2094/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2094 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 2094/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Οκτωβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Αγίου Δημητρίου Αττικής, νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Δήμαρχο Παντελή Ειρηνάκη, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ισίδωρο Μποτωνάκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου: ....., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Κωνσταντίνα Πυρπυρή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-11-1995 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 7534/1996 προδικαστική, 2644/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1471/2003 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 2-7-2003 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιχαήλ Θεοχαρίδης ανέγνωσε την από 27-9-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ, από τις διατάξεις των άρθρων 118αρ.4, 559 αριθ.1 και 566παρ.1 του Κ. Πολ. Δ. προκύπτει ότι για να είναι ορισμένος και άρα παραδεκτός ο από τη δεύτερη από αυτές προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, πρέπει να καθορίζεται σ' αυτόν η συγκεκριμένη ουσιαστική διάταξη νόμου που φέρεται ότι παραβιάσθηκε και το αποδιδόμενο στην απόφαση νομικό σφάλμα, ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή της διάταξης αυτής.

Αν δε το δικαστήριο εξήτασε κατ' ουσίαν την υπόθεση, πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο, με πληρότητα και σαφήνεια, και οι ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, με τις οποίες εκείνο υπέπεσε, κατά τον αναιρεσείοντα, στις πλημμέλειες που συγκροτούν το λόγο αυτό αναίρεσης, διότι διαφορετικά είναι ανέφικτος ο ζητούμενος αναιρετικός έλεγχος.

Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων Δήμος με τον τέταρτο λόγο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτίαση από το άνω άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο, με το να κρίνει ότι " το επίδικο εδαφικό τμήμα θα περιερχόταν σ' αυτόν μόνο αν η Χ1 και ο Χ2 το άφηναν με τη θέλησή τους στην κοινή χρήση" και ακολούθως να απορρίψει την ένστασή του περί ιδίας αυτού κυριότητας στο επίδικο ακίνητο, παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 28 του Ν.1337/1983, η οποία ορίζει ότι " ιδιωτικοί δρόμοι, πλατείες και λοιποί χώροι κοινής χρήσεως, που έχουν σχηματισθεί με οποιοδήποτε τρόπο, έστω και κατά παράβαση των πολεοδομικών διατάξεων και βρίσκονται μέσα σε εγκεκριμένα σχέδια πόλεων, θεωρούνται ως κοινόχρηστοι χώροι που ανήκουν στον οικείο Δήμο ή Κοινότητα".

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αόριστος, διότι σ' αυτόν δεν αναφέρονται με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε το Εφετείο ως θεμελιωτικά της κρίσεώς του ότι το επίδικο ακίνητο δεν κατέστη κοινόχρηστο. ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που δεν εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που εφαρμόσθηκε. (Ολ.ΑΠ 24/92).

Επομένως ο λόγος αυτός αναίρεσης προϋποθέτει ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο απέρριψε την αγωγή ή την ένσταση ως μη νόμιμη ή ως αόριστη (Ολ. ΑΠ 44/1990). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο απέρριψε την επαναφερθείσα σ' αυτό με λόγο της έφεσης του αναιρεσείοντος εναγομένου ένστασή του περί καταχρηστικής άσκησης του ενδίκου δικαιώματος του αναιρεσιβλήτου ενάγοντος να διεκδικήσει το επίδικο ακίνητο, ως μη νόμιμη.

Επομένως, ο πέμπτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, με τον οποίο ο αναιρεσείων προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του αιτιολογίες και πάντως οι διαλαμβανόμενες σ' αυτήν είναι ανεπαρκείς σε σχέση με την ως άνω ένστασή του περί καταχρηστικής ασκήσεως του ενδίκου δικαιώματος του αναιρεσιβλήτου, είναι απορριπτέος ,ως απαράδεκτος.

ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 559 αριθ.8 περ.β΄ ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης της απόφασης και όταν το δικαστήριο, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα κατά την έννοια της διάταξης αυτής νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης, ή αντένστασης και όχι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα, νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Πράγμα, υπό την έννοια αυτή, αποτελεί και ο λόγος της έφεσης που περιέχει παράπονο κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία απορρίφθηκε ισχυρισμός του εκκαλούντος ή έγινε δεκτός ισχυρισμός του αντιδίκου του. Δεν στοιχειοθετείται, όμως, ο λόγος αυτός αναίρεσης αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ.

ΑΠ 12/1991). Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από το άνω άρθρο 559 αρ.8 εδ.α΄ Κ.Π.ολ.Δ. πλημμέλεια, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τους προταθέντες με λόγους της έφεσης ισχυρισμούς του 1) ότι το επίδικο ακίνητο χρησιμοποιούνταν ως παιδική χαρά από το έτος 1983 και όχι από το έτος 1990, 2) ότι η παιδική χαρά επί του επιδίκου κατασκευάσθηκε το έτος 1983 και όχι το έτος 1990, 3) ότι τα όργανα της παιδικής αυτής χαράς είχαν τοποθετηθεί εντός του έτους 1983 4) ότι οι ενέργειες του ενάγοντος να προβεί στη σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος για το επίδικο και να καταβάλει γι'αυτό φόρους ακάλυπτων χώρων και τέλη αποχέτευσης ήταν μεθοδευμένες και δεν έχουν καμιά έννομη επιρροή στην απόκτηση απ' αυτόν της κυριότητας του επιδίκου και 5) ότι οι απώτεροι δικαιοπάροχοι του ενάγοντος Χ1 και Χ2 με την ενέργειά τους να αφήσουν, με το από Ιουλίου 1959 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού ....., μεταξύ των υπ' αριθμ. ....

και .... αγροτεμαχίων, οδό πλάτους 10 μέτρων( τμήμα της οποίας αποτελεί το επίδικο), παραιτήθηκαν από το δικαίωμα κυριότητας και νομής τους επί της εδαφικής έκτασης που κατέλαβε η αφεθείσα οδός. Ο λόγος αυτός αναίρεσης ως προς τις αιτιάσεις ότι δεν λήφθηκαν υπόψη από το Εφετείο οι τέσσερις πρώτοι από τους ανωτέρω ισχυρισμούς (υπ' αριθμ.1-4) του αναιρεσείοντος, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι οι πραγματικοί αυτοί ισχυρισμοί αποτελούν αιτιολογημένη άρνηση της επικαλούμενης από τον αναιρεσίβλητο ενάγοντα, ως στοιχείο της βάσης της αγωγής του, της στηριζόμενης στον πρωτότυπο τρόπο κτήσης της κυριότητας του επιδίκου με έκτακτη χρησικτησία, άσκησης από αυτόν και τους δικαιοπαρόχους του πράξεων νομής στο επίδικο, και ως τέτοιοι δεν συνιστούν " πράγμα" κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ.8 εδ.β΄ ΚΠολΔ.

Εξάλλου, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο δέχθηκε με αυτήν ότι δεν αποδείχθηκε ο προβληθείς από τον αναιρεσείοντα εναγόμενο, για τη θεμελίωση της επί του άρθρου 28 του ν. 1337/1983 ερειδόμενης ένστασής του, ισχυρισμός ότι η απώτερη δικαιοπάροχος του ενάγοντος Χ1 και ο προικολήπτης σύζυγος αυτής Χ2 κατά τη γενόμενη κατά το έτος 1959 κατάτμηση του μείζονος ακινήτου τους σε μικρότερα οικόπεδα, κατά την οποία και άφησαν το επίδικο ως ιδιωτική οδό, για την εξυπηρέτηση των μελλοντικών αγοραστών των εν λόγω οικοπέδων, παραιτήθηκαν από το δικαίωμα κυριότητάς τους στο επίδικο ακίνητο, αφήνοντας αυτό με τη θέλησή τους στην κοινή χρήση, οπότε και μόνο θα περιερχόταν το επίδικο στην κυριότητα του εναγομένου Δήμου και ότι επομένως το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που, κρίνοντας ομοίως, είχε απορρίψει την ένσταση αυτή του αναιρεσείοντος και ακολούθως δέχθηκε ως βάσιμη την ένδικη περί διεκδικήσεως του επιδίκου ακινήτου αγωγή του αναιρεσιβλήτου, δεν έσφαλε.

Έτσι το Εφετείο εξέτασε και απέρριψε τον παραπάνω αναφερόμενο πέμπτο (υπ' αριθμ. 5) ισχυρισμό του αναιρεσείοντος και συνεπώς τον έλαβε υπόψη. Επομένως ο ίδιος ως άνω λόγος αναίρεσης, ως προς την αιτίαση ότι δεν λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο εκείνο ο τελευταίος αυτός ισχυρισμός, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΕΠΕΙΔΗ, με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ.11 εδ.γ΄ ΚΠολΔ πλημμέλεια, ότι το Εφετείο που την εξέδωσε δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο αναιρεσείων επικαλέσθηκε και προσκόμισε και ειδικότερα το από 18-4-1991 έγγραφο της Τεχνικής Υπηρεσίας του αναιρεσείοντος Δήμου, από το οποίο αποδεικνύεται ότι η υπάρχουσα στο επίδικο παιδική χαρά κατασκευάσθηκε το έτος 1983.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι από την προσβαλλόμενη απόφαση, στην οποία γίνεται ρητή αναφορά στο έγγραφο αυτό, προκύπτει χωρίς να καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο το έλαβε υπόψη του και το συνεκτίμησε με τις υπόλοιπες αποδείξεις.

ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 559 αριθ.20 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό προς εκείνες των άρθρων 118 αριθ.4 και 566 παρ.1 του ίδιου Κώδικα, συνάγεται ότι για το ορισμένο του λόγου αυτού αναίρεσης πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο και τα εξής: 1) το αληθινό περιεχόμενο του εγγράφου που φέρεται ότι παραμορφώθηκε, ώστε από τη σύγκριση με εκείνο που δέχθηκε η απόφαση να υπάρχει δυνατότητα στον Άρειο Πάγο να κρίνει αν υφίσταται διαγνωστικό λάθος,2) Το από την προσβαλλόμενη απόφαση δεκτό γενόμενο διαφορετικό από το αληθινό περιεχόμενο,3) το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο για το ότι υπάρχουν ή όχι κρίσιμα γεγονότα, 4) ο ουσιώδης πραγματικός ισχυρισμός για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο.

Αν ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ δεν περιέχει τα παραπάνω στοιχεία είναι αόριστος και πρέπει να απορριφθεί. Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του υπ' αριθμ. 16373/1959 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Αποστόλου Ζέρβα και του συνοδεύοντος αυτό από Ιουλίου τοπογραφικού διαγράμματος του μηχανικού ......, με τα οποία έγινε από τους απωτέρους δικαιοπαρόχους του αναιρεσιβλήτου Χ1 και Χ2 η κατάτμηση του μείζονος ακινήτου τους, εκτάσεως τεσσάρων στρεμμάτων, σε είκοσι αυτοτελή οικόπεδα, αφού δέχθηκε ότι με τα ως άνω έγγραφα οι εν λόγω δικαιοπάροχοι του αναιρεσιβλήτου άφησαν με τη θέλησή τους πέντε ιδιωτικές οδούς, μία από τις οποίες είναι το επίδικο, για την εξυπηρέτηση των αγοραστών των επί μέρους οικοπέδων, ενώ από τα έγγραφα αυτά προκύπτει ότι οι ιδιωτικές αυτοί οδοί αφέθηκαν για κοινή χρήση.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αόριστος, διότι δεν αναφέρεται σ' αυτόν το αληθινό περιεχόμενο των ανωτέρω εγγράφων που φέρεται ότι παραμορφώθηκαν, και δεν προσδιορίζεται ο ουσιώδης πραγματικός ισχυρισμός, για την απόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκαν τα έγγραφα αυτά.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 2- 7-2003 αίτηση του Δήμου Αγίου Δημητρίου Αττικής για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1471/2003 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει σε επτακόσια (700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Νοεμβρίου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 5 Δεκεμβρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ