2157/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2157 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Για την επιδίκαση αποζημιώσεως των άρθρων 928 και 929 του Α.Κ., που αφορά στο μέλλον, κατ΄ άρθρο 930 Α.Κ., εφ΄άπαξ, απαιτείται η ύπαρξη σπουδαίου λόγου. Αναίρεση της αποφάσεως, για ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση του άρθρου 930 Α.Κ., επειδή επιδίκασε αποζημίωση που αφορά στο μέλλον, εφ΄άπαξ, χωρίς την ύπαρξη σπουδαίου λόγου.

Αριθμός 2157/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Σοφία Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Σεπτεμβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", όπως τροποποιήθηκε η ονομασία της ασφαλιστικής εταιρίας "ΦΟΙΝΙΞ ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεόδωρο Ξιφαρά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σταύρο Στεφανάτο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/3/2006 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2373/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6694/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23/6/2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Καραχάλιου, ανέγνωσε την από 19/9/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο μόνος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 και 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά την διάταξη του άρθρου 930 Α.Κ., η αποζημίωση των δύο προηγουμένων άρθρων (928 και 929) που αναφέρεται στο μέλλον καταβάλλεται σε χρηματικές δόσεις κατά μήνα. Όταν υπάρχει σπουδαίος λόγος, η αποζημίωση μπορεί να επιδικασθεί σε κεφάλαιο εφ' άπαξ. Από την διάταξη αυτή συνάγεται, ότι η αποζημίωση των άρθρων 928,929 του αυτού Κώδικα, η οποία αναφέρεται στο μέλλον, ήτοι η αποζημίωση για στέρηση διατροφής ή υπηρεσιών και αυτή για απώλεια εισοδήματος ή στέρηση υπηρεσιών, σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου ή βλάβης της υγείας ή του σώματος προσώπου, καταβάλλεται κατά κανόνα σε χρηματικές δόσεις κατά μήνα.

Κατ' εξαίρεση, μπορεί να επιδικασθεί σε κεφάλαιο εφ' άπαξ, αν το ζητήσει ο δικαιούχος και συντρέχει σπουδαίος λόγος προς τούτο, τα περιστατικά του οποίου πρέπει αυτός να επικαλεσθεί με την αγωγή του. Σπουδαίος λόγος υπάρχει, όταν συγκεντρωμένη η αποζημίωση μπορεί να εξυπηρετήσει καλύτερα τα συμφέροντα του δικαιούχου της αποζημιώσεως ή όταν υπάρχουν δυσμενείς προσωπικοί ή οικονομικοί λόγοι στην πλευρά του υποχρέου της αποζημιώσεως.

Η έννοια δε του σπουδαίου λόγου είναι νομική και επομένως η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, αν τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία δέχθηκε, ανελέγκτως, συνιστούν σπουδαίο λόγο, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου. Εξ άλλου, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ. 1 εδ. α' του Κ.Πολ.Δ., ο κανόνας ουσιαστικού δικαίου παραβιάζεται και έτσι ιδρύεται ο προβλεπόμενος από την διάταξη αυτή λόγος αναιρέσεως, είτε με ψευδή ερμηνεία, η οποία υπάρχει, όταν αποδίδεται στον κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με μη ορθή εφαρμογή, η οποία εκδηλώνεται, όταν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή όταν δεν εφαρμόζεται, ενώ έπρεπε να εφαρμοσθεί ή όταν εφαρμόζεται εσφαλμένως.

Κατά την έννοια δε της διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ. 19 του Κ.Πολ.Δ., η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και έτσι ιδρύεται ο προβλεπόμενος από την διάταξη αυτή λόγος αναιρέσεως και όταν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή στις αιτιολογίες, που αποτελούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόσθηκε.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως προκύπτει από αυτή, εν σχέσει προς την αγωγική αξίωση του αναιρεσιβλήτου, περί καταβολής αποζημιώσεως για την απώλεια του εισοδήματός του στο μέλλον, συνεπεία βλάβης του σώματός του, από το ένδικο ατύχημα, δέχθηκε, ανελέγκτως, ως αποδειχθέντα, τα κατωτέρω πραγματικά περιστατικά: " ...

Περαιτέρω, αποδείχτηκε ότι από την ένδικη σύγκρουση, ο ενάγων υπέστη πολλαπλά κατάγματα πλευρών, κάταγμα λεκάνης, θλάση πνευμόνων άμφω, σπληνεκτομή, κάκωση θώρακος, υπεβλήθη σε τραχειοστομία και παρέμεινε στην εντατική μονάδα θεραπείας του νοσοκομείου "...", μέχρι 5-8-05, εξήλθε δε του νοσοκομείου την 14-8-05.

Την 14-5-05 εισήχθη εκτάκτως στην κλινική "...", πάσχων από κατάκλιση αριστερού γλουτού και απόστημα. Κατά τον χρόνον του τραυματισμού του, ο ενάγων, εργαζόταν ως ηλεκτρολόγος - τεχνικός ΟΤΕ με μηνιαίες αποδοχές 2.300 €. Λόγω του τραυματισμού του παρέμεινε ανίκανος για εργασία από 4-7-05 μέχρι 31-12-05, δηλαδή για χρονικό διάστημα έξι μηνών, με αποτέλεσμα να απωλέσει εισοδήματα 13.800....

Το αγωγικό κονδύλιο για καταβολή ποσού 111.569,62 € εφάπαξ, για διαφορές επιδομάτων τεχνικών τις οποίες θα απωλέσει μέχρι το έτος 2028 οπότε και θα συνταξιοδοτηθεί (ήτοι 170 € για εξαιρέσιμα επενδύσεων, 124,07 για υπερωρίες εκμετάλευσης, 67,87 € για ανθυγιεινό, ήτοι συνολικά 362,24 € μηνιαίως- πρέπει να γίνει δεκτό ως κατ' ουσία βάσιμο, αφού από την προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. ...

βεβαίωση της υπηρεσίας του (ΟΤΕ) διαμέρισμα ..., προκύπτει ότι ο ενάγων μετά το ένδικο ατύχημα που υπέστη, εργάζεται σε θέση γραφείου, με αποτέλεσμα την απώλεια επιδομάτων τεχνικών και υπερωριών (βλ....). Το Πρωτοβάθμιο δικαστήριο που απέρριψε το σχετικό αγωγικό κονδύλιο ως κατ' ουσίαν αβάσιμο, δεν εκτίμησε σωστά τις αποδείξεις...".

Με βάση τις παραδοχές του αυτές, το Εφετείο, κατά παραδοχή λόγου της εφέσεως του ήδη αναιρεσιβλήτου, εξαφάνισε την απόφαση του Πρωτοδίκου δικαστηρίου, που είχε απορρίψει την αγωγή αυτού, κατά το ανωτέρω κεφάλαιό της και, δεχόμενο αυτή, επεδίκασε στον ενάγοντα-αναιρεσίβλητο εφ' άπαξ το συνολικό ποσό των 111.569, 62 Ευρώ, ως αποζημίωση για την απώλεια του εισοδήματός του στο μέλλον.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε ευθέως, με εσφαλμένη εφαρμογή, την ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 930§1 του Α.Κ., εφ' όσον επεδίκασε "εφ' άπαξ" το συνολικό ποσό της αποζημιώσεως, για την απώλεια εισοδήματος του ενάγοντος στο μέλλον, χωρίς την ύπαρξη "σπουδαίου λόγου", αρκούμενο μόνο στην ύπαρξη της ζημίας.

Παραλλήλως, με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, στέρησε την απόφασή του νομίμου βάσεως, εφ' όσον δεν διέλαβε σ' αυτή καθόλου αιτιολογία, εν σχέσει προς το ανωτέρω ζήτημα, που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ήτοι την ύπαρξη σπουδαίου λόγου για την εφ' άπαξ επιδίκαση του ποσού της αποζημιώσεως, με αναφορά των πραγματικών περιστατικών, που τον συνιστούν, και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν υφίσταντο, στην παρούσα περίπτωση, οι όροι εφαρμογής της αυτής, ως άνω, διατάξεως.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως, από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια της ευθείας και εκ πλαγίου παραβιάσεως της ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεως, πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει η προσβαλλομένη απόφαση να αναιρεθεί, κατά το προαναφερόμενο κεφάλαιό της, και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφ' όσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν, να καταδικασθεί δε ο αναιρεσίβλητος, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6694/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το κεφάλαιο αυτής, που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο μέρος της ανωτέρω αποφάσεως, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσα, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Οκτωβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Νοεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ