Supreme Court dismisses appeal on tort liability, upholding free evidence assessment and procedural limits.

Απόφαση 2112 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2112/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Αθανάσιο Καγκάνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 22 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.", που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Νεδελκόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. χήρας Δ. Τ., ενεργούσας ατομικά και για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου της Δ. Τ., 2) Ι. Τ. του Δ., 3) Γ. συζύγου Ι. Τ., 4) Μ. Τ. του Ι., 5) Α. Τ. του Ι., 6) Ζ. Κ. του Μ., 7) Α. Κ. του Α., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Δέσποινα Μπουρουτζίδου-Καλακίκου και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23/8/2007 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης και συνεκδικάστηκε με την από 27/2/2008 προσεπίκληση-παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας και την από 23/5/2008 προσεπίκληση-παρεμπίπτουσα αγωγή νομικού προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5/2009 του ίδιου Δικαστηρίου με την οποία παρέπεμψε την εκδίκαση της υπόθεσης στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 127/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 245/2013 του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 4/12/2013 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας ανέγνωσε την από 11/9/2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 245/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, η οποία εκδόθηκε επί των υπ' αριθ. 122/2011 και 119/2011 εφέσεων των διαδίκων κατά της υπ' αριθμ. 127/2011 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αλεξανδρούπολης, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η υπ' αριθμ.

εκθ. κατάθεσης 2319/173/2007 αγωγή των αναιρεσιβλήτων. Από τα άρθρα 681, 688-691 και 698 ΑΚ, προκύπτει ότι ο εργολάβος δεν θεωρείται, κατ' αρχήν, ως προστηθείς του εργοδότη. Όταν, όμως, ο εργοδότης επιφύλαξε (ρητά ή σιωπηρά) για τον εαυτό του τη διεύθυνση και την επίβλεψη εκτέλεσης του έργου και μάλιστα (επιφύλαξε) το δικαίωμα παροχής οδηγιών προς τον εργολάβο, ο τελευταίος θεωρείται ότι βρίσκεται σε σχέση πρόστησης με τον εργοδότη, οπότε, στην περίπτωση αυτή, τα σχετικά με την ευθύνη (ενδοσυμβατική ή εξωσυμβατική) αυτών (εργοδότη-εργολάβου) ρυθμίζονται από τις διατάξεις των άρθρων 330, 334,922 ΑΚ).

Περαιτέρω, στο άρθρο 6 του Ν. 1418/1984, με τίτλο "Δημόσια έργα και ρυθμίσεις συναφών θεμάτων", ορίζεται ότι "1. Η παρακολούθηση, ο έλεγχος και η διοίκηση των έργων ανήκει στην αρμόδια τεχνική υπηρεσία του φορέα κατασκευής του έργου (διευθύνουσα υπηρεσία ή επιβλέπουσα υπηρεσία), η οποία ενεργεί ό,τι απαιτείται για την καλή και έγκαιρη εκτέλεση των έργων και ορίζει τους τεχνικούς υπαλλήλους που θα ασχοληθούν ειδικότερα με την επίβλεψη, προσδιορίζει τα καθήκοντα τους όταν είναι περισσότεροι από έναν, παρακολουθεί το έργο τους και γενικά προβαίνει σε κάθε νόμιμη ενέργεια. ... 2.

Στην περίπτωση κατασκευής έργου με ανάθεση σε ανάδοχο, η επίβλεψη αποσκοπεί στην πιστή εκπλήρωση απ' τον ανάδοχο των όρων της σύμβασης και στην κατασκευή του έργου κατά τους κανόνες της τέχνης, ώστε να ανταποκρίνεται στον προορισμό του. Η επίβλεψη μπορεί να ασκηθεί εκτός από τον τόπο των έργων και σε όλους τους χώρους που κατασκευάζονται τμήματα του έργου.

Ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να εξασφαλίσει την απρόσκοπτη άσκηση της επίβλεψης στα εργοτάξια που τυχόν κατασκευάζονται τμήματα του έργου και γενικά σε όλους τους χώρους που κρίνει απαραίτητο η επιβλέπουσα υπηρεσία". Στο άρθρο 7 του αυτού νομοθετήματος ορίζονται τα εξής: "1. Ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να κατασκευάσει το έργο κατά τους όρους της σύμβασης και τις σύμφωνες προς αυτή και το νόμο έγγραφες εντολές του φορέα κατασκευής του έργου.

Ο ανάδοχος που δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του μπορεί να κηρυχθεί έκπτωτος. 2. ...". Περαιτέρω στο άρθρο 34 του π.δ/τος 609/1985, με τίτλο "Κατασκευή δημοσίων έργων" ορίζεται ότι "1. Ο ανάδοχος έχει την υποχρέωση να τηρεί με ακρίβεια τη διάταξη και τις διαστάσεις των διαφόρων μερών του έργου, όπως προκύπτουν από τα εγκεκριμένα σχέδια ή άλλα στοιχεία της μελέτης. ... 3.

Αν δεν ορίζεται διαφορετικά στη σύμβαση, ο ανάδοχος υποχρεούται να διαθέσει για το έργο όλο το απαιτούμενο προσωπικό, υλικά, μηχανήματα, οχήματα, αποθηκευτικούς χώρους και οποιαδήποτε άλλα μέσα. Ο ανάδοχος σε κάθε περίπτωση βαρύνεται με όλες τις απαιτούμενες δαπάνες για την ολοκλήρωση του έργου, όπως είναι ...

οι δαπάνες αποζημιώσεων ζημιών στο προσωπικό του, στον κύριο του έργου ή σε οποιονδήποτε τρίτο και γενικά κάθε είδους δαπάνη απαραίτητη για την καλή και έντεχνη εκτέλεση του έργου. 4. Ο ανάδοχος έχει την υποχρέωση για την τήρηση των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, των διατάξεων και κανονισμών για την πρόληψη ατυχημάτων στο προσωπικό ...

ή σε οποιονδήποτε τρίτο και για τη λήψη μέτρων προστασίας του περιβάλλοντος. Σχετικά με τη λήψη μέτρων ασφαλείας είναι υποχρεωμένος να εκπονεί με ευθύνη του κάθε σχετική μελέτη (στατική, ικριωμάτων, μελέτη προσωρινής σήμανσης έργων κ.λπ.) και να λαμβάνει όλα τα σχετικά μέτρα". Με την τελευταία αυτή διάταξη δεν επιχειρήθηκε, προδήλως, η κατάργηση ή τροποποίηση των σχετικών κειμένων διατάξεων, με τις οποίες ρυθμίζονται διαφορετικά τα ανωτέρω θέματα, αλλά αποκλειστικώς ο καθορισμός των υποχρεώσεων του αναδόχου έναντι του κυρίου του έργου προς εξυπηρέτηση των δια του ν. 1418/1984 και του π.δ/τος 609/1985 επιδιωκομένου σκοπού, συνισταμένου στην αρτιότερη και ευχερέστερη εκτέλεση των δημοσίων έργων.

Εκ τούτων, παρέπεται ότι ο κύριος δημοσίου έργου, έχοντας την ιδιότητα του προσήκοντος αναδόχου όπως προσδιορίζεται στην προαναφερθείσα διάταξη στο άρθρο 6 παρ. 1 του Ν. 1491/1984, υπέχει αστική ευθύνη για τις ζημίες που προκαλούνται σε τρίτους εξ αιτίας της εκτελέσεως δημοσίου έργου, έστω κι αν η εκτέλεση του έργου αυτού έχει ανατεθεί δια συμβάσεως σε ιδιώτη ανάδοχο.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνον αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται εν όψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση. Τούτο συμβαίνει, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, προσάπτεται στην πληττόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια ότι το Εφετείο παραβίασε τις προδιαληφθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, καθόσον εσφαλμένα δέχθηκε ότι η αναιρεσείουσα είχε επιφυλάξει για τον εαυτό της τη διεύθυνση και επίβλεψη της εκτέλεσης του έργου και ότι ως εκ τούτου η ανάδοχος του έργου εταιρεία με την επωνυμία "ΕΝΤΕΧΝΟΣ Α.Ε." είχε προστηθεί στην υπηρεσία της.

Με την προσβαλλόμενη απόφαση, έγιναν δεκτά, όσον αφορά τον συγκεκριμένο αναιρετικό λόγο, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, κατά την ανέλεγκτη από το Εφετείο εκτίμηση των αποδείξεων: "Στις 15.5.2006 και περί ώρα 13.45 ο Δ. Τ., οδηγώντας την με αριθμό κυκλοφορίας ... δίκυκλη μοτοσυκλέτα ιδιοκτησίας του, κινούταν στην αριστερή λωρίδα του ρεύματος πορείας προς Σουφλί, στο 3° χλμ της Εθνικής Οδού Αρδανίου - Ορεστιάδας - Καστανεών, πλησίον του οδικού κόμβου Αρδανίου, με κατεύθυνση από Αρδάνιο προς Σουφλί.

Στο συγκεκριμένο σημείο, που η οδός σχηματίζει δεξιά (κατά την κίνηση του) καμπύλη, το δίκυκλο έχασε την ισορροπία του λόγω ανωμαλιών του οδοστρώματος και, ολισθαίνοντας πλάγια αριστερά, εξήλθε του οδοστρώματος, όπου εξακολούθησε να ολισθαίνει στην διαχωριστική νησίδα ασφαλείας, εν συνεχεία επανήλθε στην οδό, ανατράπηκε και αφού σύρθηκε κάποια μέτρα επέπεσε στο με αριθμό κυκλοφορίας ...

ΙΧΦ αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του Π. Κ. του Α., το οποίο κινούταν κατά την ίδια κατεύθυνση και στην ίδια λωρίδα της οδού, με αποτέλεσμα τον θανατηφόρο τραυματισμό του οδηγού του δικύκλου. Στο σημείο του ατυχήματος, η συγκεκριμένη οδός εκτός από την καμπύλη που σχηματίζει, είναι διπλής κατεύθυνσης, συνολικού πλάτους 16 μέτρων, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας, πλάτους 8 μέτρων ανά κατεύθυνση, διακρινόμενες με ασφάλτινη διαχωριστική νησίδα, που η διαγράμμισή της έχει αποχρωματισθεί.

Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας περιορίζεται στο τμήμα εκείνο της οδού (με πινακίδα Ρ-32) σε 80 χιλιόμετρα ανά ώρα, ενώ άλλη κάθετη σήμανση δεν υπήρχε. Δηλαδή δεν είχαν τοποθετηθεί προειδοποιητικές για την επικινδυνότητα της επικείμενης καμπύλης και της κατάστασης του δρόμου πινακίδες (Κ-1δ επικίνδυνη δεξιά στροφή, Κ-9 επικίνδυνο ανώμαλο οδόστρωμα σε κακή κατάσταση με λάκκους κλπ, Κ-13 επικίνδυνη εκτίναξη χαλικιών, άρθρο 4 §3 ΚΟΚ), ενώ η οριζόντια σήμανση περιορίζεται σε διαχωριστικές της οδού λωρίδες.

Ακόμη προέκυψε ότι, κατά την χρονική στιγμή του ατυχήματος, οι καιρικές συνθήκες ήταν καλές, υπήρχε επαρκής φωτισμός ημέρας, η άσφαλτος ήταν ξηρή και η κίνηση των οχημάτων ήταν κανονική, ενώ δεν υπήρχε κυκλοφορία πεζών και η ορατότητα δεν περιοριζόταν από κάποιο άλλο (εκτός της καμπυλότητας της οδού) εμπόδιο.

Επιπλέον, από την έρευνα των επιληφθέντων αστυνομικών υπαλλήλων της Τροχαίας Αλεξανδρούπολης δεν διαπιστώθηκαν ίχνη τροχοπέδησης στο ευρύτερο πεδίο του ατυχήματος, αλλά ίχνη πλάγιας ολίσθησης του δικύκλου σε δύο σημεία κατά την τροχιά που διέγραψε μήκους 13,40 μέτρων το πρώτο και 9,50 μέτρων το δεύτερο και στην συνέχεια, κατά την πορεία της μοτοσυκλέτας, στην αριστερή λωρίδα της κατεύθυνσης του οδοστρώματος προς Σουφλί, διακοπτόμενες χαραγές από το σύρσιμο μηχανής με τον αναβάτη συνολικού μήκους 15,80 μέτρων, ακολούθως ίχνη τριχών και δέρματος από το σύρσιμο του αναβάτη στο οδόστρωμα, μήκους 9 μέτρων, θραύσματα γυαλιού και υπολείμματα πλαστικών εξαρτημάτων κατά την πορεία της μοτοσυκλέτας, όπως και ίχνη λαδιού στην τελική θέση της και κηλίδα αίματος σε απόσταση 9 μέτρων διαγώνια δεξιά, όπου εντοπίζεται η τελική θέση του αναβάτη της, ενώ η τελική θέση του φορτηγού αυτοκινήτου είναι 13 μέτρα διαγώνια δεξιά από το προηγούμενο σημείο, δηλαδή στο δεξιό έρεισμα της οδού.

Διαπιστώθηκαν ακόμη εκδορές στην αριστερή πλευρά του δικύκλου από το σύρσιμο του στην άσφαλτο, το φορτηγό στο κάτω μέρος της αριστερής θύρας του έχει ίχνος (μαύρο αποτύπωμα) από την επαφή του με τα ελαστικά της μηχανής, ενώ από τον έλεγχο των οχημάτων διαπιστώθηκε πως κανένα δεν ήταν εφοδιασμένο με σύστημα ελεγχόμενης πέδησης (ABS).

Διαπιστώθηκαν σε απόσταση 1,5 χλμ, δηλαδή σε αμφότερες τις λωρίδες της ίδιας κατεύθυνσης της οδού προς Σουφλί, πριν από το σημείο αρχικής εκτροπής του δικύκλου μέχρι και την τελική του θέση, εκτεταμένες ανωμαλίες του εδάφους και λακκούβες, κυρίως όμως σε απόσταση 9,60 μέτρων πριν το σημείο έναρξης των ιχνών πλάγιας ολίσθησης της μηχανής, στο μέσο της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας, όπου κινούταν το δίκυκλο, λακκούβα πλάτους 0,70 εκατοστών του μέτρου και μήκους 5,20 μέτρων, όπως και πολλά τμήματα στην πορεία που διέγραψε που είχαν καλυφθεί με αποκολληθείσα άσφαλτο (ασφάλτινο χαλίκι), το οποίο είχε αρχικά τοποθετηθεί στην διαχωριστική νησίδα και μεταφέρθηκε σταδιακά εντός της οδού από τα διερχόμενα αυτοκίνητα.

Βρέθηκε στον τόπο του ατυχήματος το προστατευτικό κράνος του οδηγού, εργοστασίου κατασκευής AGV, κλειστού τύπου (full - face), το οποίο φέρει ελαφρές εκδορές, επίσης θραύσματα γυαλιού και πλαστικών εξαρτημάτων (βλ. για όλα τα παραπάνω το από 15.5.2006 απόσπασμα του δελτίου αδικημάτων και συμβάντων, την έκθεση αυτοψίας και το πρόχειρο σχεδιάγραμμα του τροχαίου ατυχήματος, που συντάχθηκαν από τους επιληφθέντες αστυνομικούς υπαλλήλους του Τμήματος Τροχαίας Αλεξανδρούπολης, αλλά και τις φωτογραφικές αναπαραστάσεις που απεικονίζουν τον τόπο του ατυχήματος και τα εμπλεκόμενα οχήματα).

Από την εξέταση δείγματος αίματος του θανόντος οδηγού διαπιστώθηκε ότι δεν οδηγούσε υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων τοξικών ουσιών (βλ. την με αριθμό πρωτ. 3022/10/937-α'/24.5.2006 έκθεση της Α. Κ., Αστυνόμου Β' - Χημικού, του Τμήματος Χημικών και Φυσικών Εξετάσεων της Υποδιεύθυνσης Εγκληματικών Ερευνών Βορείου Ελλάδος).

Αποτέλεσμα του επιδίκου ατυχήματος ήταν, όπως προαναφέρθηκε, ο θανάσιμος τραυματισμός του Δ. Τ. του Ι. εξαιτίας βαρέων κακώσεων κεφαλής και σώματος. Ειδικότερα υπέστη: α) στην περιοχή της κεφαλής ανοικτό τραύμα με αιμορραγική διήθηση των μαλακών μορίων της γύρω περιοχής κατά την αριστερή μέτωπο - βρεγματική χώρα, πολλαπλά κατάγματα των οστών του κρανίου (θόλου και βάσης), γενικευμένη υπαραχνοειδής αιμορραγία εγκεφάλου και θλάσεις του παρεγχύματος του σε πολλαπλές διατομές, ενώ τα αιμοφόρα αγγεία της βάσης του εγκεφάλου δεν φέρουν αρτηριοσκληρυντικές αλλοιώσεις, β) στο πρόσωπο πολλαπλές εκδορές κυρίως κατά την μετωπιαία χώρα αριστερά και την ραχιαία επιφάνεια της ρινός, ρινορραγία και αμφοτερόπλευρη ωτορραγία, αιμορραγική διήθηση στην ινιακή χώρα δεξιά, γ) στην περιοχή του τραχήλου πολλαπλές εκδορές στο άνω τριτημόριο της αριστερής τραχηλικής χώρας, καμιά όμως κάκωση στην στοματική κοιλότητα, στο υοειδές οστό και την συσκευή - του λάρυγγα, δ) στο αριστερό πρόσθιο ημιθωράκιο εκδορές, στο θωρακικό τοίχωμα αμφοτερόπλευρα κατάγματα πλευρών, στέρνου, με έξαιμα όλα τα όργανα της θωρακικής κοιλότητας και παρουσία εμεσμάτων στον οισοφάγο, την τραχεία και τους βρόγχους, ε) στους πνεύμονες πολλαπλές ρήξεις του παρεγχύματος τους, στ) τραυματική ρήξη περικαρδιακού σάκου και αριστερής κοιλίας της καρδιάς, αιμορραγική διήθηση δεξιού κόλπου, δίχως όμως καταφανείς παθολογικές, αρτηριοσκληρυντικές και αθηρωματικές αλλοιώσεις, ζ) όλα τα κοιλιακά σπλάχνα εμφανίζονται έξαιμα και η) σε αμφότερες τις γλουτιαίες περιοχές εκδορές και κάταγμα δεξιάς κλείδας (βλ.

την με αριθμό πρωτ. 43/16.5.2006 έκθεση νεκροψίας - νεκροτομής των ειδικών Ιατροδικαστών Π. Π. και Α. Κ. της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Θράκης του ΓΠΝ Αλεξανδρούπολης και του Εργαστηρίου Ιατροδικαστών του ΔΠΘ, αντίστοιχα). Η δίκυκλη μοτοσυκλέτα εργοστασίου κατασκευής YAMAHA, μοντέλου FZR, κυλινδρισμού 995 κ.εκ. με ημερομηνία πρώτης αδείας 21.5.1999, που οδηγούσε ο θανών, μετά το ατύχημα έφερε ίχνη πτώσης και συρσίματος στο αριστερό εμπρόσθιο και οπίσθιο τμήμα της.

Υπέστη στρεβλώσεις στο τιμόνι αριστερά, πλήγμα (βαθούλωμα) και εκδορά στην αριστερή πλευρά του ντεπόζιτου καυσίμων και θραύση του αριστερού τμήματος του ανεμοθωρακίου και των εμπρόσθιων πλαστικών καλυμμάτων, των διακοπτών που ήταν προσαρμοσμένοι στο σημείο αυτό, της μανέτας του συμπλέκτη, αλλά και χαμηλά στην διάταξη των μοχλών των ταχυτήτων.

Τα συστήματα τροχοπέδησης και διεύθυνσης λειτουργούσαν καλά και τα ελαστικά της ήταν σε καλή κατάσταση. Το προπορευόμενο φορτηγό όχημα εργοστασίου κατασκευής VOLKSWAGEN, μοντέλου 2.4D, έφερε ίχνη σύγκρουσης, από ελαστικό (μαύρο), με την μοτοσυκλέτα, μόνο στο κάτω και πίσω μέρος της αριστερής θύρας του οδηγού και της μεσαίας αριστερής κολώνας, αλλά κανένα σημάδι σύγκρουσης με μεταλλικό τμήμα αυτής, ενώ τα συστήματα τροχοπέδησης και διεύθυνσης λειτουργούσαν καλά και τα ελαστικά του βρίσκονταν σε καλή κατάσταση διατηρώντας την κανονική πίεση του αέρα (βλ.

την από 16.5.2006 έκθεση πραγματογνωμοσύνης των διορισθέντων από την Τροχαία Αλεξανδρούπολης πραγματογνωμόνων Θ. Λ. Μηχανολόγου Μηχανικού ΤΕ, Προϊσταμένου Δ/νσης Μεταφορών και Επικ. ΝΔ Έβρου και Δ. Τ. Διπλ. Μηχανολόγου Μηχανικού ΠΕ, Προϊσταμένου ΚΤΕΟ Αλεξανδρούπολης, αλλά και τις φωτογραφικές αναπαραστάσεις των οχημάτων μετά το ατύχημα).

Από όσα ανωτέρω εκτέθηκαν συνάγεται ότι κατά την αναφερόμενη χρονική στιγμή ο οδηγός της δίκυκλης μοτοσυκλέτας κινούνταν με ταχύτητα περίπου 100 χλμ/ω, ήτοι υπερβαίνουσα το ανώτατο όριο των 80 χλμ/ω, στην αριστερή λωρίδα της παραπάνω Εθνικής Οδού, ενώ στην ίδια λωρίδα και μπροστά του κινούνταν το με αριθμό ...

ΙΧΦ όχημα, αλλά με χαμηλότερη ταχύτητα. Στο ύψος περίπου της κορυφής της παρακείμενης ασφάλτινης διαχωριστικής νησίδας, εξαιτίας υφιστάμενης λακκούβας πλάτους 0,70 εκ. του μέτρου και μήκους 5,20 μέτρων, ο οδηγός του δικύκλου έχασε τον έλεγχο της μοτοσυκλέτας του και παρεκκλίνοντας προς τα αριστερά εξήλθε της οδού, κινήθηκε πλαγιολισθαίνοντας σε πλάτος 0,80 εκ.

του μέτρου και για απόσταση 13,40 μέτρων στην παραπάνω νησίδα. Εν συνεχεία εισερχόμενος εκ νέου στο οδόστρωμα, δεν κατάφερε να ανακτήσει τον έλεγχο του δικύκλου του, αφενός λόγω της ταχύτητας που είχε αναπτύξει και αφετέρου κυρίως λόγω του ότι επέπεσε πάλι σε υπάρχουσα στο σημείο εκείνο λακκούβα και εξήλθε και πάλι από την οδό πλαγιολισθαίνοντας στην παραπάνω νησίδα σε βάθος 1 μέτρου και για απόσταση 9,50 μέτρων περίπου, οπότε επανήλθε στο οδόστρωμα.

Σε ελάχιστη όμως απόσταση, 4,50 μέτρων από το σημείο αυτό της εισόδου του, υπήρχε στο οδόστρωμα πάλι λακκούβα που προκάλεσε την παντελή απώλεια της ισορροπίας της μοτοσυκλέτας, η οποία ανατράπηκε και συρόμενη πλέον με την αριστερή της πλευρά σε συνολική απόσταση 20 περίπου μέτρων μαζί με τον αναβάτη της, ο οποίος δεχόταν συνεχή πλήγματα δεδομένου ότι κατά την τροχιά που ακολούθησε το δίκυκλο διήλθε και από επόμενες λακκούβες της οδού (ιδίως μετά την ανατροπή του από λάκκο μήκους 2,60 μέτρων) μέχρι που συγκρούσθηκε με το κάτω τμήμα της μοτοσυκλέτας, ειδικότερα με το μέρος των ελαστικών της, στο αριστερό εμπρόσθιο τμήμα του κινούμενου ήδη παράλληλα φορτηγού οχήματος, λόγω της κρούσης ωθήθηκε αριστερότερα (όπου και η τελική θέση της μοτοσυκλέτας) ενώ ο αναβάτης της σύρθηκε σε απόσταση 9 μέτρων (όπου βρέθηκαν και τα ίχνη τριχών και δέρματος του θανόντος) διαγωνίως δεξιά σε σχέση με το σημείο της τελικής θέσης του δικύκλου.

Το σημείο σύγκρουσης εντοπίζεται, επομένως, ανάμεσα στα σημεία αυτά, στην αριστερή λωρίδα του ρεύματος κυκλοφορίας προς Σουφλί. Η ταχύτητα της μοτοσυκλέτας προκύπτει από την ίδια την πορεία της, που δεν ανακόπηκε παρά την πλαγιολίσθηση και το σύρσιμο της για μεγάλη απόσταση στην οδό, αλλά διατήρησε την ορμή της με την οποία συγκρούσθηκε τελικά στο προπορευόμενο όχημα, από τις βλάβες που υπέστη αυτή, κυρίως όμως από τα πολλαπλά και σοβαρά τραύματα που υπέστη ο θανών.

Η αρχική απώλεια της ισορροπίας του αναβάτη της οφείλεται στην πρώτη κατά σειρά εκτεταμένη (πλάτους 70 εκατοστών και μήκους 5,20 μέτρων) λακκούβα του οδοστρώματος, αμέσως δε μετά την δεύτερη είσοδο της στην οδό, η μοτοσυκλέτα δεν είχε ανατραπεί, γεγονός που συνέβη λόγω της διέλευσής της από υφιστάμενη (σε απόσταση μόλις 4,50 μέτρων από το σημείο εισόδου) νέα λακκούβα που υπήρχε, ακριβώς στο πέρας της οποίας ξεκινούν τα ίχνη συρσίματος του δικύκλου, τα οποία βρίσκονται σε συστοιχία με τις εκδορές και τις βλάβες που φέρει η μοτοσυκλέτα μόνο στο αριστερό τμήμα της.

Βέβαια οι Θ. Λ. και Δ. Τ., μηχανολόγοι μηχανικοί, που εξέτασαν τη μοτοσυκλέτα μετά το ατύχημα, στην προαναφερόμενη από 16-5-2006 έκθεση πραγματογνωμοσύνης τους, διαπιστώνουν ότι τα ελαστικά αυτής ήταν σε καλή κατάσταση, όμως αυτό δεν αποκλείει την προαναφερθείσα, κατά το ατύχημα, τροχιά που διέγραψε το δίκυκλο, της οποίας δεν θα έπρεπε να είναι αναγκαίο συνακόλουθο η καταστροφή των ελαστικών της.

Εν συνεχεία η μοτοσυκλέτα συρόμενη επέπεσε με τμήμα των ελαστικών της στο αριστερό μέρος του προεκτεθέντος φορτηγού, που διερχόταν δεξιότερα την στιγμή εκείνη, συμπέρασμα που συνάγεται από τα ίχνη πρόσκρουσης (σημάδια μαύρου χρώματος) στο αριστερό και κάτω μέρος του αμαξώματος του δεύτερου οχήματος, αλλά και την έλλειψη βλαβών από εμβολισμό μεταλλικών μερών σε αυτό και την αντίστοιχη έλλειψη ιχνών κρούσης των μεταλλικών εξαρτημάτων της μοτοσυκλέτας.

Η έλλειψη προειδοποιητικής, αλλά και πληροφοριακής κάθετης σήμανσης (εκτός από την προεκτεθείσα ρυθμιστική της ταχύτητας Ρ-32 πινακίδα), στο επίμαχο σημείο της οδού, αποδεικνύεται από το προσκομιζόμενο στην προανάκριση με ημερομηνία 18.4.2008 απολογητικό υπόμνημα του Ι. Κ., πολιτικού μηχανικού της εναγομένης, επιβλέποντος για τους τομείς συντήρησης από ανατολικό Α/Κ κόμβο Κομοτηνής (38) έως το Τελωνείο των Κήπων (η οποία, επίβλεψη του ανετέθη βάσει της με αριθμό πρωτ. 99.007/31.1.2006 απόφασης του Δ.

Γ., Διευθυντή Περιφερειακής Υπηρεσίας Κομοτηνής της ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ Α.Ε., Διεύθυνσης Εποπτείας Έργων Κεντρικής - Αν. Μακεδονίας Θράκης, σύμφωνα με το άρθρο 28 του πδ 609/1 985), ο οποίος αναφέρει πως κατόπιν υπόδειξης του είχαν παραγγελθεί στις 28.3.2006 προειδοποιητικές πινακίδες Κ9 (επικίνδυνο ανώμαλο οδόστρωμα με λάκκους) και Κ13 (επικίνδυνη εκτίναξη χαλικιών), οι οποίες τοποθετήθηκαν μόλις στις 25 και 26.5.2006, δηλαδή μετά το επίδικο συμβάν.

Η παραπάνω έλλειψη προκύπτει και από την με αριθμό 16428/31.3.2010 ένορκη βεβαίωση του Δ. Α. του Ν., συναδέλφου του θανόντος που κινούνταν στη διαδρομή και ανέφερε την ανυπαρξία αντίστοιχης σήμανσης. Από τα συμπεράσματα που αναλύθηκαν συνάγεται ότι η πρόκληση του επιδίκου ατυχήματος οφείλεται κυρίως στην κατάσταση του οδοστρώματος, το οποίο παρουσίαζε στο προαναφερθέν σημείο της οδού του ρεύματος πορείας προς Σάππες και σε μήκος 1,5 χιλιομ.

περίπου, εκτεταμένες κακοτεχνίες και ανωμαλίες (λακκούβες), που προκαλούσαν ισχυρές αναταράξεις και παρακώλυαν την ομαλή κίνηση των οχημάτων, ιδίως των δικύκλων, που η απώλεια της ισορροπίας τους είναι ευχερέστερη, ιδίως σε συνδυασμό με τα υπολείμματα φθαρμένης ασφάλτου που είχαν σωρευθεί σε διάφορα σημεία της οδού δημιουργώντας ολισθηρή στρώση και καθιστώντας ανεξέλεγκτη την κίνηση του οχήματος που θα διερχόταν από αυτά, ενώ έλλειπε η σήμανση αναγγελίας κινδύνου, που θα προειδοποιούσε και θα εφιστούσε την προσοχή των διερχόμενων οδηγών για τους ως άνω κινδύνους.

Έτσι ο θανών δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί τους κινδύνους που ακολουθούσαν, ώστε να μειώσει την ταχύτητα που είχε αναπτύξει. Αντίθετα, εάν δεν υπήρχαν οι διαδοχικές ανωμαλίες της οδού, μόνη η ταχύτητα που η μοτοσυκλέτα είχε αναπτύξει δεν θα προκαλούσε το τροχαίο ατύχημα και με την έκταση και τα αποτελέσματα που επήλθαν.

Υπεύθυνη για την κατασκευή της οδού, αλλά και για την κατάσταση και την ομαλή λειτουργία της ήταν η εναγόμενη. Πράγματι, η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ" ιδρύθηκε το έτος 1995 με μοναδικό μέτοχο το Ελληνικό Δημόσιο και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του ν. 2229/1994 και δυνάμει της με αριθμό Δ14α/02/69/ΦΝ 380/10.11.1994 (ΦΕΚ Β7846/14.1 1.1994) Υπουργικής Απόφασης με σκοπό:

α) την ολική ή μερική μελέτη κατασκευή, επέκταση, συντήρηση, οργάνωση, εξοπλισμό, εκμετάλλευση, διοίκηση, επίβλεψη και παρακολούθηση του έργου της Εγνατίας Οδού, καθώς και του οδικού δικτύου που εξυπηρετεί άμεσα ή έμμεσα το έργο και συνδέεται με αυτό, β) την ολική ή μερική ανάθεση απευθείας στα πλαίσια των κειμένων διατάξεων, ή μέσω διαγωνισμού σε τρίτους της μελέτης, κατασκευής, επέκτασης, συντήρησης, οργάνωσης, εξοπλισμού, εκμετάλλευσης του πιο πάνω έργου καθώς και της επίβλεψης και παρακολούθησης της εκτέλεσης των σχετικών συμβάσεων και του ελέγχου των σχετικών μελετών και γ) την παροχή συμβουλών και εισήγηση σε θέματα σχετικά με τα παραπάνω.

Είναι επιχείρηση κοινής ωφέλειας διεπόμενη από τις σχετικές για τις επιχειρήσεις αυτές διατάξεις και λειτουργεί κατά τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων του άρθρου 5 του ν. 2229/1994, δεν υπάγεται στις διατάξεις που διέπουν τους οργανισμούς και τις επιχειρήσεις του ευρύτερου δημόσιου τομέα, ούτε σε εκείνες των άμεσα ή έμμεσα ανηκουσών στο Δημόσιο εταιριών, εφαρμοζόμενου κατά τα λοιπά του Κ.Ν. 2190/1920.

Η παραπάνω εταιρία προκύπτει ότι ήταν ενήμερη για τις φθορές που είχαν επέλθει στο επίμαχο τμήμα της οδού, που καθιστούσαν δυσχερή και επικίνδυνη την λειτουργία της. Πριν το επίδικο ατύχημα είχαν αποσταλεί επανειλημμένα επιστολές από το Α.Τ. Φερών προς την εταιρία "ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ", στις οποίες αναφερόταν πως ο ασφαλτοτάπητας στην γέφυρα της Εγνατίας Οδού στον οδικό κόμβο Αρδανίου, είχε καταστραφεί (είχαν δημιουργηθεί αρκετές λακκούβες), με αποτέλεσμα να καθίσταται επικίνδυνη η κυκλοφορία των χρηστών της οδού, ιδιαίτερα των δικύκλων, συνοδευόμενη από την παράκληση για την συντομότερη δυνατή επισκευή της (βλ.

τις με αριθμούς πρωτ. 2501/10/27/8.3.2006 και 2501/10/27-α'/3.4.2006 επιστολές του Χ. Μ., Υπαστυνόμου, Αν. Διοικητή του AT Φερών). Αντίστοιχα για το ίδιο ακριβώς οδικό σημείο είχε αποσταλεί από το Τμήμα Τροχαίας Αλεξανδρούπολης προς την Περιφερειακή Υπηρεσία Κομοτηνής της Εγνατίας Οδού ΑΕ ειδοποίηση, με έκκληση για την τέλεση εκ μέρους της των απαραίτητων ενεργειών προς αποφυγή ατυχημάτων (βλ.

το με αριθμό πρωτ. 2501/10-Α/17-α'/11.4.2006 έγγραφο του Π. Κ. Αστυνόμου Α' Διοικητή του Τμήματος Τροχαίας Αλεξανδρούπολης). Μετά το παραπάνω ατύχημα ακολούθησαν αλλεπάλληλες υπομνήσεις του Τ.Τ. Αλεξ/πολης και Φερών, προς την αμέσως παραπάνω Υπηρεσία της Εγνατίας Οδού Α.Ε. για άμεση αποκατάσταση των φθορών και τοποθέτηση σχετικών ενημερωτικών πινακίδων (Κ-9, Κ-13, Κ-25) (βλ.

με τα υπ' αριθμούς πρωτ. 2501/10-Α/22-α7 18.5.2006, 2501/10-Α/22-β'/11.7.2006 και 2501/10/30/ 30.8.2006 έγγραφα της Τροχαίας Αλεξ/πολης και Φερών). Εκτός όμως από τις επανειλημμένες επισημάνσεις και εκκλήσεις της Αστυνομίας και ο προαναφερθείς Ι. Κ., επιβλέπων πολιτικός μηχανικός της εναγομένης, στον τομέα συντήρησης όπου συνέβη το επίδικο ατύχημα, με την από 1 5.3.2006 επιστολή του, προς τον Δ.

Γ., Διευθυντή της Περιφερειακής Υπηρεσίας Κομοτηνής της Εγνατίας Οδού Α.Ε., ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής: "Κατόπιν σχετικής αυτοψίας σας γνωρίζω ότι η επιφάνεια του αντιολισθηρού τάπητα που έχει διαστρωθεί σε ολόκληρο το Α/Κ Αρδανίου καθώς και στο τμήμα της Εγνατίας Οδού από Α/Κ Αρδανίου έως Τελωνείου Κήπων είναι σε κακή κατάσταση η οποία επιδεινώνεται διαρκώς.

Το χοντρόκοκκο υλικό από το σώμα του τάπητα αποκολλάται από το οδόστρωμα και παρασύρεται από τα διερχόμενα αυτοκίνητα... Κατόπιν της σταδιακής αποσύνθεσης του οδοστρώματος έχουν ανοίξει σε πάρα πολλά σημεία τρύπες ακανόνιστου μεγέθους και εκτάσεως που καθιστούν την επαναπλήρωσή τους με ψυχρά άσφαλτο ασύμφορη και μη ασφαλή τεχνικά.

Ότι προσπάθειες έχουν γίνει μέχρι τώρα για την επαναπλήρωσή τους, κατέληξαν άσκοπες διότι η φθορά διευρύνεται...". Και κατέληγε ότι "τα εν λόγω προβλήματα φαίνεται να οφείλονται κύρια στην σύνθεση

και την έντεχνη κατασκευή του αντιολισθηρού τάπητα και όχι λόγω κάποιων τυχαίων φαινομένων που μπορούν να αντιμετωπισθούν με επουλώσεις τοπικής κλίμακας. Η γενικότερη κατάσταση του αντιολισθηρού χρήζει αντιμετώπισης ευρείας κλίμακας όπως αποξήλωση όλου του αντιολισθηρού ή κατασκευή νέου αντιολισθηρού ασφαλτοτάπητα πάνω από τον υπάρχον" (βλ.

τη με κωδ. Εγγρ.Μ00/15-8/590/1 Κ/ικ/15-3- 2006 επιστολή). Ο δε Δ. Γ. στην από 28.7.2006 επιστολή του προς το Τμήμα Τροχαίας της Αστυνομικής Διεύθυνσης Αλεξανδρούπολης ανέφερε τα εξής: "Όπως ήδη γνωρίζετε η υπηρεσία μας αντιμετωπίζει τις ανάγκες στοιχειώδους συντήρησης της Εγνατίας Οδού μέσω εγκατεστημένης, από τον Φεβρουάριο του έτους 2006, εργολαβίας συντήρησης.

Κατόπιν δικών μας επιθεωρήσεων και σε συνέχεια των δικών σας οχλήσεων προσπαθήσαμε να αντιμετωπίσουμε τις φθορές του οδοστρώματος με πλήρωση των λακκουβών με ψυχρά άσφαλτο. Σύμφωνα με το ημερολόγιο του έργου, τέτοιες εργασίες εκτελέστηκαν στις 7-8-15 Μαρτίου, 15-16- 19 Μαΐου, 13,14-22 Ιουνίου και 12-13 Ιουλίου. Παράλληλα έγιναν δύο παραγγελίες για προειδοποιητικές πινακίδες Κ9 και Κ13 στις 28-3-2006 και 8-5-2006.

Η τοποθέτηση των δώδεκα (12) συνολικά ανωτέρω πινακίδων και στην αρτηρία της Εγνατίας Οδού αλλά και στις εισόδους του Κόμβου, τόσο από Φέρες όσο και από Σουφλί, έγινε στις 25 και 26 Μαΐου. Όμως η κατάσταση του οδοστρώματος είναι τέτοια που παρουσιάζει συνεχώς φθορές, η έκταση των οποίων δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί στα πλαίσια της ανωτέρω εγκατεστημένης εργολαβίας στοιχειώδους συντήρησης.

Έτσι, η εταιρία μας ανέλαβε την ευθύνη και την πρωτοβουλία να προκηρύξει με την διαδικασία του κατεπείγοντος πρόχειρο δημόσιο σχετικό διαγωνισμό στις 19/6/2006. Το αντικείμενο αυτού του διαγωνισμού είναι η πλήρης αποξήλωση και αντικατάσταση ολόκληρης της ανώτερης ασφαλτικής στρώσης της περιοχής του κόμβου Αρδανίου.

Παρότι δεν φέρουμε ουδεμία αρμοδιότητα σχετικά με την περιοχή που έγινε το αναφερόμενο τροχαίο ατύχημα, εντούτοις όπως είναι προφανές, προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα συνολικά. Έτσι, στις 19.7.2006 υπογράφηκε η σύμβαση κατασκευής του ανωτέρω έργου, μέσω του οποίου θα υπάρχει, πιστεύουμε, καλύτερη αντιμετώπιση του όλου προβλήματος." (βλ.

τη με κωδ. Εγγρ.Μ00/Συντ.-2243/ 692/ IΚ/ικ/28.7.2006 επιστολή). Από την πρώτη ως άνω ενημερωτική επιστολή καθίσταται σαφές ότι οι εκτεταμένες φθορές στο τμήμα του οδικού άξονα που συνέβη το επίδικο θανατηφόρο ατύχημα εστιάζονταν (τουλάχιστον κατά την εκτίμηση του συγκεκριμένου αρμόδιου μηχανικού) σε κατασκευαστικές κακοτεχνίες, που ήταν γνωστές πολύ πριν το επίδικο ατύχημα και την σύνταξη της επιστολής (15.3.2006), αφού ήδη κατά την σύνταξη της είχαν γίνει κάποιες προσπάθειες άμεσης αντιμετώπισης τους, οι οποίες αποδείχθηκαν όπως αναφέρεται στο έγγραφο ανεπαρκείς.

Παρόλα αυτά με την δεύτερη ως άνω επιστολή καθίσταται σαφές πως η εναγόμενη προκήρυξε διαγωνισμό, μάλιστα πρόχειρο και με την διαδικασία του κατεπείγοντος (για την αποξήλωση και αντικατάσταση της ασφαλτικής στρώσης της οδού, που ήταν η μοναδική λύση του προβλήματος, όπως γίνεται δεκτό από αμφότερα τα παρατιθέμενα έγγραφα, καθώς οι φθορές ήταν εκτεταμένες), στις 19.6.2006, δηλαδή σε διάστημα πλέον των τριών μηνών από την πρώτη επιστολή και ενός μήνα μετά το επίδικο ατύχημα και κατόπιν του θορύβου που δημιουργήθηκε από την πρόκλησή του, γεγονός που προκύπτει από την αναφορά του γεγονότος στο περιεχόμενο του δεύτερου εγγράφου.

Ακόμη, προκύπτει ότι ο διαγωνισμός διήρκεσε λιγότερο από ένα μήνα καθώς ήδη στις 19.7.2006 υπογράφηκε η σχετική σύμβαση έργου. Επιπλέον, ενώ με την πρώτη επιστολή αναφέρεται ότι υπήρξαν προσπάθειες άμεσης αλλά πρόχειρης αντιμετώπισης των παραπάνω προβλημάτων που δεν ευδοκίμησαν και κρίθηκε από τον αρμόδιο πολιτικό μηχανικό, ότι δεν επαρκούν για την επίλυση τους, με την δεύτερη προκύπτει ότι επαναλήφθηκαν τέτοιες εργασίες τον Μάρτιο, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο.

Επίσης, ενώ οι απαιτούμενες πινακίδες (Κ9 και Κ13), παραγγέλθηκαν, όπως τουλάχιστον αναφέρεται, από τις 28.3.2006 και έγινε δεύτερη παραγγελία από τις 8.5.2006, τοποθετήθηκαν όμως στην οδό μόλις στις 25 και 26.5.2006, δηλαδή μετά το επίδικο συμβάν, ενώ μέχρι τότε δεν υφίσταται σχετική σήμανση. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι, μεταξύ της εναγομένης εταιρίας και της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΕΝΤΕΧΝΟΣ Α.Ε.- ΤΕΧΝΙΚΗ - ΔΟΜΙΚΗ - ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ - ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΕ", καταρτίστηκε στις 26.1.2006 σύμβαση κατασκευής έργου (διεπόμενη από τον "Κανονισμό ανάθεσης και εκπόνησης μελετών και ανάθεσης και εκτέλεσης έργων της εταιρίας ΕΟΑΕ", όπως ίσχυε, το π.δ.334/2000 και τα λοιπά συμβατικά τεύχη), σύμφωνα με την οποία η πρώτη, κυρία του έργου, κατόπιν της με αριθμό 454/5/22.9.2005 απόφασης του διοικητικού συμβουλίου της, με την οποία εγκρίθηκε το αποτέλεσμα της δημοπρασίας του έργου "Εγνατία Οδός:

Στοιχειώδης συντήρηση και λειτουργία του τμήματος από Α/Κ 29 Αγίου Ανδρέα μέχρι Κήπους (2005 - 2009)", μήκους περίπου 201 χλμ, προϋπολογισμού δημοπράτησης 16.000.000 ευρώ, ανέθεσε στην δεύτερη, μειοδότη και αυτή αποδέχτηκε και ανέλαβε, έναντι του συμφωνηθέντος ανταλλάγματος, την εκτέλεση του έργου με συνολική προθεσμία περαίωσης 45 μηνών από την ημέρα υπογραφής, όπως και την ασφάλιση του έργου (για την οποία κατατέθηκε η από 20.1.2006 βεβαίωση ασφάλισης της ασφαλιστικής εταιρίας "Allianz").

Κατά την τεχνική περιγραφή του αντικειμένου της σύμβασης, οι δημοπρατηθείσες εργασίες αφορούσαν την στοιχειώδη συντήρηση και λειτουργία του ανωτέρω αναφερόμενου τμήματος της Εγνατίας Οδού σε όλα τα έργα Πολιτικού Μηχανικού, καθώς και στις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις της οδού και των σηράγγων, βάσει των εγκεκριμένων από το ΥΠΕΧΩΔΕ Οδηγιών Συντήρησης και Λειτουργίας και των Λειτουργικών Διαδικασιών της Εγνατίας οδού που περιγράφονταν στο παράρτημα 1.

Η "ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΑΕ", κυρία του έργου, διατήρησε ρητά το δικαίωμα αναπροσαρμογής ή προσθήκης νέων Οδηγιών Λειτουργίας και Συντήρησης, όπως και Λειτουργικών Διαδικασιών οποιαδήποτε χρονική στιγμή κατά την διάρκεια της. σύμβασης, ενώ οι παραπάνω αναπροσαρμογές ή προσθήκες, εφόσον δεν μεταβάλλουν τον αριθμό του απαιτούμενου προσωπικού από την ανάδοχο, αλλά μόνο τις διαδικασίες εργασιών συμφωνήθηκε πως δεν δικαιολογούν πρόσθετη οικονομική αποζημίωση από την τελευταία (βλ.

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, Κεφ. 1 ΓΕΝΙΚΑ, σελ. 6). Όπως ειδικότερα το αντικείμενο των εργασιών αναλύεται συνίσταται: 1) στην τεχνική αστυνόμευση και στοιχειώδη συντήρηση της οδού και των σηράγγων, 2) στην λειτουργία του αυτοκινητοδρόμου που περιλαμβάνει: α) τις εργασίες χειμερινής συντήρησης και β) την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών, 3) στις εργασίες βελτίωσης για την κάλυψη των αναγκών λειτουργίας της οδού (κατασκευή σταθμών αποχιονισμού, αναδιαγράμμιση της οδού εγκατάσταση μετρητών κυκλοφοριακών δεδομένων).

Η κυρία του έργου διατήρησε το δικαίωμα, για λόγους απρόσκοπτης και ασφαλούς λειτουργίας της οδού, να προβαίνει σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις και αιτιολογημένα σε εργασίες και αποκατάσταση βλαβών που ενδέχεται να απαιτηθούν στην περιοχή του έργου, με δικά της μέσα ή δίδοντας εντολή σε άλλους αναδόχους συντήρησης εργαζόμενους σε παρακείμενα οδικά τμήματα της Εγνατίας Οδού (βλ.

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, Κεφ. 1.1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ, σελ. 6). Η τεχνική αστυνόμευση περιλάμβανε το σύνολο των ενεργειών και δράσεων για την επισήμανση των φθορών των στοιχείων της οδού και των εντοπισμό επικείμενων κινδύνων για τους χρήστες. Η στοιχειώδης συντήρηση περιλάμβανε τις εργασίες συντήρησης που εκτελούνται κατά τακτά χρονικά διαστήματα στα πλαίσια της απρόσκοπτης λειτουργίας της οδού.

Η συχνότητα των εργασιών αυτών εξαρτάτο είτε μόνο από τις περιβαλλοντικές συνθήκες (κυκλική όπως π.χ. η συντήρηση του πρασίνου, ο καθαρισμός αποχέτευσης κλπ), είτε από την κυκλοφορία της οδού σε συνδυασμό με τις περιβαλλοντικές συνθήκες (μη κυκλική, όπως η πλήρωση λάκκων, αποκομιδή απορριμμάτων, αλλαγή λαμπτήρων φωτισμού κλπ).

Ειδικότερα, τεχνική αστυνόμευση της οδού θα πραγματοποιούταν με περιπολίες και επιθεωρήσεις της ασφάλειας της οδού (όπως αναλυτικά περιγράφονταν στις "Οδηγίες Συντήρησης Αυτοκινητοδρόμων, Τεύχος 1: "Στοιχειώδης Συντήρηση" ΥΑ ΥΠΕΧΩΔΕ Δ3β/156/10-Ω/30.6.2003). Οι δε φθορές που θα εντοπίζονταν από την τεχνική αστυνόμευση της οδού, εντάσσονταν σε δύο κατηγορίες:

α) φθορές που χρήζουν άμεσης προσοχής καθώς συνεπάγονται άμεσο ή επικείμενο κίνδυνο για τους χρήστες του αυτοκινητόδρομου (π.χ. λακκούβες, καταπτώσεις, λιμνάζοντα ύδατα, φθορές στην περίφραξη και τα στηθαία ασφαλείας, σε πινακίδες των γεφυρών σήμανσης, σε πινακίδες αναγγελίας κινδύνου κ.λπ.), β) όλες οι λοιπές φθορές που δεν προκαλούν άμεσο κίνδυνο για τους χρήστες του αυτοκινητοδρόμου.

Σκοπός των περιπολιών ασφαλείας (διενεργούμενες από έναν τεχνικό, καθημερινά, με εξαίρεση μόνο των ημερών επιθεωρήσεων ασφαλείας) είναι ο εντοπισμός φθορών της α' κατηγορίας, ενώ σκοπός των επιθεωρήσεων ασφαλείας (διενεργούμενες από δύο τεχνικούς, εβδομαδιαία, κατά την ημέρα, πλην μιάς μηνιαίως βραδινής, προς έλεγχο του φωτισμού, εκτός Σαββατοκύριακων και ημερών αργίας), ο εντοπισμός φθορών αμφοτέρων των κατηγοριών.

Μάλιστα, οι εντοπιζόμενες φθορές έπρεπε να αποκαθίστανται, όταν είναι αυτό πρακτικά εφικτό, να απομακρύνεται ο κίνδυνος, ή να προβλέπονται άλλα μέτρα προστασίας από το προσωπικό που διενεργεί την επιθεώρηση. Την πρώτη κάθε μήνα θα έπρεπε να καταρτίζεται αναλυτικό μηνιαίο πρόγραμμα επιθεωρήσεων Ασφαλείας που θα αποστελλόταν για έγκριση στην Διευθύνουσα Υπηρεσία (βλ.

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, Κεφ. 2, ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΥ, σελ. 8,9). Οι φθορές που εντοπίζονταν από την τεχνική αστυνόμευση της οδού, εντάσσονταν σε δύο κατηγορίες, όπως παραπάνω διακρίθηκαν (και περιγράφονταν αναλυτικά στις "Οδηγίες Συντήρησης Αυτοκινητοδρόμων, Τεύχος 1: "Στοιχειώδης Συντήρηση" ΥΑ ΥΠΕΧΩΔΕ Δ3β/156/10-Ω/30.6.2003), συνομολογήθηκε δε ότι, αφενός γι' αυτές της α' κατηγορίας που εντοπίζονταν κατά την τεχνική αστυνόμευση, θα έπρεπε να αποκαθίστανται αμέσως εφόσον ήταν εφικτό από τους τεχνικούς που την διεξάγουν, αλλιώς να σημαίνονται αμέσως και να επισκευάζονται προσωρινά εντός 24 ωρών και να επιθεωρούνται μέχρι την μόνιμη επισκευή τους, η οποία έπρεπε να πραγματοποιείται το συντομότερο σε χρόνο που δεν θα υπερέβαινε σε καμιά περίπτωση τις 28 ημέρες, αφετέρου φθορές της β' κατηγορίας θα αποκαθίσταντο στα πλαίσια προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης.

Στις παραπάνω εργασίες περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, εργασίες, καθαρισμού της οδού (της επιφάνειας της οδού, των νησίδων, από πάσης φύσεως απορρίμματα και προϊόντα καταπτώσεων, κ.λ.π.), η συντήρηση του καταστρώματος (της επιφάνειας του οδοστρώματος της οδού που παρουσίαζε φθορές, με διάστρωση ασφαλτομίγματος και της επιφάνειας του ερείσματος με διάστρωση υλικού της ΠΤΠ 0-155 και αποκατάσταση μικροφθορών στην επιφάνεια του οδοστρώματος, π.χ.

λακκούβες, ρηγματώσεις κλπ) η συντήρηση σήμανσης και στηθαίων ασφαλείας (αποξήλωση παλαιών, προμήθεια και τοποθέτηση πινακίδων πληροφοριακών, επικινδύνων θέσεων, οριοδεικτών και χιλιομετρικών δεικτών, διαγράμμιση της οδού). Συγκεκριμένα για τις εργασίες καθαριότητας και αποκατάστασης φθορών της α' κατηγορίας ορίστηκε ότι η ανάδοχος θα διέθετε 4 συνεργεία, μεταξύ άλλων, για εργασίες αποκομιδής απορριμμάτων από οποιοδήποτε χώρο του αυτοκινητοδρόμου και των εγκαταστάσεων αυτού που θα υποδεικνυόταν από την κυρία του έργου (Ε.Ο.Α.Ε.), οριστική ή προσωρινή αποκατάσταση φθορών α' κατηγορίας.

Σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης όπου παρατηρούνται ζημιές στον αυτοκινητόδρομο, που δεν εντάσσονταν στα πλαίσια της στοιχειώδους συντήρησης η ανάδοχος θα διαθέτει κατάλληλα μηχανήματα και συνεργεία για την αντιμετώπισή τους. Οι εργασίες συντήρησης στις περιπτώσεις αυτές θα εκτελούνται μόνο έπειτα από εντολή της αντισυμβαλλόμενης εταιρίας (Ε.Ο.Α.Ε.), για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Το είδος και ο αριθμός των μηχανημάτων και του προσωπικού που θα χρησιμοποιηθεί στις περιπτώσεις εργασιών συντήρησης για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών θα αποφασίζεται από την Ε.Ο.Α.Ε. Ενώ περαιτέρω διευκρινίστηκε ότι η στοιχειώδης συντήρηση αφορά εργασίες μικρής έκτασης και δεν σχετίζεται με αυτές της συντήρησης εκτεταμένης μορφής (βλ.

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, Κεφ. 2.1.2, ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΟΥΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΟΔΟΥ, σελ. 11 ως 14). Στην προκείμενη περίπτωση, από το σύνολο του αποδεικτικού υλικού και κυρίως από τις φωτογραφικές και ψηφιακές αναπαραστάσεις προέκυψε ότι οι φθορές και βλάβες της οδού, στο συγκεκριμένο σημείο, όπου έλαβε χώρα το επίδικο ατύχημα και κατά το χρόνο του ατυχήματος, ήταν εκτεταμένες (μεγάλες και πολλές λακκούβες εκτεινόμενες σε 1,5 χιλιομ, της οδού) που απαιτούσαν τη συνολική ανακατασκευή του.

Από το προαναφερόμενο περιεχόμενο της ως άνω σύμβασης και ειδικότερα από τους όρους της τεχνικής περιγραφής του αντικειμένου αυτής συνάγεται ότι οι προαναφερθείσες φθορές και βλάβες της οδού, εκφεύγουν, εξαιτίας της έκτασής τους, από το πλαίσιο της στοιχειώδους συντήρησης που αφορά η προαναφερθείσα σύμβαση, δηλαδή σε εργασίες μικρής έκτασης, αφού είναι εργασίες συντήρησης εκτεταμένης μορφής, οι οποίες θα εκτελούνταν μόνο έπειτα από εντολή της ΕΟΑΕ (βλ.

Τεχνική Περιγραφή στο κεφάλαιο "2.1.2.10 Εργασίες συντήρησης έκτακτης ανάγκης", σελ. 14). Σε συνδυασμό δε και με την συνολική θεώρηση του περιεχομένου της σύμβασης, οι εργασίες που υπερέβαιναν εκείνες τις στοιχειώδους συντήρησης της οδού, ενέπιπταν αποκλειστικά στο κύκλο ευθύνης της κυρίας του έργου, εκτός από την αρχική πρόχειρη κάλυψή τους από την ανάδοχο (πρόχειρη κάλυψη λάκκων, τοποθέτηση σήμανσης) και μόνο σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης και έπειτα από εντολή και υπό τις οδηγίες της κυρίας του έργου.

Ακόμη, αναφορικά με την άμεση έστω πρόχειρη αντιμετώπιση των παραπάνω φθορών (κάλυψη λάκκων, καθαρισμός της οδού από χαλίκια), όπως και για τις υπόλοιπες αναγκαίες ενέργειες εξασφάλισης της ομαλής της λειτουργίας (τοποθέτηση σήμανσης προειδοποιητικής του κινδύνου) προέκυψε ότι η κυρία του έργου διατήρησε ρητά το δικαίωμα αναπροσαρμογής ή προσθήκης νέων Οδηγιών Λειτουργίας και Συντήρησης και Λειτουργικών Διαδικασιών οποιαδήποτε χρονική στιγμή κατά την διάρκεια της σύμβασης και διατήρησε το δικαίωμα για λόγους απρόσκοπτης και ασφαλούς λειτουργίας της οδού να προβαίνει σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις και αιτιολογημένα σε εργασίες και αποκατάσταση βλαβών που ενδέχεται να απαιτηθούν στην περιοχή του έργου με δικά της μέσα ή με εντολή σε άλλους αναδόχους συντήρησης εργαζόμενους σε παρακείμενα οδικά τμήματα της Εγνατίας Οδού (βλ.

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, Κεφ. 1 ΓΕΝΙΚΑ, Κεφ. 1.1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ, σελ. 6) και ακόμη για τις εργασίες καθαριότητας και αποκατάστασης φθορών α' κατηγορίας ορίστηκε ότι η ανάδοχος θα διέθετε 4 συνεργεία για εργασίες από οποιουδήποτε χώρο του αυτοκινητόδρομου θα υποδεικνυόταν από την κυρία του έργου (ΕΟΑΕ) (βλ.

σελ. 14 της Τεχνικής Περιγραφής). Εξάλλου για το λόγο ότι οι ως άνω φθορές της οδού εξέφευγαν της στοιχειώδους συντήρησης, μετά το επίδικο ατύχημα, η εναγομένη, Εγνατία Οδός Α.Ε., δυνάμει της από 19-7-2006 σύμβασης κατασκευής δημοσίου έργου, ανέθεσε

σε άλλη εταιρεία, στην "Αφοί Μ. Α.Τ.Ε" την αποκατάσταση του φθαρμένου αντιολισθηρού τάπητα στο συγκεκριμένο τμήμα της οδού (Α/Κ 43 Αρδανίου 15.8), που έχρηζε συνολικής αποκατάστασης. Επομένως, από όλα τα ανωτέρω συνάγεται ότι εναγομένη, κυρία του έργου, επιφύλαξε για τον εαυτό της την διεύθυνση και επίβλεψη αυτού, με την έννοια του δικαιώματος να δίνει σε κάθε στιγμή εντολές και οδηγίες για την εκτέλεσή του στην αντισυμβαλλόμενη της, προστηθείσα στην υπηρεσία της, επομένως ευθύνεται για τις βλάβες που προκάλεσαν οι πράξεις και παραλείψεις της τελευταίας σε τρίτους σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 922 ΑΚ. Άλλωστε η παραπάνω σχέση επιβεβαιώνεται και από το προεκτεθέν περιεχόμενο του με ημερομηνία 18.4.2008 απολογητικού υπομνήματος του Ι. Κ., πολιτικού μηχανικού της εναγομένης, ο οποίος αναφέρει πως κατόπιν υπόδειξης του στην ανάδοχο εταιρία, είχαν παραγγελθεί από αυτή στις 28.3.2006 προειδοποιητικές πινακίδες Κ9 (επικίνδυνα ανώμαλο οδόστρωμα, με λάκκους κλπ), και Κ13 (επικίνδυνη εκτίναξη χαλικιών).

Συνεπώς, η εναγόμενη εταιρία, μολονότι ήταν αρμόδια και υπεύθυνη για την συντήρηση, την ασφάλεια και την ομαλή λειτουργία του τμήματος της Εγνατίας Οδού, όπου συνέβη το επίδικο ατύχημα, ως κυρία του έργου και έχοντας την εποπτεία αυτού, ενώ τελούσε σε γνώση των εκτεταμένων φθορών που είχε υποστεί το οδόστρωμα αυτής, της επικινδυνότητας που είχε δημιουργηθεί για τους χρήστες της οδού (ιδίως τους οδηγούς και επιβάτες των μοτοσυκλετών), από αμέλειά της, ενώ όφειλε και είχε την δυνατότητα, δεν αποκατέστησε έγκαιρα, με δικά της μέσα, με την ανάθεση εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος εργολαβίας συνολικής αποκατάστασης της κατεστραμμένης επιφάνειας της οδού, ούτε έδωσε τις κατάλληλες εντολές και οδηγίες στην προστηθείσα εταιρία "ΕΝΤΕΧΝΟΣ ΑΕ", προκειμένου να μεριμνήσει για την απομάκρυνση υπολειμμάτων από την φθαρμένη άσφαλτο και να φροντίσει για την τοποθέτηση κατάλληλων προειδοποιητικών πινακίδων, πριν το επικίνδυνο τμήμα του δρόμου, με αποτέλεσμα, από τις παραπάνω παραλείψεις της να προκληθεί το επίδικο τροχαίο ατύχημα που επέφερε τον θάνατο του Δ. Τ.". Το Εφετείο, με βάση τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και αναφέρονται αναλυτικά παραπάνω, ορθά εφάρμοσε το νόμο και υπήγαγε τα συγκεκριμένα περιστατικά στις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και επομένως ο ανωτέρω λόγος είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Επειδή, κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 8 του Κ.Πολ.Δ, αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπ` όψη πράγματα που δεν προτάθηκαν η δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, οι οποίοι συγκροτούν την ιστορική βάση της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως και έτσι θεμελιώνουν το αίτημά των. Επομένως, δεν είναι πράγματα με την έννοια αυτή, η αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, το περιεχόμενο των αποδεικτικών μέσων, τα επιχειρήματα των διαδίκων ή τα συμπεράσματα από την εκτίμηση των αποδείξεων. Ωσαύτως, ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη του ουσιώδη ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό.

Με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθμ. 1 και 8 ΚΠολΔ αιτίαση ότι το Εφετείο προέβη σε εσφαλμένη ερμηνεία του αποδεικτικού υλικού και δεν έλαβε υπόψη πράγματα ήτοι αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς που προτάθηκαν, παραδεκτά και είχαν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα α) εσφαλμένα δέχθηκε ότι ο θανών δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί τους κινδύνους που ακολουθούσαν, ώστε να μειώσει την ταχύτητα που είχε αναπτύξει, β) ότι η κατάθεση του μάρτυρα Γ. Κ. πολιτικού μηχανικού της αναδόχου του έργου εταιρείας περιέχει ανακρίβειες, αοριστολογίες και αυθαιρεσίες και έρχεται σε αντίθεση με τα διαλαμβανόμενα στο "Τεύχος Οδηγιών Συντήρησης", γεγονός που επισημάνθηκε από την αναιρεσείουσα με τις έγγραφες προτάσεις της. Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος και απορριπτέος, καθόσον το δικαστήριο εκτιμά ελεύθερα τα αποδεικτικά μέσα (ΚΠολΔ 340), η εκτίμηση δε αυτή εξαιρείται του αναιρετικού ελέγχου (ΚΠολΔ 561 § 1), τα δε επιχειρήματα ή τα συμπεράσματα των διαδίκων που αντλούνται από την εκτίμηση των αποδείξεων, δεν αποτελούν "πράγματα" κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ.

Κατόπιν τούτων και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί. Τέλος, η αναιρεσείουσα πρέπει να καταδικαστεί λόγω της ήττας της στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 § 2), τα οποία όμως θα επιβληθούν μειωμένα (άρθρο 5 § 15 Ν. 2229/1994, 5 Ν. 3210/1955 και 22 § 1 του Ν.3693/1957, όπως η παράγραφος αυτή ισχύει μετά την υπ' αριθμ. 134423/8-12-1992 απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ Β' 11/20-1-1993), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 5 § 12 του Ν.1738/1987, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων.

Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτων, που ορίζει στο ποσό των τρακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 3 Νοεμβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Νοεμβρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ