Supreme Court dismisses appeal due to judge recusal request based on prior involvement in same case.

Απόφαση 2127 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2127/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: X, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιχαήλ Μιχόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, 2) ..., ατομικά και υπό την ιδιότητά τους ως νομίμων επιτρόπων των ανηλίκων εγγονών τους ... και ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Στυλιανό Βαγιανό και κατέθεσαν προτάσεις, 3) ..., 4) ..., 5) ..., 6) ..., 7) ..., 8) ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, 9) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΧΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "Α.Χ.Α. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ", όπως μετονομάστηκε η αρχικά αναιρεσίβλητη εταιρεία με την επωνυμία "ΑΛΦΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "ALPHA ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ A.E." που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Μακρόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9/3/2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, την από 22/1/2002 αγωγή των υπό στοιχεία 1-8 αναιρεσιβλήτων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη και την από 29/11/2002 παρεμπίπτουσα αγωγή της 9ης των ως άνω αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 376/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 443/2005 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 14/5/2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης, ανέγνωσε την από 23/3/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την μερική παραδοχή των δύο πρώτων λόγων της αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ. 1 και 19 ΚΠολΔ και την απόρριψη των υπολοίπων. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Κατά την 19η Ιουνίου 2009, συγκροτήθηκε το παρόν Δικαστήριο προκειμένου να διασκεφθεί την ανωτέρω υπόθεση. Στη συνέχεια, ένα μέλος του, ο Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Γεώργιος Πετράκης, υπέβαλλε προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την από 4 Ιουνίου 2009 δήλωση εξαιρέσεως, η οποία έχει ως εξής: "Δήλωση αυτοεξαίρεσης Γεωργίου Πετράκη, Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου.

Κατά την δικάσιμο της 27-3-2009 συζητήθηκε στο Δ' Τμήμα του Αρείου Πάγου, το οποίο συνεδρίασε υπό την προεδρία μου, αίτηση αναίρεσης του : Χ κατά των Ψ1 κλπ και κατά της 443/2005 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων, που είχε αριθμό πινακίου 9. Κατά την διάσκεψη, μετά τη συζήτηση της υπόθεσης, διαπίστωσα, ότι είχα συμμετάσχει, ως μέλος, στη σύνθεση του ίδιου ως άνω Τμήματος του Αρείου Πάγου κατά τη συνεδρίαση της 27-2-2007, κατά την οποία δικάστηκε αίτηση αναίρεσης της συνεναγομένης - συνεκκαλούσας-συνεφεσίβλητης του ανωτέρω αναιρεσείοντος, ομοδίκου του, ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΕ" κατά των ίδιων ως άνω αναιρεσιβλήτων και κατά της ίδιας απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων, επί της οποίας εκδόθηκε η 649/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου.

Ενόψει αυτών, είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους της υπόθεσης, που δικάστηκε υπό την προεδρία μου, η εντύπωση, ότι θα οδηγηθώ στην κρίση μου επ' αυτής με βάση τη γνώμη που εξέφερα στην προηγούμενη υπόθεση, που εκδικάστηκε από το ίδιο Τμήμα του Αρείου Πάγου. Έτσι, προς αποφυγή του ενδεχομένου αυτού, ήτοι της δημιουργίας δυσπιστίας στους διαδίκους ως προς το αμερόληπτο της κρίσης μου, που αποτελεί λόγο εξαίρεσής μου κατά το άρθρο 52 παρ. 7 περ.

στ' του ΚΠολΔ, δικαιολογείται η αυτοεξαίρεσή μου κατά το άρθρο 55 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, γι' αυτό και πρέπει να γίνει δεκτή η παρούσα δήλωσή μου και να διαταχθούν τα νόμιμα. Αθήνα 4 Ιουνίου 2009, ο δηλών (υπογραφή) Γεώργιος Πετράκης, Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου". Στη συνέχεια το δικαστήριο συγκροτήθηκε από τους:

Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (που ορίστηκε με πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο - εισηγητή επί της δηλώσεως εξαιρέσεως, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες και τον ίδιο ως άνω Γραμματέα προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω δήλωση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Kατά το άρθρο 55 παρ 1 και 4 Κ.Πολ.Δ. "Δικαστές Πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς , αν υπάρχει λόγος εξαίρεσης τους οφείλουν να το δηλώσουν στον πρόεδρο του δικαστηρίου..... Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που το υπέβαλε τη δήλωση, χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο.

Συνεπώς νόμιμα φέρεται στο δικαστήριο αυτό που συνεδριάζει σε Συμβούλιο η από 4 Ιουνίου 2009 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης) που υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου από τον υπηρετούντα στο ίδιο δικαστήριο Αντιπρόεδρο Γεώργιο Πετράκη και πρέπει να ερευνηθεί.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52 παρ 1 περ. στ' Κ.Πολ.Δ. και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεση τους ή να εξαιρεθούν από οποιοδήποτε διάδικο αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας και ιδίως αν σε ζήτημα που τίθεται ενώπιον τους έχουν εκφέρει γνώμη σε άλλη δίκη.

Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης οπότε αν αποφασιστεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστή το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από τη εκδίκαση της υπόθεσης. Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής.

Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο της κρινόμενης από 14-5-2007 αίτησης για αναίρεση της με αριθμ 443/2005 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων στη διάσκεψη της προκείμενης υπόθεσης διαπίστωσε ο παραπάνω Αντιπρόεδρος και Πρόεδρος της σύνθεσης του δικαστηρίου, ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του γι' αυτό έκανε την ακόλουθη δήλωση "Κατά τη δικάσιμο της 27-3-2009 συζητήθηκε στο Δ' Τμήμα του Αρείου Πάγου το οποίο συνεδρίασε υπό την προεδρία μου αίτηση αναίρεσης του Χ κατά των Ψ1 κ.λ.π.

και κατά της 443/2005 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων που είχε αριθμό πινακίου 9. Κατά τη διάσκεψη μετά τη συζήτηση της υπόθεσης διαπίστωσα ότι είχα συμμετάσχει ως μέλος στη σύνθεση του ίδιου ως άνω Τμήματος του Αρείου Πάγου της 27-2-2007 κατά την οποία δικάστηκε αίτηση αναίρεσης του ως άνω της συνεναγομένης - συνεκκαλούσας συνεφεσίβλητης του αναιρεσείοντος ομοδίκου του ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε κατά των ίδιων ως άνω αναιρεσιβλήτων και κατά της ίδιας απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων επί της οποίας εκδόθηκε η 649/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου.

Ενόψει αυτών είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους της υπόθεσης που δικάστηκε υπό την προεδρία μου η εντύπωση ότι θα οδηγηθώ στην κρίση μου επ' αυτής με βάση τη γνώμη που εξέφερα στην προηγούμενη υπόθεση που εκδικάστηκε από το ίδιο Τμήμα του Αρείου Πάγου. 'Ετσι προς αποφυγή του ενδεχόμενου αυτού ήτοι της δημιουργίας δυσπιστίας στους διαδίκους ως προς το αμερόληπτο της κρίσης μου αποτελεί λόγο εξαίρεσής μου κατά το άρθρο 52 παρ 1 περ.

στ' του Κ.Πολ. Δ., δικαιολογείται η αυτοεξαίρεσή μου κατά το άρθρο 55 παρ 1 του ίδιου Κώδικα, γι' αυτό πρέπει να γίνει δεκτή η παρούσα και να διαταχθούν τα νόμιμα. Αθήνα 4 Ιουνίου 2009 Ο Δηλών Γεώργιος Πετράκης Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου". Η διαπίστωση αυτή του δηλούντος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωσή του αποδεικνύονται δε από τα έγγραφα της δικογραφίας.

Ειδικότερα όπως προκύπτει από την 649/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου που εκδόθηκε επί αιτήσεως αναιρέσεως της συνεναγομένης - εκκαλούσας - συνεφεσίβλητης, ομοδίκου του ασφαλιστικής εταιρία με την επωνυμία ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛ1ΣΤΙΚΗ Α.Ε. κατά της υπ' αριθμ. 443/2005 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων στη σύνθεση του εν λόγω δικαστηρίου μετείχε ως μέλος ο τότε Αρεοπαγίτης Γεώργιος Πετράκης που είναι πρόεδρος της συνθέσεως αυτού του δικαστηρίου.

Το γεγονός αυτό της συμμετοχής δηλαδή στη σύνθεση του άνω δικαστηρίου του εν λόγω δικαστή κατά την εκδίκαση της αιτήσεως αυτής που αφορούσε την ίδια υπόθεση , διαπιστώθηκε μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο την 27-3-2009 κατά τη διάσκεψη, οπότε ο εν λόγω. Αντιπρόεδρος πρότεινε την εξαίρεσή του υποβάλλοντας στη συνέχεια την ως άνω δήλωσή του.

Συνακόλουθα αφού αυτή έχει εκφέρει γνώμη στην προαναφερθείσα άλλη δίκη των διαδίκων για την ίδια υπόθεση και είναι ως εκ τούτου ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους εδώ διαδίκους η εντύπωση ότι θα οδηγηθεί σε κρίση με βάση τη γνώμη που έχει εκφέρει στην προηγούμενη υπόθεση, γεγονός που επιφέρει κατ' ανάγκη δυσπιστία ως προς το αμερόληπτο της κρίσης του πρέπει να αποφανθεί το δικαστήριο τούτο ότι ο παραπάνω Αντιπρόεδρος είναι εξαιρετέος στην εξεταζόμενη υπόθεση.

Ύστερα από αυτά πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζητήσεως της προκειμένης υποθέσεως κατά το άρθρο 307 Κ.Πολ.Δ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι ο Γεώργιος Πετράκης Πρόεδρος της σύνθεσης του δικαστηρίου αυτού στη δικάσιμο της 27-3-2009 είναι εξαιρετέος στη συζήτηση της αναφερόμενης στο σκεπτικό υπόθεσης.

Διατάσσει την επανάληψη της συζήτησης της από 14-5-2007 αίτησης του Χ για αναίρεση της 443/2005 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων σε νέα δικάσιμο που θα οριστεί με επιμέλεια των διαδίκων ενώπιον του ίδιου τούτου πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει ο εξαιρετέος δικαστής.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουνίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Νοεμβρίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ