Supreme Court annuls labor dispute appeal decision due to lack of clear reasoning on contractual wage commitment.

Απόφαση 2112 / 2022 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2112/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Πιπιλίγκα, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου - Εισηγήτρια, Θεόδωρο Μαντούβαλο και Πελαγία Ακάσογλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 28 Ιανουαρίου 2020, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεοφάνη Αρχιμανδρίτη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., o oποίος κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Α. Τ. του Σ., κατοίκου ..., και 2)Γ. Γ. του Ε., κατοίκου ... οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αριστείδη Καζάκο, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-12-2013 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 954/2016 του ίδιου Δικαστηρίου και 6070/2018 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα τραπεζική εταιρεία με την από 21-2-2019 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου τους στη δικαστική δαπάνη τους.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 3.6.2019 και με αριθ. κατάθεσης 1904/158/21-2-2019 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών {άρθρα 614 αρ.3 και 621 ΚΠολΔ, όπως ισχύουν μετά το άρθρο 1- άρθρο τέταρτο ν. 4335/2015 (ΦΕΚ Α. 87/23.7.2015), για την ειδική αυτή διαδικασία, από 1.1.2016, κατά το άρθρο 1-άρθρο ένατο ν.4335/2015} υπ' αριθ. 6070/7.12.2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσία η από 16.9.2016 και με αριθ. κατάθ. 3758/2016 έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε." κατά της υπ' αριθ. 954/2016 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που είχε δεχθεί εν μέρει την από 19.12.2013 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων Α. Τ. και Γ. Γ. για εργατικές αξιώσεις και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ.1, 566 παρ.1 και 144 του ΚΠολΔ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθ. 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αυτής (άρθ. 577 παρ.3 ΚΠολΔ).

Από την παραδεκτή κατ' άρθρο 561 παρ.1 ΚΠΟΛΔ επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων για τον αναιρετικό έλεγχο προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από 19-12-2013 (αρ.καταθ.175194/5935/2013) αγωγή οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι ισχυρίσθηκαν; Ότι είναι υπάλληλοι της εναγομένης τράπεζας, προερχόμενοι από την πρώην Τράπεζα Μακεδονίας - Θράκης, που ήταν η αρχική εργοδότρια τους, η οποία στις 16-6-2000 συγχωνεύθηκε δι' απορροφήσεως με την εναγομένη, που υπεισήλθε στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτής, ότι υπηρετούν αποσπασμένοι, από το έτος 1996, στον Σύλλογο Εργαζομένων της Τράπεζας Μακεδονίας - Θράκης και από 23-8-2000 μέχρι την άσκηση της αγωγής τους στον Ενωτικό Σύλλογο Εργαζομένων Τράπεζας Πειραιώς, έχοντας λάβει τις βαθμολογικές και μισθολογικές προαγωγές τις οποίες θα ελάμβαναν αν δεν είχαν αποσπαστεί, κατά τα διαλαμβανόμενα στην αγωγή.

Ότι η εναγομένη, εάν και τους κατέβαλλε τα "έξοδα περιποίησης πελατείας", που από το έτος 1999 εμφανίζονται στο εκκαθαριστικό μισθοδοσίας τους ως "διορθωτικό επίδομα", αποτελώντας μέρος του μισθού τους, δεν τα έχει αναπροσαρμόσει ανάλογα με τη βαθμολογική και μισθολογική εξέλιξή τους, αλλά εξακολουθεί να τους καταβάλει, μηνιαίως, από την ως άνω αιτία, το ποσό των 35,22 ευρώ στον πρώτο και των 101,25 ευρώ στον δεύτερο εξ' αυτών, ήτοι ποσά που αντιστοιχούν στο επίδομα της θέσης ευθύνης που έκαστος των εναγόντων κατείχε κατά τον χρόνο απόσπασής του στο παραπάνω σωματείο εργαζομένων, αντί των ποσών που αντιστοιχούσαν, κάθε φορά, στη μισθολογική και βαθμολογική εξέλιξή τους .Ότι για το λόγο αυτό, δηλαδή της μη αναπροσαρμογής του επιδίκου επιδόματος αυτοί έχουν ήδη ασκήσει αγωγές κατά της εναγομένης και ζητούν τις αξιώσεις τους από τη μη αναπροσαρμογή μέχρι 30-4-2012.

Ότι, εκτός από την αναπροσαρμογή, η εναγομένη, εάν και υποχρεούται επίσης να τους χορηγεί το επίδικο "διορθωτικό επίδομα" (προηγουμένως αναφερόμενο ως έξοδα περιποίησης πελατείας) ποσοστοποιημένο επί του 16ου μισθολογικού κλιμακίου του ενιαίου μισθολογίου των τραπεζών, σύμφωνα με την απόφαση της Διοίκησής της αρχικής εργοδότριας τους Τράπεζα Μακεδονίας - Θράκης, που αναφέρεται στην από 14.3.1985 και με αρ. 5/ σειρά Α εγκύγκλιο της, με την οποία η τελευταία ( Τράπεζα Μακεδονίας - Θράκης) ενέκρινε την ποσοστοποίηση όλων γενικά των καταβαλλομένων επιδομάτων δηλαδή όχι μόνο των τότε καταβαλλομένων σε αυτούς και αναφερομένων επιδομάτων, αλλά και των υπό θέσπιση ή όσων επρόκειτο να θεσπισθούν στο μέλλον, συνέχισε δε να τους το καταβάλει "δραχμικό" μέχρι και σήμερα, παρόλο που, ήδη από την 1-2-1999, το εν λόγω επίδομα εντάχθηκε στις τακτικές αποδοχές τους.

Ότι έχουν ήδη ασκήσει, όπως προαναφέρθηκε, τις αξιώσεις τους που απορρέουν από την υποχρέωση της εναγομένης να αναπροσαρμόζει το επίδικο επίδομα ανάλογα με τη θέση ευθύνης καθενός από τους ενάγοντες (πραγματική ή πλασματική), μέχρι 30-4-2012 και ότι, με την ένδικη αγωγή ζητούν τις διαφορές του διορθωτικού επιδόματος που προκύπτουν από την παράλειψη ποσοστοποίησης του, σε σύγκριση με το δραχμικό ύψος στο οποίο αυτό ανέρχεται αναπροσαρμοσμένο με βάση την υπεύθυνη θέση (που αντιστοιχεί στον εκάστοτε κατεχόμενο βαθμό καθενός ενάγοντος), για το χρονικό διάστημα από1-1-2005 έως 28-2-2013, όπως το αίτημα είχε οριοθετηθεί με την από 20-12-2010 με αρ.

κατ. 229116/8420/2010 προγενέστερη αγωγή τους, από το δικόγραφο της οποίας παραιτούνται με την κρινόμενη αγωγή. Ζήτησαν δε, μετά από παραδεκτό περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος σε αναγνωριστικό με δήλωση που καταχωρήθηκε στα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης (άρθρο 223 ΚΠολΔ) να αναγνωρισθεί ότι: 1) οφείλει η εναγομένη ως "διορθωτικό επίδομα", για το χρονικό διάστημα από 1-1-2005 έως 28-2-2013 το ποσό των 1010,03 ευρώ μηνιαίως στον καθένα, ποσοστοποιημένο δηλαδή αυτό, λαμβανομένης υπόψη και της αναπροσαρμογής του με βάση τις προγενέστερες αγωγές τους, προσαυξάνοντας προσέτι αναλόγως και τις δευτερογενείς αποδοχές τους(δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα, επίδομα ετήσιας άδειας και το επίδομα ισολογισμού), σε σχέση με το διορθωτικό επίδομα των 35,22 ευρώ και 101,25 ευρώ που καταβάλει στον πρώτο και δεύτερο ενάγοντα αντίστοιχα, 2) ότι η εναγομένη τους οφείλει ως διαφορές αποδοχών, λόγω της μη ποσοστοποίησης του διορθωτικού επιδόματος, για το χρονικό διάστημα από 1-1-2005 έως 28-2-2013, στο 16ο μισθολογικό κλιμάκιο του ενιαίου μισθολογίου των τραπεζών, το ποσό των 38.043,90 ευρώ στον πρώτο και των 38.941,62 ευρώ στον δεύτερο ενάγοντα, κατά τους σχετικούς υπολογισμούς τους, με τον νόμιμο τόκο από τη δήλη ημέρα καταβολής, που κάθε επιμέρους κονδύλιο κατέστη απαιτητό, άλλως, από την επίδοση της προηγουμένης, από 30/12/2010 αγωγής τους, από την οποίαν παραιτήθηκαν, άλλως, από την επίδοση της προκείμενης αγωγής και 3) να αναγνωριστεί ότι η εναγομένη οφείλει το ποσό των 1.000 ευρώ στον καθέναν, ως χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της προηγουμένης, από 30/12/2010 αγωγής τους, άλλως, από την επίδοση της κρινόμενης αγωγής.

Κύρια βάση της αγωγής για τις παραπάνω αξιώσεις είναι η συμβατική υποχρέωση της εναγομένης για ποσοστοποίηση του επιδίκου επιδόματος ερειδομένη (η ποσοστοποίηση) στην από την 14.3.1985 Σειρά Α` Αριθμ.5 Εγκύκλιο Διοικήσεως της προηγούμενης εργοδότριας των εναγόντων ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Α.Ε. Επικουρικές δε βάσεις της αγωγής για τις ως άνω αξιώσεις είναι η επικαλούμενη από τους ενάγοντες:1) Επιχειρησιακή συνήθεια, λόγω της γενικής, απρόσωπης και ομοιόμορφης πρακτικής της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας "Τράπεζα Μακεδονίας - Θράκης Α.Ε." να ποσοστοποιεί το σύνολο των επιδομάτων που θεσπίσθηκαν, αναπροσαρμόσθηκαν ή εντάχθηκαν στη μισθοδοσία του προσωπικού μετά το 1985 με μονομερή απόφαση της διοίκησης της Τράπεζας ή με συλλογικές συμβάσεις εργασίας, όπως τα επιδόματα α) ευθύνης δικτύου και διοίκησης, β) προϊσταμένου Υπηρεσίας Διεύθυνσης, γ) νεφροπαθών υπαλλήλων, δ) γονέων τέκνων με ειδικές ανάγκες, ε) επικινδυνότητας φυλάκων, στ) παραμεθόριων περιοχών, ζ) εξόδων παράστασης για τους υπαλλήλους με το βαθμό του Διευθυντή και Υποδιευθυντή, τα οποία ήταν ενταγμένα στη μισθοδοσία του προσωπικού της, αποτέλεσε δε η ανωτέρω επιχειρησιακή συνήθεια τη βάση (σιωπηρών) συμπληρωματικών ατομικών συμφωνιών με το προσωπικό της.

Η επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά της ανωτέρω τραπεζικής εταιρείας να χορηγεί ποσοστοποιημένα το σύνολο των επιδομάτων που πλήρωνε εντός της μισθοδοσίας στο προσωπικό της με τρόπο γενικό και απρόσωπο, χωρίς καμία επιφύλαξη ή εξαίρεση, και η αποδοχή των παροχών αυτών από τους εργαζόμενους, δημιούργησε τη συμβατική δέσμευση των μερών και αφαίρεσε από την πράξη το χαρακτήρα της μονομερούς και ελεύθερα ανακλητής θέλησης.

Η επιχειρησιακή αυτή συνήθεια δημιούργησε την πεποίθηση στο προσωπικό ότι θα συνεχίσουν και στο μέλλον να χορηγούνται ποσοστοποιημένα όσα επιδόματα εντάσσονταν στη μισθοδοσία του, μια συμπεριφορά που συνάντησε τη σύμφωνη γνώμη των εργαζομένων. Η εναγόμενη, με την άρνησή της να καταβάλει ποσοστοποιημένο και το διορθωτικό επίδομα, που αποτελεί μισθολογική παροχή από το Φεβρουάριο του 1999 και καταβάλλεται τακτικά με τις λοιπές τακτικές αποδοχές των εναγόντων, παραβιάζει τους όρους των συμφωνιών με αυτούς, που διαμορφώθηκαν από την επιχειρησιακή συνήθεια και δεσμεύουν πλήρως την εναγόμενη διάδοχο. 2) Παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, λόγω του ότι η εναγόμενη εξακολουθεί να καταβάλει ποσοστοποιημένα τα υπόλοιπα επιδόματα που κατέβαλε η τραπεζική εταιρεία "Τράπεζα Μακεδονίας - Θράκης Α.Ε." στους δικαιούχους, εξαιρώντας αυθαίρετα από την ποσοστοποίηση το ένδικο επίδομα "διορθωτικό επίδομα", με αποτέλεσμα την αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση των εναγόντων και όσων ακόμη εισπράττουν το επίδομα, και 3) σε περίπτωση ακυρότητας της σύμβασης εργασίας τους ή της συγκεκριμένης παροχής ζητούν να τους επιδικασθούν τα παραπάνω χρηματικά ποσά κατά τις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού διατάξεις, επειδή η εναγομένη κατέστη πλουσιότερη σε βάρος της περιουσίας τους χωρίς νόμιμη αιτία.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών με την 954/2016 απόφαση του απέρριψε ως μη νόμιμο το αίτημα της αγωγής περί επιδίκασης στους ενάγοντες χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ενώ δέχθηκε κατά τα λοιπά την αγωγή ως ουσιαστικά βάσιμη ως προς την κύρια βάση της από τη συμβατική υποχρέωση της εναγομένης να ποσοστοποιεί το αναπροσαρμομένο "διορθωτικό επίδομα", ενώ δεν ασχολήθηκε με την έρευνα των παραπάνω επικουρικών βάσεων της αγωγής.

Μετά δε την άσκηση της από 16-9-2016 και με αριθ. κατάθ.3758/2016 έφεσης της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας το δευτεροβάθμιο δικαστήριο Μονομελές Εφετείο Αθηνών με την προσβαλλόμενη υπ` αρ. 6070/2018 απόφασή του δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ' ουσία την ως άνω έφεση, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση.

Κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 648, 649 και 653 Α. Κ., σε συνδυασμό με το άρθρο 1 της με αριθμό 95 Διεθνούς Συμβάσεως Εργασίας, που κυρώθηκε με το Ν.3248/1955 ως μισθός στη σύμβαση εργασίας θεωρείται κάθε παροχή, που καταβάλει ο εργοδότης στον εργαζόμενο, σύμφωνα με το νόμο, την ατομική ή συλλογική σύμβαση εργασίας, ως αντάλλαγμα της εργασίας, που παρέχεται από τον τελευταίο.

Μισθό, επίσης, αποτελεί και κάθε πρόσθετη παροχή, που δίδεται σταθερά και μόνιμα ως νόμιμο αντάλλαγμα, για την παρεχόμενη από τον μισθωτό εργασία, σε χρήμα ή σε είδος, αποτιμώμενο σε χρήμα, εκτός εάν πρόκειται για οικειοθελή παροχή, ελευθέρως ανακλητή ή για παροχή, προς εξυπηρέτηση λειτουργικών αναγκών της επιχείρησης, δηλαδή για παροχή, που συνδέεται αναγκαίως με τις λειτουργικές ανάγκες της επιχείρησης.

Περαιτέρω, σύμφωνα με την από 4-8-1982 Ειδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, "περί των όρων αμοιβής και εργασίας του προσωπικού των Τραπεζών", που κυρώθηκε με το άρθρο 29, παρ. 2 του Ν. 134611983, "o χρόνος απόσπασης των συνδικαλιστών για την διεκπεραίωση των υποθέσεων των συλλόγων, λογίζεται ως ευδόκιμη υπηρεσία". Εξάλλου, κατά την από 30-7-1997 ΣΣΕ, που συνήφθη μεταξύ της ΟΤΟΕ και των Τραπεζών και κατατέθηκε νόμιμα και η οποία έχει "άμεση και αναγκαστική ισχύ", σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 1 του Ν. 187611990, "οι τραπεζοϋπάλληλοι, που βρίσκονται σε συνδικαλιστική άδεια, διατηρούν κατά την διάρκεια αυτής ακέραια όλα τα δικαιώματά τους, τα οποία αφορούν στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία και εξέλιξη στην τράπεζα, από την οποία αποσπώνται.

Διατηρούν, επίσης, το σύνολο των αποδοχών τους (βασικός μισθός, επιδόματα, συμβατικές παροχές ή παροχές από πράξεις της διοίκησης) που λάμβαναν πριν από την συνδικαλιστική τους απόσπαση. Εξαιρούνται τα έξοδα περιποίησης πελατείας, ανεξάρτητα από την ονομασία, με την οποία δίδονται και οι παροχές που χορηγούνται σε ειδικές, κατά περίπτωση, εξειδικευμένες θέσεις εργασίας ή εποπτείας, εκτός εάν αυτές χορηγούνται στους αποσπασμένους συνδικαλιστές από την οικεία τράπεζα".

Επίσης, στην ίδια ΣΣΕ αναφέρεται ότι όσο διαρκεί η συνδικαλιστική απόσπαση, ο αποσπασμένος υπάλληλος, εφόσον έχει εκλεγεί δύο φορές, λαμβάνει επίδομα ευθύνης, όπως αυτό αναλυτικά ορίζεται, για κάθε βαθμό, από αυτή την ΣΣΕ. Οι συμβάσεις εργασίας του προσωπικού της Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης ΑΕ, ρυθμίζονται και από τις κανονιστικές ρυθμίσεις του "Οργανισμού Τραπέζης Μακεδονίας- Θράκης", ο οποίος έχει θεσπισθεί με την προσκομιζόμενη από 18.5.1982 Ειδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (Ε.Σ.Σ.Ε) και έχει δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 344/4.6.1982, τεύχος Β).

καθώς και τις διατάξεις του Οργανισμού της αρχικής εργοδότιδας του αναιρεσείοντος Τράπεζας Μακεδονίας-Θράκης, στη θέση της οποίας υπεισήλθε η αναιρεσίβλητη. Από τη σαφή διατύπωση των παραπάνω διατάξεων, σε συνδυασμό με τον σκοπό, για τον οποίο ορίσθηκε ότι οι αποσπασμένοι σε συνδικαλιστική οργάνωση υπάλληλοί της λαμβάνουν όλες τις αποδοχές, τις οποίες θα ελάμβαναν, αν δεν ήταν αποσπασμένοι, προκύπτει ότι οι υπάλληλοι αυτοί δικαιούνται να λαμβάνουν το επίδομα "έξοδα περιποίησης πελατείας", που μεταγενέστερα από το Φεβρουάριο του 1999 ονομάσθηκε "διορθωτικό επίδομα" και ενσωματώθηκε στον μισθό των υπαλλήλων, ανάλογα με την βαθμολογική τους εξέλιξη και όπως θα το ελάμβαναν, αν δεν ήταν αποσπασμένοι στη συνδικαλιστική τους οργάνωση, εφόσον αυτό χορηγείτο από την οικεία Τράπεζα και σε αυτούς (ΑΠ1214/2013).

Οι συμβάσεις εργασίας των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων ρυθμίζονται από τις κανονιστικές ρυθμίσεις "του "Οργανισμού Τραπέζης Μακεδονίας Θράκης", ο οποίος έχει θεσπισθεί με την από 18-5-1982 Ειδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (Ε.Σ.Σ.Ε.) και έχει δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 344/4.6.1982, τεύχος Β).Στις παραγράφους 1 Α,Β και Γ του άρθρου 5 του Οργανισμού ορίζονται κατά λέξη τα εξής: "1.Α) Οι κάθε είδους αποδοχές του προσωπικού της Τράπεζας εξομοιώνονται με τις αντίστοιχες αποδοχές του προσωπικού της εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος.

Η εξομοίωση αυτή θα είναι διαρκής και στο μέλλον, με την έννοια ότι κάθε μεταβολή των αποδοχών του προσωπικού της Ε.Τ.Ε., θα συνεπάγεται αντίστοιχη μεταβολή των αποδοχών, του προσωπικού της Τράπεζας. Δεδομένου ότι σαν βάση καθορισμού των κατά βαθμούς βασικών μισθών και των κάθε είδους λοιπών αποδοχών του προσωπικού της Τράπεζας, λαμβάνεται η αντιστοιχία του προσωπικού αυτού προς τους βαθμούς του προσωπικού της Ε.Τ.Ε., όπως διαμορφώνονται από τους ισχύοντες κάθε φορά Οργανισμούς ή κανονισμους των δύο Τραπεζών, κάθε μεταβολή προς το καλύτερο της βαθμολογικής καταστάσεως του προσωπικού της Ε.Τ.Ε.

και κάθε άλλη θεσμικής φύσεως παροχή, αυτόματα έχει εφαρμογή και στο προσωπικό της Τράπεζας. Για την καταβολή στο προσωπικό των οικονομικών ωφελημάτων που θα προκύπτουν κάθε φορά σύμφωνα με την παραπάνω ρύθμιση, θα εκδίδεται σχετική πράξη του διοικητικού συμβουλίου της Τράπεζας. Τα οικονομικά αποτελέσματα ανατρέχουν στον χρόνο που δημιουργείται η σχετική υποχρέωση στην Ε.Τ.Ε.

και καταβάλλονται από το χρόνο αυτό στο προσωπικό. Β) Σε συνέχεια με τα παραπάνω, όλα αυτά που έχουν σχέση με την εξομοίωση (επιδόματα, προσαυξήσεις και κάθε άλλου είδους παροχές) είναι υποχρεωτικά και δεν ανακαλούνται. Γ) Διευκρινίζεται ότι τα επιδόματα καθώς και οι κάθε είδους χρηματικές παροχές θα παρέχονται με τους ίδιους, ή ανάλογους όρους και τις ίδιες ή ανάλογες προϋποθέσεις που έχουν καθορισθεί από την Ε.Τ.Ε.

Από 1-9-1984 η Ε.Τ.Ε. είχε ποσοστοποιήσει όλα τα δραχμικά επιδόματα που κατέβαλε στο προσωπικό της, στο παλαιό 16ο κλιμάκιο του Ενιαίου Μισθολογίου του προσωπικού της. Σύμφωνα με το άρθρο 7 της από 13-4-1989 Ειδικής Συλλογικής Συμβασης ΕργασΊας που υπογράφηκε μεταξύ της ΟΤΟΕ και των Τραπεζών "Όσα δραχμικά επιδόματα έχουν ποσοστοποιηθεί στην Εθνική Τράπεζα πάνω στο παλαιό 16ο κλιμάκιο του Ενιαίου Μισθολογίου του Κυρίου Προσωπικού και χορηγούνται στις λοιπές Τράπεζες χωρίς να έχουν ποσοστοποιηθεί, θα ποσοστοποιηθούν και στις λοιπές αυτές Τράπεζες πάνω στο ίδιο κλιμάκιο (16ο παλαιό) ως εξής.

α) Όσα από τα δραχμικά αυτά επιδόματα των παραπάνω Τραπεζών είναι ίσα ή μικρότερα σε απόλυτες τιμές από τα αντίστοιχα ποσοστοποιημένα της Εθνικής, θα ποσοστοποιηθούν με βάση το ισχύον ύψος τους την 31.12.88.

6) Στις περιπτώσεις που το δραχμικό επίδομα των παραπάνω Τραπεζών κατά την 31.12.88 είναι υψηλότερο από το αντίστοιχο της Εθνικής θα ποσοστοποιηθεί μόνο το μέρος του που είναι ίσο με αυτό της Εθνικής, το δε υπόλοιπο θα εξακολουθήσει να καταβάλλεται ως σταθερό δραχμικό μη ποσοστοποιημένο επίδομα.

Τα δραχμικά αυτά επιδόματα, όπως θα ποσοστοποιηθούν, κατά τα παραπάνω, θα υπολογισθούν με το ποσοστό που δα προκύψει πάνω στο νέο 16ο μισθολογικό κλιμάκιο του Ενιαίου Μισθολογίου του Κύριου Προσωπικού και η δραχμική διαφορά που θα προκύψει θα χορηγηθεί χωρίς αναδρομικότητα, ως εξής:

- Παιδική μέριμνα από 1.7.1989 - Λοιπά ποσοστοποιημένα επιδόματα, εκτός από το επίδομα ευθύνης, από 1.11.1989.- Επίδομα ευθύνης τμηματικά, σε τρεις ίσες δόσεις και ειδικότερα από 1.1.1990 η πρώτη, από 1.6.1990 η δεύτερη και από 1.11.1990 η Τρίτη.

Επίσης στις περιπτώσεις που σε κάποια από τις λοιπές Τράπεζες χορηγούνται δραχμικά επιδόματα που μέχρι 31.12.1988 έχουν ποσοστοποιηθεί σ` αυτές και τα οποία στη Εθνική Τράπεζα είτε έχουν είτε δεν έχουν ποσοστοποιηθεί είτε δεν καταβάλλονται, θα εφαρμοσθεί η ποσοστοποίηση επί του νέου 16ου κλιμακίου του Ενιαίου Μισθολογίου του Κύριου Προσωπικού με βάση τα ποσοστά που ισχύουν σε κάθε Τράπεζα την 31.12.88 και η διαφορά που θα προκύψει θα χορηγηθεί χωρίς αναδρομικότητα σύμφωνα με τα παραπάνω.

Περαιτέρω με τις κανονιστικές και με ισχύ νόμου, ρυθμίσεις της από 18-12-1992, Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, που καταρτίσθηκε μεταξύ της "ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ" και του σωματείου με την επωνυμία "ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ" και ειδικότερα στο άρθρο 3 αναφέρονται κατά λέξη τα εξής " Οι κάθε είδους αποδοχές και λοιπές θεσμικής φύσεως παροχές του προσωπικού θα αποτελούν αντικείμενο ελευθέρων συλλογικών διαπραγματεύσεων με τα αρμόδια συνδικαλιστικά όργανα σε Επιχειρησιακό ή και Κλαδικό επίπεδο.

Οι αποδοχές δεν θα συνδέονται εφεξής με το σύστημα που ισχύει για το προσωπικό της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος.

Οι αμοιβές και τα επιδόματα που καταβάλλονται και παρέχονται σήμερα στο προσωπικό εξακολουθούν να ισχύουν και είναι τα καταγραφόμενα στο προσυπογραφόμενο παράρτημα 1.Τυχόν άλλες μισθολογικές παροχές που καταβάλλονται σήμερα στο προσωπικό και δεν αναφέρονται στο παράρτημα αυτό δεν θίγονται και εξακολουθούν να ισχύουν. Σημειώνεται ότι στο εν λόγω παράρτημα δεν καταγράφεται και το επίδικο επίδομα "εξόδων περιποίησης πελατείας" ήδη μετονομασθέν "διορθωτικό επίδομα".

Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει ότι για την καταβολή οικονομικών ωφελημάτων που θα προκύπτουν κάθε φορά από τη διάταξη του άρθρου 5 του "Οργανισμού Τραπέζης Μακεδονίας Θράκης", ο οποίος έχει θεσπισθεί με την από 18-5-1982 Ειδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (Ε.Σ.Σ.Ε.) και έχει δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 344/4.6.1982, τεύχος Β), όπως η ποσοστοποίηση των δραχμικών επιδομάτων- παροχών,μεταξύ των οποίων το επίδικο επίδομα "εξόδων περιποίησης πελατείας" που ήδη μετονομάσθηκε σε "διορθωτικό επίδομα" απαιτείται προς τούτο απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης, αρχικής εργοδότριας των αναιρεσιβλήτων- εναγόντων.

Τέλος στην από 14-3-1985 Σειρά Α Αριθμ. 5 "ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ" της Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης με τίτλο "ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΠΙΔΟΜΑΤΩΝ", αναφέρονται τα εξής: "ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΠΙΔΟΜΑΤΩΝ .Η διοίκηση της Τράπεζας ενέκρινε την αναπροσαρμογή διαφόρων επιδομάτων που χορηγούνται στο προσωπικό της, σύμφωνα με την διαδικασία ποσοστοποίησή τους σε σχέση με τις βασικές αποδοχές του 16ου κλιμακίου του ενιαίου μισθολογίου Τραπεζών. Συγκεκριμένα τα επιδόματα που αναπροσαρμόζονται και τα αποτελέσματα που προκύπτουν(όπου αναφέρονται και τα ποσά των επιδομάτων μετά την ποσοστοποίηση και στρογγυλοποίησή τους} περιγράφονται αναλυτικά παρακάτω, και τα επιδόματα που αναπροσαρμόζονται είναι: βαθμού, παιδικής μέριμνας, παραμεθορίων περιοχών, έξοδα παραστάσεως, Υπηρεσ .Επιδ. Συμπρ. Υποδ.- Επιμηχ., Τηλεφωνικού Κέντρου, Χειριστ. Φωτοτ. Μηχ. Κλπ.,Καταμετρητών, Χειριστών τηλετύπου, Τουριστικό. Μηχανικών κ` Υπομηχανικών, Ιδιαιτέρων Γραμματέων,Οδηγών για συντήρ.αυτοκ/των, Οπλοφορίας, Επόπτη Ασφαλείας, Προσωπικού Τμήμ. Πληροφορικής, Επιθεωρητών, Καλής Εμφάν.Πληροφ/των, Πρακτικογράφων/ Γραμματέων, Ευθύνης Στελ ταμιολογιστώνεχών Δικτύου, Ευθύνης Στελεχών Διοίκησης, Διεύθυνσης Οργάνωσης, DEALING, Διαχειριστικό επίδομα και Επίδομα εξειδικευμένης εργασίας ταμιολογιστών".

Το Μονομελές Εφετείο Αθηνών, με την προσβαλλόμενη 6070/2018 απόφασή του δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση τα παρακάτω πραγματικά περιστατικά: "Οι ενάγοντες προσελήφθησαν, ο μεν πρώτος στις …, o δε δεύτερος στις …, δυνάμει συμβάσεων εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου, από την αρχική εργοδότρια τους, ανώνυμη τραπεζική εταιρία με την επωνυμία " Τράπεζα Μακεδονίας - Θράκης Α.Ε.", συγχωνευθείσα, στις 16-6-2000, δι' απορροφήσεως, με την εναγομένη, η οποία υποκαταστάθηκε, ως καθολική διάδοχος, σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν και εκ των από ….

συμβάσεων εργασίας των εναγόντων, κατ' εφαρμογή του τότε ισχύοντος Π.Δ. 572/1988, άρθρο 3 παρ. 2, αλλά και του ομοίου περιεχομένου άρθρου 4 του Π.Δ. 178/2002. Οι συμβάσεις εργασίας του προσωπικού της Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης Α.Ε., όπως και αυτές των εναγόντων, ρυθμίζονται και από τις κανονιστικές ρυθμίσεις του "Οργανισμού Τραπέζης Μακεδονίας - Θράκης", ο οποίος έχει θεσπιστεί με την προσκομιζόμενη, από 18-5-1982 Ειδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας και έχει δημοσιευτεί στην ΕτΚ (ΦΕΚ 344/4-6-1982, τ.

Β'). Οι ενάγοντες, που ανήκουν στον λογιστικό κλάδο, μετά από διαδοχικές βαθμολογικές προαγωγές, στις … ο πρώτος και στις … ο δεύτερος, κατείχαν τον βαθμό του λογιστή. Ως υπάλληλοι, αρχικά, της Τράπεζας Μακεδονίας - Θράκης και ακολούθως, της Τράπεζας Πειραιώς, ανέπτυξαν ενεργή συνδικαλιστική δράση. Ειδικότερα, ο μεν πρώτος ενάγων από το έτος ...

και εξής εκλέγεται μέλος του … με την επωνυμία "…" και ήδη "…", ο δε δεύτερος ενάγων από το έτος … κι εξής εκλέγεται, επίσης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ως άνω οργάνωσης, ενώ έχει εκλεγεί και στο … με την επωνυμία "…" . Με την υπ` αρ. πρωτ. … απόφαση της Διοίκησης της τότε Τράπεζας Μακεδονίας - Θράκης, κατ' εφαρμογή του άρθρου 20 της από 4-8-1982 Ειδικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας "περί των όρων αμοιβής και εργασίας του προσωπικού των Τραπεζών", που κυρώθηκε με το άρθρο 29 παρ. 2 του Ν. 1346/1983 και εφαρμόζεται στο προσωπικό όλων των Τραπεζών δυνάμει του άρθρου 25 παρ. 3 του Ν. 1483/1984 οι ενάγοντες, από … ο πρώτος και από … ο δεύτερος αυτών, απηλλάγησαν από την εργασία τους στην εργοδότρια Τράπεζα και αποσπάστηκαν με απόφασή της στην υπηρεσία του παραπάνω πρωτοβάθμιου σωματείου, για τη διεκπεραίωση των υποθέσεών του, διαρκούσης, δε, της ως ανωτέρω απόσπασής τους, εξελίχθηκαν βαθμολογικά και μισθολογικά σύμφωνα με τη ΣΣΕ 1997 μεταξύ ΟΤΟΕ - Τραπεζών, όπως θα εξελίσσονταν κι αν δεν ήταν αποσπασμένοι, δίχως να έχουν αποστερηθεί των δικαιωμάτων τους, δεδομένου ότι, κατ' άρθρο 20 της από 4-8-1982 Ειδικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, ο χρόνος απόσπασης των συνδικαλιστών λογίζεται ως ευδόκιμη υπηρεσία.

Ειδικότερα, οι ενάγοντες έλαβαν, διαδοχικά, ο πρώτος τον βαθμό του Λογιστή Α` από …, του Υποτμηματάρχη από …, του Τμηματάρχη Β Ι από …, του Τμηματάρχη Α` από … και του Υποδιευθυντή διεύθυνσης από … και ο δεύτερος τον βαθμό του Λογιστή Α` από …, του Υποτμηματάρχη από …, του Τμηματάρχη Β' από …, του Τμηματάρχη Α' από … και του Υποδιευθυντή διεύθυνσης από …, από δε την … του χορηγήθηκε μισθολογική αντιστοιχία του βαθμού του Υποδιευθυντή, ενώ από τις … μέχρι και τον χρόνο απόσπασής του είχε τοποθετηθεί στη … και του είχαν ανατεθεί τα καθήκοντα του Προϊσταμένου Υπηρεσίας Διεύθυνσης.

Εν συνεχεία, αποδείχθηκε ότι η απορροφηθείσα Τράπεζα Μακεδονίας - Θράκης, με την υπ' αρ. … απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της και την υπ' αρ. … ομοίου περιεχομένου Εγκύκλιο της Διοίκησής της, αποφάσισε την καθιέρωση επιδόματος "εξόδων περιποίησης πελατείας" και για τους προϊσταμένους υπηρεσιών της Τράπεζας, καθώς και την αναπροσαρμογή του προαναφερθέντος επιδόματος, που, έως τότε, χορηγούσε στα ανώτατα στελέχη της, ακολούθησαν, δε, οι υπ' αρ.

… Εγκύκλιοι της Διοίκησης της εναγομένης, με τις οποίες αναπροσαρμόστηκε κλιμακωτά, ανά θέση ευθύνης, το επίδικο επίδομα, το οποίο, αρχικά, αντιστοιχούσε στις δαπάνες που πραγματοποιούσαν οι υπάλληλοι σε θέσεις ευθύνης, κατά την υποδοχή συνεργατών ή πελατών της Τράπεζας και υπολογιζόταν βάσει των σχετικών αποδείξεων, τελικά, όμως, απώλεσε τον αποζημιωτικό χαρακτήρα του, αποτελώντας μέρος των τακτικών αποδοχών των υπαλλήλων που το δικαιούνταν, ενώ, από την 1/2/1999, άλλαξε και η ονομασία του, αναφερόμενο, πλέον, στα εκκαθαριστικά μισθοδοσίας ως "διορθωτικό επίδομα", αναπροσαρμοζόμενο σε σταθερό, προκαθορισμένο ύψος, αναλόγως της θέσης ευθύνης του υπαλλήλου, συνυπολογιζόμενο στα επιδόματα εορτών και αδείας και υποκείμενο σε ασφαλιστικές εισφορές, καθώς και σε φορολόγηση, ως εισόδημα.

Περαιτέρω, οι ενάγοντες, κατά τη διάρκεια της ως άνω απόσπασής τους, ελάμβαναν μηνιαίως, από αυτήν την αιτία, το ποσό των 8.500 δραχμών ο πρώτος και 20.000 δραχμών ο δεύτερος, τα οποία αναπροσαρμόστηκαν σε 35,22 και 101/25 ευρώ, το έτος 1999, αντίστοιχα, παρέμειναν δε έκτοτε σταθερά, δίχως ν' αναπροσαρμοστούν εκ νέου, ανάλογα με τη θέση ευθύνης που θα κατείχε έκαστος των εναγόντων, εάν ήταν στην ενεργό υπηρεσία, σύμφωνα με τη βαθμολογική εξέλιξή του.

Ωστόσο, οι ενάγοντες, διαρκούσης της εν λόγω απόσπασής τους, έπρεπε να λαμβάνουν το υπ' όψιν επίδομα αναπροσαρμοζόμενο, εκάστοτε, αναλόγως του βαθμού και της θέσης ευθύνης που, κατά τεκμήριο, θα είχαν, μη υφισταμένης της απόσπασης, καθότι το διάστημα αυτής θεωρείται χρόνος πραγματικής υπηρεσίας, εξομοιουμένων πλήρως των αποσπασμένων σε συνδικαλιστικές οργανώσεις εργαζομένων με τους λοιπούς συναδέλφους τους υπαλλήλους.

Ακολούθως, όπως αναφέρεται στην από … εγκύκλιο της πρώην Τράπεζας Μακεδονίας - Θράκης, "η Διοίκηση της Τράπεζας ενέκρινε την αναπροσαρμογή διαφόρων επιδομάτων που χορηγούνται στο προσωπικό της, σύμφωνα με τη διαδικασία ποσοστοποίησής τους σε σχέση με τις βασικές αποδοχές του 16ου κλιμακίου του ενιαίου μισθολογίου Τραπεζών", στην ίδια δε εγκύκλιο αναφέρονται όλα ανεξαιρέτως τα επιδόματα που εντάσσονται στις τακτικές αποδοχές, ποσοστοποιημένα και στρογγυλοποιημένα.

Άλλωστε, επιβεβαιωτική της απόφασης της αρχικής εργοδότριας των εναγόντων Τράπεζας Μακεδονίας - Θράκης για ποσοστοποίηση του συνόλου των μισθολογικών παροχών που κατέβαλε στο προσωπικό της είναι και η μεταγενέστερη Υπηρεσιακή Εγκύκλιος της Διοίκησης - Διεύθυνσης Προσωπικού της, υπ' αρ…. , Σειρά Β', με θέμα "αναπροσαρμογή δραχμικών επιδομάτων", στην οποία ορίζεται ότι "Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας (πρακτικό αρ. 231/6.6.1990) εγκρίθηκε η αναπροσαρμογή των δραχμικών επιδομάτων στο ύψος που αυτά διαμορφώθηκαν με βάση το ποσοστό κάθε επιδόματος επί του νέου 16ου μισθολογικού κλιμακίου της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας Τραπεζών - ΟΤΟΕ 1990".

Η απόφαση της ως άνω Τράπεζας για ποσοστοποίηση όλων των επιδομάτων είχε ως αφετηρία το αρθρο 5 του Οργανισμού (ήτοι του Κανονισμού Εργασίας του Προσωπικού της), που καταρτίστηκε με ειδική επιχειρησιακή ΣΣΕ του έτους 1982, με το οποίο ορίστηκε ότι κάθε είδους αποδοχές του προσωπικού της Τράπεζας εξομοιώνονται με τις αντίστοιχες αποδοχές του προσωπικού της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος.

Η εξομοίωση αυτή θα είναι διαρκής για το μέλλον, με την έννοια ότι κάθε μεταβολή των αποδοχών του προσωπικού της ΕΤΕ θα συνεπάγεται αντίστοιχη μεταβολή των αποδοχών του προσωπικού της Τράπεζας.... Τα οικονομικά αποτελέσματα ανατρέχουν στον χρόνο που δημιουργείται η σχετική υποχρέωση στην ΕΤΕ και καταβάλλονται από τον χρόνο αυτόν στο προσωπικό .

όλα αυτά που έχουν σχέση με την εξομοίωση είναι υποχρεωτικά και δεν ανακαλούνται... . Σημειωτέο ότι από την 1-9-1984 η E.T.E. είχε ποσοστοποιήσει όλα τα δραχμικά επιδόματα που κατέβαλλε στο προσωπικό της, γι' αυτό και στην εγκύκλιο της πρώην Τράπεζας Μακεδονίας - Θράκης ορίστηκε αναδρομική ισχύς της ποσοστοποίησης από 1-9-1984, προσέτι, κατ' άρθρο 7 της από 13-4-1989 Ειδικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, που υπογράφηκε μεταξύ της ΟΤΟΕ και των Τραπεζών, τα δραχμικά επιδόματα που καταβάλλονταν στους υπαλλήλους ποσοστοποιήθηκαν - ειδικότερα, στο παραπάνω άρθρο αναφέρεται ότι:

ιι7. Όσα δραχμικά επιδόματα έχουν ποσοστοποιηθεί στην Εθνική Τράπεζα πάνω στο παλαιό 16ο κλιμάκιο του Ενιαίου Μισθολογίου του Κυρίου Προσωπικού και χορηγούνται στις λοιπές Τράπεζες χωρίς να έχουν ποσοστοποιηθεί θα ποσοστοποιηθούν και στις λοιπές αυτές Τράπεζες πάνω στο ίδιο κλιμάκιο (16ο παλαιό) ως εξής...", συμφωνήθηκε, δηλαδή, μεταξύ της ΟΤΟΕ και της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών, η ποσοστοποίηση όλων των επιδομάτων στο "μεσαίο" 16ο κλιμάκιο του ενιαίου μισθολογίου, η ως ανωτέρω, δε, υποχρέωση ποσοστοποίησης επιβεβαιώθηκε και διατηρήθηκε με τις επόμενες κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας, που καταρτίστηκαν μεταξύ της ΟΤΟΕ και των Τραπεζών και συγκεκριμένα, την από 23-5-1991 ΣΣΕ, τη ΣΣΕ του έτους 1993, την από 25-5-1994 ΣΣΕ για τα έτη 1994-1995, την από 24-4-1996 ΣΣΕ, τη ΣΣΕ από 13-5-1997 για τα έτη 1997-1998, τη ΣΣΕ από 28-5-1999 τα έτη 1999-2000, την από 28-6-2001 ΣΣΕ, την από 23-5-2002 ΣΣΕ για τα έτη 2002-2003) τη ΣΣΕ από 306-2004 για τα έτη 2004-2005, τη ΣΣΕ των ετών 2006-2007, τη Διαιτητική Απόφαση υπ' αρ. 39/2008, με ισχύ από 3-6-2008 και τη Διαιτητική Απόφαση υπ' αρ. 37/2009.

Με βάση τις παραπάνω παραδοχές και αφού απέρριψε τους λόγους έφεσης που αφορούσαν τις προταθείσες στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο από την εναγομένη - εκκαλούσα και ήδη αναιρεσείουσα καταλυτικές της αγωγής ενστάσεις (ένσταση καταλύσεως του δικαιώματος των εναγόντων να απαιτήσουν την εκπλήρωση της ένδικης μισθολογικής υπό τους όρους που ίσχυαν από 14-3-1985 άλλως από το Φεβρουάριο του 1999 λόγω ρητής άλλως σιωπηρής αποδοχής της βλαπτικής μεταβολής και δημιουργία νέας σύμβασης τροποποιητικής της αρχικής, ένσταση καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος και ένσταση παραγραφής του καθολικού δικαιώματος),απέρριψε κατ' ουσία την έφεση ως προς τον λόγο αυτής με τον οποίο η εκκαλούσα - εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα ισχυριζόταν την μη ύπαρξης συμβατικής της υποχρέωσης περί ποσοστοποίησης του επιδίκου "διορθωτικού επιδόματος", από την από … Σειρά … "ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ" της Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης με τίτλο "ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΠΙΔΟΜΑΤΩΝ", επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση.

Περαιτέρω με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, ορίζεται ότι αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Ο λόγος αυτός αναίρεσης, αναφέρεται στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού και επομένως προϋποθέτει έρευνα της ουσίας της υπόθεσης και διατύπωση αποδεικτικού πορίσματος από το δικαστήριο της ουσίας.

Η διάταξη αυτή αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 εδ. α του Συντάγματος που επιτάσσει ότι κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, προκύπτει δε από αυτήν ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά "έλλειψη αιτιολογίας", ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της "ανεπαρκής αιτιολογία", ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους "αντιφατική αιτιολογία" (ΟλΑΠ 1/1999).

Ειδικότερα αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που αναγράφονται σε αυτήν και στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμα της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση του επιδίκου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της συγκεκριμένης ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Αντίστοιχα ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι όμως όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση των αποδείξεων εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (ΟλΑΠ 15/2006).

Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Ελλείψεις αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες.

Δηλαδή μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία", ώστε στο πλαίσιο της διάταξης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ να επιδέχονται μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια.

Ούτε εξ άλλου ιδρύεται ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ εξ αιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων (ΑΠ 3552/2020,ΑΠ 1420/2013, ΑΠ 1703/2009, ΑΠ 1202/2008, ΑΠ 520/1995).

Με όσα παραπάνω δέχθηκε το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του ως προς την συμβατική υποχρέωση της εναγομένης να ποσοστοποιεί μετά την αναπροσαρμογή το επίδικο "διορθωτικό επίδομα" παραβίασε εκ πλαγίου με ανεπαρκείς αιτιολογίες, που δεν επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο, τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 5 παρ.1 Α, Β, Γ "του "Οργανισμού Τραπέζης Μακεδονίας Θράκης", ο οποίος έχει θεσπισθεί με την από 18-5-1982 Ειδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (Ε.Σ.Σ.Ε.) και έχει δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 344/4.6.1982, τεύχος Β), του άρθρου 7 της από 13-4-1989 Ειδικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας που υπογράφηκε μεταξύ της ΟΤΟΕ και των Τραπεζών, του άρθρου 3 της από 18-12-1992, Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, που καταρτίσθηκε μεταξύ της "ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ" και του σωματείου με την επωνυμία "ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ" καθώς και την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης ",που περιέχεται στην από 14-3-1985 Σειρά Α Αριθμ. 5 "ΕΓΚΥΚΛΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ" της Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης με τίτλο "ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΠΙΔΟΜΑΤΩΝ.

Και τούτο διότι δεν διευκρινίζει με σαφείς και πλήρεις αιτιολογίες,αν υπήρχε συμβατική δέσμευση της εναγομένης από την περιεχόμενη στην ως άνω εγκύκλιο απόφαση της Διοίκησης, για ποσοστοποίηση του επιδίκου επιδόματος, λαμβάνοντας υπόψη ότι στην εγκύκλιο της διοίκησης δεν συμπεριλαμβάνεται και το επίδομα αυτό, ανεξαρτήτως αν τότε (1985) καταβαλλόταν ως "επίδομα" ή ως "τακτικές αποδοχές.

Επίσης στις παραδοχές της προσβαλλόμενης δεν δίδεται σαφής εξήγηση για την αναφορά του επιδίκου επιδόματος παροχή στην ως άνω απόφαση της Διοίκησης και στο προσυπογραφόμενο παράρτημα 1 του άρθρου 3 της από 18-12-1992, Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, που καταρτίσθηκε μεταξύ της "ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ" και του σωματείου με την επωνυμία "ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ".

Ο δε ισχυρισμός των αναιρεσιβλήτων - εναγόντων με τις ενώπιον του Αρείου Πάγου προτάσεις τους (σελ. 24) ότι η μη αναφορά του επιδίκου επιδόματος στην άνω εγκύκλιο της Διοίκησης της Τράπεζας οφειλόταν στο γεγονός ότι τότε αυτό καταβαλλόταν εκτός μισθοδοσίας και δεν εντασσόταν στις τακτικές αποδοχές, δεν σημαίνει άνευ άλλου και συμβατική δέσμευση της Διοίκησης για ποσοστοποίηση αυτού.

Επομένως, είναι ουσιαστικά βάσιμος ο πρώτος λόγος αναίρεσης από την εκ του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, όπως ο λόγος αυτός παραδεκτά συμπληρώνεται από τον Άρειο Πάγο (άρθρο 562 παρ.4 ΚΠολΔ). Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει, κατά παραδοχή του προαναφερόμενου λόγου αναιρέσεως, και παρελκούσης της ερεύνης των λοιπών λόγων, να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.

Στη συνέχεια δε, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά την παρ. 3 του άρθρου 580 ΚΠολΔ, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από Δικαστή διαφορετικό από αυτόν που εξέδωσε την απόφαση αυτή. Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσιβλήτων λόγω της ήττας τους (άρθρα 176 και 183,191 παρ.2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6070/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί όμως από Δικαστή άλλο από αυτόν που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας που ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Ιουνίου 2020.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Δεκεμβρίου 2022.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ