2159/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2159 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2159/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Σεπτεμβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ..., 2) ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σπυρίδωνα Γκάνια και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", συντετμημένως "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Παντελίδη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4/12/2000 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και την από 15/6/2001 παρεμπίπτουσα αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 198/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 387/2004 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 31/5/2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 7/9/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή και κατά τους δύο λόγους αυτής, η από 31-5-2006 αίτηση, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 387/2004 απόφασης του Εφετείου Θράκης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του αρθρ. 1 εδ. ε του Ν 489/1976, όπως συμπληρώθηκε με το αρθρ. 2§1 Π.Δ /τος 264/1991, ο τόπος συνήθους στάθμευσης του αυτοκινήτου, είναι το έδαφος του Κράτους, του οποίου το όχημα φέρει πινακίδα κυκλοφορίας. Η πινακίδα κυκλοφορίας πρέπει, κατά την ημεροχρονολογία του ατυχήματος, να είναι νόμιμη και μη αποδηλωμένη ή διαγραμμένη, από την αρμόδια αλλοδαπή αρχή, που την είχε αρχικά εκδόσει.

Επομένως, εάν το ζημιογόνο όχημα, το οποίο προξενεί ατύχημα στην Ελλάδα, φέρει, κατά το χρόνο του ατυχήματος, αλλοδαπές πινακίδες κυκλοφορίας (Κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης), οι οποίες, όμως, σύμφωνα με διαβεβαίωση της αρμόδιας αρχής του Κράτους αυτού, έχουν αποσυρθεί από την κυκλοφορία και έχουν προσαρτηθεί πλέον σε άλλο όχημα, δηλαδή όταν το όχημα, στο οποίο αναφέρονται οι πινακίδες κυκλοφορίας, έχει αποδηλωθεί από τα αντίστοιχα αρχεία, που τηρούνται στον τόπο συνήθους στάθμευσης, τότε το όχημα αυτό δεν θεωρείται ότι έχει τόπο συνήθους στάθμευσης το Κράτος, του οποίου οι αρμόδιες αρχές είχαν αρχικά εκδόσει τις πινακίδες κυκλοφορίας και κατά συνέπεια δεν προκύπτει η εθνικότητα του οχήματος αυτού και γενικώς δεν προκύπτει η αλλοδαπότητα αυτού.

Οπότε, στην περίπτωση αυτή και εάν το ζημιογόνο όχημα, προξενεί ατύχημα στην Ελλάδα, την έναντι των ζημιωθέντων τρίτων ευθύνη φέρει το Επικουρικό Κεφάλαιο και όχι το Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης. Περαιτέρω, ο από το αρθρ. 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναίρεσης (παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου) ιδρύεται όταν ο κανόνας δικαίου δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν προϋποθέσεις εφαρμογής του ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα (Ολ.

ΑΠ 36/1988). Επίσης ο από το αρθ. 559 αριθμ. 19 λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων, για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλειπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση-στάθμιση-αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος (Α.Π. 516/2005).

Ανεπάρκεια και ασάφεια αιτιολογιών υπάρχει όταν από το αιτιολογικό δεν προκύπτουν τα πραγματικά περιστατικά, που είναι αναγκαία για τη δικαιολόγηση της εφαρμοσθείσας διάταξης ουσιαστικού δικαίου, καθιστώντας έτσι ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το δικάσαν Εφετείο, ως προς το κρίσιμο ζήτημα του τόπου (Κράτους) συνήθους στάθμευσης του ανασφάλιστου, κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης απόφασης, ζημιογόνου αυτοκινήτου, από τον οποίον, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, εξαρτάται η θεμελίωση ή μη αστικής ευθύνης του νυν αναιρεσιβλήτου, Επικουρικού Κεφαλαίου, δέχθηκε τα εξής: "Όπως προκύπτει από το με αριθμ.

φακέλου... έγγραφο του Γερμανικού Γραφείου Πράσινης κάρτας, που προσκομίζεται σε επίσημη μετάφραση, το όχημα τύπου Audi με αριθμό κυκλοφορίας..., έχει αποσυρθεί από τις αρμόδιες για την καταχώρηση γερμανικές αρχές στις 2-1-1996. Επίσης από το 14-2-2002 έγγραφο (τηλεομοιοτυπία) της ασφαλιστική εταιρίας ALLIANZ Γερμανίας προκύπτει ότι οι παραπάνω γερμανικές πινακίδες (...) ανήκουν, χωρίς να διευκρινίζεται από πότε, σε αυτοκίνητο τύπου VW, λευκού χρώματος που είναι ασφαλισμένο σε αυτή (συνεναγομένη ασφαλιστική εταιρεία).

Το εκκαλούν Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης, με τις έγγραφες προτάσεις που κατέθεσε στο παρόν δικαστήριο, αναφέρει ότι "....Η νομοθεσία αποδήλωσης και τεκμηρίωσης των πινακίδων κυκλοφορίας στα κράτη της ΕΕ δεν έχει ακόμη εναρμονιστεί και εξισωθεί και έτσι π.χ. στην Γερμανία οι ιδιοκτήτες οχημάτων που αποδηλώνουν τα οχήματά τους, παρακρατούν τις παλαιές πινακίδες κυκλοφορίας και έτσι παρατηρείται το φαινόμενο να προσαρμόζουν παρανόμως τις πινακίδες αυτές και να κυκλοφορούν παρανόμως με τα αυτοκίνητα αυτά αρκετό χρόνο μετά την αποδήλωση τους, εισερχόμενοι σε άλλες χώρες της ΕΕ ανεμπόδιστα".

Επίσης ο οδηγός του παραπάνω ζημιογόνου αυτοκινήτου, στην από 9-6-2000 προανακριτική του απολογία στο Α.Τ...., ομολογεί ότι το εν λόγω αυτοκίνητο το έφερε από τη Γερμανία. Με τα δεδομένα αυτά, το ζημιογόνο αυτοκίνητο, παρά το ότι έφερε παράνομα τις παραπάνω γερμανικές πινακίδες, αποδείχτηκε ότι τόπος συνήθους στάθμευσης του ήταν η Γερμανία και συνακόλουθα προκύπτει η αλλοδαπότητα αυτού, ότι δηλαδή αυτό είναι Γερμανικό".

Και υπό τις παραδοχές αυτές, έκρινε ότι "την ευθύνη για το ένδικο ατύχημα φέρει το Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης και όχι το Επικουρικό Κεφάλαιο" και ότι η αγωγή των ζημιωθέντων εναγόντων-νυν αναιρεσειόντων ήταν απορριπτέα, κατά το μέρος αυτής που στρεφόταν κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου-νυν αναιρεσιβλήτου".

Με το να κρίνει έτσι το δικάσαν Εφετείο, παραβίασε ευθέως την, ως άνω, διάταξη του Ν 489/1976 (αρθρ. 1 εδ. ε, όπως συμπληρώθηκε με αρθρ. 2§1 Ν. 264/1991), σύμφωνα με όσα ήδη αναφέρθηκαν στην προηγηθείσα μείζονα νομική σκέψη, καθώς και εκ πλαγίου, καθόσον διέλαβε στην απόφασή του, ως προς το, ως άνω, κρίσιμο ζήτημα της αλλοδαπότητας του ζημιογόνου αυτοκινήτου και της έλλειψης ευθύνης του Επικουρικού Κεφαλαίου, αιτιολογίες ανεπαρκείς, ασαφείς και αντιφατικές, δεδομένου ότι, ενώ δέχεται, ότι το ανασφάλιστο ζημιογόνο όχημα "έφερε παράνομα τις γερμανικές πινακίδες", εν τούτοις, κατά τρόπο αντιφατικό και ασαφή, καταλήγει ότι "τόπος συνήθους στάθμευσης ήταν η Γερμανία και ότι προκύπτει η αλλοδαπότητα αυτού, ότι, δηλαδή είναι Γερμανικό".

Επομένως, το δικάσαν Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, υπέπεσε στην από το αρθρ. 559 αριθμ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ., προβλεπόμενη πλημμέλεια, κατά τους βάσιμους περί τούτου πρώτο και δεύτερο (μοναδικούς) λόγους αναίρεσης.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεσης, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί το ηττηθέν αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ), όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 387/2004 απόφαση του Εφετείου Θράκης.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Οκτωβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Νοεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ