2170/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2170 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2170/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ....., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Περράκη, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΜΠΟΡΩΝ -Τ.Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Στο σημείο αυτό ο δικηγόρος Γεώργιος Φραντζεσκάκης δήλωσε στο ακροατήριο ότι παρίσταται δι'αυτού ο Οργανισμός Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών ως καθολικός διάδοχος του παραπάνω ταμείου (Τ.Α.Ε.), ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/10/2000 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 667/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6218/2003 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 15/5/2004 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ηλίας Γιαννακάκης, ανέγνωσε την από 30/11/2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 7 του Ν.2112/1920, κάθε μονομερής μεταβολή των όρων της συμβάσεως εργασίας από τον εργοδότη, που βλάπτει υλικά ή ηθικά το μισθωτό, του παρέχει το δικαίωμα, αν δεν αποδεχθεί τη μεταβολή, να τη θεωρήσει ως άτυπη καταγγελία της συμβάσεως και να αξιώσει από τον εργοδότη τη νόμιμη αποζημίωση για απροειδοποίητη καταγγελία της συμβάσεως ή να εμμείνει στους αρχικούς όρους της συμβάσεως, αξιώνοντας την τήρησή τους.

Ο εργοδότης όμως μπορεί να μεταβάλει μονομερώς τους όρους της παροχής εργασίας, έστω και σε βάρος του μισθωτού, όταν το δικαίωμα αυτό παρέχεται από την ατομική σύμβαση εργασίας ή από διάταξη νόμου ή συλλογικής συμβάσεως ή διαιτητικής αποφάσεως. Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε κατά κρίση ανέλεγκτη τα εξής:

Με την από 25-2-1975 σύμβαση μισθώσεως έργου ανατέθηκε στον αναιρεσείοντα από το αναιρεσίβλητο Ταμείο η είσπραξη των ασφαλιστικών εισφορών του στην περιοχή της .... με ποσοστό αμοιβής 5% επί των πραγματοποιουμένων εισπράξεων και στη συνέχεια, στις 6-9-1976 υπογράφηκε άλλη σύμβαση για την είσπραξη των ασφαλιστικών εισφορών στην περιοχή ....

με ποσοστό αμοιβής 4,5% επί των εισπράξεων. Με βάση την 854/7-8-1985 απόφαση του Δ.Σ. του αναιρεσιβλήτου, που εγκρίθηκε με την Φ63/5395/6-9-1985 απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΦΕΚ 174/1985), μετατράπηκε η παραπάνω σύμβαση έργου σε σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου και κατατάχθηκε ο αναιρεσείων σε αυτοδικαίως συνιστώμενη προσωρινή θέση με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου και εξακολούθησε να αμείβεται με ποσοστό 4,5% επί των πραγματοποιουμένων εισπράξεων, δεδομένου ότι ο τομέας ευθύνης του υπαγόταν στην περίπτωση β΄ του άρθρου 34 του Π.Δ. 668/1981, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο μόνο του Π.Δ. 267/1989, δηλαδή των ασφαλιστικών περιοχών που ο αριθμός των ασφαλισμένων κυμαίνεται από 200 έως 300 άτομα.

Όμως με την υπ' αριθ. 15/2-4-1999 πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ενεργούντος τον προληπτικό έλεγχο των δαπανών κατά το Ν. 496/1976, επεστράφησαν αθεώρητα χρηματικά εντάλματα πληρωμής του έτους 1999 με την αιτιολογία ότι δεν προκύπτει από τα συνημμένα δικαιολογητικά ότι εξακολουθούν να συντρέχουν οι ίδιες προϋποθέσεις για τη διατήρηση αμεταβλήτων ποσοστών αμοιβής.

Κατόπιν αυτού το Δ.Σ. του αναιρεσιβλήτου με την υπ' αριθ. 166/2/41/20-7-1999 απόφασή του, που εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 34 του Π.Δ. 668/1981, τροποποίησε τα ποσοστά αμοιβής του αναιρεσείοντος, τα οποία (ποσοστά) όρισε σε 3,20%, διότι ο αριθμός των ασφαλισμένων ανερχόταν σε 398, όπως προκύπτει από το Η/69953/15-10-1001 έγγραφο του τμήματος Μηχανογράφησης του αναιρεσείοντος.

Το περιεχόμενο του παραπάνω δημοσίου εγγράφου αμφισβήτησε ο αναιρεσείων, επικαλούμενος την ύπαρξη της εκκαθάρισης της δύναμης των ασφαλισμένων του τομέα ευθύνης του, το έτος 1999, την οποία συνέταξε ο ίδιος, κατόπιν εντολής του αναιρεσιβλήτου, η οποία κατά τους ισχυρισμούς του εμφανίζει τη συνολική δύναμη των ασφαλισμένων του τομέα ευθύνης του κατά τους μέχρι τότε μήνες να μη ξεπερνά τους 190 κάθε μήνα.

Στη συνέχεια το Εφετείο δέχθηκε ότι από τα αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά και ειδικότερα α) της παραπάνω συμφωνίας των μερών σε σχέση με τις αποδοχές του αναιρεσείοντος, που καθορίζονται δια της συμβάσεως είναι πάντοτε σε ποσοστά επί των πραγματοποιουμένων εισπράξεων, οριζόμενα εκάστοτε υπό του ΔΣ αναλόγως του αριθμού των ασφαλισμένων και του ύψους των δυναμένων να πραγματοποιηθούν εισπράξεων από τα οποία και εξαρτάτο κάθε φορά το ύψος τους, β) του γεγονότος ότι η μείωση του ποσοστού της αμοιβής των Εξωτερικών Επιμελητών Εισπράξεως εξηρτάτο από την αύξηση των ασφαλισμένων στο αναιρεσίβλητο σύμφωνα με τα κυμαινόμενα όρια που προβλέπει το Π.Δ. 668/1981 και ο οποίος (αριθμός) είχε ως συνέπεια τη διαμόρφωση των αποδοχών του αναιρεσείοντος σε χαμηλότερα των προηγουμένων επίπεδα, επήλθε δε συνεπεία της από το Γενικό Μητρώο του αναιρεσιβλήτου προκύπτουσας αύξησης των ασφαλισμένων του στον τομέα ευθύνης του στην περιοχή .....

περιλαμβανόμενη στα κυμαινόμενα όρια 300-400 ατόμων και γ) ότι δεν αποδείχθηκε από επίσημα στοιχεία του αναιρεσιβλήτου ότι η συνολική δύναμη των ασφαλιζομένων του τομέα του αναιρεσείοντος κατά το επίδικο χρονικό διάστημα (Ιούλιος 1999 έως Ιούλιο 2000) κυμαίνεται μεταξύ διακοσίων και τριακοσίων ατόμων, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται ο αναιρεσείων και ότι το αναιρεσίβλητο μείωσε αυθαίρετα το ποσοστό της αμοιβής του από 4,5% σε 3,20%, πλην όμως δεν αποδέχθηκε τη μείωση αυτή από πλευράς του αναιρεσιβλήτου, γίνεται φανερό ότι δεν πρόκειται για μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων της εργασιακής συμβάσεως από μέρους του αναιρεσιβλήτου, αφού οι μειωμένες αποδοχές του αναιρεσείοντος κατά το επίδικο χρονικό διάστημα από 4,5% σε 3,20% είναι αποτέλεσμα της συμβατικής πιο πάνω ρύθμισης σε συνδυασμό με τις εφαρμοζόμενες προαναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 34 του Π.Δ. 668/1981, όπως ισχύουν.

Έτσι με βάση τις παραδοχές αυτές του Εφετείου απορρίφθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση η αγωγή του αναιρεσείοντος για αναγνώριση της βλαπτικής μεταβολής και πληρωμή μισθών υπερημερίας. Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 281 ΑΚ, 7 του Ν. 2112/1920 και 34 του Π.Δ. 668/1981, διέλαβε δε στην προσβαλλόμενη απόφαση επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες για ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο.

Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθ. 19 του ίδιου άρθρου, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι. Ειδικότερα, δεν είναι βάσιμος ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος, που προτείνεται με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, ότι κατά το άρθρο 34 του Π.Δ. 668/1981 και συνεπώς και τη σύμβαση το ποσοστό αμοιβής των επιμελητών εισπράξεως καθορίζεται όχι μόνο από των αριθμό των ασφαλισμένων αλλά και το ύψος των δυναμένων να πραγματοποιηθούν εισπράξεων και ότι το ύψος των εισπράξεων αυτών δεν δικαιολογούσε τη μείωση των αποδοχών του, γιατί στο άρθρο 34 του Π.Δ. 668/1981, εκτός από τα παραπάνω ορίζεται ότι σε κάθε περίπτωση δεν επιτρέπεται να ορίζονται ποσοστά ανώτερα του 3,20% του ύψους των εισπράξεων, όταν ο αριθμός των ασφαλισμένων κυμαίνεται από 300 έως 400 άτομα.

Επίσης δεν είναι βάσιμος ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος, που προτείνεται με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, ότι είναι ανεπαρκής η αιτιολογία επειδή δεν διευκρινίζεται στην προσβαλλόμενη απόφαση αν το Η/69953/15-10-1001 έγγραφο του Τμήματος Μηχανογράφησης αποτελεί απόσπασμα από το Γενικό Μητρώο ασφαλισμένων του αναιρεσιβλήτου, γιατί αφού η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε ότι, προκειμένου να καθοριστούν τα ποσοστά αμοιβής των επιμελητών, λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των ασφαλισμένων, όπως προκύπτει από το τηρούμενο Γενικό Μητρώο των ασφαλισμένων, συνάγεται ότι το παραπάνω έγγραφο έχει εξαχθεί από το Γενικό Μητρώο ασφαλισμένων.

Κατόπιν όλων αυτών οι πιο πάνω λόγοι αναιρέσεως πρέπει να απορριφθούν.

Ως πράγματα κατά την έννοια του εδαφίου 8 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., τα οποία έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και των οποίων η μη λήψη υπόψη καίτοι προταθέντων ή λήψη υπόψη καίτοι μη προταθέντων ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη αυτή λόγο αναιρέσεως, θεωρούνται οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν σε θεμελίωση ή κατάργηση δικαιώματος, δικονομικού ή ουσιαστικού, που ασκήθηκε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο , όχι δε και οι αρνητικοί ισχυρισμοί της αγωγής ή της ενστάσεως, ούτε οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων.

Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως, από τον αριθ. 8 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., κατά το πρώτο σκέλος του, ισχυρίζεται ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν είχαν προταθεί από το αναιρεσίβλητο και συγκεκριμένα για τον καθορισμό της αμοιβής του έλαβε υπόψη του την αύξηση των ασφαλισμένων στον τομέα ευθύνης του στην περιοχή ...., χωρίς το αναιρεσίβλητο να έχει προτείνει τέτοια αύξηση, ενώ , κατά το δεύτερο σκέλος του ίδιου λόγου ισχυρίζεται ότι, το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του τον ισχυρισμό του, που περιλαμβανόταν στην αγωγή, ότι το αναιρεσίβλητο επί 25 έτη υπολόγιζε την αμοιβή του με βάση τον αριθμό των ασφαλισμένων, που πλήρωναν ασφαλιστικές εισφορές και ο οποίος (αριθμός) ποτέ δεν υπερέβη τους 180 και όχι τον αριθμό των εγγεγραμμένων στο Γενικό Μητρώο ασφαλισμένων.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως κατά το πρώτο σκέλος του είναι απαράδεκτος και απορριπτέος, γιατί η αύξηση των ασφαλισμένων στον τομέα ευθύνης του αναιρεσείοντος (την οποία πρότεινε το αναιρεσίβλητο) αποτελεί αρνητικό της αγωγής ισχυρισμό, δηλαδή άρνηση του ισχυρισμού του αναιρεσείοντος ότι η αμοιβή του, κατά τη σύμβαση, καθοριζόταν με βάση μικρότερο αριθμό ασφαλισμένων, από αυτούς που φέρονται εγγεγραμμένοι στο Γενικό Μητρώο και όχι ισχυρισμό με αυτοτελή ύπαρξη, ενώ κατά το δεύτερο σκέλος του ο ίδιος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος και απορριπτέος, γιατί το Εφετείο έλαβε υπόψη του τον πιο πάνω ισχυρισμό του αναιρεσείοντος και τον απέρριψε ως αβάσιμο, αφού, όπως προαναφέρθηκε δέχθηκε, ότι κατά τη σύμβαση η αμοιβή του αναιρεσείοντος καθοριζόταν με βάση των αριθμό των ασφαλισμένων, που ήσαν εγγεγραμμένοι στο Γενικό Μητρώο του αναιρεσιβλήτου και όχι με βάση μικρότερο αριθμό, που πρότεινε ο ίδιος.

Μετά από αυτά η αίτηση για αναίρεση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την 969/29-7-2004 αίτηση του ..... για αναίρεση της 6218/2003 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε επτακόσια (700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Δεκεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Δεκεμβρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ