Supreme Court quashes criminal appeal due to improper joinder of non-victims as civil plaintiffs.

Απόφαση 2135 / 2006 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ) Αριθμός 2135/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε΄ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πολύκαρπο Βούλγαρη, Αντιπρόεδρο, Δημήτριο Κιτρίδη, Ηρακλή Κωνσταντινίδη, Κωνσταντίνο Κούκλη-Εισηγητή και Βασίλειο Κουρκάκη, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Μαρκή, (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 1 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Μαρκή, γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου: ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Περικλή Σταυριανάκη, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 8857/2005 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Αθηνών.

Με πολιτικώς ενάγουσες τις: 1. Την Ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "VIVATRIA AΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΣΤΙΑΣΗΣ" και τον διακριτικό τίτλο "VIVATRIA A.B.E.E.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Την Ανώνυμη Εταιρεία με την επωνυμία "ΔΕΛΤΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΓΩΓΟΥ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "ΔΕΛΤΑ ΠΑΓΩΤΑ Α.Ε.", που εδρεύει στον Ταύρο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα και 3.

Την Ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "... Ο.Ε.Ε.", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, τις οποίες στο ακροατήριο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος Νικόλαος Παπαστεφανάκης, ο οποίος δήλωσε ότι η πρώτη πολιτικώς ενάγουσα έχει προκύψει από συγχώνευση των εταιρειών "ΔΕΛΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "ΔΕΛΤΑ HOLDING Α.Ε.", και "ΔΕΛΤΑ ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "ΔΕΛΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Α.Ε.".

Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 8 Νοεμβρίου 2005 αίτησή του αναιρέσεως, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 2142/2005.

Α φ ο ύ ά κ ο υ σ ε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 171 παρ. 2 ΚΠΔ, η οποία προστέθηκε με το άρθρο 34 παρ. 3 του Ν. 2172/1993, αν ο πολιτικώς ενάγων παρέστη παράνομα στη διαδικασία του ακροατηρίου, επέρχεται ακυρότητα που λαμβάνεται και αυτεπαγγέλτως υπόψη από το δικαστήριο σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και στον Άρειο Πάγο ακόμη. Η ακυρότητα αυτή που δημιουργεί τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1Α ΚΠΔ λόγο αναιρέσεως επέρχεται αφ' ενός μεν όταν δεν συντρέχει στο πρόσωπο του πολιτικώς ενάγοντος οι όροι της ενεργητικής ή παθητικής νομιμοποιήσεως αυτού, αφ' ετέρου δε όταν δεν τηρήθηκε η διαδικασία που επιβάλλεται από το άρθρο 68 του ίδιου Κώδικα ως προς τον τρόπο και το χρόνο άσκησης και υποβολής της πολιτικής αγωγής.

Εξάλλου, κατά τα άρθρα 63, 64, 68, 82, 84 ΚΠΔ και 914, 932 ΑΚ, η πολιτική αγωγή για χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, είναι δυνατόν να ασκηθεί στο ποινικό δικαστήριο από το πρόσωπο (φυσικό ή νομικό) που ζημιώθηκε αμέσως από το έγκλημα μέχρι την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας, χωρίς να προηγηθεί έγγραφη προδικασία.

Η δήλωση παραστάσεως πρέπει, κατά το άρθρο 84 ΚΠΔ, να περιλαμβάνει συνοπτική έκθεση της υποθέσεως, για την οποία δηλώνεται η παράσταση και τους λόγους στους οποίους στηρίζεται το δικαίωμά του, δηλαδή όλα τα στοιχεία της νομιμοποιήσεως του πολιτικώς ενάγοντος, καθώς και τα περιστατικά που συγκροτούν τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ της αξιοποίνου πράξεως και της ηθικής βλάβης, εκτός εάν από τη φύση και τα συγκροτούντα την αποδιδόμενη στον κατηγορούμενο αξιόποινη πράξη περιστατικά είναι αυτονόητα ή προκύπτει, ως άμεσο αποτέλεσμα η από την τέλεση αυτής επικαλούμενη ηθική βλάβη.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλομένης αποφάσεως (υπ' αριθμ. 8857/2005) του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία ο αναιρεσείων καταδικάστηκε σε ποινή φυλακίσεως 12 μηνών, ανασταλείσα επί 3ετίαν για απόπειρα απάτης, εμφανίστηκαν και δήλωσαν παράσταση πολιτικής αγωγής για χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, οι παρακάτω εταιρείες: 1) "Δέλτα Εταιρεία Συμμετοχών Ανώνυμος Εταιρεία" (πρώην "Δέλτα Πρότυπος Βιομηχανία Γάλακτος ΑΕ") με τον διακριτικό τίτλο "ΔΕΛΤΑ HOLDING AE", 2) "ΔΕΛΤΑ Πρότυπος Βιομηχανία Γάλακτος Ανώνυμος Εταιρεία" (πρώην ΑΙΓΙΣ Ανώνυμος Εμπορική Εταιρεία Τροφίμων"), με τον διακριτικό τίτλο "Δέλτα Τρόφιμα ΑΕ", 3) Δέλτα Βιομηχανία Παγωγού Ανώνυμος Εταιρεία (πρώην "ΑΡΜΟΣ ΑΕ Μελετών και Εφαρμογών") με τον διακριτικό τίτλο "ΔΕΛΤΑ ΠΑΓΩΓΑ ΑΕ" και 4) "...

ΟΕ" και κάθε μια εταιρεία εζήτησε να της επιδικασθεί το πρωτοδίκως (επιδικασθέν) ποσό των 44 ευρώ, "για την ηθική βλάβη που τους προκάλεσε η κρινόμενη πράξη". Η δήλωση αυτή των ανωτέρω εταιρειών έγινε δεκτή και σε κάθε μια εξ αυτών επιδικάστηκε το αιτηθέν ποσό κατά τη διατύπωση της αποφάσεως, "ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που τους προκάλεσε η παραπάνω απόπειρα απάτης".

Από το συνδυασμό του σκεπτικού με το διατακτικό της πληττομένης αποφάσεως, προκύπτει ότι η πράξη της απόπειρας απάτης, φέρεται τελεσθείσα διαζευκτικώς εις βάρος ή της εταιρείας "Δέλτα Βιομηχανία Παγωτού Α.Ε." ή της εταιρείας "... Ο.Ε." ή της πληρώτριας Τράπεζας.

Εντεύθεν ανακύπτει ζήτημα απόλυτης ακυρότητας αφού παρέστησαν ως πολιτικώς ενάγουσας και μάλιστα επιδικάστηκε σ' αυτές, χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης και άλλες δυο εταιρείες, οι οποίες ούτε κατά την κατηγορία για την οποία παραπέμφθηκε ο αναιρεσείων ούτε κατά την κατηγορία για την οποία καταδικάστηκε, υπήρξαν καθ' οιονδήποτε τρόπον αμέσως παθούσες. Ως εκ τούτου, επελθούσης απόλυτης ακυρότητας της διαδικασίας στο ακροατήριο του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου (άρθρ. 171 παρ. 2 ΚΠΔ), πρέπει να γίνει δεκτός ο εκ του άρθρου 510 παρ. 1 Α ΚΠΔ συναφής δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, διότι είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει προηγουμένως (άρθρο 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 8857/2005 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο συγκροτηθησόμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εδίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Δεκεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 15 Δεκεμβρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ