2105/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2105 / 2014 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2105/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χριστόφορο Κοσμίδη, Δημήτριο Κόμη, Ασπασία Καρέλλου και Απόστολο Παπαγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "Κ. ΚΑΙ Α. Α. Ο.Ε." και ήδη μετονομασθείσας σε "Ν. ΚΑΙ Α.Α. Ο.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Κ. Α. του Χ., 3. Α. Α. του Κ. κατοίκων ..., ατομικά και ως ομορρύθμων μελών εκπροσώπων και διαχειριστών της ως άνω εταιρείας, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν άπαντες από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ξενοφώντα Νικολάου με δήλωση του άρθρου 242 παρ 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Κ. Μ. του Γ., πρώην σύζυγος Δ. Μ., ως ασκούσα τη γονική μέριμνα του ανήλικου γιου της Μ. Μ. του Δ., 2. Θ. Μ. του Γ., 3. Γ. Μ. του Θ., 4. Γ. Μ. του Δ., αμφοτέρων κατοίκων ..., όλων ατομικά και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων της αποβιωσάσης αρχικώς ενάγουσας-εκκαλούσας-εφεσιβλήτου Η. συζ. Γ. Μ. θυγ. Δ. Π. κατοίκου εν ζωή …, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αθανασά Χριστίνα και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-3-2008 αγωγή των αναιρεσιβλήτων και της Η. συζ. Γ. Μ. θυγ. Δ. Π., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 587/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 12/2014 του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3-2-2014 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Απόστολος Παπαγεωργίου διάβασε την από 10-9-2014 έκθεσή του με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Από τη διάταξη του άρθρου 533 παρ. 2 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με την οποία το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε όταν δημοσιεύθηκε η πρωτόδικη απόφαση, προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο προκειμένου να κρίνει την ορθότητα της εκκληθείσας πρωτόδικης απόφασης, εφαρμόζει το νόμο που ίσχυε κατά το χρόνο της δημοσίευσης της πρωτόδικης απόφασης, και όχι τον ισχύοντα κατά την κατ` έφεση δίκη νεώτερο νόμο, εκτός εάν με αυτόν ορίζεται διαφορετικά ως προς την αναδρομική έναρξη της ισχύος του (Ολ ΑΠ 30/1998).

Από τις διατάξεις όμως των άρθρων 533 παρ. 2, 535 παρ. 1 και 536 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κρίνοντας βάσιμο κάποιο λόγο έφεσης εξαφανίσει την πρωτόδικη οριστική απόφαση και προβεί στην εκδίκαση της υπόθεσης κατ’ ουσίαν, υποχρεούται να εφαρμόσει για τη διάγνωση της νομικής και ουσιαστικής βασιμότητας της αγωγής το νόμο που ισχύει κατά το χρόνο δημοσίευσης της απόφασής του είτε έχει αναδρομική δύναμη (Ολ ΑΠ 654/1984), είτε δεν έχει αναδρομική δύναμη, εφόσον όμως στην τελευταία περίπτωση καταλαμβάνει (χρονικά) την επίδικη έννομη σχέση (Ολ ΑΠ 7/2011).

Εξάλλου κατά τη διάταξη του άρθρου 1047 παρ. 1 ΚΠολΔ, προσωπική κράτηση ως μέσον αναγκαστικής εκτελέσεως μπορεί να διαταχθεί και για απαιτήσεις από αδικοπραξίες, ενώ κατά το άρθρο 1047 παρ.2 του ίδιου Κώδικα, όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 62 του Ν. 3994/2011, και ισχύει από 25.7.2011 (ΦΕΚ Α 165/25.7.11) "δεν διατάσσεται προσωπική κράτηση για απαίτηση μικρότερη των 30.000 ευρώ".

Η παρ. 2 του τροποποιηθέντος άρθρου 1047 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με το άρθρο 72 παρ.12 του ίδιου ως άνω νόμου 3994/2011, εφαρμόζεται άμεσα και επί αγωγών που κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού εκκρεμούν στα δικαστήρια της χώρας. Για την απόρριψη του ως άνω παρεπομένου αιτήματος, ως μη νομίμου, δεν απαιτείται η υποβολή ειδικού παραπόνου από τον εναγόμενο ή εκκαλούντα, εφόσον αυτός ζητεί την απόρριψη της σε βάρος του αγωγής.

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου (ημεδαπού ή αλλοδαπού) στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοσθεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 7/2006, 4/2005).

Με το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (παραβίαση κανόνα του ουσιαστικού δικαίου) ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή αν αγωγή, ένσταση κ.λπ.

ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απερρίφθη ή έγινε δεκτή κατ' ουσία (ΟλΑΠ 10/2011, 2/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 12/2014 τελεσίδικη απόφασή του, αφού συνεκδίκασε τις αντίθετες εφέσεις των διαδίκων, απέρριψε κατ' ουσία την έφεση των αναιρεσιβλήτων -εναγόντων και δέχθηκε κατ' ουσία την έφεση των αναιρεσειόντων-εναγομένων, κατά της 587/2009 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή κατ' ουσία η από 3-3-2008 αγωγή των αναιρεσιβλήτων, εξαφάνισε την εκκληθείσα ως άνω απόφαση και αφού έκρινε ότι από εργατικό ατύχημα, που οφείλεται σε υπαίτια και παράνομη συμπεριφορά των αναιρεσειόντων, απεβίωσε ο συγγενής των αναιρεσιβλήτων, έκανε δεκτή εν μέρει κατ' ουσίαν την από 3-3-2008 αγωγή τους για αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, επιδίκασε, α) στον πρώτο ενάγοντα, όπως νόμιμα εκπροσωπείτο από τη μόνη ασκούσα τη γονική μέριμνα, μητέρα του, το ποσό των 25.000 ευρώ, β) σε καθένα από τους τρίτη και τέταρτο των εναγόντων το ποσό των 30.000 ευρώ, γ) στον δεύτερο ενάγοντα το ποσό των 30.000 ευρώ και δ) στον πέμπτο ενάγοντα το ποσό των 25.000 ευρώ, και απάγγειλε σε βάρος του δευτέρου και τρίτου των εναγομένων, λόγω της αδικοπραξίας τους, προσωπική κράτηση διάρκειας μέχρι έξι (6) μηνών για τον καθένα ως μέσο αναγκαστικής εκτελέσεως της καταψηφιστικής διατάξεως της αποφάσεως.

Με την ως άνω κρίση του το Εφετείο, ως προς το ζήτημα της απαγγελίας προσωπικής κράτησης λόγω της αδικοπραξίας των δευτέρου και τρίτου των εναγομένων και ήδη αναιρεσειόντων : Α) Για τα ποσά των 25.000 ευρώ υπέρ των πρώτου, όπως νόμιμα εκπροσωπείτο από τη μόνη ασκούσα τη γονική μέριμνα, μητέρα του και πέμπτου εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ, 1 του ΚΠολΔ, καθόσον παραβίασε, αφού δεν ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε ορθώς, την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1047 παρ.1 και 2 του ΚΠολΔ, όπως η παράγραφος 2 τροποποιήθηκε με το άρθρο 62 του Ν. 3994/2011.

Και Β) Για τα ποσά των 30.000 ευρώ υπέρ των δεύτερου, τρίτης και τέταρτου των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ, 1 του ΚΠολΔ, καθόσον δεν παραβίασε, αφού ερμήνευσε και εφάρμοσε ορθώς, την ως άνω ουσιαστικού δικαίου, δεδομένου ότι η προσωπική κράτηση διατάσσεται για απαίτηση μικρότερη των 30.000 ευρώ.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως είναι ως προς το προαναφερθέν μέρος της με το στοιχείο Α' (για τα ποσά των 25.000 ευρώ) βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός και ως προς το προαναφερθέν μέρος της με το στοιχείο Β' (για τα ποσά των 30.000 ευρώ) αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Επομένως, η ένδικη αίτηση, πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή και να αναιρεθεί η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος της με το στοιχείο Α'.

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 580 παρ. 3 εδ. α' ΚΠΔ, όπως έχει αντικατασταθεί με το άρθρο 65 παρ. 1 του Ν. 4139/20-3-2013, προκύπτει ότι αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2, μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να τη δικάσει, αν, κατά την κρίση του, δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση.

Στην προκειμένη περίπτωση, εφόσον κατά τα προεκτεθέντα δεν διατάσσεται προσωπική κράτηση για τις απαιτήσεις των 25.000 ευρώ και εφόσον δεν υπάρχει άλλο αίτημα προς κρίση, δεν υπάρχει στάδιο περαιτέρω έρευνας της υπόθεσης και γι' αυτό επιβάλλεται η εξαφάνιση της αναιρεσίβλητης απόφασης, η οποία απάγγειλε προσωπική κράτηση και κατά το μέρος αυτό.

Τέλος, λόγω της εν μέρει νίκης και ήττας των διαδίκων, πρέπει να συμψηφισθούν μεταξύ τους τα δικαστικά έξοδα της αναιρετικής δίκης (ΚΠολΔ 178 παρ.1 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την υπ' αριθμ. 12/2014 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών ως προς το μέρος αυτής περί απαγγελίας προσωπικής κράτησης κατά των δευτέρου και τρίτου των αναιρεσειόντων για τα ποσά των 25.000 ευρώ υπέρ των πρώτου, όπως νόμιμα εκπροσωπείτο από τη μόνη ασκούσα τη γονική μέριμνα, μητέρα του και πέμπτου των αναιρεσιβλήτων.

Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Νοεμβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Νοεμβρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ