαλλήλους ή εργάτες του εργολήπτη ή του αναδόχου ή του εργολάβου ή των υπεργολάβων ή του κυρίου του έργου, ή οποιουδήποτε άλλου έχει σχέση με το έργο, καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους.

Στην Πρόσθετη Πράξη 002 δε του ίδιου ασφαλιστηρίου διευκρινίσθηκε ότι η απαλλαγή από την υποχρέωση κάλυψης της αστικής ευθύνης των ασφαλισμένων περιλαμβάνει το θανατηφόρο ή μη τραυματισμό ή την ασθένεια σε υπαλλήλους ή εργάτες τούτων. Ενόψει λοιπόν της άνω εξαιρέσεως από την ασφάλιση, από την ασφαλιστική σύμβαση που καταρτίσθηκε μεταξύ των διαδίκων δυνάμει του ανωτέρω ασφαλιστηρίου, δεν απέρρεε υποχρέωση της παρεμπιπτόντως εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας προς ασφαλιστική κάλυψη της αστικής ευθύνης της παρεμπιπτόντως ενάγουσας έναντι των συγγενών του θανόντος κατά το επίδικο εργατικό ατύχημα, διότι αυτός περιλαμβάνονταν στο εργατοϋπαλληλικό προσωπικό που είχε προσλάβει η προστηθείσα από αυτή και ασφαλισμένη υπεργολάβος εταιρία "ΔΟΜΗΛ ΑΤΕ" για την εκτέλεση του έργου.

Περαιτέρω, δυνάμει του δευτέρου ασφαλιστηρίου που συνετάγη σε προγενέστερο χρόνο μεταξύ της παρεμπιπτόντως εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας και της αναδόχου του έργου παρεμπιπτόντως ενάγουσας, ως λήπτριας της ασφάλισης και μοναδικής ασφαλισμένης, η ασφαλιστική εταιρία είχε αναλάβει την ασφάλιση της αστικής της ευθύνης, ως εργοδότριας, για τις πέραν του ΙΚΑ υποχρεώσεις, κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου, από ατυχήματα που θα μπορούσαν να προκληθούν στους εργαζομένους στο έργο, συνεπεία της εργασίας τους και εξ αφορμής αυτής, σύμφωνα με τους γενικούς και αναγραφόμενους ειδικούς όρους του ασφαλιστηρίου.

Με τον 4030 δε ειδικό όρο του ασφαλιστηρίου που όρισαν ότι θα ισχύει για τον ως άνω ασφαλιζόμενο κίνδυνο, ο οποίος αναγράφεται στο κεφάλαιο με τίτλο "ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ αριθ.1/ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ", ρητώς συμφώνησαν ότι καλύπτεται η αστική ευθύνη της ασφαλισμένης παρεμπιπτόντως ενάγουσας, ως εργοδότριας, προς το εργατοϋπαλληλικό της προσωπικό από την επέλευση κατά τη διάρκεία ισχύος του ασφαλιστηρίου, εκτός των άλλων και των κινδύνων σχετιζομένων με σωματικές βλάβες ή θάνατο, συνεπεία ατυχήματος εργατοϋπαλλήλου, κατά την εκτέλεση της εργασίας του ή με αφορμή αυτήν, που θα έχει ως συνέπεια την, κατ' άρθρ 932 ΑΚ, ευθύνη της ασφαλισμένης για χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης, έναντι του ίδιου του εργατοϋπαλλήλου ή των δικαιουμένων εκ του νόμου συγγενικών του προσώπων.

Από το περιεχόμενο των ανωτέρω δηλώσεων βουλήσεως των συμβαλλομένων μερών στο ανωτέρω ασφαλιστήριο προκύπτει ότι αυτές έχουν διατυπωθεί κατά τρόπο απολύτως σαφή, χωρίς κενό; και αμφίβολα σημεία, και ως εκ τούτου δεν ανακύπτει ζήτημα ερμηνείας της. Από τον ειδικό δε όρο που κατισχύει και προσδιορίζει ειδικότερα τον ασφαλιστικό κίνδυνο, σύμφωνα με την άνω ρητή πρόβλεψη του ασφαλιστηρίου, προκύπτει ότι η παρεμπιπτόντως εναγομένη ασφαλιστική εταιρία ανέλαβε την ασφαλιστική κάλυψη της αστικής ευθύνης της παρεμπιπτόντως ενάγουσας, ως εργοδότριας, έναντι του δικού της εργατοϋπαλληλικού προσωπικού, ήτοι του προσωπικού που είχε προσληφθεί με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας από την ίδια, ως εργοδότρια.

Επομένως, εφόσον ο θανών κατά το επίδικο εργατικό ατύχημα, Ι. Α., είχε προσληφθεί με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας που είχε καταρτισθεί με εργοδότρια την υπεργολάβο εταιρία "ΔΟΜΗΛ ΑΤΕ", πράγμα που δεν αμφισβητεί η παρεμπιπτόντως ενάγουσα, ή άνω καταρτισθείσα με το δεύτερο ασφαλιστήριο ασφαλιστική σύμβαση με την παρεμπιπτόντως εναγομένη, δεν καλύπτει την αστική ευθύνη της παρεμπιπτόντως ενάγουσας έναντι των συγγενών του θανόντος, για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης.

Τα ανωτέρω δεν αναιρούνται εκ του γεγονότος ότι στις καταστάσεις του ΙΚΑ εμφανίζεται ως εργοδότρια του θανόντος η παρεμπιπτόντως ενάγουσα, διότι, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 287, 361 και 648 ΑΚ, την ιδιότητα του εργοδότη αποκτά ο αντισυμβαλλόμενος του μισθωτού στην ατομική σύμβαση εργασίας ... αντισυμβαλλομένη δε του θανόντος στη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου που καταρτίσθηκε, την 1.1.2002, προκειμένου αυτός να, παράσχει τις υπηρεσίες του, ως ανειδίκευτος εργάτης, στο επίδικο έργο, ήταν η υπεργολάβος εταιρία "ΔΟΜΗΛ ΑΤΕ" και όχι η παρεμπιπτόντως ενάγουσα, όπως και η ίδια δέχεται.

Η τελευταία φερόταν ως εργοδότρια στις καταστάσεις του ΙΚΑ, διότι, βάσει συμφωνίας που είχε περιληφθεί στο από 30.3.2001 συμφωνητικό με την υπεργολάβο, είχε αναλάβει να καταβάλει ως εργολαβικό αντάλλαγμα στην τελευταία, εκτός των άλλων, και τις ασφαλιστικές εισφορές προς το ΙΚΑ, οι οποίες αναλογούσαν στις αποδοχές του προσωπικού που απασχολούσε η υπεργολάβος για την εκτέλεση ίου έργου.

Κατ' ακολουθίαν, από τις ως άνω επικαλούμενες από την παρεμπιπτόντως ενάγουσα ασφαλιστικές συμβάσεις δεν απέρρεε υποχρέωση της παρεμπιπτόντως εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας προς καταβολή σ' αυτήν του ποσού που όφειλε η τελευταία να πληρώσει ως χρηματική ικανοποίηση στους ενάγοντες της αριθ. καταθ. 23835/2005 κύριας αγωγής, βάσει της 19780/2006 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, και ως εκ τούτου το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που με την εκκαλουμένη απόφαση δέχθηκε τα αντίθετα και έκανε δεκτή κατ' ουσίαν την παρεμπίπτουσα αγωγή έσφαλε περί την εκτίμηση των αποδείξεων".

Υπό τα δεδομένα αυτά: (α) Ερείδεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση και είναι, ως εκ τούτου, αβάσιμος ο πρώτος λόγος της αιτήσεως (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ), ο οποίος έχει ως εξής: "Δεχθείσα η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ότι στην έννοια του εργοδότη υπάγεται μόνο η περίπτωση του "άμεσου" και όχι και του "πλασματικού" εργοδότη (ως εν προκειμένω) και συνεπώς απορρίπτουσα τον ισχυρισμό μας περί του ότι το επίδικο ατύχημα υπήγετο στην ασφαλιστική κάλυψη (αφού ο θανών ήταν εργάτης - υπάλληλός μας ...), διότι δεν τον είχαμε προσλάβει, έσφαλε κατά την υπαγωγή των ανωτέρω ...

πραγματικών περιστατικών στην αόριστη νομική έννοια του εργοδότη με συνέπεια, να εφαρμόσει εσφαλμένα την ΑΚ 648 (ψευδής ερμηνεία, διότι αποδόθηκε στην ΑΚ 648 περιορισμένη στενή έννοια ...)". Τούτο δε, διότι, όπως από την παρατεθείσα ανωτέρω απόφασή του προκύπτει, το Εφετείο αναφέρθηκε μεν (ως εκ περισσού) στην έννοια του "εργοδότη" κατά το άρθρο 648 ΑΚ, δεν κατέληξε όμως στο επιβλαβές για την αναιρεσείουσα πόρισμα επειδή ερμήνευσε με τον ανωτέρω (φερόμενο ως εσφαλμένο) τρόπο την ρηθείσα διάταξη, αλλά επειδή δέχθηκε ως (άμεσα) αποδεικνυόμενο από τις μεταξύ των διαδίκων εταιριών συμβάσεις, ότι η αναιρεσίβλητη ανέλαβε την ασφαλιστική κάλυψη της αστικής ευθύνης της αναιρεσείουσας έναντι "του προσωπικού που είχε προσληφθεί με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας από την ίδια". (β) Είναι αβάσιμοι ο δεύτερος λόγος του αναιρετηρίου και ο δεύτερος λόγος του προσθέτου δικογράφου (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ), σύμφωνα με τους οποίους το Εφετείο δεν προσέφυγε, όπως όφειλε, στους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, παρόλο που εμμέσως διαπίστωσε ασάφεια στις δικαιοπρακτικές δηλώσεις των συμβληθεισών (και διαδίκων) εταιριών.

Τούτο δε, διότι από την απόφαση δεν προκύπτει ούτε εμμέσως, ότι το Δικαστήριο διαπίστωσε οποιαδήποτε ασάφεια του περιεχομένου των ενδίκων ασφαλιστικών συμβάσεων. (γ) Στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση και είναι προεχόντως γι' αυτό αβάσιμος ο πρώτος λόγος του προσθέτου δικογράφου (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 8β και 11γ ΚΠολΔ) με τον οποίο υποστηρίζεται ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψιν τα κατωτέρω περιστατικά, που, κατά την αναιρεσείουσα συνιστούν "πράγματα" που επικαλέσθηκαν αμφότεροι οι διάδικοι, άλλως δεν έλαβε υπόψιν την εκ μέρους της αναιρεσιβλήτου ομολογία των περιστατικών αυτών, ήτοι "α) ότι η υπ' αριθμ. .../0001/26.6.2001 ασφαλιστική σύμβαση καταρτίσθηκε ένεκα των εξαιρέσεων που προέβλεπε η ασφαλιστική σύμβαση .../16.7.2001 ως προς την αστική ευθύνη για απαιτήσεις από ατυχήματα που μπορούσαν να προκληθούν κατά την εκτέλεση του έργου στους εργαζόμενους, β) ότι η σύμβαση ...

παραπέμπει στη σύμβαση ... και έχει συμπληρωματικό περιεχόμενο σε σχέση μ' αυτή και γ) ότι το έργο εκτέλεσε αποκλειστικά η "ΔΟΜΗΛ ΑΕ" που είχε προσλάβει όλους τους εργαζόμενους και τον άτυχο Αβραμίδη και η εταιρία μας δεν είχε προσλάβει εργαζομένους". Τούτο δε, διότι από την απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο και σε συσχετισμό των δύο ασφαλιστικών συμβάσεων προέβη και ...

το γεγονός της εκ μέρους της υπεργολάβου εταιρίας εκτέλεσης του έργου δέχθηκε ως αληθές. Τέλος, η επικαλούμενη με τον πρώτο λόγο του προσθέτου δικογράφου επιμέρους αναιρετική πλημμέλεια, σύμφωνα με την οποία "το Εφετείο έλαβε υπόψιν του πράγματα που δεν προτάθηκαν από τους διαδίκους" προβάλλεται με εντελώς αόριστο τρόπο και είναι ως εκ τούτου απαράδεκτος.

Κατόπιν τούτων, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13-4-2009 αίτηση της εταιρίας "Λ. Ρ. Τεχνική ΑΕ" για αναίρεση της 340/2009 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα την δικαστική δαπάνη της αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 14 Δεκεμβρίου 2010 και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στις 14 Φεβρουαρίου 2011.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ