Supreme Court dismisses appeal on evidence review and expert report weight in lease dispute.

Απόφαση 2085 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Αναίρεση για παράβαση του συζητητικού συστήματος ως προς τα αποδεικτικά μέσα. Ο αναιρεστικός λογος του άρθρου 559 αριθμ. 11γ ΚΠολΔ απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν προκύπτει από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη και οι τεχνικές εκθέσεις, τις οποίες προσκόμισε και επικαλέστηκε ο διάδικος. Απορρίπτεται ως αβάσιμος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθμ. 11β ΚΠολΔ, όταν το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, συνήγαγε το αποδεικτικό του πόρισμα από τα νομίμως επικαλούμενα και προσκομιζόμενα έγγραφα. Απορρίπτεται ως απαράδεκτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθμ. 12 ΚΠολΔ, γιατί η ελέύθερη εκτίμηση πραγματογνωμοσύνης συνιστά εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, που είναι αναιρετικά ανέλεγκτα.

Αριθμός 2085/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Σεπτεμβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΡΤΟΠΟΙΪΑ Α.Β.Ε.Ε.", που εδρεύει στο Πικέρμι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Σαφαρή και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ..., 2) ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Διαμαντόπουλο και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3/5/2204 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 924/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και οι 3806/2006 μη οριστική και 4369/2008 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10/9/2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελευθέριος Μάλλιος ανέγνωσε την από 1/9/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αρ. 11 περίπτωση γ' ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Ο λόγος αυτός ελέγχεται ουσιαστικά αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους.

Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κλπ), που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, χωρίς την ανάγκη ειδικής μνείας και αξιολόγησης εκάστου και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα συνήγαγε το αποδεικτικό του πόρισμα. Στην προκείμενη περίπτωση, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία τα περιστατικά που έγιναν δεκτά από το Εφετείο ως αποδεικνυόμενα αναφορικά με τους ισχυρισμούς των διαδίκων, αποδείχθηκαν, μεταξύ άλλων αποδεικτικών μέσων και "από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα από τους διαδίκους έγγραφα", σε συνδυασμό και με το όλο περιεχόμενο της πιο πάνω απόφασης, καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, ότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τα άλλα αποδεικτικά μέσα, που ρητά μνημονεύονται στην απόφαση αυτή τα έγγραφα, που, με επίκληση, προσκόμισε η αναιρεσείουσα στο πιο πάνω Δικαστήριο, δηλαδή και τις από 5-8-2004 και 19-11-2004 τεχνικές εκθέσεις του ..., χωρίς να είναι υποχρεωμένο να κάνει ειδική μνεία ή χωριστή αξιολόγηση της καθεμιάς.

Επομένως, ο από τον αριθμό 11 περίπτ. γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ πρώτος λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τις προαναφερόμενες εκθέσεις, που η αναιρεσείουσα νόμιμα προσκόμισε με επίκληση, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αριθμός 11 περίπτωση β' ΚπολΔ, επιτρέπεται αναίρεση της απόφασης και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που δεν προσκομίστηκαν. Κατά την αληθινή έννοια της διατάξεως αυτής, που προκύπτει και από το συνδυασμό της προς τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδ. 1 στοιχ.

β, 346 και 453 παρ. 1 ΚΠολΔ, ως αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε. Όμως, κατά την αληθινή έννοια της διάταξης αυτής, είναι αβάσιμος ο λόγος αυτός αναιρέσεως όταν το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, συνήγαγε το αποδεικτικό του πόρισμα κυρίως από τα νομίμως επικαλούμενα και προσκομιζόμενα έγγραφα.

Στην προκείμενη περίπτωση ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο η αναιρεσείουσα αιτιάται ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση κακώς έλαβε υπόψη της την από 6-10-2004 τεχνική έκθεση της ..., αφού δεν είχε προσκομισθεί η τελευταία, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Και τούτο διότι από την επικαλούμενη παράγραφο της αναιρεσιβαλλομένης σχετικά με το ότι "τα ανωτέρω αναφερόμενα στην εν λόγω έκθεση πραγματογνωμοσύνης δεν αναιρούνται, ούτε από την προσκομιζόμενη από 6-10-2004 τεχνική έκθεση", δεν προκύπτει ότι το δικαστήριο μόρφωσε τη γνώμη του κυρίως από το έγγραφο αυτό.

Αντίθετα το Εφετείο, ως εκ της προσβαλλομένης αποφάσεώς του προκύπτει, συνήγαγε ανελέγκτως το αποδεικτικό του πόρισμα ως προς την παραδοχή της αγωγής κυρίως από τα άλλα νόμιμα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα και όχι από την έκθεση αυτή, την οποία προφανώς προσκόμισε η αναιρεσείουσα με βούληση να τη χρησιμοποιήσει και απλώς παρέλειψε να την επικαλεσθεί, δηλαδή να επισημοποιήσει την υλική πράξη της προσκόμισής της και την οποία δεν προσκομίζει στο δικαστήριο τούτο.

ΙΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται "αν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων" και όχι όταν εκτιμά κάποιο αποδεικτικό μέσο ως περισσότερο αξιόπιστο από κάποιο άλλο. Εξάλλου, ο λόγος αυτός αναιρέσεως δεν ιδρύεται στις ειδικές διαδικασίες, γιατί στις διαδικασίες αυτές λαμβάνονται υπόψη και αποδεικτικά μέσα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου και όλα κρίνονται από το δικαστήριο της ουσίας ελεύθερα.

Συνεπώς, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση, (η οποία εκδόθηκε, ως από αυτή προκύπτει, επί εφέσεως κατ' αποφάσεως Μονομελούς Πρωτοδικείου, κατά την ειδική διαδικασία των μισθωτικών διαφορών, άρθρα 648 επ. ΚΠολΔ), την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ, να προσδώσει μεγαλύτερη βαρύτητα και αξιοπιστία στην από 2-7-2007 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ..., είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος. Στην περίπτωση αυτή πρόκειται για εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, που είναι αναιρετικά ανέλεγκτη. Ενόψει όλων αυτών και δεδομένου ότι δεν υπάρχει άλλος λόγος (αναιρέσεως) προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως στο σύνολό της και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, ως ηττηθείσα, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 176 και 183 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-9-2008 αίτηση της εταιρείας με την επωνυμία ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΡΤΟΠΟΙΪΑ ΑΒΕΕ για αναίρεση της 4369/2008 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οχτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Οκτωβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Νοεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ