2124/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2124 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2124/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Μαΐου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ALLIANZ ΕΛΛΑΣ" όπως νομίμωε τροποποιήθηκε η ονομασία της "ALLIANZ ΑΕΓΑ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Εμμανουήλ Κοπακάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Χ1, 2) Χ2 θυγατέρας Κ, 3) Χ3 συζύγου Κ, , 4) Κ, κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Ανδρέου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσαν προτάσεις, 5) Β, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μουντρουίδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12/7/1999 αγωγή των υπό στοιχεία 1-4 ήδη αναιρεσιβλήτων, την από 25/5/2004 αγωγή νομικού προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, την από 20/11/2003 προσεπίκληση και παρεμπίπτουσα αγωγή του υπό στοιχείο 5 ήδη αναιρεσιβλήτου και την από 11/11/2004 πρόσθετη παρέμβαση της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 101/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 255/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 16/11/2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης, ανέγνωσε την από 5/3/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο αναιρετικός λόγος του αριθμ. 1 εδ 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, αδιάφορα αν πρόκειται για νόμο εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί σφαλμένα η δε παράβαση εκδηλώνεται με ψευδή ερμηνεία ή με κακή εφαρμογή. Περαιτέρω κατά την έννοια της περιπτώσεως με αριθμ. 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νομίμου βάσεως υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι όμως και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων, στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται με σαφήνεια.

Η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δέχτηκε τα ακόλουθα : Στις 13-11-1996 και ώρα 0.50 ο Κ, αδελφός των δύο πρώτων εναγόντων και υιός των λοιπών δύο εναγόντων, οδηγώντας το με αριθμό κυκλ. ...ΤΑΞΙ με συνεπιβάτιδα στη θέση του συνοδηγού την Ζ, εκινείτο στην Ε.Ο. ... με κατεύθυνση προς .... Τον ίδιο χρόνο ο πρώτος εναγόμενος, οδηγώντας το με αριθμό κυκλ. ...

αυτοκίνητο και ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη στην δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "AGF KOSMOS ΓΕΝΙΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΑΙ Α.Ε." στην θέση της οποίας υπεισήλθε ως καθολικός διάδοχος της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "ALLIANZ",ως προς την οποία, όπως εκτίθεται και ανωτέρω δεν εισάγεται η ένδικη έφεση, εκινείτο στην ίδια Ε.Ο.

αλλά με αντίθετη κατεύθυνση και. συγκεκριμένα από ... προς .... Η εν λόγω Ε.Ο. είναι διπλής κατεύθυνσης με πλάτος οδοστρώματος 7.50 μ. και πλάτος χωμάτινου ερείσματος 2,60 μέτρων στο ρεύμα κυκλοφορίας προς ... και 2,20 μέτρων στο ρεύμα κυκλοφορίας προς· .... Όταν ο οδηγός του ΤΑΧΙ έφθασε στο ύψος του 10ου χιλιομέτρου της αναφερόμενης Ε.Ο.

ευρισκόμενος σε κατάσταση μέθης, αφού στο αίμα του ανιχνεύθηκε ποσότητα 3,65 και 2,61 γραμμ. ανά λίτρο αίματος αφού παραβίασε την διπλή διαχωριστική γραμμή εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, πλην όμως, αντιληφθείς το με αριθμ. κυκλ. ... αυτοκίνητο του πρώτου εναγομένου το οποίο σημειωτέον εκινείτο πλησίον της διαχωριστικής γραμμής της οδού και όχι στο δεξιό τμήμα αυτής, αμέσως προσπάθησε να επαναφέρει το ΤΑΧΙ στο ρεύμα κυκλοφορίας του, πλην όμως, ανεπιτυχώς, καθόσον, το αντίθετα κινούμενο, ΙΧΕ αυτοκίνητο του πρώτου εναγομένου, κινούμενο με υπερβολική ταχύτητα και συγκεκριμένα τουλάχιστον 120 χ/ω,.

προσέκρουσε βιαίως με το' εμπρόσθιο τμήμα του στην αριστερή πλευρά - πόρτα οδηγού και οπίσθια αριστερή πόρτα του ΤΑΧΙ, καθ' όν χρόνο το τελευταίο βρισκόταν πάνω στην διαχωριστική γραμμή, με αποτέλεσμα το ΤΑΧΙ να διαμελισθεί σε δύο τμήματα, τα οποία εκτινάχθηκαν και βρέθηκαν στο ρεύμα κυκλοφορίας αυτού (ΤΑΧΙ), ο οδηγός αυτού (ΑΙ) Κ να τραυματισθεί θανάσιμα και να πέσει νεκρός στο κέντρο του δρόμου και να τραυματισθούν επίσης η συνοδηγός του ΤΑΧΙ Ζ και ο οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου Β.

Τα ανωτέρω αποδεικνύονται από όλα τα προαναφερόμενα έγγραφα, τα οποία οι διάδικοι προσκομίζουν με επίκληση ιδιαίτερα δε από την προαναφερόμενη έκθεση αυτοψίας, το σχεδιάγραμμα, που συνέταξε για το ένδικο ατύχημα ο ..., τις φωτογραφίες που προσκομίζει ο πρώτος εναγόμενος αλλά και από την από 13-11-1998 προανακριτική κατάθεση του ..., ο οποίος κατέθεσε 3,30 ώρες μετά το ατύχημα και ο οποίος μεταξύ των άλλων κατέθεσε ότι ήταν το πρώτο αυτοκίνητο, που έφθασε στον τόπο του ατυχήματος και ότι στο κέντρο περίπου του δρόμου ήταν ένας άνδρας στην άσφαλτο νεκρός.

Αποτέλεσμα της ένδικης σύγκρουσης όπως εκτίθεται και ανωτέρω ο θανάσιμος τραυματισμός του οδηγού ΤΑΧΙ Κ, ο οποίος υπέστη βαρύτατες κακώσεις κεφαλής, σπονδυλικής στήλης, θώρακος, κοιλίας και άκρων, εκ των οποίων ως μόνης ενεργού αιτίας επήλθε ο ακαριαίος θάνατος του {βλ. την από 13-11-98 ιατροδικαστική έκθεση νεκροψίας-νεκροτομής του ...), ο τραυματισμός της επιβάτιδας του ΤΑΧΙ Ζ και του οδηγού του ΙΧΕ αυτοκινήτου Β, καθώς και η ολοσχερής καταστροφή του ΤΑΧΙ και η πρόκληση σοβαρών υλικών ζημιών του ΙΧΕ αυτοκινήτου.

Η σύγκρουση οφείλεται σε συνυπαιτιότητα και των δύο οδηγών, οι οποίοι από μη ενσυνείδητη αμέλεια, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής, που όφειλαν από τις περιστάσεις να καταβάλουν, ως μέσοι συνετοί οδηγοί και η οποία προσοχή θα οδηγούσε σε πρόβλεψη του ζημιογόνου αποτελέσματος δεν οδηγούσαν με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή τους, όπως όφειλαν κατά το άρθρο 12 παρ. 2 του Ν. 2696/99 ΚΟΚ και επιπρόσθετα:

α) Ο Κ, οδηγός του με αριθμό κυκλ. ...ΤΑΧΙ, κυκλοφόρησε σε οδόστρωμα, που προοριζόταν για την αντιθετη προς την κατεύθυνσή του κυκλοφορία, κατά παράβαση του άρθρου 16 παρ. 4 του Ν. 2696/99 - ΚΟΚ και οδηγούσε σε κατάσταση μέθης, η οποία συνέβαλε αιτιωδώς στο ζημιογόνο αποτέλεσμα, αφού στο αίμα του ανιχνεύθηκε ποσότητα αλκοόλ 3,65 kgr 2,61 γραμμ.

ανά λίτρο αίματος, κατά παράβαση του άρθρου 42 παρ. 1 του Ν. 2696/99 ΚΟΚ και β) ο πρώτος εναγόμενος, οδηγός του με αριθμό κυκλ.... ΙΧΕ αυτοκινήτου Β, ο οποίος εκινείτο με ταχύτητα, που υπερέβαινε το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας και συγκεκριμένα με ταχύτητα 120 χ/ω με αποτέλεσμα στην θέα του ως άνω ΤΑΧΙ να μην προφτάσει να εκτελέσει αμέσως αποφευκτικό ελιγμό προς τα δεξιά, κατά παράβαση του άρθρου 20 του Ν. 2696/99 ΚΟΚ και επιπρόσθετα δεν ρύθμισε την ταχύτητα του οχήματός του, λαμβάνοντας συνεχώς υπόψη του την κατάσταση του οδοστρώματος και συγκεκριμένα την ολισθηρότητα αυτού, λόγω βροχής και την έλλειψη τεχνητού φωτισμού, (αφού το ατύχημα συνέβη 80 λεπτά της ώρας μετά τα μεσάνυχτα) κατά τρόπο ώστε να είναι σε θέση να διακόψει την πορεία του οχήματός του, μπροστά από οποιοδήποτε εμπόδιο και να μπορεί να διακόψει την πορεία του σε περίπτωση ανάγκης, κατά παράβαση του άρθρου 19 παρ. 2 και 2 του Ν. 2694/99 ΚΟΚ.

Τέλος εκινείτο πλησίον της διαχωριστικής γραμμής της ως άνω Ε.Ο και όχι στο δεξιό μέρος αυτής, όπως επιτάσσει η διάταξη του άρθρου 16 παρ. 2 του Ν. 2696/99 ΚΟΚ.

Από την σύγκριση της αμελούς συμπεριφοράς το Δικαστήριο κρίνει, ότι ο θανών Κ συνετέλεσε στο ατύχημα και τις επιζήμιες συνέπειες του κατά ποσοστό 60% και ο πρώτος εναγόμενος κατά ποσοστό 40% .

Συνεπώς η ένσταση του πρώτου εναγομένου στην ένδικη αγωγή πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή κατ' ουσία. 'Ετσι όπως έκρινε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του αναφορικά με το κρίσιμο και ουσιώδες ζήτημα της υπάρξεως αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της αμελούς συμπεριφοράς των οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων και του επελθόντος από αυτήν επιζήμιου αποτελέσματος, όπως και της συνυπαιτιότητας αυτών, ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες που δεν επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων που εφαρμόστηκαν.

Συγκεκριμένα ως προς την συνυπαιτιότητα του οδηγού του με αριθμ. ...ΙΧΕ αυτοκινήτου Β αναφέρεται μεν ότι αυτός κατά τη στιγμή του ατυχήματος από έλλειψη της προσοχής που όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει εκινείτο με ταχύτητα 120 χ/ω που υπερέβαινε το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο, ότι δεν ρύθμισε την ταχύτητά του αυτή ανάλογα με τις περιστάσεις και συγκεκριμένα ενόψει του ότι ο δρόμος ήταν ολισθηρός λόγω βροχής και δεν υπήρχε επαρκής φωτισμός και επιπλέον ότι εκινείτο πλησίον της διαχωριστικής γραμμής, με συνέπεια να μην μπορέσει να αποφύγει τη σύγκρουση όταν το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο θανών εισήλθε στο ρεύμα πορείας του, δεν αναφέρεται όμως κανένα περιστατικό από το οποίο να προκύπτει η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της ως άνω αμελούς συμπεριφοράς του αναιρεσείοντος και του επελθόντος αποτελέσματος της σύγκρουσης των δύο οχημάτων.

Ειδικότερα δεν αναφέρεται η απόσταση στην οποία βρίσκονταν το όχημα του αναιρεσείοντος τη στιγμή που το ταξί εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα και του απέκλεισε την πορεία του και δεν διευκρινίζεται για πόσο χρόνο το ταξί εκινείτο στο αντίθετο ρεύμα, πόσο μέρος· του αντιθέτου ρεύματος κατέλαβε και πόσο υπήρχε ελεύθερο.

Δεν διευκρινίζεται επίσης ποια ήταν η θέση του ταξί στο οδόστρωμα κατά τη στιγμή της συγκρούσεως και δεν εξηγείται γιατί αυτό χτυπήθηκε στην αριστερή πλευρά του. Με όλες δε αυτές τις ελλείψεις και ασάφειες δεν μπορεί. να κριθεί αν η σύγκρουση των οχημάτων θα αποφεύγονταν ή τα αποτελέσματά της θα περιορίζονταν αν δεν υπήρχε η ως άνω αμελής συμπεριφορά του οδηγού του ασφαλισμένου από την δικαιοπάροχο της αναιρεσείουσας ή εάν η σύγκρουση θα επέρχονταν και χωρίς αυτήν, εάν δηλαδή υπάρχει ή όχι αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της αμελούς συμπεριφοράς του ασφαλισμένου οδηγού και της συγκρούσεως.

Επομένως το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ. 19 Κ.Πολ.Δ. που αποδίδεται με τον σχετικό λόγο της αναίρεσης ο οποίος είναι ουσιαστικά βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο Αθηνών του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας λόγω της ήττας τους (αρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 255/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο Αθηνών το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας τα οποία ορίζει στο ποσόν των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Μαϊου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Νοεμβρίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ