2121/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2121 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2121/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, (επειδή κωλύεται ο Αντιπρόεδρος Ιωάννης Παπανικολάου), Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο και Γεωργία Λαλούση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ......., 2. ......... και 3. .........., που εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αναστασία Ιωσηφίδου.

Της αναιρεσίβλητης: Ανωνύμου Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΡΓΑ Ο.Σ.Ε ΑΕ" και τον διακριτικό τίτλο "ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα, και εκπροσωπείται νόμιμα, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Εμμανουήλ Κοκκινάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 11 αιτήσεις, ανταιτήσεις και παρεμβάσεις των διαδίκων που κατατέθηκαν στο Εφετείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1889/2003 προδικαστική, 2660/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 23-8-2005 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αχιλλέας Νταφούλης ανέγνωσε την από 3-11-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Για το ορισμένο των λόγων αναίρεσης από τα εδάφια 1 και 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ., χρειάζεται να αναφέρονται στο αναιρετήριο, με σαφήνεια και πληρότητα, αντίστοιχα, α) οι πραγματικές διαπιστώσεις της προσβαλλόμενης απόφασης, η έννομη συνέπεια που με βάση αυτές διαγνώστηκε, ο κανόνας του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και που συγκεκριμένα βρίσκεται η παραβίαση (Ολ.

ΑΠ 32/1996, 28/1998) και β) ο ισχυρισμός (αγωγικός, ένσταση κ.λ.π.) και τα περιστατικά που προτάθηκαν για θεμελίωσή του, ως προς το οποίο παρουσιάζεται η έλλειψη, ανεπάρκεια ή αντίφαση, η εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου, καθώς και οι πραγματικές παραδοχές ή η μνεία ότι δεν έχει καθόλου αιτιολογία (Ολ. ΑΠ 32/1996).

Η αοριστία των λόγων αναίρεσης δεν μπορεί να συμπληρωθεί με παραπομπή σε άλλα διαδικαστικά έγγραφα (Ολ. ΑΠ 57/1990). Δεν αρκεί για το ορισμένο των ως άνω λόγων, η ανάλυση της έννοιας που αποδίδει ο αναιρεσείων στη φερόμενη ως παραβιασθείσα διάταξη και η παράθεση του συμπεράσματος του δικαστηρίου, διότι μόνο με βάση τις ουσιαστικές παραδοχές μπορεί να ελεγχθεί αν η αποδιδόμενη νομική πλημμέλεια οδήγησε σε εσφαλμένο διατακτικό, από το οποίο και εξαρτάται τελικά η ευδοκίμηση της αναίρεσης κατά το άρθρο 578 Κ.Πολ.Δικ..

Η παράθεση των αναγκαίων παραδοχών είναι απολύτως σύμφωνη με το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ διότι εξασφαλίζει τη δίκαιη δίκη, συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα του δικαιώματος πρόσβασης του καθένα στα δικαστήρια, το οποίο (δικαίωμα) μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο με άσκηση ορισμένης σύμφωνα με το νόμο προσφυγής οποιασδήποτε μορφής, η οποία επιτρέπει, λόγω του ορισμένου του, την από το Δικαστήριο κρίση.

Στην προκείμενη περίπτωση οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται, ότι η αναιρεσιβαλλομένη υπέπεσε στις από τις πιο πάνω διατάξεις πλημμέλειες, γιατί, αφού συνεκδίκασε την από 6-12-2001 αυτοτελή αίτησή τους, με την από 1-12-2001 αντίθετη της αναιρεσίβλητης, τις οποίες δέχτηκε εν μέρει, καθόρισε την οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης του απαλλοτριωθέντος ακινήτου τους, που βρίσκεται στην περιοχή του αγροκτήματος ....... - Θεσσαλονίκης (αρ. .......

τεμαχίου, αρ. ΚΠ 15), μόνο στο ποσό των 25 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο (για την απαλλοτριωθείσα έκταση 1.861,60 τ.μ.), απορρίπτοντας επιπλέον το αίτημα της ιδιαίτερης αποζημίωσης για το τμήμα που απέμεινε (των 826,40 τ.μ.), παραβλέποντας ότι : α) η 17386/2001 απόφαση του μονομελούς πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδας στις 25.000 δραχμές το τετραγωνικό μέτρο (ή 73,36 ευρώ), καθώς και ειδική αποζημίωση για το τμήμα που απέμεινε σε ποσοστό 70%, β) ο πραγματογνώμονας, που το δικαστήριο διόρισε, στην ......

σχετική έκθεσή του κατέταξε τα ακίνητα της περιοχής ...... σε δύο κατηγορίες με κριτήριο την τοποθεσία τους και πρότεινε ως τιμή του ακινήτου αυτού τα 52,40 ευρώ το τ.μ., καθώς και μείωση της αξίας του εναπομείναντος, τριγωνικού σχήματος με περιορισμένες δυνατότητες εκμετάλλευσης, κατά ποσοστό 50% και γ) οι μάρτυρες που εξετάστηκαν στην υπόθεση αυτή κατέθεσαν περιστατικά που δικαιολογούν το βάσιμο της αίτησής τους, η οποία έπρεπε να γίνει δεκτή στο σύνολό της.

Ακόμη οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν, ότι η προσβαλλομένη περιέχει ασαφείς, ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς τα κρίσιμα ζητήματα της αξίας της απαλλοτριωθείσας έκτασης και τη μείωση ή όχι της αξίας του τιμήματος που απομένει, γιατί δέχεται καταρχήν, ότι η περιοχή "......" στην οποία βρίσκεται το απαλλοτριωθέν ακίνητό τους είναι η πιο αναβαθμισμένη και πιο "ακριβή" (γεμάτη από βιομηχανικά, βιοτεχνικά και εμπορικά συγκροτήματα κ.λ.π.), όμως κατέληξε στο παραπάνω όχι ορθό πόρισμα, με την εσφαλμένη, ελλιπή και αντιφατική αιτιολογία, ότι αυτό το ακίνητο φέρεται να έχει άλλοτε "δευτερευόντως την ιδιότητα του οικοπέδου, καθώς πριν από την απαλλοτρίωση ήταν μη άρτιο και οικοδομήσιμο λόγω του εμβαδού του και εκτός σχεδίου πόλης" (γι΄ αυτό καθόρισε τιμή μονάδας σε 25 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο) και άλλοτε "προτεραιότητα στην οικοπεδική του αξία" (γι΄ αυτό και απέρριψε αίτημα για ιδιαίτερη αποζημίωση από μείωση της αξίας του εναπομείναντος τμήματος).

Με αυτό το περιεχόμενο οι λόγοι αυτοί πρέπει να απορριφθούν προεχόντως ως αόριστοι και απαράδεκτοι, διότι αφενός στο αναιρετήριο δεν αναφέρονται με σαφήνεια και πληρότητα όλα τα παραπάνω αναγκαία για το ορισμένο τους στοιχεία, δηλαδή τα πραγματικά εκείνα γεγονότα που τους στοιχειοθετούν και ιδίως οι κρίσιμες στο σύνολό τους αναγκαίες πραγματικές παραδοχές της προσβαλλομένης και αφετέρου οι αιτιάσεις των λόγων αυτών, με πρόσχημα την απλή επίκληση αναιρετικών πλημμελειών, πλήττουν την αναιρετικά ανέλεγκτη για πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (άρθρο 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ.), σε κάθε δε περίπτωση ως βάσιμη, διότι το Εφετείο συνεκδίκασε τις παραπάνω αιτήσεις, ανταιτήσεις (και παρεμβάσεις), τις έκανε μερικά δεκτές και καθόρισε την οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης του απαλλοτριωθέντος στο πιο πάνω ποσό που προέκυψε κατά την ανέλεγκτη κρίση του από την εκτίμηση του όλου αποδεικτικού υλικού και ιδίως των συγκριτικών στοιχείων που τέθηκαν υπόψη του, απορρίπτοντας το αίτημα της ιδιαίτερης αποζημίωσης για το τμήμα που απέμεινε, με σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες στα κρίσιμα ζητήματα της αξίας της απαλλοτριωθείσας έκτασης και της μη μείωσης της αξίας του τμήματος που απέμεινε, οι οποίες (αιτιολογίες) καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή όχι εφαρμογή των διατάξεων που εφαρμόστηκαν και δεν παραβιάστηκαν, αλλά σωστά ερμηνεύτηκαν.

ΙΙ.- Από την προσβαλλόμενη προκύπτει, ότι το Εφετείο σχημάτισε την κρίση του για τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε από "τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων, οι οποίες περιέχονται στα ταυτάριθμα με την προδικαστική απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου, από την με αριθμό κατάθεσης ...... έκθεση του πραγματογνώμονα ........., που διορίστηκε με την 1889/03 προδικαστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου και από τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, μεταξύ των οποίων και τα απαιτούμενα της προδικασίας, καθώς και από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες τεχνικές εκθέσεις περιγραφής και εκτίμησης των ακινήτων που απαλλοτριώθηκαν". Από τη βεβαίωση αυτή, σε συνδυασμό με τα πραγματικά περιστατικά που φέρονται ως αποδειχθέντα και την όλη απόφαση, προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και τα έγγραφα που ο αναιρεσείων είχε πράγματι επικαλεστεί και προσκομίσει, δηλαδή α) την ως άνω πραγματογνωμοσύνη και β) τα με αριθμό 1889/2003 πιο πάνω πρακτικά συνεδρίασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης (από παραδρομή στο αναιρετήριο φέρονται ως πρακτικά του Τριμελούς Εφετείου Θράκης).

Συνεπώς πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο από το εδάφιο 11 γ του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ. σχετικός λόγος αναίρεσης.

ΙΙΙ.- Ο λόγος αναίρεσης από το εδάφιο 12 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ. δεν ιδρύεται σε όσες διαδικασίες το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και αποδεικτικά μέσα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου, όπως στην ειδική διαδικασία του καθορισμού (προσωρινού ή οριστικού) αποζημίωσης, σύμφωνα με τα άρθρα 19 παρ. 9 και 20 παρ. 6 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), οπότε και κρίνει ελεύθερα κατά το γενικό κανόνα του άρθρου 340 Κ.Πολ.Δικ.. Επομένως, η συναφής αιτίαση του αναιρετηρίου για πλημμέλεια από την παραπάνω διάταξη του εδαφίου 12 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ., πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτη.

IV.- Ο λόγος αναίρεσης από το εδάφιο 17 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ. ιδρύεται, όταν η ίδια απόφαση περιέχει αντιφατικές διατάξεις (Ολ. ΑΠ 13/1995), έτσι ώστε να καθίσταται αδύνατη η εκτέλεσή της ή να εμφανίζεται αβεβαιότητα ως προς τη διάπλαση ή διάγνωση που έλαβε χώρα. Δεν ιδρύεται ο λόγος, όταν η αντίφαση βρίσκεται στις αιτιολογίες, εκτός αν επέχουν θέση διατακτικού.

Συνεπώς, ο λόγος αναίρεσης από την ως άνω διάταξη που επικαλούνται οι αναιρεσείοντες, γιατί η αναιρεσιβαλλομένη περιέχει τάχα "αντιφατικές διατάξεις" αφού στο σκεπτικό της "για το ίδιο ακίνητο άλλοτε δίνει προτεραιότητα στην οικοπεδική του αξία και άλλοτε δίνει προτεραιότητα στην αξία του ως αγροτεμαχίου", πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως αόριστος και απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-

Απορρίπτει την από 23-8-2005 αίτηση των ........... κ.λ.π., για αναίρεση της 2660/2004 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

-

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της ανιρεσίβλητης, που ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Νοεμβρίου 2007. Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Δεκεμβρίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ