216/2026 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 216 / 2026 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 216/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρουλιώ Δαβίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βρυσηίδα Θωμάτου, Ευτύχιο Νικόπουλο, Βαρβάρα Πάπαρη και Στυλιανή Μπλέτα - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Νοεμβρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Γ. Φ. , για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε." (ΟΤΕ Α.Ε.), που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευφροσύνη Χρυσοχοΐδου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ATTICA ΒΑΝΚ ANΩNYMH TΡAΠEZIKH ETAIΡEIA" (πρώην "ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Ε."), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Βασιλική Οικονομοπούλου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/6/2011 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 11265/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1212/2020 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17/1/2022 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία, αντιμωλία των διαδίκων υπ' αριθμ. 1212/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία δέχθηκε τυπικά και απέρριψε ουσιαστικά την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, το οποίο είχε δεχθεί την από 8-6-2011 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, με την οποία η τελευταία ζητούσε να της καταβληθεί από την αναιρεσείουσα το ποσόν το 55.000 ευρώ που είχε εκχωρηθεί σ' αυτήν από την οφειλέτριά της και μη μετέχουσα στην παρούσα δίκη εταιρεία με την επωνυμία "ΒΕΛΚΑΤΑ Α.Ε.". Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 αριθ.3 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 702 ΑΚ "Οι εργάτες που χρησιμοποιούνται από τον εργολάβο στην κατασκευή οικοδομικού έργου ή άλλης ακίνητης εγκατάστασης έχουν για το μισθό τους απαίτηση απευθείας κατά του εργοδότη έως το ποσό που αυτός οφείλει στον εργολάβο. Αφότου ο εργάτης δήλωσε στον εργοδότη πως ασκεί την απαίτησή του, αυτός δεν μπορεί πια να καταβάλει στον εργολάβο ή στο διάδοχό του ή να συμβιβαστεί μαζί τους έτσι ώστε να ζημιωθεί ο εργάτης.

Η συμφωνία που περιορίζει προκαταβολικά αυτά τα δικαιώματα του εργάτη είναι άκυρη" Οι προϋποθέσεις εφαρμογής της εν λόγω διάταξης είναι: α) Ύπαρξη οφειλής του εργοδότη, δηλαδή του κυρίου του έργου, προς τον εργολάβο. β) απαίτηση των εργατών για την καταβολή του μισθού τους. γ) χρησιμοποίηση των εργατών στην κατασκευή οικοδομικού έργου ή άλλης ακίνητης εγκατάστασης, και δ) η εκ μέρους των εργατών δήλωση προς τον εργοδότη- κύριο του έργου ότι ασκούν κατ` αυτού την εν λόγω απαίτησή τους.

Η άσκηση της δήλωσης αυτής, η οποία αποτελεί μονομερή, απευθυντέα και άτυπη δικαιοπραξία, επιφέρει σημαντικές έννομες συνέπειες, καθόσον με αυτή αρχίζει η υπέρ των εργατών δέσμευση του ποσού που οφείλει ο κύριος του έργου στον εργολάβο, την δε αξίωση για καταβολή του μισθού τους οι εργάτες μπορούν να ασκήσουν δικαστικώς είτε αυτοτελώς κατά του κυρίου του έργου, είτε και κατά των δύο (εργολάβου και κυρίου), καθόσον υπάρχει μεταξύ του παθητική εις ολόκληρον ενοχή (ΑΠ 869/2025, ΑΠ 1835/2023, ΑΠ 327/2022, ΑΠ 883/2018).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με εσφαλμένη εφαρμογή (Ολ.ΑΠ 7/2006, Ολ.ΑΠ 4/2005). Με το λόγο αυτό ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμου βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λ.π. , ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν.

Με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως προβάλλεται από την αναιρεσείουσα η, από το άρθρο 559 αρ.1 Κ.Πολ.Δ. , αιτίαση με την επίκληση ότι, κατά εσφαλμένη ερμηνεία των, ουσιαστικού δικαίου, διατάξεων των άρθρων 655 και 702 του ΑΚ, τις οποίες δεν εφάρμοσε, η προσβαλλόμενη απόφαση έκρινε ότι οι ένδικες απαιτήσεις είχαν εκχωρηθεί έγκυρα στην αναιρεσίβλητη πριν από την κατά τη διάταξη του άρθρου 702 ΑΚ δήλωση των εργατών προς την αναιρεσείουσα - εργοδότρια ότι ασκούν κατ` αυτής τις απαιτήσεις που διατηρούν κατά του εργολάβου από την εκτέλεση του έργου.

Στην προκείμενη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι, η τελευταία, δέχθηκε, αναφορικά με το κρίσιμο για την έκβαση της δίκης ως άνω ζήτημα, τα ακόλουθα: <<...Η ενάγουσα τραπεζική εταιρεία κατήρτισε στις 3-4-2006 με την ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΒΕΛΚΑΤ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΒΕΛΚΑΤ Α.Τ.Ε." την υπ.

αρ. ...-2006 σύμβαση πίστωσης με αλληλόχρεο λογαριασμό, χορηγώντας της πίστωση μέχρι του ποσού των 550.000 ευρώ. Προς εξασφάλιση της απαίτησης από τη σύμβαση πίστωσης η "ΒΕΛΚΑΤ Α.Τ.Ε." εκχώρησε νομίμως στις 25-2-2010, λόγω ενεχύρου στην ενάγουσα τις απαιτήσεις της κατά της εναγομένης από τις μεταξύ τους συμβάσεις έργων, και ειδικότερα από την εκτέλεση του έργου "ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΕΡΓΟΛΑΒΙΑ ΣΠΟΡΑΔΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΣΤΙΚΟΎ ΔΙΚΤΥΟΥ (ΕΠΑΝΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟ ΒΛΑΒΕΣ-ΜΙΚΡΟΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΟ ΤΗΛΕΠ.

ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ) ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΚΤΥΑΚΩΝ ΕΡΓΩΝ" και του έργου "ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΙΚΡΟΤΑΦΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ Κ.Ο.Ι. ΛΑΜΙΑ-ΛΕΙΒΑΔΙΑ & ΠΟΛΥΔΡΟΣΟ - ΑΝΩ ΠΟΛΥΔΡΟΣΟ", ποσών 20.000,00 και 35.000,00 ευρώ αντίστοιχα, βάσει του 7ου Λογαριασμού και Πιστοποίησης για πληρωμή εργασιών που εκτελέστηκαν μέχρι τις 25-2-2010 και του 5ου Λογαριασμού και Πιστοποίησης για πληρωμή εργασιών που εκτελέστηκαν μέχρι τις 24-2-2010 αντιστοίχως.

Δυνάμει των υπ' αρ. ... και ...-2010 εκθέσεων επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Α. Σ. Τ. αναγγέλθηκε η εκχώρηση των ως άνω απαιτήσεων στην εναγομένη οφειλέτιδα ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία ΟΤΕ ΑΕ. Η εκκαλούσα εναγομένη με το με αριθμό ...-2010 έγγραφο της αρνήθηκε να καταβάλει στην ενάγουσα το συνολικό εκχωρηθέν ποσό των 55.000.00 ευρώ, επικαλούμενη την εφαρμογή του άρθρου 702 Α.Κ. , λόγω εκδόσεως των υπ' αρ. 6388 και 6386/5-82010 αποφάσεων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που έκαναν δεκτές αιτήσεις συντηρητικής κατάσχεσης εργαζομένων της "ΒΕΛΚΑΤ Α.Τ.Ε.", που εργάστηκαν στα παραπάνω έργα.

Με τις αποφάσεις αυτές που κοινοποιήθηκαν στην εκκαλούσα εναγομένη ως τρίτη, με τις οποίες διατάσσεται η συντηρητική κατάσχεση κάθε κινητής και ακίνητης περιουσίας της καθής οι αιτήσεις "ΒΕΛΚΑΤ Α.Τ.Ε.", που βρίσκεται στα χέρια τα δικά της ή τρίτου, προκειμένου να εξασφαλιστούν οι ένδικες απαιτήσεις των εργαζομένων, πλέον τόκων μέχρι του ποσού των 190.000.00 ευρώ.

Η εφεσίβλητη ενάγουσα κοινοποίησε στην εκκαλούσα εναγομένη την από 28-12-2010 εξώδικη δήλωσή της, όπως αποδεικνύεται από την υπ' αρ. ...-2010 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Α. Σ. Τ. , με την οποία την καλούσε να της καταβάλει την εκχωρηθείσα συνολική οφειλή σε 10 ημέρες από τη κοινοποίηση αυτή.

Στην κρινόμενη περίπτωση η εργολάβος εταιρεία με την επωνυμία "ΒΕΛΚΑΤ Α.Ε." εκχώρησε εγκύρως στην εφεσίβλητη Τράπεζα τις ως άνω αναφερόμενες ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις της, οι εκχωρήσεις αναγγέλθηκαν στην Ο.Τ.Ε. Α.Ε. στις 25.2.2010 ενώ, όπως προκύπτει από τα προσκομιζόμενα έγγραφα και από την κρινόμενη έφεση, οι εργαζόμενοι απευθύνθηκαν για πρώτη φορά στην εκκαλούσα Ο.Τ.Ε.

Α.Ε. με κοινοποίηση συντηρητικής κατάσχεσης στις 9.8.2010.

Συνεπώς , έχει προηγηθεί έγκυρη εκχώρηση των εν λόγω απαιτήσεων, οι οποίες ήταν ληξιπρόθεσμες και ήδη απαιτητές κατά τον χρόνο της εκχωρήσεως και όχι μέλλουσες, ως ισχυρίζεται η εκκαλούσα. Αυτό προκύπτει εγγράφως από τις, συνημμένες στην κρινόμενη αγωγή, πιστοποιήσεις της ΟΤΕ ΑΕ για πληρωμή εργασιών που εκτελέστηκαν μέχρι την 25.2.2010 (βλ. ... και ... λογαριασμό) στις οποίες οι υπογράφοντες μηχανικοί Η. Ψ. και Μ. Α. , αντίστοιχα, πιστοποιούν ότι μπορούν να πληρωθούν στην ΒΕΛΚΑΤ τα ποσά των 20.000 και 35.000 ευρώ αντίστοιχα, με την έγκριση του αρμόδιου Προισταμένου τεχνικού τμήματος της εκκαλούσας. Το αυτό επιβεβαίωσε και ο εξετασθείς από την πλευρά της εκκαλούσας μάρτυρας -υπεύθυνος για οικονομικά θέματα της εκκαλούσας όταν ερωτηθείς: <...αυτές οι εργασίες που πιστοποιούνται με τους εκχωρημένους λογαριασμούς έχουν εκτελεστεί; απήντησε: <ναι, ναι ό,τι υπάρχει στον λογαριασμό είναι εκτελεσμένο, δεν είναι πληρωμένο.> και σε επόμενη ερώτηση: <...Άρα δεν υπάρχουν κάποια ελαττώματα, αξιώσεις, οτιδήποτε σχετικά με αυτούς τους εκχωρημένους λογαριασμούς; >, απάντησε: <....στους συγκεκριμένους λογαριασμούς όχι>.

Κατά συνέπειαν, σύμφωνα με την ανωτέρω μείζονα σκέψη οι εκχωρηθείσες αξιώσεις ήταν ληξιπρόθεσμες και απαιτητές στον χρόνο της εκχώρησής τους στην εφεσίβλητη ενάγουσα και της αναγγελίας της στην οφειλέτιδα εκκαλούσα εναγομένη, έλαβαν δε χώρα σε προγενέστερο χρόνο της δήλωσης του άρθρου 702 ΑΚ , που έπεται αυτής χρονικά με την έκδοση των υπ' αρ. 6388 και 6386/5-8-2010 αποφάσεων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών περί της αξίωσης των εργαζομένων της "ΒΕΛΚΑΤ Α.Τ.Ε." για συντηρητική κατάσχεση επί των περιουσιακών στοιχείων της τελευταίας, μεταξύ των οποίων είναι και η εργολαβική της απαίτηση για καταβολή αμοιβής έναντι της εργοδότριας εναγομένης.

Η αρχή της πρόληψης που ισχύει αναφορικά με την σύγκρουση ενοχικών δικαιωμάτων δεν διασπάται από τις διατάξεις του άρθρου 702 Α.Κ. , οι οποίες, κατά την ανωτέρω νομική σκέψη, αν και δημιουργούν ευθεία αξίωση των εργατών κατά του κυρίου του έργου, ωστόσο δεν την αναγνωρίζουν ως αληθινό προνόμιο, το οποίο υπερτερεί πράγματι τυχόν άλλων αξιώσεων κατά του εργολάβου, για την εξασφάλιση των οποίων επιβλήθηκε, πριν από τη δήλωση του εργάτη, κατάσχεση στα χέρια του κυρίου του έργου ως τρίτου ούτε της ενδεχόμενης εκχώρησης της απαίτησης του εργολάβου κατά του κυρίου του έργου που αναγγέλθηκε πριν από τη δήλωση, εκτός αν αυτές αναφέρονται σε αξιώσεις μελλοντικές και, άρα, μη απαιτητές κατά το χρόνο που έγιναν, γεγονός το οποίο δεν ισχύει εν προκειμένω, αφού αποδείχθηκε ότι οι απαιτήσεις που εκχωρήθηκαν ήταν ήδη απαιτητές....>>.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 655 και 702 του ΑΚ, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε, εφόσον δεν ήταν εφαρμοστέες στην προκειμένη περίπτωση. Και τούτο διότι, σύμφωνα με αυτές τις διατάξεις και τα ανελέγκτως δεκτά γενόμενα, η εργολάβος εταιρεία με την επωνυμία "ΒΕΛΚΑΤ Α.Ε." είχε εγκύρως εκχωρήσει στην αναιρεσίβλητη Τράπεζα τις επίδικες ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις της, είχε δε προβεί στην αναγγελία των εκχωρήσεων αυτών στην αναιρεσείουσα στις 25.2.2010, ενώ οι εργαζόμενοι στο έργο απευθύνθηκαν για πρώτη φορά στην αναιρεσείουσα (εργοδότρια) με την κοινοποίηση συντηρητικής κατάσχεσης στις 9.8.2010. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, δεν συνέτρεχαν οι προαναφερθείσες προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 702 ΑΚ, εφόσον δεν υπήρχε πλέον κατά την αναγγελία των απαιτήσεών των εργατών προς την εργοδότρια ΟΤΕ ΑΕ οφειλή της τελευταίας προς τον εργολάβο, ο οποίος είχε προγενέστερα προβεί εγκύρως στην εκχώρηση της απαιτήσεώς του προς την αναιρεσίβλητη Τράπεζα. Επομένως, ο πρώτος αναιρετικός λόγος από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Σύμφωνα με το άρθρο 455 του Α.Κ. , εκχώρηση είναι η μεταβίβαση της απαίτησης του δανειστή σε νέο δικαιούχο μέσω σύμβασης μεταξύ τους, χωρίς τη συναίνεση του οφειλέτη. Με τον τρόπο αυτό μεταβιβάζεται η απαίτηση και μεταβάλλεται το πρόσωπο του δανειστή και όχι η φύση και τα χαρακτηριστικά της απαίτησης (ΑΠ 250/2024, 1050/2021, 695/2020). Ο νέος δανειστής (εκδοχέας), ως ειδικός διάδοχος, εισέρχεται στα δικαιώματα και στη θέση γενικότερα του παλαιού δανειστή, όπως αν η απαίτηση θεμελιωνόταν ευθύς εξαρχής με δανειστή αυτόν (ΑΠ 1050/2021), ήτοι, ο εκδοχέας, από και δια της αναγγελίας της εκχώρησης, καθίσταται κύριος της εκχωρηθείσας απαίτησης, με όλα τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που συνδέονται αναπόσπαστα με τη φύση της απαίτησης, χωρίς βελτίωση ή χειροτέρευση της προηγούμενης θέσης του οφειλέτη (ΑΠ 791/2019, 16/2008, 937/2005), ο οποίος δύναται να αντιτάξει κατά του εκδοχέα όλες τις ουσιαστικές ενστάσεις που του ανήκουν από την απαίτηση κατά του εκχωρητή, εφόσον δεν συναρτώνται στενά με το πρόσωπο του τελευταίου (μη προσωποπαγείς) και εφόσον η γένεσή τους εντάσσεται σε χρόνο πριν από εκείνο της αναγγελίας (ΑΠ 791/2019).

Εξάλλου, τα άρθρα 440 και 441 ΑΚ, που ρυθμίζουν το συμψηφισμό, ορίζουν το μεν πρώτο ότι "Ο συμψηφισμός επιφέρει απόσβεση των μεταξύ δύο προσώπων αμοιβαίων απαιτήσεων, όσο καλύπτονται, αν είναι ομοειδείς κατά το αντικείμενο και ληξιπρόθεσμες", το δε δεύτερο ότι "Ο συμψηφισμός επέρχεται αν ο ένας τον επικαλεσθεί με δήλωση προς τον άλλο.

Η πρόταση συμψηφισμού επιφέρει απόσβεση των αμοιβαίων απαιτήσεων από τότε που συνυπήρξαν". Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι το διαπλαστικό δικαίωμα της πρότασης του συμψηφισμού δημιουργείται από τη στιγμή που δύο αντίθετες απαιτήσεις, που πληρούν τις προϋποθέσεις του συμψηφισμού, θα συνυπάρξουν.

Ο δικαιούχος της κάθε απαίτησης έχει, συνεπώς, από το χρονικό αυτό σημείο, το δικαίωμα να αποσβέσει την απαίτηση του δανειστή του (κύρια ή ενεργητική απαίτηση), προτείνοντας την ανταπαίτησή του (παθητική απαίτηση) σε συμψηφισμό, επέρχεται δε με την πρότασή του απόσβεση των αμοιβαίων απαιτήσεων, στο μέτρο κατά το οποίο καλύπτονται, αναδρομικά, ανεξάρτητα από το αν θα γίνει ή όχι αποδεκτή από εκείνον στον οποίο απευθύνεται.

Τέλος, από τις διατάξεις των άρθρων 448 και 463 παρ. 2 ΑΚ, συνάγεται ότι ο οφειλέτης μπορεί να προτείνει σε συμψηφισμό, κατά του εκδοχέα, ανταπαίτηση που έχει κατά του εκχωρητή, εφόσον αυτή υπήρχε κατά το χρόνο της αναγγελίας της εκχώρησης, ακόμη και αν δεν ήταν τότε ληξιπρόθεσμη, αρκεί να γίνεται ληξιπρόθεσμη πριν από τη λήξη της απαίτησης που εκχωρήθηκε (ΑΠ 429/2025, ΑΠ 1523/2011, 880/2010, 1204/1994).

Δηλαδή, στην περίπτωση αυτή κάμπτεται, κατ` εξαίρεση, η αρχή της αμοιβαιότητας των απαιτήσεων (ο οφειλέτης κάθε μιας απαιτήσεως είναι συγχρόνως και δανειστής της άλλης) και εκείνης της σχετικότητας, εφόσον ο εκδοχέας δεν συμμετέχει στην έννομη σχέση εκχωρητή-οφειλέτη (ΑΠ 59/2013, 1523/2011).

Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι μ' αυτή έγιναν δεκτά τα ακόλουθα: <<... Αλυσιτελώς δε προβάλλεται ο ισχυρισμός εκ μέρους της εκκαλούσας ότι έχουν δημιουργηθεί οφειλές της ΒΕΛΚΑΤ ΑΕ προς την εκκαλούσα που αφορούν άλλα έργα εκ των οποίων οι υποχρεώσεις της ΒΕΛΚΑΤ ΑΕ υπερέχουν έναντι των προς αυτήν υποχρεώσεων της εκκαλούσας ΟΤΕ ΑΕ και αυτό εμποδίζει την αποπληρωμή της αξίωσης της εφεσίβλητης ενάγουσας, αφού εν προκειμένω δεν ασκούν έννομη επιρροή και δεν δύναται να αντιταχθούν κατά του εκδοχέα αξιώσεις από την ενοχική σχέση με τον εκχωρητή μετά την Αναγγελία ως εν προκειμένω....>>.

Με αυτά που δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και έτσι όπως έκρινε, ορθά ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 440 ΑΚ, η οποία δεν ήταν εφαρμοστέα εν προκειμένω, δεχθείσα ότι ο προταθείς από την αναιρεσείουσα συμψηφισμός των ανταπαιτήσεών της κατά της εταιρείας με την επωνυμία "ΒΕΛΚΑΤ ΑΤΕ" και εκχωρήτριας, δεν ήταν έγκυρος, εφόσον, σύμφωνα με τις ανέλεγκτες παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως, επρόκειτο για αξιώσεις από την ενοχική σχέση μεταξύ της εκχωρήτριας (ΒΕΛΚΑΤ ΑΤΕ) και οφειλέτριας (ΟΤΕ ΑΕ) μεταγενέστερες της αναγγελίας των εκχωρήσεων των επιδίκων απαιτήσεών της (εκχωρήτριας) στην τελευταία, ώστε, σύμφωνα με τη νομική σκέψη που προηγηθηκε, να μην δύναται να αντιταχθούν κατά της εκδοχέως - αναιρεσίβλητης.

Επομένως, ο αναιρετικός λόγος από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο η αναιρεσείουσα υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, εφόσον δεν υπάρχει άλλος αναιρετικός λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 αριθμ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρα 106, 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17/1/2022 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1212/2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Απριλίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 11 Φεβρουαρίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης καθώς και της αμέσως αρχαιότερης Αρεοπαγίτου αποχωρησασών από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης