2188/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2188 / 2006 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 2188/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ΄ Ποινικό Τμήμα ----

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σαραντινό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μιχαήλ Δέτση, Αιμιλία Λίτινα - Εισηγήτρια, Βασίλειο Λυκούδη και Ελευθέριο Νικολόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Σεπτεμβρίου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ανδρέα Ζύγουρα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, περί αναιρέσεως της με αριθμό 36.364/2005 αποφάσεως του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης. Με κατηγορούμενο τον..., που δεν παρέστη. Με πολιτικώς ενάγουσα την Ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "ΜΟΥΛΑΚΗΣ Α.Β.Ε.Κ.Ε.Ε.", που εδρεύει στις ... και εκπροσωπείται νόμιμα και που στο ακροατήριο δεν παρέστη.

Το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ΄ αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης ζητά τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό "6" και ημερομηνία 12 Σεπτεμβρίου 2005 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης Ζαφείρη Ξενάκη και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1953/2005.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ο οποίος ζήτησε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 79 παρ. 1 του ν.5960/1933 "περί επιταγής", όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν.δ. 1325/1972, όποιος εκδίδει επιταγή που δεν πληρώθηκε από τον πληρωτή, γιατί δεν είχε σ΄ αυτόν αντίστοιχα διαθέσιμα κεφάλαια κατά το χρόνο εκδόσεως της επιταγής ή της πληρωμής της τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον δέκα χιλιάδων δραχμών.

Η αξιόποινη αυτή πράξη διωκόταν αρχικά αυτεπαγγέλτως, αλλά, μετά την ισχύ, από 4.6.1996) του ν.2408/1996, ορίζεται στο άρθρο 4 παρ. 1 περίπτ. Α΄ ότι προστίθεται στο άρθρο 1 του άρθρου 79 ν.5950/1933, η παράγραφος 5, κατά την οποία "η ποινική δίωξη ασκείται μόνο ύστερα από έγκληση του κομιστή της επιταγής που δεν πληρώθηκε".

Περαιτέρω, με την παρ. 1 του άρθρου 22 του ν.2721/1999, προστέθηκε εδάφιο στην πιο πάνω παράγραφο 5, κατά το οποίο "για πράξεις που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 του ίδιου άρθρου, για τις οποίες κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου έχει ασκηθεί αυτεπαγγέλτως ποινική δίωξη, η διαδικασία συνεχίζεται, αν εκείνος που δικαιούται σε έγκληση δηλώσει ότι επιθυμεί την ποινική δίωξη του κατηγορουμένου", ενώ στην παρ. 2 εδαφ.

α΄ του πιο πάνω άρθρου 22 ορίζεται ότι "αν η δήλωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1γ του άρθρου 4 του ν.2408/1996, όπως παραπάνω αντικατα-στάθηκε, δεν υπάρχει και δεν υποβληθεί μέσα σε έξι (6) μήνες από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, καθώς και σε περίπτωση ανάκλησης της έγκλησης, η ποινική δίωξη παύει οριστικά".

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι δικαιούχος της έγκλησης μπορεί να είναι μόνο ο τελευταίος κομιστής της επιταγής που δεν πληρώθηκε, όταν εμφανίστηκε η επιταγή στον πληρωτή και όχι οποιοσδήποτε άλλος που έγινε κομιστής της επιταγής εξ αναγωγής, καθόσον ο χρόνος τελέσεως του εγκλήματος είναι εκείνος της εμφανίσεως της επιταγής και η έγκληση χορηγείται στον παθόντα κομιστή που την εμφανίζει και διαπιστώνεται η αδυναμία ικανοποίησής του, λόγω της έλλειψης διαθέσιμων κεφαλαίων του εκδότη.

Η λύση αυτή συμπορεύεται με τη γενική διάταξη του άρθρου 118 παρ. 1 Π.Κ. που ορίζει ότι "το δικαίωμα της έγκλησης ανήκει στον άμεσα παθόντα από την αξιόποινη πράξη, αν ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά με ειδική διάταξη". Έτσι στο εν λόγω έγκλημα αμέσως ζημιωθείς, που δικαιούται και αποζημίωση κατά το άρθρο 914 Α.Κ., είναι μόνο ο νόμιμος κομιστής της επιταγής κατά το χρόνο εμφανίσεώς της και βεβαιώσεως της μη πληρωμής της (Ολ.Α.Π. 30/2003), ενώ από την πιο πάνω διάταξη της παρ. 5 δεν προκύπτει σαφής βούληση του νομοθέτη να επεκτείνει το δικαίωμα εγκλήσεως και στον εξ αναγωγής υπόχρεο προς πληρωμή, ο οποίος έγινε κομιστής της επιταγής, αφού προηγουμένως την εξόφλησε.

Και ναι μεν η περιουσιακή βλάβη του τελευταίου (από την εξόφληση της επιταγής) ανάγεται αιτιοκρατικά στην έλλειψη κεφαλαίων για την κάλυψη της επιταγής, όμως δεν είναι απότοκη, κατά πρόσφορη αιτιώδη συνάφεια, του πιο πάνω εγκλήματος, αλλά της εξ αναγωγής ευθύνης του, η οποία προβλέπεται ειδικά στο νόμο (βλ.

την παραπάνω Ολ.Α.Π.). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως διαπιστώθηκε από την παραδεκτή επισκόπηση των σχετικών εγγράφων της δικογραφίας από τον Άρειο Πάγο και ειδικότερα από το σώμα της επίδικης και μη πληρωθείσας υπ΄αριθμ. "..." τραπεζικής επιταγής, ποσού 9.000,00 ευρώ, αυτή εκδόθηκε στη ... στις 30 Ιουνίου 2003 από τον ..., με την ιδιότητά του ως νομίμου εκπροσώπου της εταιρείας με την επωνυμία "SIGMA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ - ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΓΡΟΕΦΟΔΙΩΝ - ΛΙΠΑΝΤΙΚΩΝ - Γ.ΣΙΛΕΒΕΡΔΗΣ ΑΒΕΕ" και σε διαταγή της ίδιας, η οποία μεταβίβασε αυτή με οπισθογράφηση στην εγκαλούσα "ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ ΕΠΕ", η οποία και ως τελευταία κομίστρια της επιταγής αυτής κατά το χρόνο της εμφάνισης και μη πληρωμής της, δικαιούνταν σε υποβολή εγκλήσεως κατά του ανωτέρω κατηγορουμένου για παράβαση από αυτόν του άρθρου 79 του Ν.5960/1933, την οποία και υπέβαλε νομίμως στις 3.7.2003.

Με το να δεχθεί το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης, με την προσβαλλόμενη υπ΄ αριθμ. 36.364/2005 απόφασή του, η οποία δημοσιεύθηκε με σαν παρόντα τον εκπροσωπηθέντα από το συνήγορό του ως άνω κατηγορούμενο και κατέστη τελεσίδικη, λόγω παρόδου άπρακτης της 10ήμερης προθεσμίας από την κατά την 2α Σεπτεμβρίου 2005 καταχώρισή της καθαρογραμμένης στο ειδικό βιβλίο που τηρείται στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης,, ότι δεν ήταν η τελευταία νόμιμη κομίστρια η παραπάνω εγκαλούσα, αλλά η "...

ΕΕ", στην οποία, δήθεν, μεταβιβάσθηκε η επίδικη επιταγή λόγω ενεχύρου, χωρίς τούτο να προκύπτει από το σώμα της επιταγής και να παύσει οριστικά την κατά του ως άνω κατηγορουμένου ασκηθείσα ποινική δίωξη, για την έκδοση, εκτός από άλλες ακάλυπτες επιταγές, και για την επίμαχη επιταγή, λόγω μη υποβολής νομοτύπως εγκλήσεως από νομιμοποιούμενο προς τούτο πρόσωπο και παρόδου τριμήνου από τη γνώση για την τέλεση και πράξη και για το πρόσωπο που φέρεται ότι την τέλεσε, υπερέβη την εξουσία του και πρέπει να γίνει δεκτός ο, κατ΄ εκτίμηση του αναιρετηρίου, μοναδικός, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Η΄ Κ.Π.Δ. σχετικός λόγος αναίρεσης του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης Νικολάου Καλλίδη, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση μόνο καθ΄ό μέρος έπαυσε την ποινική δίωξη κατά του ως άνω κατηγορουμένου, όσον αφορά την έκδοση από αυτόν της εν λόγω ακάλυπτης επιταγής, κατά τα στο διατακτικό ειδικότερα οριζόμενα και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλον δικαστή, εκτός από αυτόν που δίκασε προηγουμένως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ΄αριθμ. 36.364/2005 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης, καθ΄ ο μέρος έπαυσε οριστικά την σε βάρος του ... ποινική δίωξη για έκδοση από αυτόν της υπ΄αριθμ. "06012700-7" επιταγής προς την Λαϊ- κή Τράπεζα, η οποία εμφανίσθηκε προς πληρωμή στις 22.4.2003 και δεν πληρώθηκε, διότι στον υπ΄ αριθμ. "031-006-082747-051" λογαριασμό του κατηγορουμένου δεν υπήρχαν διαθέσιμα κεφάλαια.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρεθέν μέρος της, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλον δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 28 Σεπτεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 20 Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ