Supreme Court dismisses appeal due to death of defendant, terminating proceedings against all co-defendants by operation of law.

Απόφαση 2096 / 2025 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2096/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μιχαήλ Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα - Εισηγητή, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Ευαγγελία Γίτση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Οκτωβρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Ι. Π., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τράπεζα Eurobank Ανώνυμη Εταιρεία" και το διακριτικό τίτλο "Eurobank", που εδρεύει στην Αθήνα νομίμως εκπροσωπούμενης, ως καθολικής διαδόχου της ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "Τράπεζα Eurobank Ergasias A.E", λόγω διάσπασης της τελευταίας με απόσχιση του κλάδου τραπεζικής δραστηριότητάς της και σύσταση νέας τραπεζικής εταιρείας. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Φωτεινή Χατζηχηδίρογλου

Των αναιρεσίβλητων: 1) Ι. Μ. του Π., κατοίκου ..., 2) Μ. Μ. του Ι., κατοίκου ομοίως ως άνω και 3) Μ. Μ. του Ι., κατοίκου ομοίως ως άνω, οι οποίοι δεν εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο. Στο σημείο αυτό εμφανίστηκε στο ακροατήριο η δικηγόρος Μύριαμ-Χριστίνα Νεοπτολαίμου, η οποία δήλωσε το θάνατο του πρώτου αναιρεσίβλητου και προσκόμισε την από ...-2020 Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου, του Ληξιαρχείου Βάρης-Βούλας Βουλιαγμένης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-01-2014 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας τραπεζικής εταιρείας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 545/2017 του ίδιου Δικαστηρίου και 1202/2020 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 01-09-2022 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε, μόνο η αναιρεσείουσα. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, όπως η παρ. 2 ίσχυε πριν την τροποποίησή της με το άρθρο 59 Ν. 5221/2025 και εφαρμόζεται κατά τον κρίσιμο χρόνο, σύμφωνα με το άρθρο 168 παρ. 3 του ιδίου νόμου, προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος εξετάζει ποίος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο διάδικος που απουσιάζει, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι. Αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, ερευνάται αν ο διάδικος, ο οποίος δεν εμφανίστηκε ή, αν και εμφανίστηκε, δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση. Στην περίπτωση που δεν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη, και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωση ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί(ΑΠ 781/2023, ΑΠ 1182/2021).

Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α` , 287, 289 και 290 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται, κατά το άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται και όταν, μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος, Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση του λόγου της διακοπής προς τον αντίδικο με επίδοση δικογράφου ή με τις προτάσεις ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός ακροατηρίου κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξης από εκείνον που έχει το δικαίωμα να επαναλάβει τη δίκη ή και από εκείνον που μέχρι την επέλευση του θανάτου ήταν πληρεξούσιος του θανόντος και έχει ως συνέπεια ότι είναι άκυρη κάθε διαδικαστική πράξη, εκτός από την έκδοση της απόφασης, αν γίνει μετά τη διακοπή της δίκης και πριν από την επανάληψή της, εκτός αν την ενεργήσει ο διάδικος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή. Ως διάδικος, υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή της δίκης, στην περίπτωση θανάτου του αρχικού διαδίκου, νοείται ο καθολικός του διάδοχος (κληρονόμος του). Η επανάληψη της δίκης που έχει διακοπεί μπορεί να γίνει εκούσια με ρητή ή σιωπηρή δήλωση του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή(ΟλΑΠ 1/2022, ΑΠ 891/2023, ΑΠ 404/2023, ΑΠ 266/2021).

Στην περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 288 του ιδίου κώδικα, ο θάνατος ενός από τους ομοδίκους ή άλλο γεγονός του άρθρου 286, που επέρχεται στο πρόσωπο ενός ομοδίκου, έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή της δίκης ως προς όλους τους διαδίκους(ΑΠ 354/2024, ΑΠ 891/2023).

Περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας κατά το άρθρο 76 ΚΠολΔ υπάρχει και στην περίπτωση που ο δανειστής, απαιτών τη διάρρηξη, κατ` άρθρο 939 ΑΚ, απαλλοτριώσεως, που έγινε προς βλάβη αυτού από τον οφειλέτη του, ενάγει τον τελευταίο και τον τρίτο, προς τον οποίο διατέθηκε το περιουσιακό του στοιχείο, καθόσον δεν είναι νοητή η έκδοση αντιθέτων αποφάσεων έναντι των ως άνω ομοδίκων, ήτοι του οφειλέτη του δανειστή και του τρίτου, με τον οποίο συμβλήθηκε ο οφειλέτης (ΑΠ 259/2024, ΑΠ 891/2023, ΑΠ 781/2023, ΑΠ 597/2021).

Στην προκειμένη περίπτωση, από τις προσκομιζομένες από την αναιρεσείουσα υπ. αριθ. ... και ...-2024 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Αθηνών Π. Ρ., αποδεικνύεται ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της από 1-9-2022 ένδικης αίτησης αναίρεσης, με πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου περί ορισμού του Α-2 τμήματος ως αρμοδίου για την εκδίκαση αυτής, πράξη του Προέδρου του Α-2 Τμήματος περί ορισμού α) της αναφερόμενης στην αρχή της παρούσας δικασίμου προς συζήτηση της αίτησης και β) προθεσμίας κοινοποίησης αυτής εξήντα (60) ημέρες πριν την δικάσιμο, και κλήση για συζήτηση, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, στην δεύτερη και την τρίτη των αναιρεσιβλήτων αντιστοίχως, οι οποίες όμως δεν εμφανίστηκαν στη δικάσιμο αυτή, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά της στο πινάκιο και γι' αυτό θα πρέπει το δικαστήριο να προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης, παρά την απουσία τους, δικάζοντας σαν να ήταν παρούσες και αυτές.

Εξάλλου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από την σειρά της στο πινάκιο, εμφανίστηκε η δικηγόρος Μύριαμ-Χριστίνα Νεοπτολέμου, η οποία είχε εκπροσωπήσει τον πρώτο αναιρεσίβλητο ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών κατά την δικάσιμο της 5-12-2019, μετά την οποία εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, δήλωσε τον θάνατο του πρώτου αναιρεσιβλήτου και προσεκόμισε την υπ' αρ. ...-2020 Ληξιαρχική Πράξη Θανάτου του Ληξίαρχου του Δήμου Βάρης-Βούλας- Βουλιαγμένης Αττικής, από την οποία πράγματι αποδεικνύεται ότι ο πρώτος αναιρεσίβλητος απεβίωσε στις 25-11-2020, μετά την έκδοση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και συνεπώς, αφού η δήλωση έγινε από την μέχρι τον θάνατό του πληρεξουσία δικηγόρο του, η δίκη διακόπτεται ως προς αυτόν.

Περαιτέρω, από την επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτει ότι η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης αποτελεί κατάληξη της από 15-1-2014 αγωγής της δικαιοπαρόχου της αναιρεσείουσας κατά των αναιρεσιβλήτων, με την οποία ζητήθηκε, κατά τα άρθρα 939 επ. ΑΚ, να απαγγελθεί η διάρρηξη ως καταδολιευτικής μίας συμβολαιογραφικής πράξης γονικής παροχής, με την οποία ο πρώτος αναιρεσίβλητος, οφειλέτης της ενάγουσας, μεταβίβασε κατ' ισομοιρίαν στις θυγατέρες του δεύτερη και τρίτη των αναιρεσιβλήτων ένα οικόπεδο με διώροφη οικία ιδιοκτησίας του, που ευρίσκεται στην Άνω Βούλα Αττικής.

Επομένως, σύμφωνα με την προεκτεθείσα μείζονα σκέψη, εφόσον οι αναιρεσίβλητοι είναι εναγόμενοι σε αγωγή διάρρηξης δικαιοπραξίας ως καταδολιευτικής και συνδέονται με δεσμό αναγκαστική ομοδικίας, ο θάνατος του πρώτου αναιρεσιβλήτου επιφέρει βίαιη διακοπή της δίκης ως προς όλους τους αναγκαίους ομοδίκους αναιρεσιβλήτους και συνεπώς πρέπει να κηρυχθεί βιαίως διακοπείσα η δίκη ως προς όλους τους διαδίκους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΚΗΡΥΣΣΕΙ βιαίως διακοπείσα τη δίκη ως προς όλους τους διαδίκους.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Δεκεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Δεκεμβρίου 2025.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ