2148/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2148 / 2006 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ) ΑΡΙΘΜΟΣ 2148/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ΄ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σαραντινό, Αντιπρόεδρο, Μιχαήλ Δέτση, Αιμιλία Λίτινα - Εισηγήτρια, Βασίλειο Λυκούδη και Ελευθέριο Νικολόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Σεπτεμβρίου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ανδρέα Ζύγουρα (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης ...που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Μπαλέρμπα, περί αναιρέσεως της 356/2005 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης. Το Τριμελές Εφετείο Κρήτης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ΄ αυτή, και η αναιρεσείουσα - κατηγορούμενη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 11 Απριλίου 2005 αίτησή της αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1888/2005.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 501 παρ. 1 ΚΠΔ "αν κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ο εκκαλών δεν εμφανισθεί αυτοπροσώπως ή δια συνηγόρου του, η έφεση απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη... Η διάταξη του άρθρου 349 του ίδιου Κώδικα για αναβολή της συζήτησης, εφαρμόζεται και υπέρ του εκκαλούντος που δεν μπόρεσε να εμφανισθεί για λόγους ανώτερης βίας κ.λ.π.

Η απόφαση που απορρίπτει την έφεση μπορεί να προσβληθεί μόνο με αναίρεση, με την οποία συμπροσβάλλεται και η προπαρασκευαστική απόφαση που απέρριψε αίτημα αναβολής. Εξ άλλου η επιβαλλόμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, δεν αφορά μόνο την κύρια απόφαση αλλά και την παρεμπίπτουσα απόφαση με την οποία το δικαστήριο απέρριψε αίτημα αναβολής της δίκης, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ' του ΚΠΔ. Συνίσταται δε η κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της παρεμπίπτουσας αυτής απόφασης στην αναφορά των πραγματικών περιστατικών που αποδείχθηκαν κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, των αποδείξεων που τα θεμελιώνουν, καθώς και των συλλογισμών με τους οποίους κατέληξε το δικαστήριο στην απορριπτική του αιτήματος κρίση του.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη 356/2005 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης, απορρίφθηκε ως ανυποστήρικτη η έφεση της αναιρεσείουσας κατά της 2069/2003 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Χανίων με την οποία αυτή καταδικάσθηκε για ψευδή καταμήνυση και συκοφαντική δυσφήμηση σε συνολική ποινή φυλάκισης δέκα πέντε μηνών μετά την απόρριψη αιτήματός της για αναβολή της δίκης λόγω ανυπερβλήτων αιτίων εμφανίσεώς του συνηγόρου της στο ακροατήριο του Δικαστηρίου.

Από την προσβαλλόμενη απόφαση και τα πρακτικά της αποδεικνύεται ότι, κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο, δεν εμφανίσθηκε η εκκαλούσα - κατηγορουμένη, αλλά, αντ' αυτής, εμφανίσθηκε, ως άγγελος, ο σύζυγός της ..., ο οποίος ανήγγειλε ότι ο συνήγορός της Δημήτριος Μαλέρμπος δεν μπορεί να παραστεί στο ως άνω Δικαστήριο (Τριμελές Εφετείο Κρήτης) διότι παρίσταται ως συνήγορος υπεράσπισης του κατηγορουμένου ...στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών, σε δίκη που συνεχίζεται κατόπιν διακοπής της από τη δικάσιμο της 28ης Μαρτίου 2005, την ίδια ημέρα και ώρα με την δίκη της συζύγου του, η οποία και ζητούσε, για το λόγο αυτό, την αναβολή της δίκης, επιβεβαίωσε δε τα ανωτέρω εξετασθείς ενόρκως ως μάρτυρας στο ακροατήριο του ως άνω Δικαστηρίου, ενώ παρέδωσε στον Πρόεδρο του Δικαστηρίου την από 29-3-2005 αίτηση του ως άνω συνηγόρου της εκκαλούσας - αναιρεσείουσας με την οποία γνωστοποιούσε ο τελευταίος το εν λόγω κώλυμά του και ζητούσε αναβολή της δίκης σε σύντομη δικάσιμο, η οποία (αίτηση) και αναγνώσθηκε.

Στη συνέχεια ο συνήγορος της Πολιτικής αγωγής Ευτύχιος Μαυρογένης, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο του Δικαστηρίου είπε: Πράγματι στη 28/3/2005 ο συνήγορος της υπεράσπισης παρίστατο στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών. Η συγκεκριμένη όμως συνεδρίαση δεν διεκόπη για την 30η Μαρτίου 2005, αλλά για την 8η Απριλίου 2005.

Σήμερα δεν υπήρχε δικάσιμος στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών και αυτό το διαβεβαιώνω, διότι επικοινώνησα τηλεφωνικά με τον Γραμματέα της έδρας (...) του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών, ο οποίος με πληροφόρησε για τα παραπάνω. Μάλιστα κατά τη διάρκεια του τηλεφωνήματος βρίσκονταν κοντά μου ο Γραμματέας της Εισαγγελίας Εφετών Κρήτης (...), ο οποίος μπορεί να σας διαβεβαιώσει για τα παραπάνω.

Με πρόταση του Εισαγγελέως εξετάσθηκε ενόρκως ο ανωτέρω Γραμματέας ο οποίος κατέθεσε τα εξής: "Τηλεφώνησα στη γραμματεία του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών. Δεν βρήκα τον γραμματέα της έδρας, αλλά μια δικαστική επιμελήτρια, η οποία με διαβεβαίωσε ότι σήμερα δεν υπάρχει δικάσιμος στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων".

Ακολούθως το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα αναβολής ως ουσιαστικά αβάσιμο και την έφεση ως ανυποστήρικτη με την εξής αιτιολογία, όσον αφορά την παρεμπίπτουσα απόφαση. Επειδή κατά το άρθρο 340 παρ. 2 του Κ.Π.Δ., όπως αυτό έχει τροποποιηθεί, επιτρέπεται σε πταίσματα, πλημμελήματα και κακουργήματα να εκπροσωπείται ο κατηγορούμενος από συνήγορο, τον οποίο διορίζει με έγγραφη δήλωσή του.

Η δήλωση δε γίνεται κατά τις διατυπώσεις που αναφέρονται σε αυτό (άρθρο). Στην προκείμενη περίπτωση κατά την εκφώνηση του ονόματος της κατηγορουμένης ..., δεν εμφανίστηκε η ίδια, μολονότι είχε κληθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα, όπως αναφέρεται σε ξεχωριστή σκέψη της παρούσας απόφασης, αλλά ο σύζυγός της..., ο οποίος ζήτησε για λογαριασμό της την αναβολή της δίκης, καθόσον, όπως δήλωσε, ο συνήγορος, ο οποίος επρόκειτο να την εκπροσωπήσει Δημήτριος Μπαλέρμπας, αδυνατεί να παραστεί στο παρόν Δικαστήριο, καθόσον παρίσταται σε άλλη δίκη που διεξάγεται στο Τριμελές Εφετείο Κακ/των Αθηνών, ενώπιον του οποίου υποστηρίζει τον κατηγορούμενο ...

και ότι η δίκη αυτή διακόπηκε στις 28-3-2005 και συνεχίζεται κατά τη σημερινή δικάσιμο (30-3-2005). Συνάμα δε ο ως άνω σύζυγος της κατηγορούμενης παρέδωσε στο Δικαστήριο την από 29-3-2005 σχετική αίτηση του ως άνω συνηγόρου με την οποία γνωστοποιεί το εν λόγω κώλυμά του και ζητεί την σύντομη αναβολή της υπόθεσης. Ο λόγος αυτός της αναβολής δεν αφορά το πρόσωπο της εκκαλούσας κατηγορουμένης, αλλά το πρόσωπο του πληρεξούσιου δικηγόρου της, ο οποίος δεν αποδεικνύει ότι έχει εφοδιαστεί με σχετικό πληρεξούσιο (έγγραφη δήλωση της κατηγορουμένης, η οποία να περιέχει την ακριβή διεύθυνση της κατοικίας ή της διαμονής της).

Πέραν όμως αυτών κατά το άρθρο 349 παρ. 1 του Κ.Π.Δ., το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την αναβολή της δίκης για σημαντικά αίτια, που προβάλλονται από τον Εισαγγελέα ή κάποιον από τους διαδίκους, ή αυτεπαγγέλτως. Σημαντικό δε αίτιο για την αναβολή της δίκης, κατά την προαναφερόμενη διάταξη, αποτελεί και η κατ' αυτήν (δίκη) αδυναμία από ανυπέρβλητο κώλυμα εμφάνισης του συνηγόρου του κατηγορούμενου, πράγμα το οποίο υπάρχει και όταν ο συνήγορος του κατηγορούμενου αδυνατεί να εμφανιστεί στο δικαστήριο, λόγω απασχόλησής του, σε άλλη δίκη ενώπιον άλλου δικαστηρίου.

Στην προκείμενη περίπτωση κατά την οποία η κατηγορούμενη δεν εμφανίστηκε κατά την εκφώνηση του ονόματός της και ο σύζυγός της, που εμφανίστηκε για λογαριασμό της, ζήτησε να αναβληθεί η εκδίκαση της υπόθεσης για την πιο πάνω αιτία, προέκυψε από την κατάθεση του μάρτυρα ..., γραμματέα της Εισαγγελίας του παρόντος Δικαστηρίου, ο οποίος εξετάστηκε, μετά από πρόταση του Εισαγγελέα, ότι κατά την σημερινή ημερομηνία (30-3-2005) δεν είχε οριστεί καμία δικάσιμος στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών.

Το γεγονός αυτό περιήλθε σε γνώση του μετά από τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με την αρμόδια δικαστική επιμελήτρια του ως άνω δικαστηρίου, επειδή απουσίαζε η γραμματέας της έδρας. Ενόψει αυτών ο συνήγορος της κατηγορουμένης δεν ήταν απασχολημένος με την υπεράσπιση του ως άνω πελάτη του και συνεπώς αβάσιμα η κατηγορούμενη δια του συζύγου της επικαλείται ανυπέρβλητο κώλυμα εμφάνισής του στο παρόν Δικαστήριο.

Με βάση όλα τα παραπάνω και ειδικότερα του γεγονότος ότι ο σύζυγος της εκκαλούσας - κατηγορουμένης δεν είχε εφοδιαστεί με έγγραφη δήλωση εξουσιοδότησης, αλλά και σε κάθε περίπτωση του ότι δεν αποδείχθηκε ανυπέρβλητο κώλυμα εμφάνισης του συνηγόρου της, το αίτημα για αναβολή της δίκης πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η πρόοδος της δίκης.

Η παρεμπίπτουσα αυτή απόφαση δεν συνιστά την απαιτούμενη από το άρθρο 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Π.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, δεδομένου ότι, όσον αφορά την κατά κύριο λόγο απορριπτική του αιτήματος αναβολής κρίση του Δικαστηρίου η αιτιολογία αυτή έχει ασάφειες ως προς τις παραδοχές της, αφού κατά μεν τα στην αρχή του σκεπτικού αυτής διαλαμβανόμενα στηρίζεται η απορριπτική κρίση στην έλλειψη έγγραφης εξουσιοδότησης της εκκαλούσας - κατηγορουμένης προς τον ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο, στο πρόσωπο του οποίου ανέκυψε αδυναμία εμφανίσεώς του στη δίκη, κατά τα δε στο τέλος αυτού διαλαμβανόμενα, στηρίζεται αυτή στην έλλειψη εφοδιασμού εξουσιοδότησης του συζύγου της.

Αλλά και κατά την επικουρική αιτιολογία της η παρεμπίπτουσα αυτή απόφαση δεν είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, διότι δεν μνημονεύεται σ' αυτή ότι το Δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη του, προς σχηματισμό της ως άνω απορριπτικής κρίσης του, αποδεικτικό μέσο και συγκεκριμένα την κατάθεση του μάρτυρα ..., ο οποίος εξετάσθηκε ενόρκως στο ακροατήριο αυτού, ούτε μνημονεύεται σ' αυτή η στα πρακτικά καταχωρισθείσα δήλωση του πολιτικώς ενάγοντος, το περιεχόμενο της οποίας διαφοροποιείται παντελώς από το περιεχόμενο της κατάθεσης του από τον τελευταίο προταθέντος ως άνω μάρτυρος ..., στην οποία (κατάθεση) στηρίχθηκε αποκλειστικά η κρίση του Δικαστηρίου για την απόρριψη ως αβασίμου του ως άνω ισχυρισμού της εκκαλούσας.

Εφόσον, μετά ταύτα, το παραπάνω Δικαστήριο, χωρίς προηγουμένως να απορρίψει αιτιολογημένα το πιο πάνω αίτημα της αναιρεσείουσας για αναβολή της δίκης, προχώρησε στην εκδίκαση της υποθέσεως και απέρριψε την έφεση ως ανυποστήρικτη, υπερέβη σχετικώς την εξουσία του. Επομένως πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι οι πρώτος και 2ος λόγοι αναιρέσεως, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ' και Η' του ΚΠΔ, για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και υπέρβαση εξουσίας, αντιστοίχως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του με άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 356/2005 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 29 Σεπτεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 19 Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ