Supreme Court allows appeal against insurance liability ruling due to misapplication of foreign vehicle insurance rules.

Απόφαση 2141 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2141/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Γεώργιο Σακκά, Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη και Μαρία Χυτήρογλου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Οκτωβρίου 2014, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιλτιάδη Κόρδα.

Του αναιρεσιβλήτου: Τ. Φ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Ρίσβα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-1-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 25-6-2008 παρεμπίπτουσα αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος.

Εκδόθηκε η 1343/2009 μη οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου. Στη συνέχεια ο ήδη αναιρεσίβλητος επανέφερε για συζήτηση την από 31-1-2008 αγωγή του ενώπιον του Δικαστηρίου εκείνου, η οποία συνεκδικάστηκε με την από 26-1-2009 αγωγή του προς το ίδιο Δικαστήριο. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2456/2010 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και 5827/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 21-7-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Χυτήρογλου διάβασε την από 12-3-2014 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτου Ιωάννας Πετροπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 548/2013 αίτηση ζητείται η αναίρεση της 5827/2012 απόφασης του Εφετείου Αθηνών που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 666-676 ΚΠολΔ.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου εσωτερικού ή διεθνούς. Ο κανόνας παραβιάζεται, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είτε με ψευδή ερμηνεία, η οποία υπάρχει όταν αποδίδεται στον κανόνα δικαίου διαφορετική έννοια από την αληθινή, είτε με μη ορθή εφαρμογή, η οποία συντελείται, όταν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή όταν δεν εφαρμόζεται, ενώ έπρεπε να εφαρμοστεί ή όταν εφαρμόσθηκε εσφαλμένως.

Από τον συνδυασμό των άρθρων 2 παρ. 2, 13 παρ. 2, 25, 26 παρ. 1 του ν. 489/76, του άρθρου 2 περ. Δ και του παραρτήματος II περ. 3 της από 12 Δεκεμβρίου 1973 συμπληρωματικής συμφωνίας μεταξύ εθνικών γραφείων για την εφαρμογή της οδηγίας της 24ης Απριλίου 1972 και της υπ' αριθ. 88/367 απόφασης της Επιτροπής της ΕΟΚ (ήδη EE), που νόμιμα δημοσιεύθηκε στην επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, σαφώς συνάγεται, ότι, για να θεμελιωθεί ευθύνη του Γραφείου Διεθνούς Ασφάλισης (Γ.Δ.Α.) προς αποζημίωση του ζημιωθέντος από αυτοκινητικό ατύχημα απαιτείται να συντρέχει μία τουλάχιστον από τις παρακάτω προϋποθέσεις α) να πρόκειται για ζημιογόνο αυτοκίνητο που έχει τόπο συνήθους στάθμευσης χώρα το εθνικό γραφείο της οποίας να έχει καταρτίσει με το Γ.Δ.Α.

τη σύμβαση ενιαίου τύπου του άρθρου 29 παρ. 1 του ν. 489/76. Δηλαδή, απαιτείται το αλλοδαπό αυτοκίνητο να είναι εφοδιασμένο με πιστοποιητικό διεθνούς ασφάλισης (πράσινη κάρτα) σε ισχύ ή β) να πρόκειται για αυτοκίνητο κατά την είσοδο του οποίου στην Ελλάδα, κατά το μετά την 1-7-1988 χρονικό διάστημα δεν ενεργήθηκε έλεγχος ασφαλιστικής κάλυψης, οπότε το αλλοδαπό αυτοκίνητο δεν χρειάζεται να είναι εφοδιασμένο με πράσινη κάρτα, ούτε να είναι ασφαλισμένο.

Η ευθύνη του Γραφείου Διεθνούς Ασφάλισης είναι ανεξάρτητη από το εάν το ζημιογόνο όχημα είναι ασφαλισμένο ή ανασφάλιστο, εφοδιασμένο ή μη με πράσινη κάρτα, αρκεί ο τόπος συνήθους στάθμευσης του οχήματος να είναι χώρα της Ε.Ε. Τόπος συνήθους στάθμευσης του αυτοκινήτου είναι το έδαφος του κράτους του οποίου το όχημα φέρει πινακίδα κυκλοφορίας (άρθρο 1 περ.

ε' Ν. 489/76, όπως ισχύει). Σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 2 της "Ενοποιημένης Συμφωνίας" του Συμβουλίου των Γραφείων Διεθνούς Ασφάλισης (Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης L192/23/31-7-2003) "σε περίπτωση που όχημα, το οποίο οφείλει να φέρει πινακίδα κυκλοφορίας και δεν φέρει αυτήν ή η πινακίδα αυτού δεν έχει εκδοθεί νομίμως ή δεν ισχύει πια, εμπλακεί σε ατύχημα, για το διακανονισμό τυχόν αξιώσεων που γεννώνται από το ατύχημα, η επικράτεια εντός της οποίας έλαβε χώρα το ατύχημα θα θεωρείται ως τόπος συνήθους στάθμευσης του οχήματος".

Στην περίπτωση αυτή, επομένως, την ευθύνη από το ατύχημα που έλαβε χώρα εντός της ελληνικής επικράτειας φέρει το Επικουρικό Κεφάλαιο και όχι το Ελληνικό Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης, καθώς δεν συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις ευθύνης του που ρυθμίζονται από το άρθρο 27 Ν. 489/76. Επίσης, θα πρέπει το αλλοδαπό όχημα να μη περιλαμβάνεται στις περιπτώσεις για τις οποίες υπάρχει εξαίρεση από το πεδίο εφαρμογής, σύμφωνα με το άρθρο 8 του "Παράρτημα - Δεύτερη Προσθήκη στη Συμπληρωματική Συμφωνία μεταξύ των Εθνικών Ασφαλιστικών Ενώσεων" και το παράρτημα II της συμπληρωματικής συμφωνίας Δεκεμβρίου 1973, όπως συμβαίνει επί αυτοκινήτων με προσωρινές πινακίδες (τελωνείου).

Η εξαίρεση αυτή για τις προσωρινές πινακίδες καταργήθηκε από την 1-10-1993 και συνεπώς αν το ατύχημα συνέβη μετά από την ημερομηνία αυτή θεμελιώνεται ευθύνη του Γ.Δ.Α. και για τα αυτοκίνητα της πιο πάνω κατηγορίας.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο μετά από εκτίμηση των αποδείξεων, δέχτηκε ότι το εναγόμενο - νυν αναιρεσείον Γ.Δ.Α. είναι υπόχρεο σε αποζημίωση του αναιρεσιβλήτου από την ζημία που υπέστη από ζημιογόνο αυτοκίνητο το οποίο κατά το ατύχημα που συνέβη στις 14-9-2006 δεν είχε κάρτα διεθνούς ασφάλισης και έφερε τις με αριθμούς WAF - 04589 προσωρινές πινακίδες κυκλοφορίας του Γερμανικού Κράτους η ισχύς των οποίων είχε λήξει ήδη από την 16-7-2006.

Έτσι, υποχρέωσε το αναιρεσείον Γ.Δ.Α. να καταβάλει στον ενάγοντα - παθόντα - νυν αναιρεσίβλητο, εις ολόκληρο με τον υπαίτιο οδηγό του ζημιογόνου αυτοκινήτου, τα αναφερόμενα σ' αυτή χρηματικά ποσά, σε αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη. Κρίνοντας, όμως, με τον τρόπο αυτό, παραβίασε τους πιο πάνω αναφερόμενους κανόνες ουσιαστικού δικαίου, διότι, ενώ δέχθηκε ότι το ζημιογόνο αλλοδαπό αυτοκίνητο που ήταν ανασφάλιστο, έφερε προσωρινές πινακίδες, (όχι τελωνείου), κυκλοφορίας του Γερμανικού Κράτους των οποίων η ισχύς είχε ήδη λήξει κατά τον χρόνο που συνέβη το ατύχημα, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, η ελληνική επικράτεια εντός της οποίας έλαβε χώρα το ατύχημα, και όχι το Γερμανικό Κράτος, να θεωρείται ως τόπος συνήθους στάθμευσης του οχήματος, και, επομένως, την ευθύνη από το ατύχημα να φέρει το Επικουρικό Κεφάλαιο και όχι το Ελληνικό Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης, εν τούτοις, υποχρέωσε το τελευταίο σε αποκατάσταση της ζημίας του αναιρεσιβλήτου.

Επομένως, υπέπεσε στην πλημμέλεια εκ του αριθμού 1 άρθ. 559 ΚΠολΔ και ο σχετικός προτεινόμενος λόγος αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος και να αναιρεθεί η απόφαση, παρελκομένης της έρευνας του ετέρου εκ του αριθμού 20 του άρθ. 559 ΚΠολΔ λόγου, δεδομένου ότι η αναιρετική του εμβέλεια καλύπτει το σύνολο των προσβαλλομένων κεφαλαίων.

Περαιτέρω θα πρέπει, κατά εφαρμογή της διατάξεως του άρθ. 580 παρ. 3 εδ. β' ΚΠολΔικ, που προβλέπει την δυνατότητα του Αρείου Πάγου, μετά την αναίρεση της αποφάσεως, όταν δεν υπάρχει δικονομικώς έδαφος για περαιτέρω εκδίκαση της υποθέσεως από το δικαστήριο της ουσίας και η παραπομπή σε ισόβαθμο δικαστήριο ουσίας να μη αποτελεί υποχρεωτικό στάδιο δίκης, δεδομένου ότι υπολείπεται μόνο η διατύπωση του διατακτικού της αποφάσεως και η τελειωτική επί της υποθέσεως απόφαση να μπορεί να εκδοθεί και από τον Άρειο Πάγο (Ολ.ΑΠ 25/2001) όπως συμβαίνει εν προκειμένω, κρατηθεί η υπόθεση κατά το άνω αναιρούμενο μέρος της.

Δικαστεί η με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης 7391/2010 έφεση του αναιρεσιβλήτου, Τ. Φ., εναντίον του αναιρεσείοντος ΝΠΙΔ με την επωνυμία "Ελληνικό Γραφείο Διεθνούς Ασφαλίσεως" και της 2456/2010 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη. Μετά ταύτα διαταχθεί η απόδοση των παραβόλων στο αναιρεσείον και καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρετικής δίκης του αναιρεσείοντος ο οποίος παρέστη και κατέθεσε προτάσεις (άρθ. 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5827/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το μέρος που έκανε δεκτή την με αριθμό κατάθεσης 7391/2010 έφεση του αναιρεσιβλήτου Τ. Φ. εναντίον του αναιρεσείοντος ΝΠΙΔ με την επωνυμία "Ελληνικό Γραφείο Διεθνούς Ασφαλίσεως".

Διατάσσει την απόδοση των 1592349, 1592350, 1592351 σειρά Α παραβόλων στο αναιρεσείον.

Κρατεί και δικάζει επί της άνω, με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 7391/2010 εφέσεως του αναιρεσιβλήτου, Τ. Φ., εναντίον του αναιρεσείοντος ΝΠΙΔ με την επωνυμία "Ελληνικό Γραφείο Διεθνούς Ασφαλίσεως" και της 2456/2010 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Απορρίπτει την με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 7391/2010 έφεση. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 6 Νοεμβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Νοεμβρίου 2014.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ