215/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 215 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 215/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Ιωάννα Πετροπούλου Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Δεκεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Ε. χήρα Α. Τ. το γένος Α. Κ., 2. Α. Τ. του Α., 3. Α. Τ. του Α., ως μοναδικών νομίμων εξ αδιαθέτου κληρονόμων του Α. Τ. του Α., 4. Χ. Τ. του Α. και 5. Σ. συζ. Α. Κ. του γένος Α. Τ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν δια του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου νομίμως εκπροσωπούμενου υπό του Υπουργού Οικονομικών κατοικοεδρεύοντος στην Αθήνα, το οποίο παραστάθηκε δια του Πάρεδρου του Ν.Σ.Κ. Ευάγγελου Μαρίνη, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 2284/1-6-2005 αίτηση για ορισμό τιμής μονάδος αποζημίωσης, των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Εφετείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 524/2007 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της αιτήσεως και 1020/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 8-7-2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ιωάννα Πετροπούλου ανέγνωσε την από 11-5-2010 έκθεση του κωλυομένου να συμμετάσχει στην σύνθεση Αρεοπαγίτη Ευτύχιου Παλαιοκαστρίτη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μοναδικού λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 13 παρ.4 του ν.2882/2001 (ΚΑΑΑ ΦΕΚ Α'17) "εάν απαλλοτριωθεί τμήμα ακινήτου με αποτέλεσμα η αξία του τμήματος που απομένει στον ιδιοκτήτη να μειωθεί ή το τμήμα αυτό να μείνει άχρηστο για τη χρήση που προορίζεται, με την απόφαση προσδιορισμού της αποζημίωσης για το απαλλοτριούμενο τμήμα προσδιορίζεται και ιδιαίτερη αποζημίωση για το τμήμα που απομένει στον ιδιοκτήτη, η οποία καταβάλλεται μαζί με την αποζημίωση για το απαλλοτριούμενο.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ο καθορισμός της καταβλητέας αποζημίωσης πρέπει να επιδιώκεται και να καθορίζεται ενιαία για τα αναγκαστικώς απαλλοτριούμενα τμήματα ακινήτου και τα συστατικά του μέρη καθώς και τα μη απαλλοτριούμενα τμήματα των οποίων απομειώνεται η αξία, ώστε αφενός να έχει εκείνος υπέρ του οποίου έγινε η απαλλοτρίωση, σαφή αντίληψη της έκτασης των υποχρεώσεών του απ' αυτή και αφετέρου να περαιώνεται με ταχύτητα η όλη διαδικασία της απαλλοτρίωσης και να εκκαθαρίζεται η κατάσταση που δημιουργείται απ' αυτή προκειμένου να συντελεσθεί η απαλλοτρίωση με την καταβολή ή την παρακατάθεση της αποζημίωσης και να μην τίθεται σε αμφιβολία με την προβολή νέων αξιώσεων.

Κατά συνέπεια, σε περίπτωση που έχει ήδη καθορισθεί δικαστικά οριστική αποζημίωση, για το απαλλοτριωθέν τμήμα ακινήτου είναι απαράδεκτη η μεταγενέστερη αίτηση με την οποία ζητείται ο δικαστικός καθορισμός ιδιαίτερης αποζημίωσης για τη μείωση ή την αχρήστευση του εναπομείναντος από την ίδια απαλλοτρίωση τμήματος του ακινήτου.

Τα παραπάνω ισχύουν ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία ο διορισθείς για τη κτηματογράφηση μηχανικός δεν συμπεριέλαβε στα καταρτισθέντα υπ' αυτού έγγραφα (κτηματικός πίνακας και κτηματολογικό διάγραμμα) σημείωση (μνεία) για την εξ αιτίας της απαλλοτρίωσης μέρους κάποιου ακινήτου επερχόμενη υποτίμηση ή αχρήστευση του εκτός απαλλοτρίωσης τμήματός του, αλλά τούτο έπραξε με την κατάρτιση συμπληρωματικών τέτοιων εγγράφων μετά τον καθορισμό της οριστικής αποζημιώσεως για το απαλλοτριούμενο τμήμα.

Στην περίπτωση αυτή υφίσταται ενδεχομένως αξίωση αποζημίωσης του ζημιούμενου ιδιοκτήτη σύμφωνα με το άρθρο 105 Εισ.ΝΑΚ. Εξ' άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 εδ.α του ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας παραβιάζεται, είτε με ψευδή ερμηνεία η οποία υπάρχει όταν αποδίδεται στον κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με τη μη ορθή εφαρμογή, η οποία συντελείται όταν εφαρμόζεται κανόνας ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή όταν δεν εφαρμόζεται κανόνας ενώ έπρεπε ή όταν εφαρμόζεται εσφαλμένα.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αιτούντες και νυν αναιρεσείοντες με την ένδικη αίτησή τους, όπως αυτή παραδεκτά διορθώθηκε με δήλωση του πληρεξουσίου τους δικηγόρου κατά τη συζήτηση της υπόθεσης κατά τη δικάσιμο της 30-10-2006 και καταχωρήθηκε στα υπ' αριθμ. 524/2007 πρακτικά συνεδριάσεώς του, εκθέτουν ότι με την υπ' αριθμ. 281/Φ/501/1997 απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας που δημοσιεύτηκε νόμιμα, απαλλοτριώθηκε για λόγους δημόσιας ωφέλειας και συγκεκριμένα για τη βελτίωση-διαπλάτυνση της εθνικής οδού Θεσσαλονίκης-Σερρών στο τμήμα από κόμβο Λαγκαδά έως κόμβο Δερβενίου, συνολική έκταση 11.548,78 τ.μ., όπως αυτή εικονίζεται στο από 11-12-1996 κτηματολογικό διάγραμμα και στον αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα που έχει συντάξει ο τοπογράφος μηχανικός Γ.

Π. και έχει θεωρηθεί νόμιμα. Ότι στην άνω έκταση εμπίπτει και έκταση εμβαδού 7.672,44 τ,μ., η οποία στα κτηματολογικά έγγραφα φέρεται με στοιχείο ΚΠ 2. Ότι η έκταση αυτή αποτελεί τμήμα ακινήτου της ιδιοκτησίας τους, συνολικής έκτασης 13.910,45 τ.μ., και ότι μετά την απαλλοτρίωση απέμειναν εκτός απαλλοτρίωσης δύο τμήματα του άνω ακινήτου τους εμβαδού 5.293,39 τ.μ.

το πρώτο και 944,62 τ.μ. το δεύτερο. Ότι σύμφωνα με τα ανωτέρω κτηματολογικά έγγραφα το εμβαδόν της εναπομείνασας έκτασης ανήρχετο σε 1.684,31 τ.μ. Ότι με την υπ' αριθμ. 27/2002 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου καθορίσθηκε οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης για την απαλλοτριωθείσα έκταση στο ποσό των 40.000 δρχ ανά τ.μ., καθώς και ιδιαίτερη αποζημίωση για την εναπομείνασα έκταση των 1.684,31 τ.μ.

σε ποσοστό 70% της άνω καθορισθείσας οριστικής τιμής μονάδος. Ότι μετά την έκδοση της άνω απόφασης, καθώς και της υπ' αριθμ. 18302/2003 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης με την οποία αναγνωρίσθηκαν δικαιούχοι της αποζημίωσης κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου ο καθένας από αυτούς για απαλλοτριωθείσα έκταση 7.672,44 τ.μ.

και για εκτός απαλλοτρίωσης εναπομείνασα έκταση εμβαδού 5.293,39 τ.μ., συντάχθηκαν από την αγρονόμο τοπογράφο μηχανικό της Δ.Ε.Κ.Ε. Κ. Σ., στα πλαίσια της κτηματογράφησης, νέα κτηματολογικά έγγραφα, ήτοι νέο κτηματολογικό διάγραμμα και νέος κτηματολογικός πίνακας, βάσει των οποίων η πράγματι εναπομείνασα έκταση αποτελούμενη από δύο τμήματα, ανέρχεται σε 5.293,39 και 944,62 τμ και συνολικά σε 6.238,01 τμ.

Με βάση τα παραπάνω, ζήτησαν να καθορισθεί ιδιαίτερη αποζημίωση για την εναπομείνασα έκταση των 4.553,7 τμ (6.238,01-1.684,31 για την οποία ήδη καθορίσθηκε) σε ποσοστό 70% επί της καθορισθείσας οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης. Το Εφετείο επομένως, που δέχθηκε ότι ήταν απαράδεκτη η με το προεκτεθέν περιεχόμενο και αίτημα ένδικη αίτηση καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης για την εναπομείνασα εκτός απαλλοτρίωσης έκταση λόγω μείωσης της αξίας της, μετά τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης με την υπ' αρ. 27/2002 απόφαση αυτού για την απαλλοτριωθείσα έκταση, καθώς και για τμήμα της εναπομείνασας εκτός απαλλοτρίωσης έκτασης, δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου προπαρατεθείσες διατάξεις και πρέπει επομένως ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο προσάπτεται στην αναιρεσιβαλλόμενη η πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ να απορριφθεί ως αβάσιμος κατ' ουσίαν.

Επειδή, με βάση τα προεκτιθέμενα, πρέπει να απορριφθεί η από 8.7.2009 αίτηση περί αναιρέσεως της υπ' αρ. 1020/2009 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης και μη επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσειόντων τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου ελλείψει σχετικού αιτήματος του τελευταίου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8.7.2009 αίτηση αναιρέσεως της υπ' αρ. 1020/2009 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Ιανουαρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ