2136/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2136 / 2006 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 2136/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε΄ Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πολύκαρπο Βούλγαρη, Αντιπρόεδρο, Δημήτριο Κιτρίδη, Ηρακλή Κωνσταντινίδη, Κωνσταντίνο Κούκλη - Εισηγητή και Βασίλειο Κουρκάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του την 1η Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασιλείου Μαρκή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου ... , που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του ... , περί αναιρέσεως της 84/2005 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αιγαίου που συνεδρίασε στη Σάμο. Με πολιτικώς ενάγουσα την ... , που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της .... Το Τριμελές Εφετείο Αιγαίου, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ΄ αυτή και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 20.1.2006 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 301/2006.

Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 302 παρ. 1 και 28 του ΠΚ προκύπτει ότι για τη θεμελίωση του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια απαιτείται να διαπιστωθεί αφενός ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία όφειλε να καταβάλει κάθε μέσης συνέσεως και ευσυνείδητος άνθρωπος, που βρίσκεται υπό τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές, την κοινή πείρα, τη συνήθη πορεία των πραγμάτων και τη λογική και αφετέρου ότι είχε τη δυνατότητα με τις προσωπικές του ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή την παράλειψή του.

Περαιτέρω, όταν η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη ενέργεια ή παράλειψη, αλλά αποτελεί σύνολο συμπεριφοράς του δράστη, η οποία προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε για την κατ' αυτόν τον τρόπο τελούμενη ανθρωποκτονία από αμέλεια, που συντελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή όχι μόνο των όρων του άρθρου 28 ΠΚ αλλά και εκείνων του άρθρου 15 ΠΚ.

Από την τελευταία αυτή διάταξη συνάγεται, ότι αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της είναι η ύπαρξη νομικής υποχρεώσεως του υπαιτίου προς ενέργεια, που τείνει στη διακώλυση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Η ύπαρξη τέτοιας ιδιαίτερης νομικής υποχρεώσεως σε έγκλημα που τελείται από παράλειψη μπορεί να πηγάζει είτε από ρητή διάταξη του νόμου, ή σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, τα οποία συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υποχρέου, είτε από σύμβαση είτε από προηγούμενη συμπεριφορά του υπαιτίου, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος του εγκληματικού αποτελέσματος και πρέπει να αναφέρεται και να αιτιολογείται στην απόφαση, επιπροσθέτως δε να προσδιορίζεται και ο επιτακτικός κανόνας του δικαίου από τον οποίο πηγάζει.

Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου κώδικα λόγο αναιρέσεως, όταν εκτίθενται σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος, για το οποίο κηρύχθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία εκείνα προέκυψαν και οι σκέψεις με τις οποίες έγινε η υπαγωγή των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Αιγαίου που συνεδρίασε στη Σάμο, με την προσβαλλομένη υπ' αριθ. 84/2005 απόφασή του εκήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα ανθρωποκτονίας από μη συνειδητή αμέλεια με παράλειψη, δεχθέν ειδικότερα μετά από συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων, που κατ' είδος μνημονεύει, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:

Ο κατηγορούμενος τέλεσε την πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια. Ειδικότερα, στη θέση ... , από αμέλεια και δη από παράλειψη λήψεως μέτρων προφύλαξης προεκάλεσε το θάνατο του ... αν και μπορούσε να τον προβλέψει και να τον αποφύγει και, ενώ έκανε όλες τις προπαρασκευαστικές ενέργειες για να θέσει σε κίνηση γεωτρύπανο ιδιοκτησίας του στο κτήμα του παραπάνω, παρέλειψε να απομακρύνει τον θανόντα και να λάβει μέτρα προφύλαξης με αποτέλεσμα να απασφαλιστεί ένα μεταλλικό στέλεχος (σωλήνας 7,65 μ.

και βάρους 180 κιλών) από το γεωτρύπανο και να πέσει σε κλαδιά ελαιών και όλα μαζί να πέσουν στον θανόντα ο οποίος βρισκόταν κοντά στο γεωτρύπανο και στον οποίο προκλήθηκαν θανατηφόρες κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Οι μάρτυρες, σύζυγος και γείτονας του θανόντος, παρόντες στο ατύχημα, κατέθεσαν ότι ο κατηγορούμενος δεν είπε να απομακρυνθούν, και ενώ ο θανών βρισκόταν μπροστά από το μηχάνημα που δούλευε, σε απόσταση περίπου 7 μέτρων), ο κατηγορούμενος, ενώ τον έβλεπε, δεν φρόντισε να τον απομακρύνει.

Με αυτά που εδέχθη η προσβαλλομένη απόφαση δεν περιέχει την κατά τα άνω ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, διότι ούτε στο σκεπτικό ούτε στο διατακτικό που αλληλοσυμπληρώνονται, αναφέρεται εάν ο αναιρεσείων είχε τη δυνατότητα, ενόψει των προσωπικών ιδιοτήτων, των γνώσεων και ικανοτήτων του, λόγω του επαγγέλματός του να προβλέψει το αξιόποινο αποτέλεσμα που επήλθε και κυρίως την απασφάλιση και πτώση του εξαρτήματος του γεωτρύπανου.

Και περαιτέρω, ενώ δέχεται ότι ο θάνατος του ... οφείλεται σε αμελή συμπεριφορά του αναιρεσείοντος, συνισταμένη στην παράλειψη αυτού να λάβει τα παραπάνω αναφερόμενα μέτρα ασφαλείας που ήταν υπόχρεος να λάβει, λόγω της ιδιότητος αυτού, ως υπεργολάβου τεχνικών έργων που δέχεται, παρά ταύτα δεν εκτίθεται περαιτέρω η ιδιαίτερη προς τούτο νομική υποχρέωσή του, πολύ δε περισσότερο δεν προσδιορίζεται και δεν αιτιολογείται ο επιτακτικός κανόνας από τον οποίο πηγάζει η υποχρέωση αυτή.

Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος κατ' ουσίαν ο εκ του άρθρου 510 παρ. 1Δ ΚΠΔ λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο, όμως, θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εδίκασαν προηγουμένως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 84/2005 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αιγαίου που συνεδρίασε στη Σάμο.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτηθησόμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εδίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Δεκεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 15 Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ