2093/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2093 / 2018 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 2093/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε'ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Χυτήρογλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Παπαηλιάδη, Ναυσικά Φράγκου, Βασιλική Ηλιοπούλου - Εισηγήτρια και Βασιλική Μπαζάκη - Δρακούλη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Μαΐου 2018, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Καραγιάννη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Π. Β. του Η., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Εμμανουήλ - Μηνά Σταύρου, για αναίρεση της υπ'αριθ. ΘΤ538/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσα την Α. Κ., κάτοικο ..., η οποία δεν εμφανίστηκε. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ'αριθ.πρωτ.3894/2018 αίτηση - δήλωση του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 543/18.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Η υπό κρίση, υπ' αρ. πρωτ. 3894/2018, αίτηση-δήλωση προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, για αναίρεση της υπ' αρ. ΘΤ538/2018 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της παραβίασης υποχρέωσης για διατροφή και καταδικάσθηκε σε ποινή φυλάκισης 8 μηνών, η εκτέλεση της οποίας ανεστάλη επί τριετία, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 473 παρ. 2, 3,, 474 παρ. 1 και 2 ΚΠΔ) .

Είναι συνεπώς τυπικά δεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν . IΙ. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 171 παρ.2 ΚΠΔ, απόλυτη ακυρότητα, που δημιουργεί τον προβλεπόμενο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Α' του ίδιου Κώδικα λόγο αναίρεσης, η οποία λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, ακόμη και στον Άρειο Πάγο, επιφέρει και η παράνομη παράσταση του πολιτικώς ενάγοντος στη διαδικασία του ακροατηρίου.

Παράνομη δε είναι η παράσταση του πολιτικώς ενάγοντος στο ακροατήριο, όταν δεν συντρέχουν στο πρόσωπό του οι όροι της ενεργητικής ή παθητικής νομιμοποίησης για την άσκηση της πολιτικής αγωγής, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 63 και 64 του ΚΠΔ, καθώς και όταν δεν τηρήθηκε η διαδικασία του άρθρου 68 του ΚΠΔ, ως προς τον τρόπο και το χρόνο άσκησης της πολιτικής αγωγής.

Ακόμη, όπως προκύπτει από τα άρθρα 63, 64, 68, 82 του ΚΠΔ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 914 και 932 του ΑΚ, στην άσκηση της πολιτικής αγωγής κατά την ποινική διαδικασία, για την επιδίκαση αποζημίωσης ή χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, νομιμοποιείται ενεργητικά, ως παθών από το διωκόμενο έγκλημα, μόνο όποιος έχει ζημιωθεί αμέσως από αυτό.

Επομένως, δικαιούχος της χρηματικής αυτής ικανοποίησης είναι μόνο ο φορέας του δικαιώματος ή εννόμου συμφέροντος που έχει προσβληθεί. (ΑΠ 1245/2016, ΑΠ 349/2014). Ετσι στο έγκλημα της παραβίασης της υποχρέωσης για διατροφή (άρθρο 358 ΠΚ), κατά το οποίο τιμωρείται '' όποιος κακόβουλα παραβιάζει την υποχρέωση διατροφής που του την έχει επιβάλει ο νόμος και έχει αναγνωρίσει, έστω και προσωρινά, το δικαστήριο, με τρόπο τέτοιο ώστε ο δικαιούχος να υποστεί στερήσεις ή να αναγκαστεί να δεχτεί βοήθεια άλλων'', δικαιούμενος σε παράσταση πολιτικής αγωγής είναι εκείνος που στερήθηκε τη διατροφή, αποκλειομένου, εκτός άλλων, και του τρίτου που ζημιώθηκε, επειδή αναγκάστηκε να καταβάλει εκείνος την διατροφή ΑΠ 1180/2000, ΑΠ 349/2014 ) .

ΙΙΙ. Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων αιτείται την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης, επικαλούμενος ότι από την παράνομη παράσταση ως πολιτικώς ενάγουσας της μητέρας του ανήλικου τέκνου του και όχι για λογαριασμό του τελευταίου, όπως θα έπρεπε, εφόσον παθών από το αδίκημα της παραβίασης προς αυτόν (ανήλικο) της υποχρέωσης προς διατροφή του, ήταν ο ανήλικος, επήλθε απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας.

Από την επισκόπηση των πρακτικών της δίκης προκύπτει πραγματικά ότι κατά την έναρξη της διαδικασίας παρέστη στο Δικαστήριο η Α. Κ., η οποία δήλωσε παράσταση πολιτικής αγωγής και ζήτησε να υποχρεωθεί ο κατηγορούμενος (σσ αναιρεσείων) να της καταβάλει 44 ευρώ με επιφύλαξη ως χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη που υπέστη από το αδίκημα (της παραβίασης υποχρέωσης διατροφής του ανήλικου τέκνου της).

Η παράσταση αυτή όμως είναι μη νόμιμη δεδομένου ότι δικαιούμενος σε παράσταση πολιτικής αγωγής είναι αεκείνος που στερήθηκε τη διατροφή (ήτοι εν προκειμένω το ανήλικο τέκνο της), αποκλειομένης αυτής ως τρίτης που αναγκάσθηκε να καταβάλει τη διατροφή του. Συνεπώς, επήλθε απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας (171 παρ.2 ΚΠΔ) και θα πρέπει, κατά παραδοχή ως βάσιμου του ως άνω λόγου της υπό κρίση αίτησης, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους, οι οποίοι δίκασαν (519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αρ. ΘΤ538/2018 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση ενώπιον του ιδίου Δικαστηρίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως .

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Νοεμβρίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Δεκεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ