Supreme Court dismisses appeal and orders retrial due to judge's recusal declaration regarding prior criminal case.

Απόφαση 2086 / 2022 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2086/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Μουλιανιτάκη, Μαρουλιώ Δαβίου-Απέργη, Μαρία Κουφούδη-Εισηγήτρια, Γεώργιο Καλαμαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 6η Απριλίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Α. του Ν., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Ζηκίδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ν. Δ. του Γ. και της Π., κατοίκου ... ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αποβιωσάσης αρχικής ενάγουσας Π. χας Γ. Δ., το γένος Θ. και Ε. Β., καθώς και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του ήδη αποβιώσαντος Θ. Δ. του Γ. και της Π., αδελφού, τέως καλούντος ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου - υιού της Π. χας Γ. Δ., 2) Σ. Δ. του Γ. και της Π., κατοίκου ... ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αποβιωσάσης αρχικής ενάγουσας Π. χας Γ. Δ., το γένος Θ. και Ε. Β., καθώς και ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του ήδη αποβιώσαντος Θ. Δ. του Γ. και της Π., αδελφού, τέως καλούντος ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου - υιού της Π. χας Γ. Δ., 3) Α. Μ. το γένος Γ. και Β. Τ., κατοίκου ... ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αποβιωσάσης αρχικής ενάγουσας Β. χας Γ. Τ., το γένος Θ. και Ε. Β., 4) Α. Τ. του Γ. και της Β., κατοίκου ... ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αποβιωσάσης αρχικής ενάγουσας Β. χας Γ. Τ., το γένος Θ. και Ε. Β., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Λάζαρο Γιατράκο και κατέθεσαν προτάσεις, 5) Μ. Χ. του Ι., κατοίκου ... ο οποίος παραστάθηκε μετά του ιδίου ως άνω πληρεξουσίου δικηγόρου του και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-4-2009 αγωγή των αρχικώς εναγόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6615/2010 μη οριστική, 1321/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 180/2020 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 2-9-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Μετά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, την 6η Απριλίου 2022, η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Κουφούδη, κατέθεσε την από 18-11-2022 δήλωση αποχής απευθυνόμενη προς την Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, η οποία έχει ως εξής:

"Προς την κυρία Πρόεδρο του Αρείου Πάγου Αξιότιμη κ. Πρόεδρε Με την από 2-9-2021 σημείωση του κου Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Χριστοδούλου επί της από 2-9-2020 αίτησης του Π. Α. κατά των 1. Ν. Δ., 2. Σ. Δ., 3. Α. Μ., 4. Α. Τ. και 5. Μ. Χ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 180/2020 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, ορίστηκα εισηγήτρια της υποθέσεως αυτής, η οποία συζητήθηκε ενώπιον του Γ Τμήματος του Αρείου Πάγου στις 6-4-2022. Κατά την μελέτη της υποθέσεως, διαπίστωσα ότι κατά την δικάσιμο 20ης και 27ης-11-2017 μετείχα στην σύνθεση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Πειραιώς, ως Προεδρεύουσα εφέτης με κατηγορουμένους την Χ. Γ. και τον Μ. Χ. (5ο των αναιρεσιβλήτων) για τις πράξεις της ψευδορκίας μάρτυρα και της ηθικής αυτουργίας της ψευδορκίας μάρτυρα κατά συρροή και με πολιτικώς ενάγοντα τον ήδη αναιρεσείοντα Π. Α..

Εκδόθηκε δε η υπ' αριθμ. 1726 και 1789/2017 απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου με την οποία κηρύχθηκαν αθώοι οι κατηγορούμενοι. Οι πράξεις αυτές φέρονται τελεσθείσες στο πλαίσιο της ασκηθείσας από 30-4-2009 αγωγής ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς των 1. Π. Δ., 2. Β. Τ., στη θέση των οποίων υπεισήλθαν οι πρώτος, δεύτερος τρίτη και τέταρτος των αναιρεσιβλήτων και 3. Μ. Χ. κατά του ήδη αναιρεσείοντος Π. Α., επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 180/2020 προσβαλλόμενη απόφαση με την ως άνω αναίρεση. Ενόψει αυτών επειδή μπορούν να δημιουργηθούν υπόνοιες μεροληψίας υπέρ των αναιρεσιβλήτων, σύμφωνα με τα άρθρα 52 παρ. 1 περ. στ', 55 παρ. 1 ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ., ζητώ να γίνει δεκτή η παρούσα αίτηση εξαίρεσής μου από την εκδίκαση της υποθέσεως αυτής.

Με τιμή, η αιτούσα την εξαίρεση Μαρία Κουφούδη, Αρεοπαγίτης, Αθήνα 18-11-2022, (ακολουθεί υπογραφή)".

Στη συνέχεια, το Δικαστήριο συνήλθε (σε Συμβούλιο) στο κατάστημά του, στις 7 Δεκεμβρίου 2022, συγκροτούμενο από τους Μαρία Μουλιανιτάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρουλιώ Δαβίου, Γεώργιο Καλαμαρίδη, Αθανάσιο Θεοφάνη, Αθανάσιο Τσουλό, Αρεοπαγίτες, και από τον ίδιο ως άνω γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω αίτηση εξαίρεσης. Εισηγητής ορίστηκε ο Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Θεοφάνης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 55§§ 1, 4 του Κ.Πολ.Δ. "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον πρόεδρο του δικαστηρίου ... . Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση, χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο.".

Συνεπώς, νομίμως φέρεται στο Δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε Συμβούλιο, η από 18.11.2022 (αριθμ. πρωτ. εισερχ. 2592/18.11.2022) δήλωση κωλύματος (αυτοεξαιρέσεως) που υποβλήθηκε στην Πρόεδρο του Αρείου Πάγου από την υπηρετούσα στο Δικαστήριο τούτο (Γ' Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου) Αρεοπαγίτη Μαρία Κουφούδη και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 52§1 περίπτ. στ' του Κ.Πολ.Δ. και 6§1 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, που υπογράφηκε στη Ρώμη, στις 04.11.1950, όπως ήδη ισχύει βάσει του ν.δ. 53/1974, και υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, σαφώς προκύπτει ότι οι δικαστές μπορεί να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, αν προκαλούν υπόνοια μεροληψίας πράγμα που συμβαίνει και όταν σε ζήτημα που τίθεται ενώπιόν τους, έχουν εκφέρει γνώμη σε άλλη δίκη, η οποία είχε ως αντικείμενο το ίδιο βιοτικό συμβάν με τη δικαζομένη υπόθεση (Α.Π. 1029/2011, Α.Π. 2127/2009, Α.Π. 728/2008).

Η δήλωση του κωλύματος αυτού δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υποθέσεως για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασισθεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστή, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υποθέσεως (Α.Π. 1029/2011, Α.Π. 1760/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου, κατά τη δικάσιμο της 06.04.2022, της κρινομένης από 02.09.2020 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 180/2020 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς και ενώ η σχετική δικογραφία βρισκόταν στην κατοχή της ορισθείσης Εισηγήτριας Αρεοπαγίτη Μαρίας Κουφούδη προς μελέτη, αυτή (Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης) διαπίστωσε ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαιρέσεώς της και γι' αυτό προέβη στην ακόλουθη δήλωση: "Προς την κ.

Πρόεδρο του Αρείου Πάγου Αξιότιμη κ. Πρόεδρε, Με την από 2-9-2021 σημείωση του κου Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Χριστοδούλου επί της από 2-9-2020 αίτησης του Π. Α. κατά των 1. Ν. Δ., 2. Σ. Δ., 3. Α. Μ., 4. Α. Τ. και 5.Μ. Χ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 180/2020 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, ορίστηκα εισηγήτρια της υποθέσεως αυτής, η οποία συζητήθηκε ενώπιον του Γ' Τμήματος του Αρείου Πάγου στις 6-4-2022.

Κατά την μελέτη της υποθέσεως, διαπίστωσα ότι κατά την δικάσιμο 20ης και 27ης-11-2017 μετείχα στην σύνθεση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Πειραιώς, ως Προεδρεύουσα εφέτης με κατηγορουμένους την Χ. Γ. και τον Μ. Χ. (5ο των αναιρεσιβλήτων) για τις πράξεις της ψευδορκίας μάρτυρα και της ηθικής αυτουργίας της ψευδορκίας μάρτυρα κατά συρροή και με πολιτικώς ενάγοντα τον ήδη αναιρεσείοντα Π.

Α..

Εκδόθηκε δε η υπ' αριθμ. 1726 και 1789/2017 απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου με την οποία κηρύχθηκαν αθώοι οι κατηγορούμενοι. Οι πράξεις αυτές φέρονται τελεσθείσες στο πλαίσιο της ασκηθείσας από 30-4-2009 αγωγής ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς των 1. Π. Δ., 2. Β. Τ. στη θέση των οποίων υπεισήλθαν οι πρώτος, δεύτερος, τρίτη και τέταρτος των αναιρεσιβλήτων και 3. Μ. Χ. κατά του ήδη αναιρεσείοντος Π. Α., επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 180/2020 προσβαλλόμενη απόφαση με την ως άνω αναίρεση. Ενόψει αυτών επειδή μπορούν να δημιουργηθούν υπόνοιες μεροληψίας υπέρ των αναιρεσιβλήτων, σύμφωνα με τα άρθρα 52 παρ. 1 περ. στ', 55 παρ. 1 ΚΠολΔ και 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ, ζητώ να γίνει δεκτή η παρούσα αίτηση εξαίρεσής μου από την εκδίκαση της υποθέσεως αυτής. Αθήνα 18-11-2022 Με τιμή Η Αιτούσα Μαρία Κουφούδη Αρεοπαγίτης". Η διαπίστωση αυτή της δηλούσης Αρεοπαγίτη ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και, εντεύθεν, είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωσή της, αποδεικνυόμενα και από έγγραφα της δικογραφίας. Συνακόλουθα, επειδή είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί τους διαδίκους η εντύπωση, ότι η δηλούσα θα επηρεασθεί στην κρίση της από τη γνώμη που είχε σχηματίσει (και διατυπώσει) επί του ενδίκου ζητήματος κατά την ποινική δίκη, πρέπει να γίνει δεκτή η δήλωση και να διαταχθεί η επανάληψη της συζητήσεως επί της υποθέσεως, κατά το άρθρο 307 του Κ.Πολ.Δ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι η Αρεοπαγίτη Μαρία Κουφούδη, Εισηγήτρια επί της κρινομένης από 02.09.2020 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 180/2020 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς, που συζητήθηκε στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου, κατά τη δικάσιμο της 06.04.2022, είναι εξαιρετέα στη συζήτηση της υποθέσεως. Και Διατάσσει την επανάληψη της συζητήσεως της από 02.09.2020 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 180/2020 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Δεκεμβρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 19 Δεκεμβρίου 2022.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ