2154/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2154 / 2006 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ) Αριθμός 2154/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Στ΄ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σαραντινό, Αντιπρόεδρο, Μιχαήλ Δέτση, Αιμιλία Λίτινα, Βασίλειο Λυκούδη-Εισηγητή και Ελευθέριο Νικολόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 10 Οκτωβρίου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασιλείου Μαρκή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νίκο Τσιρώνη, περί αναιρέσεως της 156/2005 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Πειραιά.

Το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Πειραιά, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ΄ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 19-12-2005 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 104/2005.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 501 παρ.1 ΚΠΔ, αν κατά τη συζήτηση της υποθέσεως δεν εμφανισθεί ο εκκαλών αυτοπροσώπως ή δια συνηγόρου, όπου τούτο επιτρέπεται, η απόφαση απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη, υπό την προϋπόθεση ότι ο εκκαλών κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, σύμφωνα με τα άρθρα 500 εδ.γ' και 166 ΚΠΔ. Η απόφαση που απορρίπτει την έφεση ως ανυποστήρικτη μπορεί να προσβληθεί μόνο με αναίρεση.

Εξάλλου η απαιτούμενη κατά το άρθρο 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ, όπως το τελευταίο τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 παρ.5 του ν. 2408/1996, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ.1 περ.. Δ του ΚΠΔ λόγο αναιρέσεως, εκτείνεται σε όλες χωρίς εξαίρεση τις αποφάσεις, ανεξάρτητα αν αυτές είναι οριστικές ή παρεμπίπτουσες, ή αν η έκδοσή τους αφήνεται στη διακριτική, ελεύθερη ή ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου που τις εξέδωσε .

Έτσι η απορριπτική της αιτήσεως του κατηγορουμένου, για αναβολή της δίκης λόγω σημαντικών αιτίων, κατά το άρθρο 349 του ΚΠΔ, παρεμπίπτουσα απόφαση του δικαστηρίου πρέπει να αιτιολογείται ειδικά και εμπεριστατωμένα, έστω και αν η παραδοχή ή η απόρριψη τέτοιας αιτήσεως έχει αφεθεί στην ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου.

Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 21 παρ.1 στοιχ.α και β του Ν.2331/1995 , σε περίπτωση εγκλήματος του άρθρου 5 του Ν. 1729/1987, όπως ισχύει, ως και σε περίπτωση εγκλήματος που φέρεται ότι τελέστηκε για να διευκολυνθεί η χρήση ναρκωτικών ουσιών, εφόσον τα εγκλήματα αυτά έχουν τελεσθεί από πρόσωπο που απέκτησε τη την έξη της χρήσης ναρκωτικών ουσιών και δεν μπορεί να την αποβάλει με δικές του δυνάμεις, η υποβολή του δράστη αυτών, που έχει την ιδιότητα του τοξικομανούς, σε θεραπευτική αγωγή εγκεκριμένου από τον νόμο θεραπευτικού προγράμματος ψυχικής απεξάρτησης αποτελεί σημαντικό αίτιο αναβολής της δίκης, κατά την έννοια του άρθρου 349 του ΚΠΔ , κατά το χρονικό διάστημα της θεραπευτικής αγωγής, κατά το οποίο αναστέλλεται και η παραγραφή οποιουδήποτε εγκλήματος του θεραπευομένου.

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι είναι υποχρεωτική η παραδοχή του αιτήματος του κατηγορουμένου για αναβολή της δίκης λόγω υποβολής του σε θεραπευτική αγωγή ψυχικής απεξάρτησης από την έξη της χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Και τούτο διότι η διάταξη αυτή αποσκοπεί στην χωρίς διακοπή ολοκλήρωση του θεραπευτικού προγράμματος απεξάρτησης, έτσι ώστε να επιτευχθεί ταχύτερα η κοινωνική επανένταξη των προσώπων αυτών ο σκοπός δε αυτός συνάγεται από το όλο πλέγμα των διατάξεων του άρθρου 21 ν.2331/95.

Στην περίπτωση όμως κατά την οποία η παρακολούθηση του θεραπευτικού προγράμματος ψυχικής απεξάρτησης γίνεται από τον εξαρτημένο στη χρήση ναρκωτικών ουσιών όχι με πραγματικό σκοπό την απεξάρτησή του από τις ουσίες αυτές, αλλά προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για να αποφύγει αυτός την εκδίκαση της υποθέσεώς του, η εν λόγω διάταξη δεν εφαρμόζεται .

Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση κατά την οποία η εγγραφή στο πρόγραμμα γίνεται ενόψει εκδικάσεως της υποθέσεως και στη συνέχεια, ο εξαρτημένος στη χρήση ναρκωτικών κατηγορούμενος, αφού επιτύχει τη χορήγηση της προβλεπόμενης από το νόμο υποχρεωτικής αναβολής της δίκης, κατ' άρθρο 349 ΚΠΔ, εγκαταλείπει την παρακολούθηση του προγράμματος για να την αρχίσει και πάλι με τον ίδιο πιο πάνω σκοπό, με αποτέλεσμα όχι μόνο να μη επιτυγχάνεται ο σκοπός της πιο πάνω διατάξεως, δηλαδή η ταχύτερη η κοινωνική επανένταξή του εξαρτημένου στη χρήση ναρκωτικών κατηγορουμένου, αλλά, αντίθετα, να επιτυγχάνονται αντίθετα με τον σκοπό αυτό αποτελέσματα.

Τούτο δε διότι ο εν λόγω κατηγορούμενος, μη έχοντας διάθεση απεξαρτήσεως, χρησιμοποιεί την τοξικομανία του επικαλούμενος τις πιο πάνω διατάξεις, προκειμένου να επιτύχει την ατιμωρησία του την οποία θεωρεί εξασφαλισμένη όσο αυτός εξακολουθεί να είναι τοξικομανής. Ενόψει αυτών, στην προαναφερόμενη περίπτωση προσχηματικής παρακολούθησης προγράμματος απεξάρτησης, δεν βρίσκει έδαφος εφαρμογής η διάταξη του άρθρου 21 του ν. 2331/95, για τη χορήγηση υποχρεωτικής αναβολής, κατ' άρθρο 349 ΚΠΔ.

ΙΙ. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη 156/4-11-2005 απόφαση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Πειραιώς και τα ενσωματωμένα σ' αυτήν πρακτικά, ο εκκαλών κατηγορούμενος και ήδη αναιρεσείων, κατά την έναρξη της συζητήσεως της ασκηθείσης εφέσεώς του κατά της 7,8,9/15-1-2001 αποφάσεως του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Πειραιώς, με την οποία είχε καταδικασθεί σε συνολική ποινή φυλάκισης πέντε ετών και έξι μηνών για επικίνδυνη σωματική βλάβη, παράνομη οπλοφορία, παράνομη οπλοχρησία και κλοπή κατ' εξακολούθηση, πράξεις που τελέστηκαν το Νοέμβριο του 1999, δεν εμφανίσθηκε αυτοπροσώπως.

Αντί τούτου εμφανίσθηκε, κατ' εντολή του, η αδελφή του αναιρεσείοντος ..., η οποία ανήγγειλε στο Δικαστήριο ότι ο αδελφός της έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα απεξάρτησης του ΟΚΑΝΑ και από 7/7/2004 παρακολουθεί κανονικά το πρόγραμμα και ζήτησε την αναβολή της δίκης προκειμένου να ολοκληρώσει το εν λόγω πρόγραμμα απεξάρτησης, προσκομίσθηκαν δε και αναγνώστηκαν από το Δικαστήριο η 165/ 27-10-2005 έκθεση θεραπευτικής πορείας του ψυχιάτρου ..., το από 1/11/2005 έγγραφο του προέδρου του Σωματείου Υποστήριξης Κοινωνικής Επενένταξης, καθώς και οι 83/2002, 39/2004 και 29/2005 αποφάσεις του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Πειραιώς, ενώ η ίδια η αδελφή του ήδη αναιρεσείοντος εξετάσθηκε ενόρκως, ως μάρτυρας.

Το πιο πάνω Δικαστήριο με την προσβαλλόμενη απόφαση του απέρριψε το αίτημα του αναιρεσείοντος για αναβολή της δίκης και στη συνέχεια την έφεση αυτού ως ανυποστήρικτη. Στην απόφαση αυτή οδηγήθηκε το πιο πάνω Δικαστήριο, αφού εκτίμησε όλες τις σχετικές αποδείξεις (κατάθεση ως μάρτυρος της αδελφής του αναιρεσείοντος και όλα τα προσκομισθέντα και αναγνωσθέντα έγγραφα).

Ειδικότερα στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, αφού γίνεται λεπτομερής αναφορά του ιστορικού των τριών αναβολών που είχαν δοθεί μέχρι τότε (κατά τις δικασίμους 21-6-2002, 19-3-2004 και 18-2-2005), ως αιτιολογία της απορρίψεως του πιο πάνω αιτήματος εκτίθενται και τα εξής "..Ήδη επιχειρείται και πάλιν από τον κατηγορούμενο η αναβολή εκδίκασης της υπόθεσης, για 4η φορά, διαμέσου όπως αναφέρθηκε, της και εξετασθείσας ως άνω μάρτυρος αδελφής του ..., με την οποία ωστόσο αυτός, όπως ο ίδιος είχε δηλώσει κατά την προηγουμένη δικάσιμο της 18-2-2005 "δεν έχει επαφές" και με την επίκληση από αυτήν, ως λόγου αναβολής, τον ίδιο εκείνο που και κατά την αρχική δικάσιμο της 21-6-2002 είχε προβληθεί ήτοι της συμμετοχής του στο πρόγραμμα υποκατάστασης του ΟΚΑΝΑ.

Αυτή όμως, τη φορά όχι με συμμετοχή του από τις 21-1-2002, όπως τότε στην πρώτη δικάσιμο είχε υποστηρίξει ως χρόνον έναρξης συμμετοχής του στο πρόγραμμα υποκατάστασης του ΟΚΑΝΑ, αλλά από τις 7-7-2004 έως σήμερα και πιο συγκεκριμένα έως τις 27-10-2005 ημεροχρονολογίας λήψης της προσκομισθείσας και αναγνωσθείσας σχετικής υπ' αριθ. 1655/27-10-2005 βεβαίωσης (Έκθεσης Θεραπευτικής Πορείας) του ΟΚΑΝΑ.

Το Δικαστήριο κρίνει ότι, δεν συντρέχει λόγος αναβολής της δίκης, όχι μόνον διότι μέχρι τρίτη αναβολή μπορεί να διαταχθεί από αυτό, με βάση το άρθρο 349 ΚΠΔ, όπως αντικαταστάθηκε και ήδη ισχύει (άρθρ. 29 παρ.1 ν.3160/2003), αλλά κυρίως διότι έχει την πεποίθηση ότι, ο λόγος αναβολής που προβάλλεται από τον κατηγορούμενο - εκκαλούντα είναι προσχηματικός και κατατείνει, αποκλειστικώς και μόνον, στην παρέλκυση της δίκης.

Κρίνει ότι, ο κατηγορούμενος χρησιμοποιεί την εισαγωγή του και την παρακολούθηση από αυτόν του θεραπευτικού προγράμματος ψυχικής απεξάρτησης του ΟΚΑΝΑ, με χρόνο δε συμμετοχής του προς θεραπεία άλλοτε από τις 21-1-2002 και άλλοτε από τις 7-7-2004, ανάλογα με τις επικείμενες δίκες του, ώστε να επιτύχει την από αυτόν, εκάστοτε, επιδιωκομένη και κατά τη δική του βούληση αναβολή της δίκης.

Από την εισαγωγή του στο θεραπευτικό πρόγραμμα του ΟΚΑΝΑ ήτοι από τις 21-1-2002 έως και τις 27-10-2005 (ημεροχρονολογία λήψης της υπ' αρ. 1655/27-10-2005 "Έκθεσης...") έχουν παρέλθει 3 έτη, 9 μήνες και 6 ημέρες και εάν ο κατηγορούμενος παρέμενε έκτοτε στο πρόγραμμα και το παρακολουθούσε, συστηματικά και πλήρως, όπως ώφειλε να πράξει, κανονικά, έως σήμερα θα έπρεπε να το έχει συμπληρώσει και ολοκληρώσει με επιτυχία, ώστε να επιτευχθεί και ο στόχος της κοινωνικής του επανένταξης.

Για να μη συμβεί όμως αυτό και να φαίνεται και πάλιν η συμμετοχή του, με άλλον εναρκτήριο χρόνο την 7-7-2004 (και επέκεινα, δηλαδή μετά πάροδο 2 ετών, 5 μηνών και 16 ημερών από την εισαγωγή του και την αρχική έναρξη συμμετοχής του στο πρόγραμμα (21-1-2002), αυτό, με βεβαιότητα μαρτυρεί, ότι, ναι μεν εισήχθη ο κατηγορούμενος στο χρόνο αυτό (21-1-2002) και άρχισε από τότε να παρακολουθεί το πρόγραμμα, αλλά στη συνέχεια επέδειξε απροθυμία συμμετοχής του και δεν παρακολούθησε αυτό και την όλη θεραπευτική διαδικασία, ανελλιπώς και συστηματικά, όπως μπορούσε και ώφειλε, και ότι αποκλειστικά από δική του υπαιτιότητα και εντελώς αδικαιολόγητα, από κάποιο χρονικό σημείο και μετά πριν τις 7-7-2004 έπαυσε να συμμετέχει σ' αυτό και το διέκοψε, ώστε να μη το ολοκληρώσει επιτυχώς, από ίδιον αυτού πταίσμα, αν μάλιστα ληφθεί υπ' όψιν και το γεγονός ότι, στη 2η δικάσιμο της 19-3-2004 δεν πρόβαλλε ως αιτία αναβολής της δίκης την συμμετοχή του στο πρόγραμμα, αλλά ότι, ο ίδιος ήταν ασθενής και νοσηλευόταν σε Νοσοκομείο, το ίδιο δε δεν πρόβαλε ούτε και κατά την μεταγενέστερη δικάσιμο, στις 18-2-2005, αλλά ζήτησε τότε και πέτυχε την αναβολή της δίκης, όχι με λόγο τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα, αλλά, όπως αναφέρθηκε, λόγω κωλύματος στο πρόσωπο του συνηγόρου του υπεράσπισης, λόγω ανειλημμένων άλλων επαγγελματικών του υποχρεώσεων.

Τα υποστηριζόμενα δε από την αδελφή του - μάρτυρα περί δήθεν αναίτιας από εκείνον διακοπής του προγράμματος, διότι συνελήφθη, βάσει παλαιοτέρου εντάλματος σύλληψής του, που εκκρεμούσε σε βάρος του, εντελώς αόριστα προβάλλονται, αλλά ούτε και αποδεικνύονται από κανένα έγγραφο αποδεικτικό έγγραφο...".

Με αυτά που δέχθηκε το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Πειραιώς διέλαβε στην πιο πάνω απορριπτική του αιτήματος αναβολής παρεμπίπτουσα απόφασή του την κατά τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκτίθενται σ' αυτήν τα στοιχεία που προέκυψαν από την ακροαματική διαδικασία στην οποία το Δικαστήριο θεμελιώνει την αβασιμότητα του αιτήματος αναβολής καθώς και οι αποδείξεις που στήριξαν την κρίση του αυτή.

Ειδικότερα η εν λόγω απόφαση δέχθηκε με πλήρεις και εμπεριστατωμένες αιτιολογίες ότι ο προβαλλόμενος από τον κατηγορούμενο- αναιρεσείοντα πιο πάνω λόγος αναβολής είναι προσχηματικός και κατατείνει αποκλειστικά στην παρέλκυση της δίκης, διότι, πλην άλλων, αφότου προσδιορίστηκε η εκδίκαση της υποθέσεώς του ενώπιον του Μικτού Εφετείου Πειραιώς, για πρώτη φορά στις 21/6/2002, μέχρι την ημερομηνία που εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση (4/11/2005) βεβαιώθηκε ότι αυτός παρακολούθησε το πρόγραμμα απεξάρτησης του ΟΚΑΝΑ μόνο κατά τα διαστήματα από 21/1/2002 έως 21/6/2002 και από 7/7/2004 έως 4/11/2005 και αυτά ενόψει εκδικάσεως της υποθέσεώς του στις 21/6/2002 και 4/11/2005, αντίστοιχα.

Δηλαδή παρακολούθησε το πρόγραμμα απεξάρτησης συνολικά δέκα περίπου μήνες σε διάστημα 31/2 περίπου ετών), ενώ παράλληλα είχε επιτύχει να του χορηγηθούν άλλες δύο αναβολές (στις 19/3/04 και 18/2/2005), για λόγους που δεν είχαν σχέση με την παρακολούθηση αναλόγου προγράμματος. Κατά την ανέλεγκτη δε κρίση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου η διακοπή παρακολούθησης του προγράμματος απεξάρτησης οφείλεται σε υπαιτιότητα του αναιρεσείοντος.

Επομένως το παραπάνω Δικαστήριο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια της υπέρβασης εξουσίας κρίνοντας ότι δεν είναι υποχρεωτική η χορήγηση αναβολής στην εξεταζόμενη περίπτωση, αφού δεν βρίσκει έδαφος εφαρμογής η διάτάξη του άρθρου 21 παρ.1 του Ν.2331/1995. Περαιτέρω, εφόσον το Δικαστήριο εκείνο έκρινε στη συνέχεια ότι ο εκκαλών είχε κλητευθεί νομίμως και εμπροθέσμως, δεν υπερέβη την εξουσία του με το να απορρίψει την έφεσή του ως ανυποστήρικτη.

Επομένως οι από το άρθρο 510 παρ.1 στοίχ.. Δ' και Θ' του ΚΠΔ λόγοι αναιρέσεως, με τους οποίους αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι πλημμέλειες της ελλείψεως ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και υπερβάσεως εξουσίας, είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι. Μετά από αυτά η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα στον αναιρεσείοντα ( άρθρο 583 παρ.1 ΚΠΔ)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την 5/19-12-2005 έκθεση αναιρέσεως του ..., κατά της 156/2005 αποφάσεως του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Πειραιώς.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα που ανέρχονται σε διακόσια είκοσι (220) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 16 Οκτωβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του , στις 19 Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ