2175/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2175 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2175/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Δημητρούλα Υφαντή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Σεπτεμβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ..., 2) Ομόρρυθμης Εταιρείας Εταιρίας με την επωνυμία "... Ο.Ε." που εδρεύει στην Αμπελιά Ιωαννίνων και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ Α.Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Μανουσάκη και κατέθεσαν προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Αικατερίνη Ντάτση με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11/12/2004 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, την από 11/1/2005 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε πρόσθετη παρέμβαση και παρεμπίπτουσα αγωγή των δύο πρώτων των ως άνω αναιρεσειόντων και την από 18/1/2006 πρόσθετη παρέμβαση της τρίτης των ως άνω αναιρεσειόντων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 183/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 71/2008 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 24/10/2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δημητρούλα Υφαντή ανέγνωσε την από 14/9/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δευτέρου λόγου της από 24-10-2008 αίτησης αναίρεσης κατά το ένα μέρος του, την απόρριψη των λοιπών λόγων αναίρεσης και την μερική αναίρεση της και την μερική αναίρεση της προσβαλλομένης υπ.' αριθμ. 71/2008 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων κατά τα εις το σκεπτικό.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 335, και 338 έως 341 ΑΚ συνάγεται, ότι το δικαστήριο, για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων, που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα, που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση και έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, κατ' αντιδιαστολή προς τα λοιπά έγγραφα και εν γένει προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία φέρονται, ότι ελήφθησαν υπόψη προς σχηματισμό της κρίσης του.

Βέβαια δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να γίνεται αναμφίβολα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα, που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι.

Η παράβαση της υποχρέωση αυτής ιδρύει το λόγο της αναίρεσης του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ., υπό την αποκλειστική προϋπόθεση ότι πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης (Ολ.

ΑΠ 14/2005 και 2/2008). Με το δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ., ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του και δεν εκτίμησε για την απόδειξη του καταλυτικού ισχυρισμού των αναιρεσειόντων για συνυπαιτιότητα της αναιρεσίβλητης στον περιορισμό της έκτασης των συνεπειών από τον τραυματισμό της, που μπορούσε (περιορισμός) να επέλθει με την πραγματοποίηση των συνεδρειών λογοθεραπείας και φυσικοθεραπείας, όχι κατ' οίκον, αλλά στην έδρα των λογοθεραπευτών και φυσικοθεραπευτών, αφού η αναιρεσίβλητη μετά τον τραυματισμό της από το Δεκέμβριο του 2003 έγινε κάτοχος ερασιτεχνικού διπλώματος οδήγησης και από τότε οδηγούσε αυτοκίνητο, αλλά και με την δυνατότητα ανεύρεσης άλλης εργασίας, που μπορούσε να μετέλθει παρά τις υπολειμματικές συνέπειες του τραυματισμού της και τέλος σχετικά με την επιδίκαση όχι εφάπαξ των αποζημιωτικών κονδυλίων από τις πιο πάνω αιτίες: 1) την από 15-1-2007 σύμβαση του ΟΑΕΔ με την Κοινοτική επιχείρηση Τουριστικής και Πολιτιστικής Ανάπτυξης του Δήμου ..., με την οποία η αναιρεσίβλητη προσλήφθηκε και εργάζεται στην πιο πάνω επιχείρηση με σύμβαση ορισμένου χρόνου από 15-1-2007 έως 14-10-2007, με αμοιβή 462 Ευρώ μηνιαίως, 2) το από 10-8-2007 ακριβές φωτοαντίγραφο από το μηχανογραφημένο αρχείο της Νομαρχιακής αυτοδιοίκησης ..., από το οποίο προέκυπτε, ότι η αναιρεσίβλητη έλαβε την 8-12-2003 άδεια ικανότητας οδηγήσεως με αριθμό ...

με ισχύ μέχρι 11-10-2046 και 3) τη δικαστική ομολογία της αναιρεσίβλητης με τις προτάσεις της ενώπιον του Εφετείου, ότι είναι άτομο με ειδικές ανάγκες, γιατί κρίθηκε ανάπηρη με ποσοστό 67% με βάση τις διατάξεις του ν. 2643/1998, τα αποδεικτικά δε αυτά στοιχεία είχαν νόμιμα επικαλεσθεί και προσκομίσει με τις προτάσεις τους στο Εφετείο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Από την περιλαμβανόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση ρητή βεβαίωση του Εφετείου, ότι στο αποδεικτικό πόρισμα για την απόρριψη της ένστασης των αναιρεσιβλήτων για συνυπαιτιότητα της αναιρεσίβλητης στον περιορισμό της έκτασης των ζημιογόνων συνεπειών από τις δαπάνες λογοθεραπείας-φυσικοθεραπείας και από την ανικανότητα της για εργασία και για την ύπαρξη σπουδαίου λόγου για την εφάπαξ επιδίκαση των ίδιων αγωγικών κονδυλίων κατέληξε, αφού έλαβε υπόψη, πλην άλλων αποδεικτικών μέσων, όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που του είχαν επικαλεσθεί και προσκομίσει νομίμως οι διάδικοι, και από το όλο περιεχόμενο εκείνης της απόφασης, με την οποία απορρίφθηκε ρητά ο ισχυρισμός των αναιρεσειόντων για συνυπαιτιότητα της αναιρεσίβλητης δεν καθίσταται αναμφίβολα βέβαιο, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε, μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις και τα πιο πάνω δύο έγγραφα για να καταλήξει στο απορριπτικό αποδεικτικό του πόρισμα, για τον ισχυρισμό των αναιρεσειόντων για την ύπαρξη συνυπαιτιότητας στο πρόσωπo της αναιρεσίβλητης κατά την έννοια που προαναφέρθηκε και για την ανυπαρξία σπουδαίου λόγου για την εφ' άπαξ επιδίκαση της δικαιούμενης αποζημιώσεως, ο δε σχετικός λόγος αναίρεσης κατά το ένα μέρος του κρίνεται βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, αφού και από την κατ' άρθρ. 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

επισκόπηση των εγγράφων προτάσεων των αναιρεσειόντων που κατέθεσαν στο Εφετείο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, προκύπτει, ότι επικαλέσθηκαν αυτοί ειδικά και προσκόμισαν νομίμως τα πιο πάνω δύο έγγραφα. Πρέπει δε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το κεφάλαιό της μόνο, που, απορρίπτοντας τους σχετικούς λόγους της έφεσης των αναιρεσειόντων και δεχόμενη παράλληλα την αντέφεση της αναιρεσίβλητης, απορρίπτοντας δε και την ένσταση συνυπαιτιότητας της αναιρεσίβλητης, που επαναφέρθηκε στο Εφετείο προσηκόντως από τους αναιρεσείοντες, επιδίκασε στην αναιρεσίβλητη τα κονδύλια αποζημιώσεως για δαπάνες φυσιοθεραπείας και εργοθεραπείας από το Μάϊο του 2004 μέχρι το Σεπτέμβριο του 2006 και τα κονδύλια γι' απωλεσθείσες αποδοχές λόγω ανικανότητας για εργασία από 1-1-2005 έως 19-9-2008 εφάπαξ.

Αντίθετα, το Εφετείο από την επισκόπηση της απόφασής του προκύπτει, ότι έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε την πιο πάνω δικαστική ομολογία της αναιρεσίβλητης, ότι είναι άτομο με ειδικές ανάγκες ο δε σχετικός λόγος αναίρεσης κατά το άλλο μέρος του κρίνεται αβάσιμος. Μετά τα παραπάνω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το προαναφερθέν μέρος της, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.5 Κ.Πολ.Δ) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (άρθρ. 176 και 183 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την αριθ. 71/2008 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων κατά το εις το σκεπτικό αναφερόμενο μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2300) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Νοεμβρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Νοεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ