Appeal dismissed; admissibility rejected for substantive claim regarding loss of legal interest in the appeal. Appeal dismissed; admissibility rejected for substantive claim regarding loss of legal interest in the appeal.

Απόφαση 2071 / 2025 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2071/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευαγγελία Στεργίου, Κωνσταντία Π. Εμμανουηλίδου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 5 Μαρτίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Α. Σ. του Ι. και της Α., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γιώργο Τσιπινιά (ΑΜ ΔΣΘ 1355), με την από 25-2-2025 δήλωσή του κατ' άρθρο 242 §2 ΚΠολΔ, που την κατέθεσε στις 27-2-2025 μαζί με προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Ε. Π. του Θ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου της Αμαλίας Σαραντοπούλου (ΑΜ ΔΣΑ 30532) και κατέθεσε προτάσεις στις 11-2-2025.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την με αρ. κατ. 61/15-11-2017 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Πολυγύρου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 45/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 26/2020 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, δικάσαντος ως εφετείου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την με αρ. κατ. 5/29-3-2022 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 556 §2, 562 §2 570 §1 και 2, 577, 579 και 581 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, μετά την έκδοση της τελεσίδικης απόφασης, δεν είναι παραδεκτή στην αναιρετική δίκη η έρευνα καταλυτικών του αγωγικού δικαιώματος ισχυρισμών (ενστάσεων), καθόσον κατ' αυτήν ερευνάται το παραδεκτό και η βασιμότητα των προβαλλόμενων με τους λόγους αναίρεσης νομικών πλημμελειών της προσβαλλόμενης απόφασης. Η έρευνα των ισχυρισμών αυτών (ενστάσεων) δεν είναι επιτρεπτή ούτε με τη δικαιολογία ότι μετά από αυτά εκλείπει το έννομο συμφέρον του αναιρεσείοντος. Διαφορετική εκδοχή θα μετέβαλε την αναιρετική δίκη σε ουσιαστικού τρίτου βαθμού δίκη (ΟλΑΠ 38/1996, ΑΠ 814/2024,ΑΠ 1227/2022, ΑΠ 1127/2020, ΑΠ 1950/2009).

Επομένως ο προβαλλόμενος από την αναιρεσίβλητη, με τις κατατεθείσες, προ 20 ημερών, προτάσεις της (άρθρο 570 §1 ΚΠολΔ), ισχυρισμός της περί έλλειψης εννόμου συμφέροντος της ενάγουσας και ήδη αναιρεσείουσας προς υποβολή της παρούσας αίτησης αναίρεσης, γιατί το κατάστημά της (αναιρεσείουσας)- που κατά τα ιστορούμενα στην αγωγή φέρεται η λειτουργούσα σε αυτό επιχείρηση να πλήττεται από τις εγκαταστάσεις στο γειτονικό κατάστημα ιδιοκτησίας της αναιρεσίβλητης- είναι κενό ήδη από το 2018 λόγω οικονομικών προβλημάτων του μισθωτή της, είναι, σύμφωνα με την προεκτεθείσα νομική σκέψη, απορριπτέος ως απαράδεκτος, καθόσον συνιστά καταλυτικό του αγωγικού δικαιώματος ισχυρισμό.

Κατόπιν τούτου η κρινόμενη με αρ. κατ. 5/29-3-2022 αίτηση της ηττηθείσας ενάγουσας για αναίρεση της αντιμωλία εκδοθείσας 26/28-1-2020 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, δικάσαντος ως εφετείου (που δεν προκύπτει ότι επιδόθηκε), ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και ως εκ τούτου είναι παραδεκτή (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564§3, 566§1 και 577§1 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με τα άρθρα 74§1 ν.4690/2020, 83 του ν.4790/2021 και 49 του ν. 4963/2022 περί αναστολής προθεσμιών ενδίκων μέσων από 13-3-2020 έως 31-5-2020 και από 7-11-2020 έως 5-4-2021 λόγω της πανδημίας covid-19, ΑΠ 768/2025, ΑΠ 1797/2024 ). Πρέπει, επομένως, να ερευνηθεί το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577§3 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Η νομική αοριστία της αγωγής ελέγχεται ως παραβίαση από τον αρ. 1 των άρθρων 559 και 560 ΚΠολΔ, αναλόγως αν η προσβαλλόμενη απόφαση είναι του Εφετείου ή του Πρωτοδικείου που δίκασε ως Εφετείο επί έφεσης κατά απόφασης Ειρηνοδικείου, αν το δικαστήριο της ουσίας αξίωσε για τη νομική θεμελίωσή της περισσότερα ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος.

Από τις δε συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 298, 914, 989, 1003, 1004 και 1108 ΑΚ συνάγεται ότι όταν προσβληθεί η νομή παράνομα και χωρίς τη βούληση του νομέα με οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψη τρίτου που παρενοχλεί το νομέα στην ενάσκηση της νομής του, έχει δικαίωμα ο τελευταίος να απαιτήσει, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα του δράστη, την παύση της διατάραξης καθώς και την παράλειψή της στο μέλλον, εάν δε, συντρέχουν και οι όροι της αδικοπραξίας μπορεί να ζητήσει επί πλέον αποζημίωση.

Παράνομη διατάραξη της νομής κατ' άρθρο 1004 ΑΚ υπάρχει και όταν στο γειτονικό ακίνητο κατασκευάζονται ή διατηρούνται εγκαταστάσεις, από την ύπαρξη ή χρήση των οποίων προβλέπονται με βεβαιότητα παράνομες επενέργειες στο ακίνητο του νομέα. Για να κριθεί αν οι απειλούμενες επενέργειες είναι παράνομες, αναγκαία είναι προσφυγή στο άρθρο 1003 του ΑΚ , που σημαίνει ότι αυτές πρέπει να απορρέουν από γειτονικό ακίνητο και να μη συντρέχει υποχρέωση ανοχής τους, επειδή βλάπτουν σημαντικά τη χρήση του ακινήτου του νομέα και δεν προέρχονται από χρήση συνήθη για τα ακίνητα της περιοχής , ήτοι εκείνες που αφορούν μόρια ή άτομα ή μέρη ατόμων ή κύματα, όπως καπνό, αιθάλη, αναθυμιάσεις, θόρυβο, εκτυφλωτικό φως, δονήσεις, σκόνη, υγρασία, ψύξη, θερμότητα, ηλεκτρική ενέργεια, ραδιενέργεια κλπ., όχι όμως και οι επεμβάσεις που είναι απλώς ιδεατές (ΑΠ 810/2005).

Επίσης, αν η ενόχληση του νομέα οφείλεται σε πράξη του γείτονα που περιορίζεται στα όρια του κτήματός του (γείτονα) και μόνο αντανακλαστικά βλάπτει το γειτονικό ακίνητο δηλ. του νομέα, όπως πχ. η περίφραξη που παρεμποδίζει την θέα, ο τελευταίος υποχρεούται να ανέχεται τις ενοχλήσεις αυτές, γιατί δεν υπάρχει καν προσβολή της νομής - κυριότητας, αφού λείπει η ενέργεια του άλλου, υπό την έννοια της επέμβασης σε αλλότριο ακίνητο (ΑΠ 767/2022,ΑΠ 1408/2019, ΑΠ 1613/2010,ΑΠ 810/2005, ΑΠ 1479/1988).

Αν ο νομέας είναι και κύριος του πληττόμενου ακινήτου έχει υπό τις ίδιες προϋποθέσεις και την αρνητική αγωγή κατ' άρθρο 1108 ΑΚ (ΑΠ 583/1985), η οποία υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Πολυμελούς Πρωτοδικείου.

ΙΙΙ. Στην προκείμενη περίπτωση από την επιτρεπτή επισκόπηση κατ' άρθρο 561§2 του ΚΠολΔ των επικληθέντων και προσκομισθέντων ενώπιον του Αρείου Πάγου διαδικαστικών εγγράφων προκύπτουν τα εξής: Με την με αρ. 61/15-11-2017 αγωγή της η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα ενώπιον του Ειρηνοδικείου Πολυγύρου ισχυρίσθηκε ότι είναι αποκλειστική κυρία και νομέας της με ΚΑΕΚ 49 057 17 25 007/0/1 οριζόντιας ιδιοκτησίας -ισογείου καταστήματος, ενώ η εναγομένη αποκλειστική κυρία του όμορου γεωτεμαχίου με ΚΑΕΚ 49 057 17 25 014, επί του οποίου είναι κτισμένο ένα κατάστημα ότι αμφότερα τα καταστήματα των διαδίκων είναι μισθωμένα και λειτουργούν σε αυτά επιχειρήσεις εστίασης ότι τον Οκτώβριο του 2016 η εναγομένη ανύψωσε κατά 0,80 εκ.

με επιχωματώσεις τον χώρο έμπροσθεν του καταστήματος ιδιοκτησίας της (εναγομένης) και κατασκεύασε πέργκολα και άνωθεν αυτής τοποθέτησε πλεξιγκλάς στο όριο με την ιδιοκτησία της ενάγουσας , με συνέπεια να μειωθεί η θέα των θαμώνων του καταστήματος της ενάγουσας προς την πλατεία και επιπλέον να μην είναι δυνατή η πρόσβαση από το βόρειο τμήμα στο κατάστημα της ενάγουσας και ως εκ τούτου μειώθηκε η πελατεία της επιχείρησης που στεγάζεται στο κατάστημά της, δεν καταβάλλονται τα μισθώματα και τελικά υπέστη οικονομική ζημία η ενάγουσα ότι παρά τις συνεχείς οχλήσεις της, τόσο η εναγομένη, όσο και η μισθώτρια της δεν συμμορφώθηκαν.

Με βάση αυτό το ιστορικό η ενάγουσα ζήτησε να απαγορευθεί στην εναγομένη η διατήρηση των ως άνω κατασκευών, να υποχρεωθεί η τελευταία να τις αφαιρέσει επαναφέροντας τα πράγματα στην προτέρα κατάσταση, άλλως να το πράξει η ενάγουσα με δαπάνες της εναγομένης , να υποχρεωθεί να της καταβάλει το ποσό των 15000 ευρώ ως αποζημίωση και να απειληθεί χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση για κάθε παραβίαση της εκδοθησομένης απόφασης.

Επί της αγωγής αυτής, συζητηθείσας αντιμωλία των διαδίκων , το Ειρηνοδικείο Πολυγύρου με την 45/11-2-2019 απόφαση απέρριψε την μεν σωρευθείσα αγωγή αποζημίωσης ως απαράδεκτη ένεκα αοριστίας, την δε αγωγή προστασίας της νομής ως ουσιαστικά αβάσιμη ελλείψει παθητικής νομιμοποίησης. Επί της έφεσης που άσκησε η ενάγουσα, πλήττοντας μόνο το κεφάλαιο της ανωτέρω απόφασης αναφορικά με την αγωγή προστασίας της νομής, εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη 26/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, που αφού δέχθηκε την έφεση, εξαφάνισε την εκκαλουμένη , διακράτησε και δίκασε την αγωγή, την οποία στη συνέχεια απέρριψε ως "νομικά αβάσιμη γιατί τα περιεχόμενα σε αυτήν περιστατικά δεν συνιστούν εκπομπή ή άλλη παρόμοια επενέργεια , κατά την έννοια των άρθρων 1003 και 1004 ΑΚ...".

Με αυτά που δέχθηκε το Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 1003 και 1004 του ΑΚ, όπως αβάσιμα διατείνεται η αναιρεσείουσα με το μοναδικό λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης επικαλούμενη την πλημμέλεια εκ του αρ.1 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ, καθώς οι επικαλούμενες με την αγωγή επενέργειες, δηλ.

η παρεμπόδιση της θέας και ο αποκλεισμός πρόσβασης από το βόρειο τμήμα -μέσω του καταστήματος της εναγομένης- του ακινήτου της ενάγουσας, λόγω της ανύψωσης του ακάλυπτου χώρου και της τοποθέτησης περίφραξης στο ακίνητο της εναγομένης, δεν είναι παράνομες κατά τα εκτιθέμενα στην προηγηθείσα νομική σκέψη και οφείλει η ενάγουσα να τις ανέχεται.

Σημειωτέον ότι η ενάγουσα ουδόλως επικαλέσθηκε πχ. υγρασία ή περιορισμό αερισμού από την ανύψωση και την περίφραξη. Γι` αυτό και ο μοναδικός λόγος αναίρεσης πρέπει ν` απορριφθεί ως αβάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η με αρ. κατ. 5/29-3-2022 αίτηση αναίρεσης, να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου που κατέβαλε η αναιρεσείουσα, αφού η αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται (άρθρο 495 παρ. 3 εδ. προτελ. ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα λόγω της ήττας της στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης που κατέθεσε προτάσεις , κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτής (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό της απόφασης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την με αρ. κατ. 5/29-3-2022 αίτηση αναίρεσης κατά της 26/2020 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, δικάσαντος ως εφετείου.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος για την άσκησή της παραβόλου.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Νοεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Δεκεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ