207/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 207 / 2016 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 207/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεώργιο Σακκά, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Νοεμβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης, που εδρεύει στην Κομοτηνή και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελένη Αναγνώστου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Ε. Σ., 3) Δ. Σ., 4) Σ. Σ., 5) Ε. Σ., 6) Σ. Σ., 7) Μ. Σ. και 8) Δ. Σ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Κεφαλά, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 25-10-2015 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-2-2013 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 227/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 142/2014 του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 14-10-2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αλεξάνδρα Κακκαβά διάβασε την από 11-11-2015 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 14-10-2014 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 142/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου, παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται, είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006, 4/225). Με το λόγο αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. (παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου) ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμου βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ., ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (Ολ.ΑΠ 27 και 28/1988). Εξ άλλου κατά το άρθρο 21 παρ. 1 του Ν. 4002/2011 (ΦΕΚ Α' 180/22-8-2011), η μισθωτική αξία των ακινήτων που έχουν μισθωθεί από το Ελληνικό Δημόσιο και τους φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός προσδιορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 1B του Ν. 2362/1995 (Α' 247), όπως το άρθρο αυτό προστέθηκε με το άρθρο 2 του Ν. 3871/2010 (Α' 141) και πριν τη συμπλήρωσή του με την παρ. 1α του άρθρου 50 του Ν. 3943/2011 (Α' 66), τεκμαίρεται ότι κατά το έτος 2010 έχει μειωθεί κατά 20%. Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου τα μισθώματα που καταβάλλουν το Ελληνικό Δημόσιο και οι ανωτέρω φορείς, για τη μίσθωση ακινήτων στα οποία στεγάζονται υπηρεσίες τους, μειώνονται κατά ποσοστό 20%, το οποίο υπολογίζεται στο ύψος των μισθωμάτων της χρήσης Ιουλίου 2010 και μέχρι 30-6-2013 απαγορεύεται οποιαδήποτε αναπροσαρμογή τους. Σε περίπτωση κατά την οποία τα μισθώματα αυτά έχουν αναπροσαρμοσθεί (αυξηθεί) μετά την 1-7-2010, η αναπροσαρμογή αυτή καταργείται και η καταβληθείσα συμψηφίζεται με τα οφειλόμενα μισθώματα. Οι εκμισθωτές δικαιούνται να προσφύγουν στα αρμόδια δικαστήρια και να αμφισβητήσουν το ύψος του παραπάνω τεκμηρίου και τη μείωση του μισθώματος. Το Ελληνικό Δημόσιο και οι ανωτέρω φορείς δικαιούνται να προσφύγουν στα αρμόδια δικαστήρια και να αποδείξουν ότι η μείωση της μισθωτικής αξίας και αντιστοίχως του μισθώματος είναι μεγαλύτερη από το παραπάνω ποσοστό. Με τη διάταξη αυτή επιχειρείται ο εξορθολογισμός, η αναγωγή δηλαδή στο μέτρο που αρμόζει, των μισθωμάτων που καταβάλλει το Δημόσιο και οι φορείς του δημοσίου τομέα για μισθώσεις ακινήτων που έχουν συναφθεί πριν από τον Ιούλιο του 2010, ώστε να ανταποκρίνονται στη μισθωτική αξία των ακινήτων και να μη καθίσταται, η εκτέλεση της μισθωτικής σύμβασης, υπέρμετρα δυσμενής μονομερώς σε βάρος του Δημοσίου. Με το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 καθιερώνεται μαχητό τεκμήριο μείωσης κατά 20% της μισθωτικής αξίας των ακινήτων που έχει μισθώσει το Δημόσιο και οι παραπάνω φορείς μέχρι 30-6-2010 (βλ. αιτιολογική έκθεση του παραπάνω νόμου). Με το δεύτερο εδάφιο ορίζεται, ότι από τη δημοσίευση του νόμου, τα μισθώματα που καταβάλλει το Δημόσιο και οι φορείς του δημόσιου τομέα για τη μίσθωση ακινήτων στα οποία στεγάζονται υπηρεσίες που μειώνονται κατά ποσοστό 20%, ποσοστό που υπολογίζεται στο ύψος του μισθώματος που καταβάλλονταν για τη χρήση Ιουλίου 2010 και ότι απαγορεύεται μέχρι τις 30-6-2013 οποιαδήποτε αναπροσαρμογή τους. Σε περίπτωση δε που μετά την 1-7-2010 είχαν αναπροσαρμοσθεί τα μισθώματα αυτά, σύμφωνα με τις συμβάσεις μίσθωσης, η αναπροσαρμογή αυτή καταργείται και η καταβληθείσα συμψηφίζεται με τα οφειλόμενα μισθώματα.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 του Ν. 4081/ 2012 (ΦΕΚ Α' 184/27.9.2012) τα μισθώματα, τα οποία κατά την έναρξη ισχύος των διατάξεων του παρόντος άρθρου καταβάλλουν το Ελληνικό Δημόσιο και οι φορείς του δημόσιου τομέα, όπως αυτός προσδιορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 1B του Ν. 2362/1995 (Α' 247), το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 2 του Ν. 3871/2010 (Α' 141) και συμπληρώθηκε με την παρ. 1α του άρθρου 50 του Ν. 3943/2011 (Α' 66), για τη μίσθωση ακινήτων, στα οποία στεγάζονται οι υπηρεσίες τους, όπως τα μισθώματα αυτά αναπροσαρμόστηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 21 του Ν. 4002/2011 (Α' 180), μειώνονται, από 1.10.2012, σύμφωνα με την ακόλουθη προοδευτική κλίμακα: α) Για το ποσό του μηνιαίου μισθώματος έως τα χίλια (1.000,00) ευρώ, κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%). β) Για το ποσό του μηνιαίου μισθώματος από τα χίλια και 0,01 (1.000,01) ευρώ έως τα δύο χιλιάδες (2.000,00) ευρώ, κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%). γ) Για το ποσό του μηνιαίου μισθώματος από τα δύο χιλιάδες και 0,01 (2.000,01) ευρώ έως τα τρεις χιλιάδες (3.000,00) ευρώ, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%). δ) Για το ποσό του μηνιαίου μισθώματος, που υπερβαίνει τα τρεις χιλιάδες (3.000,00) ευρώ, κατά ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%). Στην προκείμενη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (αρ. 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.), προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την από 16-2-2013 αγωγή τους ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αλεξανδρούπολης οι αναιρεσίβλητοι ισχυρίσθηκαν, ότι κατόπιν διενεργηθείσης δημόσιας δημοπρασίας, εκμίσθωσαν, με το από 27-12-2011 συμφωνητικό μισθώσεως, νομίμως θεωρημένο από τη ΔΟΥ Αλεξανδρούπολης, στο αναιρεσείον ΝΠΔΔ Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης, το αναφερόμενο σ' αυτή ακίνητο, προκειμένου να το χρησιμοποιήσει για τη στέγαση των κεντρικών υπηρεσιών ΠΑΜΘ - ΠΕ Έβρου. Ότι η διάρκεια της μισθώσεως ορίσθηκε εξαετής αρχόμενη από 1-10-2011 έως 30-9-2017, το δε μίσθωμα συμφωνήθηκε στο ποσό των 22.000 ευρώ το μήνα καταβαλλόμενο ανά τρίμηνο, μετά την αφαίρεση των νομίμων προσαυξήσεων. Ότι το εναγόμενο νομικό πρόσωπο δεν τους κατέβαλε τα συμφωνηθέντα μισθώματα και ζήτησαν με την αγωγή τους, όπως αυτή περιορίσθηκε, να υποχρεωθεί να τους αποδώσει τη χρήση του μισθίου και να τους καταβάλει το συνολικό ποσό των 52.876,98 ευρώ, με το νόμιμο τόκο υπερημερίας (6%) από την επομένη της δήλης ημέρας πληρωμής μέχρι εξοφλήσεως, υπολογιζομένου του ύψους του μισθώματος με τη μείωση που επέφερε ο προαναφερθείς Ν. 4081/ 2012. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 227/2013 απόφαση του ως άνω δικαστηρίου, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή ως αβάσιμη κατ' ουσίαν, κατόπιν δε ασκηθείσης εφέσεως κατά της ως άνω αποφάσεως εκ μέρους των αναιρεσιβλήτων, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 142/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, με την οποία έγινε δεκτή η έφεση, εξαφανίσθηκε η ως άνω πρωτόδικη απόφαση και αφού δικάσθηκε η αγωγή, έγινε αυτή δεκτή κατά το καταψηφιστικό της αίτημα, υποχρεώθηκε το εναγόμενο να καταβάλει στους ενάγοντες το αιτηθέν ποσό, νομιμοτόκως με επιτόκιο 6% από την επομένη της κοινοποιήσεως της αγωγής, ενώ απορρίφθηκε το αίτημα αποδόσεως του μισθίου. Με την τελευταία απόφαση έγινε δεκτό, ότι το ιδιωτικό συμφωνητικό μισθώσεως συνετάγη την 27-12-2011 και θεωρήθηκε από τη ΔΟΥ Αλεξανδρούπολης την 28-12-2011, ότι η διάρκεια της μισθώσεως συμφωνήθηκε εξαετής (1-10-2011 μέχρι 30-9-2017) και ότι το εξ 22.000 ευρώ, μετά την αφαίρεση των νομίμων κρατήσεων, μηνιαίο μίσθωμα, το οποίο επιμερίζεται στους ενάγοντες κατά τα αναφερόμενα σ' αυτή ποσοστά, μειώθηκε, κατά το ποσό των 5.200 ευρώ κατά τους ειδικότερους υπολογισμούς που αναφέρονται, σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν. 4081/2012, που έλαβε χώρα αναγκαστική μείωση του μηνιαίου μισθώματος και αναστολή των αυξήσεων μέχρι 1-1-2015 και από την 1-10-2012 μέχρι την 1-1-2015, διαμορφώθηκε ανά τρίμηνο στο ποσό των 50.400 ευρώ, αντί των 66.000 ευρώ, δεχόμενο ότι η ένδικη μίσθωση που είχε συναφθεί μετά τον Ιούλιο του 2010, δεν υπόκειται σε διπλή μείωση, αλλά σ' αυτή κατά τις διατάξεις του Ν. 4081/2012. Με αυτά που έκρινε το Εφετείο, ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε και δεν παραβίασε τις διατάξεις των προαναφερόμενων νόμων.

Συνεπώς ο υποστηρίζων τα αντίθετα πρώτος λόγος της αναίρεσης είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Περαιτέρω ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει, ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ.ΑΠ 1/1999). Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο της αναιρέσεως πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση, ως περιέχουσα στη μείζονα πρόταση, αντιφατικές αιτιολογίες. Ο λόγος αυτός της αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι δεν προσάπτεται με αυτόν η αναιρετική πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. αναφορικά με τα διαλαμβανόμενα στην ελάσσονα πρόταση πραγματικά περιστατικά.

Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω και μη υπάρχοντος άλλου αναιρετικού λόγου προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η ένδικη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ, μειούμενα σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 1 του Ν. 3693/1957, όπως η παρ. 1 ισχύει μετά την υπ' αριθμ. 134423/18-12-1992 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ Β' 11/20-1-1993) εκδοθείσης κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 5 παρ. 12 του Ν. 1738/1987).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14-10-2014 αίτηση της αναιρεσείουσας Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 142/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Ιανουαρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαρτίου 2016.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ