2079/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2079 / 2018 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 2079/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αρτεμισία Παναγιώτου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (σύμφωνα με την υπ'αριθμ.231/2018 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Γεώργιο Αναστασάκο, Μαρία Γεωργίου, Ευφροσύνη Καλογεράτου - Ευαγγέλου και Ζαμπέτα Στράτα - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Οκτωβρίου 2018, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ιωάννη Αγγελή (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων 1)Δ. Μ. του Ν., κατοίκου ... και 2)Ε. Γ. του Σ., κατοίκου ..., που παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Σκούτα, για αναίρεση της υπ'αριθ. 579/2017 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Α. Β. του Ε., κάτοικο ..., που δεν εμφανίστηκε.

Το Τριμελές Εφετείο Ναυπλίου με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και oι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ'αριθ.πρωτ..../15-12-2017 κοινή αίτησή τους αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...2018.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσειόντων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 513 παρ. 1 εδ. γ' και 3 ΚΠΔ, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κλητεύει τον αναιρεσείοντα και τους λοιπούς διαδίκους στο ακροατήριο του Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου. Η κλήση αυτή γίνεται με επίδοση σύμφωνα με τα άρθρα 155-161 και μέσα στην προθεσμία του άρθρου 166. Οι διάδικοι παρίστανται στη συζήτηση με συνήγορο.

Εξάλλου, σύμφωνα με αυτά που ορίζονται στο άρθρο 515 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, αν αναβληθεί η υπόθεση σε ρητή δικάσιμο, όλοι οι διάδικοι οφείλουν να εμφανισθούν σ' αυτή χωρίς νέα κλήτευση και αν ακόμη δεν ήταν παρόντες όταν δημοσιεύθηκε η απόφαση για την αναβολή ενώ κατά την παρ. 2 του ίδιου Κώδικα, αν εμφανιστεί ο αναιρεσείων, η συζήτηση γίνεται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, ακόμα και αν κάποιος από αυτούς δεν εμφανίστηκε.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το με ημερομηνία 26-1-2018 αποδεικτικό επιδόσεως του Υπ/κα του AT Λουτρακίου Ν. Μ., ο πολιτικώς ενάγων της κρινόμενης υπόθεσης Α. Β. του Ε., με αναιρεσείοντες τον Δ. Μ. του Ν. και Ε. Γ. του Σ., κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κατά τη διάταξη του άρθρου 155 παρ. 1 εδ.

β' του ως άνω Κώδικα, για την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο της 6-3-2018. Κατά τη δικάσιμο εκείνη, κατόπιν αποδοχής αιτήματος αναβολής εκ μέρους του συνηγόρου των αναιρεσειόντων Γ. Σ., με την υπ' αριθμ. 387/2018 απόφαση αυτού του Δικαστηρίου, αναβλήθηκε η συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης για τη συνεδρίαση που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.

Ο πολιτικώς ενάγων όμως, δεν εμφανίσθηκε κατ1 αυτήν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης. Μετά από αυτά και εφόσον η κρινόμενη από 15-12-2017 και με αριθμό γενικού πρωτ. .../2017 κοινή αίτηση των ως άνω αναιρεσειόντων για αναίρεση της υπ'αριθμ. 579/2017 καταδικαστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Πλημ/των) Ναυπλίου, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία του πολιτικώς ενάγοντα σαν να ήταν και αυτός παρών.

Έλλειψη της απαιτούμενης από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' ΚΠοινΔ λόγο αναιρέσεως υπάρχει στην καταδικαστική απόφαση, όταν δεν περιέχονται σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από τη διαδικασία στο ακροατήριο σχετικά με τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος ή οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν ή δεν εκτίθενται οι σκέψεις, με βάση τις οποίες το δικαστήριο υπήγαγε τα αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε. Έλλειψη τέτοιας αιτιολογίας υπάρχει και όταν η υπάρχουσα αιτιολογία είναι εντελώς τυπική, με την οποία εξομοιώνεται και εκείνη που παραπέμπει στα πραγματικά περιστατικά που διαλαμβάνονται στο διατακτικό. Και ναι μεν το αιτιολογικό μαζί με το διατακτικό της αποφάσεως, στο οποίο, ως λογικό συμπέρασμα καταχωρίζονται όλα τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος, αποτελούν ενιαίο όλο και είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωσή τους, δεν μπορεί όμως να φθάσει μέχρι σημείου ολικής αναφοράς στα πραγματικά περιστατικά που παρατίθενται στο διατακτικό της αποφάσεως (Α.Π. 883/2017, 781/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Ναυπλίου που εξέδωσε σε 2° βαθμό την προσβαλλομένη απόφαση, δέχθηκε κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του ότι από τα αποδεικτικά μέσα που κατ' είδος αναφέρει προέκυψε ότι ''οι κατηγορούμενοι τέλεσαν τις λεπτομερώς περιγραφόμενες στο διατακτικό αξιόποινες πράξεις της ψευδούς καταμηνύσεως, ψευδορκίας και συκοφαντικής δυσφημήσεως και της ηθικής αυτουργίας σε αυτές και πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι ως και πρωτοδίκως." Στη συνέχεια το Δικαστήριο κήρυξε τους κατηγορουμένους και ήδη αναιρεσείοντες ενόχους για ψευδή καταμήνυση συκοφαντική δυσφήμηση, ψευδορκία μάρτυρα, ηθική αυτουργία σε ψευδορκία και συκοφαντική δυσφήμηση τον πρώτο και ψευδορκία μάρτυρα και συκοφαντική δυσφήμιση τη δεύτερη και τους καταδίκασε τον μεν πρώτο σε συνολική ποινή φυλακίσεως 2,5 ετών, την δε δεύτερη σε συνολική ποινή φυλακίσεως 1,5 έτους. Ειδικότερα τους καταδίκασε για το ότι:

" Α) Ο πρώτος κατηγορούμενος Δ. Μ. του Ν. στην Κόρινθο την 22/11/2011, εν γνώσει του καταμήνυσε άλλον ψευδώς ενώπιον της αρχής ότι τέλεσε αξιόποινη πράξη, με σκοπό να προκαλέσει την καταδίωξη του γι' αυτήν και, ειδικότερα, αφού παρουσιάστηκε ενώπιον του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Κορίνθου, κατέθεσε την από 21-11 -2011 αναφορά-επέχουσα θέση εγκλήσεως κατά των ήδη εγκαλούντων Ε.

Β. του Α. , Α. Β. του Ε., κατοίκων αμφοτέρων Λουτρακίου (και κατά της συμβολαιογράφου Κορίνθου Σ. Λ.), η οποία έλαβε ... και με την οποία καταμήνυσε τους ανωτέρω εγκαλούντες, αφενός για το αδίκημα της καταδολίευσης δανειστή διότι, κατά τους ισχυρισμούς του, ο Α. Β., ο οποίος είχε την υποχρέωση να συμμορφωθεί προς την υπ' αριθμ, 289/ 2008 απόφαση του Ειρηνοδικείου Κορίνθου και να καταβάλλει στον α' κατηγορούμενο τα επιδικασθέντα, όχι μόνο δεν το έπραξε, αλλά την 25/11/2008, ήτοι αφού εκδόθηκε η ανωτέρω απόφαση μεταβίβασε το ακίνητο αυτό στον υιό του Ε.

Β. και αυτό με προφανή σκοπό να αποφύγει την καταβολή των δεδικασμένων, αφετέρου για το αδίκημα της άμεσης συνέργειας σε παράβαση καθήκοντος, διότι επίσης κατά τους ισχυρισμούς του, στην Κόρινθο, την 09/11/2011 και από ώρα 15:00 έως ώρα 17:00, η συμβολαιογράφος Κορίνθου Σ. Λ., ορισθείσα υπάλληλος πλειστηριασμού των κινητών πραγμάτων του δεν δέχτηκε τη συμμετοχή οποιουδήποτε τρίτου, ο οποίος εκδήλωνε ενδιαφέρον για τον πλειστηριασμό, ούτε και τη συμμετοχή της Ε.

Γ. (β' κατηγορουμένης) με αποτέλεσμα τα εκπλειστηριασθέντα κινητά πράγματα, ελλείψει πλειοδότη, να κατακυρωθούν εν τέλει στον εγκαλούντα Ε. Β. έναντι εξευτελιστικού ποσού, η δε ανωτέρω συμβ/φος να προβεί στην σύνταξη άκυρης έκθεσης αναγκαστικού πλειστηριασμού, αν και ο α', κατηγορούμενος γνώριζε ότι τα παραπάνω γεγονότα, για τα οποία καταμήνυσε τους εγκαλούντες ήταν ψευδή και πως η αλήθεια ήταν ότι οι τελευταίοι ουδέποτε ενήργησαν καταδολιευτικά, ούτε και συντελέστηκε ποτέ παράβαση καθήκοντος εκ μέρους της ανωτέρω συμβ/φου, στην ανωτέρω δε πράξη του προέβη ο α' κατηγορούμενος με σκοπό να προκαλέσει την καταδίωξη των εγκαλούντων.

Β) Στον παραπάνω αναφερόμενο τόπο και χρόνο, ο πρώτος κατηγορούμενος Δ. Μ. του Ν. με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ισχυρίστηκε για κάποιον άλλον γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη του, το γεγονός αυτό δε ήταν ψευδές και αυτός γνώριζε ότι αυτό είναι ψευδές και, ειδικότερα, αφού παρουσιάστηκε ενώπιον του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κορίνθου κατέθεσε την ως άνω από 21/11/2011 αναφορά-επέχουσα θέση εγκλήσεως, της οποίας έτσι έλαβαν γνώση ο Εισαγγελέας και οι αρμόδιοι γραμματείς στο πλαίσιο των καθηκόντων τους, ισχυριζόμενος με τον τρόπο αυτόν ενώπιον των ανωτέρω προσώπων για τους ανωτέρω εγκαλούντες τα σε αυτήν αναφερόμενα γεγονότα (ως αυτά αναλυτικώς περιγράφονται στο υπό στοιχείο "Α" τμήμα του κατηγορητηρίου), τα οποία ήταν ψευδή, σύμφωνα με τα ανωτέρω (υπό στοιχείο "Α" του κατηγορητηρίου) αναλυτικώς αναφερθέντα και ο α' κατηγορούμενος Δ. Μ. τελούσε εν γνώσει του ψεύδους του, μπορούσαν δε τα γεγονότα αυτά να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη των εγκαλούντων, καθόσον τους εμφάνιζαν να έχουν διαπράξει ποινικώς κολάσιμες πράξεις. Οι εγκαλούντες έλαβαν γνώση της πράξης αυτής και του υπαιτίου της την 07/05/2012, όταν και κλήθηκαν να παράσχουν εξηγήσεις ενώπιον του Α.Τ. Λουτρακίου, στο πλαίσιο διενεργηθείσας εξ αφορμής της ανωτέρω αναφοράς έγκλησης προκαταρκτικής εξέτασης.

Γ) Στον παραπάνω αναφερόμενο τόπο και χρόνο, ο πρώτος κατηγορούμενος Δ. Μ. του Ν., εξεταζόμενος ενόρκως ως μάρτυρας ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί ένορκη εξέταση, κατέθεσε εν γνώσει του ψέματα και συγκεκριμένα, εξεταζόμενος ενόρκως ενώπιον του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κορίνθου κατά την κατάθεση της ως άνω (υπό στοιχείο κατηγορητηρίου "Α") αναφοράς-έγκλησής του κατέθεσε ψέματα συγκεκριμένα βεβαίωσε το περιεχόμενο της ως άνω αναφοράς-εγκλήσεώς του, η οποία ήταν ψευδής, σύμφωνα με τα ανωτέρω (υπό στοιχείο "Α" του κατηγορητηρίου) αναλυτικώς αναφερθέντα και ο α' κατηγορούμενος Δ. Μ. τελούσε εν γνώσει του ψεύδους του.

ΣΤ) Ο πρώτος κατηγορούμενος Δ. Μ. του Ν., στην Άμφισσα, την 07/03/2012, ενεργώντας με πρόθεση, προκάλεσε σε άλλον την απόφαση να εκτελέσει τις άδικες πράξεις που διέπραξε και, συγκεκριμένα, ενεργώντας με πειθώ και φορτικότητα, προκάλεσε στη δεύτερη κατηγορουμένη, Ε. Γ., την απόφαση να τελέσει τις άδικες πράξεις της ψευδορκίας μάρτυρα και της συκοφαντικής δυσφήμησης, τις οποίες αυτή, όπως παραπάνω υπό στοιχ. Δ και Ε λεπτομερώς περιγράφεται, τελικά τέλεσε.

Δ) Η δεύτερη κατηγορούμενη, Ε. Γ. του Σ., στην Άμφισσα, την 07/03/2012, εξεταζόμενη ενόρκως ως μάρτυρας ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί ένορκη εξέταση, κατέθεσε εν γνώσει της ψέματα και, συγκεκριμένα, εξεταζόμενη ενόρκως ενώπιον των αρμόδιων προανακριτικών υπαλλήλων του AT Άμφισσας ως μάρτυρας κατηγορίας της ως άνω (υπό στοιχείο κατηγορητηρίου "Α") αναφοράς-έγκλησης, κατέθεσε ψέματα και συγκεκριμένα κατέθεσε ότι οι ήδη εγκαλούντες Ε. Β. του Α. και Α. Β. του Ε. τέλεσαν εις βάρος του μνηστήρα της και πρώτου κατηγορουμένου Δ. Μ., τις αξιόποινες πράξεις της καταδολίευσης δανειστή και της άμεσης συνέργειας σε παράβαση καθήκοντος (κατά τα αναλυτικώς διαλαμβανόμενα στο υπό. στοιχ. Α του κατηγορητηρίου) και β' κατηγορουμένη Ε. Γ. τελούσε εν γνώσει του ψεύδους της.

Ε) Η δεύτερη κατηγορούμενη, Ε. Γ. του Σ., στην Άμφισσα, την 07/03/2012 με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ισχυρίστηκε για κάποιον άλλον γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη του, το γεγονός αυτό δε ήταν ψευδές και αυτή γνώριζε ότι αυτό είναι ψευδές και, ειδικότερα, αφού παρουσιάστηκε ενώπιον των αρμόδιων προανακριτικών υπαλλήλων του Α.Τ.

Άμφισσας κατέθεσε ψευδώς τα αναλυτικώς διαλαμβανόμενα στο υπό στοιχ. Δ του κατηγορητηρίου, των οποίων έτσι έλαβαν γνώση οι εν λόγω προανακριτικοί υπάλληλοι, στο πλαίσιο των καθηκόντων τους, ισχυριζόμενη με τον τρόπο αυτό ενώπιον των ανωτέρω προσώπων για τους ανωτέρω εγκαλούντες τα σε αυτήν αναφερόμενα γεγονότα, τα οποία ήταν ψευδή, σύμφωνα με τα ανωτέρω αναλυτικώς αναφερθέντα και η β' κατηγορούμενη Ε.

Γ. τελούσε εν γνώσει του ψεύδους της, μπορούσαν δε τα γεγονότα αυτά να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη των εγκαλούντων, καθόσον τους εμφάνιζαν να έχουν διαπράξει ποινικώς κολάσιμες πράξεις. Οι εγκαλούντες έλαβαν γνώση της πράξης αυτής και της υπαιτίου της την 07/06/2012, όταν και κλήθηκαν να παράσχουν εξηγήσεις ενώπιον του Α.Τ.

Λουτρακίου, στο πλαίσιο διενεργηθείσας εξ αφορμής της ανωτέρω αναφοράς-έγκλησης προκαταρκτικής εξέτασης." Με αυτά που δέχθηκε το Δικαστήριο της ουσίας δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την απαιτούμενη από τις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και του Κ.Ποιν.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού δεν εκτίθενται σ' αυτή, με σαφήνεια και πληρότητα, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία προέκυψαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση των ανωτέρω εγκλημάτων της ψευδούς καταμηνύσεως, της συκοφαντικής δυσφημήσεως, της ψευδορκίας μάρτυρα και της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία και συκοφαντική δυσφήμηση, για τα οποία κηρύχθηκαν ένοχοι οι αναιρεσείοντες, ούτε οι σκέψεις, που οδήγησαν το Δικαστήριο στην κρίση του για την ενοχή αυτών και οι νομικοί συλλογισμοί, με βάση τους οποίους υπήχθησαν τα περιστατικά αυτά στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις που εφαρμόστηκαν, οι δε πιο πάνω ελλείψεις δεν μπορούν να αναπληρωθούν από όσα περιέχονται στο διατακτικό, στο οποίο παραπέμπει καθ' ολοκληρία το σκεπτικό.

Συγκεκριμένα, η προπαρατεθείσα αιτιολογία, σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν στην προηγηθείσα νομική σκέψη, δεν είναι επαρκής, διότι είναι εντελώς τυπική και δεν πρόκειται περί αλληλοσυμπληρώσεως του αιτιολογικού με το διατακτικό, που προϋποθέτει παράθεση περιστατικών της πράξεως στο σκεπτικό, αλλά περιέχει ολική αναφορά και παραπομπή του αιτιολογικού στο διατακτικό της αποφάσεως.

Συνεπώς, ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ'ΚΠΔ προβαλλόμενος σχετικός πρώτος λόγος αναίρεσης, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, συνακόλουθα δε, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 519 του ΚΠΔ, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου η σύνθεση είναι δυνατή από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αριθμό 579/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημ/των) Ναυπλίου.

Και

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Οκτωβρίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Δεκεμβρίου 2018.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ