206/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 206 / 2020 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 206/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Τζανακάκη, Ελένη Φραγκάκη, Ζαμπέτα Στράτα και Κωνσταντίνο Παναρίτη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1η Μαρτίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Αρνέλλο, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 27-2-2019 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται.

Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Α. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιχαήλ Νικολιδάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-6-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2036/2014 μη οριστική και 3158/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1688/2018 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 28-5-2018 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ελένη Φραγκάκη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 28.5.2018 (γεν αριθ. εκθ. καταθ. 5026/2018) αίτηση για την αναίρεση της 1688/2018 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε με την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο, καθώς και από τη σύμβαση ασφάλισης αυτού (άρθρ. 681Α ΚΠολΔ) έχει ασκηθεί νόμιμα, εμπρόθεσμα και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων αυτής (άρθρ. 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 929 και 298 ΑΚ, συνάγεται ότι αυτός που έπαθε βλάβη στο σώμα ή την υγεία του δικαιούται να αξιώσει και την μελλοντική αποθετική ζημία του (διαφυγόν κέρδος), γιατί λόγω της μειωμένης ικανότητας προς εργασία από βλάβη του σώματος ή της υγείας χάνει τα εισοδήματα από την εργασία, την οποία, έχοντας πλήρη ικανότητα κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, θα ασκούσε στο μέλλον.

Δεν απαιτείται γι' αυτό βεβαιότητα, αλλά αρκεί πιθανότητα, κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, πράγμα που πρέπει να προκύπτει από τις ιδιαίτερες περιστάσεις, ιδίως δε από τα μέτρα που λήφθηκαν προς τούτο (ΑΠ 940/2010, ΑΠ 377/2009, ΑΠ 611/2008). Κατά δε την διάταξη του άρθρου 930 Α.Κ., η αποζημίωση των άρθρων 928 και 929 ΑΚ, που αναφέρεται στο μέλλον, καταβάλλεται σε χρηματικές δόσεις κατά μήνα.

Όταν υπάρχει σπουδαίος λόγος, η αποζημίωση μπορεί να επιδικασθεί σε κεφάλαιο εφ' άπαξ. Από την διάταξη αυτή συνάγεται, ότι η αποζημίωση των άρθρων 928, 929 ΑΚ, η οποία αναφέρεται στο μέλλον, ήτοι η αποζημίωση για στέρηση διατροφής ή υπηρεσιών και αυτή για απώλεια εισοδήματος ή στέρηση υπηρεσιών, σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου ή βλάβης της υγείας ή του σώματος προσώπου, καταβάλλεται κατά κανόνα σε χρηματικές δόσεις κατά μήνα.

Κατ' εξαίρεση, μπορεί να επιδικασθεί σε κεφάλαιο εφ' άπαξ, αν το ζητήσει ο δικαιούχος και συντρέχει σπουδαίος λόγος προς τούτο, τα περιστατικά του οποίου πρέπει αυτός να επικαλεσθεί με την αγωγή του. Σπουδαίος λόγος δε, θεωρείται ότι υπάρχει, όταν η εφάπαξ καταβολή της αποζημίωσης μπορεί να εξυπηρετήσει καλύτερα τα συμφέροντα του δικαιούχου αυτής (π.χ.

επείγουσα ανάγκη αξιοποίησης του κεφαλαίου της αποζημίωσης, οικονομική δυσπραγία ενόψει των αυξημένων εξόδων για την αντιμετώπιση της κατάστασης της υγείας του κ.λπ.) ή συντρέχουν δυσμενείς προσωπικοί ή οικογενειακοί λόγοι στην πλευρά του υπόχρεου της αποζημίωσης (π.χ. επικείμενη πτώχευση, αναξιόχρεο κ.λπ.) (ΑΠ 1060/2015, ΑΠ 2017/2014).

Η έννοια δε του σπουδαίου λόγου είναι νομική και επομένως η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, αν τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία δέχθηκε, ανελέγκτως, συνιστούν σπουδαίο λόγο, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου (ΑΠ 2157/2009). Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 εδ. α' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (Ολ.ΑΠ 1/2016, 7/2014, 2/2013, 7/2006).

Εξάλλου, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και έτσι ιδρύεται ο προβλεπόμενος από την διάταξη αυτή λόγος αναιρέσεως και όταν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή στις αιτιολογίες, που αποτελούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόσθηκε.

Με τον τρίτο κατά σειρά λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλειες παραβίασης των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 298 και 930 ΑΚ, τόσο ως προς την βεβαιότητα του ύψους της αποζημίωσης της εκ των διαφυγόντων κερδών ζημίας του αναιρεσιβλήτου στο μέλλον, όσο και ως προς την "εφάπαξ" επιδίκασή της σ' αυτόν.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως προκύπτει από αυτή, εν σχέσει προς την αγωγική αξίωση του αναιρεσιβλήτου, περί καταβολής αποζημιώσεως για την απώλεια του εισοδήματός του στο μέλλον, συνεπεία βλάβης του σώματός του, από το ένδικο ατύχημα, δέχθηκε, ανελέγκτως, ως αποδειχθέντα, τα κατωτέρω πραγματικά περιστατικά: "Με την υπ' αριθμό 4140/2011 οριστική απόφαση του παρόντος δικαστηρίου, υπό τριμελή σύνθεση, κρίθηκε με δύναμη δεδικασμένου ότι ο τραυματισμός του ενάγοντος κατά το τροχαίο ατύχημα, που έλαβε χώρα την 21-9-2007 όταν ο ενάγων είχε ηλικία 32 ετών (γεννήθηκε κατά το έτος 1975), οφείλεται στην αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου, οδηγού και ιδιοκτήτη του αναφερόμενου στην άνω απόφαση αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσεως, ασφαλισμένου για τις προκαλούμενες από την κυκλοφορία του ζημίες σε τρίτους στη δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία.

Με την ίδια απόφαση επιδικάσθηκε υπέρ του ενάγοντος το ποσό των 7.491,98 ευρώ, ως αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη από την απώλεια των αποδοχών που θα ελάμβανε κατά το από 21-9-2007 έως 6-12-2008 χρονικό διάστημα, κατά το οποίο απείχε από την εργασία του ως διανομέα φαγητών σε εδρεύουσα στον ... επιχείρηση. Επίσης, με την ανωτέρω απόφαση κρίθηκε τελεσιδίκως ότι ο ενάγων εξ αιτίας του άνω ατυχήματος υπέστη τις εξής σωματικές βλάβες:

κάταγμα μεσογληνίου επάρματος του της αριστερής κνήμης, ρήξη πρόσθιου χιαστού, ρήξη οπίσθιου χιαστού, ρήξη έξω πλαγίου συνδέσμου, ρήξη ιγνιακού τένοντα, ρήξη της οπίσθιας έξω θυλακοσυνδεσμικής γωνίας, ρήξη ιγνιακού συνδεσμικού χάσματος και πλήρη περιφερειακή αποκόλληση του έξω μηνίσκου, ενώ πάσχει από βαριά μετατραυματική δυσκαμψία και ατροφία μυών του αριστερού γόνατος.

Διαπιστώθηκε επίσης ότι εμφανίζει έλλειψη έκτασης κατά 5° και κατά την κάμψη 80° και ότι είχαν δημιουργηθεί δύσμορφες ουλές στο αριστερό σκέλος, το αριστερό γόνατο παρουσίαζε έντονο οίδημα και ο αριστερός τετρακέφαλος ατροφία 3 εκατοστών, ενώ το αριστερό γόνατο έλλειμμα κατά την έκταση 5° και κατά την κάμψη 4° και ότι βάδιζε με χωλότητα.

Όπως προκύπτει από την ανωτέρω πραγματογνωμοσύνη -και δεν αμφισβητούν οι εναγόμενοι- η κατάσταση της υγείας του ενάγοντος από 7-3-2010 και μετέπειτα εμφάνιζε υπολειμματική ατροφία του τετρακέφαλου μυός, ως αποτέλεσμα του αρχικού τραυματισμού και της επιμήκυνσης του τένοντα αυτού, υπήρχε έντονη λειτουργική δυσκολία κατά τη στάση και κατά τη βάδιση λόγω αδυναμίας ραχιαίας εκτάσεως του άκρου ποδός, συνεπεία της νευρολογικής βλάβης του περονιαίου νεύρου αριστερά κατά τη φάση του τραυματισμού του, υπήρχαν μετατραυματικές αλλοιώσεις μετατραυματικής χονδροπάθειας στο αριστερό γόνατο, οι οποίες, λόγω της πολυσυνδεσμικής βλάβης του γόνατος, παρά τη χειρουργική αποκατάστασή τους, καθιστούσαν προβληματική τη λειτουργικότητα του αριστερού γόνατος και συνολικά του αριστερού κάτω άκρου, στο απώτερο μέλλον, παρουσίαζε χήνιο βάδισμα λόγω της νευρολογικής βλάβης του αριστερού περονιαίου νεύρου και χωλότητα λόγω πρόσκρουσης του ποδός στο έδαφος, από την αδυναμία ραχιαίας εκτάσεως πέραν των 80°.

Η κατάσταση δε του ενάγοντος όταν εξετάσθηκε από τον πραγματογνώμονα ήταν η εξής: υπήρχε έντονη δυσκαμψία της αριστερής ποδοκνημικής άρθρωσης συνεπεία της βλάβης του αριστερού κοινού περονιαίου νεύρου, το εύρος της κίνησης αυτής ήταν περιορισμένο συγκριτικά με τη δεξιά φυσιολογική ποδοκνημική άρθρωση και σημειωνόταν κάμψη στις 90 μοίρες.

Επίσης, ο ενάγων παρουσίαζε έντονη λειτουργική δυσκολία κατά τη στάση και ιδιαιτέρως κατά τη βάδιση, λόγω αδυναμίας ραχιαίας εκτάσεως του άκρου του ποδός και χήνιο βάδισμα της νευρολογικής βλάβης του αριστερού κοινού περονιαίου νεύρου και χωλότητα λόγω πρόσκρουσης του ποδός επί του εδάφους. Η άρθρωση του αριστερού γόνατος παρουσίαζε έλλειμμα στην έκταση 5 μοιρών και μέγιστη κάμψη 105 μοιρών έναντι του δεξιού φυσιολογικού γόνατος που έχει κάμψη 125 μοιρών, η δε φόρτιση του αριστερού γόνατος ήταν επώδυνη και υπήρχε δυσλειτουργία της άρθρωσης.

Η βλάβη, που έχει υποστεί ο ενάγων στο περονιαίο νεύρο είναι μόνιμη, βαριά και μη αναστρέψιμη. Αυτό, του προκαλεί δυσκαμψία και λειτουργικότητα της αριστερής ποδοκνημικής άρθρωσης, η οποία είναι και θα είναι στο μέλλον σταδιακά επιδεινούμενη, για το λόγο ότι παρουσιάζει χήνιο βάδισμα, χωλότητα λόγω πρόσκρουσης στο έδαφος του ποδός και λόγω της αδυναμίας της ραχιαίας εκτάσεως πέραν των 90 μοιρών, εύκολη κόπωση κατά τη βάδιση ως και πόνο και καυσαλγία στο αριστερό πέλμα.

Η ανωτέρω περιγραφείσα κατάσταση του ενάγοντος από την 7-3-2010 έως το χρόνο εξέτασης αυτού από τον ανωτέρω πραγματογνώμονα την 22-9-2014 δεν επέτρεπε σ' αυτόν να εργασθεί ως διανομέας φαγητού, εφόσον η ανωτέρω εργασία απαιτεί την οδήγηση δίκυκλου μοτοποδηλάτου, ούτε την απασχόλησή του σε άλλη ισοδύναμη κοινωνικά και οικονομικά εργασία.

Η κατάσταση του ενάγοντος έχει μόνιμο χαρακτήρα και είναι σταδιακά επιδεινούμενη, διότι η αδυναμία του περονιαίου νεύρου είναι μη αναστρέψιμη, η επώδυνη δυσκαμψία και η έλλειψη λειτουργικότητας της αριστερής ποδοκνημικής θα επιδεινώνεται σταδιακά και θα καταστεί μη αναστρέψιμη, το ίδιο δε ισχύει και για την χονδροπάθεια -οστεαρθρίτιδα του αριστερού γόνατος.

Η ανωτέρω κατάσταση καθιστά τον ενάγοντα ανάπηρο εφ' όρου ζωής σε ποσοστό 35% και εντελώς ανίκανο ως προς την άσκηση του επαγγέλματος του διανομέα φαγητού, το οποίο ασκούσε πριν το ατύχημα, αλλά και ως προς την άσκηση κάθε άλλου ισοδύναμου κοινωνικά και οικονομικά επαγγέλματος, ακόμη και αυτού του υπαλλήλου, διότι η αγχώδης μετατραυματική διαταραχή από την οποία διακατέχεται και η θεραπευτική αγωγή στην οποία υποβάλλεται, τον καθιστά ανίκανο να ασκήσει και το τελευταίο επάγγελμα.

Περαιτέρω από τα ανωτέρω αποδεικτικά στοιχεία, στα οποία περιλαμβάνονται και η από 20-2-2012 βεβαίωση της επιχείρησης με την επωνυμία "... EE" και έδρα τον ..., ο ενάγων κατά το πριν από το ατύχημα χρονικό διάστημα, ήτοι από 16-11-2006 έως την ημέρα του ατυχήματος εργαζόταν στην ανωτέρω επιχείρηση ως διανομέας φαγητών με την οδήγηση δίκυκλης μοτοσυκλέτας, επί 21 ημέρες κατά μήνα και ελάμβανε ως μικτές αποδοχές ημερομίσθιο 25,42 ευρώ, ήτοι μηνιαίως 533,82 ευρώ, πλέον επιδομάτων εορτών και αδείας και πλέον φιλοδωρημάτων, ως επί πλέον τμήμα του ημερομισθίου του και ότι οι μηνιαίες εργοδοτικές εισφορές που αναλογούσαν στις ανωτέρω αποδοχές ανέρχονταν στο ποσό των 149,80 ευρώ.

Από την προαναφερόμενη βεβαίωση του ΙΚΑ προκύπτει ότι ο ενάγων δεν έλαβε οποιοδήποτε ποσό ως ασφαλιστική παροχή από το ΙΚΑ, έως το χρόνο έκδοσης της ανωτέρω βεβαίωσης (18-5-2015), ούτε προβλέπεται να λάβει και στο μέλλον κάποια ασφαλιστική παροχή από τον ανωτέρω φορέα, έως το χρόνο κατά τον οποίο θα ελάμβανε σύνταξη αν ήταν ικανός προς εργασία, ήτοι την 31-12-2038.

Άλλωστε, οι εναγόμενοι δεν αμφισβητούν ειδικά την έλλειψη υποχρέωσης του ΙΚΑ για οποιαδήποτε ασφαλιστική παροχή προς τον ενάγοντα. Επομένως, ο τελευταίος καθίσταται δικαιούχος αποζημίωσης ίσης με τις μελλοντικές στερήσεις αποδοχών τις οποίες υπέστη και θα υποστεί έως το χρονικό σημείο κατά το οποίο υπό ομαλές συνθήκες θα ελάμβανε σύνταξη, ήτοι έως την 31-12-2038, που συμπληρώνει ηλικία 63 ετών, λόγω της αδυναμίας ασκήσεως του προηγούμενου επαγγέλματος, ή εκείνου το οποίο ο ίδιος θα μπορούσε να ασκήσει κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, αν δεν ελάμβανε χώρα η αδικοπραξία του πρώτου εναγομένου κατά την υπ' αυτού οδήγηση του ζημιογόνου και ασφαλισμένου στη δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία οχήματος.

Κατόπιν των ανωτέρω ο ενάγων δικαιούται ως αποζημίωση για την ανωτέρω αιτία και για το επίδικο χρονικό διάστημα από 7-3-2010 έως 31-12-2038, ήτοι για 28 έτη και 10 μήνες το συνολικό ποσό των 215.129 ευρώ (ήτοι μήνες 14 κατά έτος, συμπεριλαμβανομένων των επιδομάτων εορτών και άδειας επί 533,82 ευρώ μηνιαίως επί 28 έτη ίσον 209.257 ευρώ συν μήνες 11 συμπεριλαμβανομένων των επιδομάτων εορτών και άδειας για το έτος 2010 επί 533,82 ευρώ ίσον 5.872 ευρώ), από το οποίο είναι επιδικαστέο μόνο το ποσό των 209.257 ευρώ, λόγω της παραίτησης του ενάγοντος από το υπόλοιπο ποσό των 5.872 ευρώ, όπως κρίθηκε απρόσβλητα πρωτοδίκως.

Επίσης, ο ενάγων δικαιούται για την ανωτέρω αιτία και το ποσό των 10 ευρώ ημερησίως, που είχε συμφωνηθεί να λαμβάνει ως μισθό από τα φιλοδωρήματα των πελατών του άνω εργοδότη του, ήτοι συνολικό ποσό 3.460 ευρώ (ήτοι μήνες 10 + (12 χ 28) χ 10). Τέλος, ο ενάγων για την ανωτέρω αιτία δικαιούται το συνολικό ποσό των 56.175 ευρώ (ήτοι μήνες 375 χ 149,80 ευρώ), το οποίο απώλεσε και θα απωλέσει κατά το χρονικό διάστημα από το χρόνο του ατυχήματος έως την 31-12-2038, κατά το οποίο ο εργοδότης του θα κατέβαλε το ανωτέρω ποσό ως εργοδοτικές εισφορές.

Επομένως, η ένδικη αγωγή κατά το εξετασθέν με την εκκαλουμένη αγωγικό αίτημα, το συνδεόμενο με την αξίωση του ενάγοντος για την επικαλούμενη ζημία αυτού λόγω απώλειας εισοδημάτων, παρίσταται ως βάσιμη και κατ' ουσία, ήτοι για το συνολικό ποσό των 268.892 ευρώ (ήτοι 209.257 + 5.872 + 56.175 ευρώ). Περαιτέρω, από τα ανωτέρω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά αλλά και από τα διδάγματα της κοινής πείρας, το δικαστήριο κρίνει ότι η εφάπαξ καταβολή της άνω αποζημιώσεως θα εξυπηρετήσει καλύτερα τα εύλογα και κοινωνικώς αποδεκτά συμφέροντα του ενάγοντος, ο οποίος δεν έχει άλλα εισοδήματα ούτε περιουσιακά στοιχεία, διαθέτει όμως την αληθή πρόθεση με την εφάπαξ καταβολή της άνω αποζημίωσης, να αποκτήσει κατοικία, να δημιουργήσει οικογένεια και να λειτουργήσει επιχείρηση, παρόμοια με εκείνη στην οποία παρείχε τις υπηρεσίες του πριν το ατύχημα και εκ τούτου διαθέτει σχετική εμπειρία.

Επομένως, το σχετικό αίτημα της αγωγής, η ικανοποίηση το οποίου δεν προκύπτει ότι θα βλάψει ιδιαίτερα τους εναγόμενους και κυρίως την εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία, παρίσταται ως βάσιμο και κατ' ουσία...". Με βάση τις παραδοχές του αυτές, το Εφετείο, απέρριψε την έφεση της δεύτερης εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας Ασφαλιστικής εταιρίας, στην οποία ήταν ασφαλισμένο σύμφωνα με το ν. 489/1976 το ζημιογόνο αυτοκίνητο, κατά των συνεκκαλουμένων με αυτήν με αριθμούς 2036/2014 εν μέρει οριστικής και 3158/2015 οριστικής αποφάσεων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, την οποία και επικύρωσε κατά το παραπάνω κεφάλαιό της.

Συγκεκριμένα το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, το οποίο δίκασε σε πρώτο βαθμό την από 27.6.2012 και με αριθμό καταθ. 114844/4308/ 28-6-2012 αγωγή του ενάγοντος ζημιωθέντος και ήδη αναιρεσιβλήτου, εξέδωσε αρχικά τη με αριθμό 2036/2014 εν μέρει οριστική απόφασή του, με την οποία διέταξε ιατρική πραγματογνωμοσύνη και ακολούθως την ως άνω οριστική απόφαση, με την οποία δέχθηκε εν μέρει αυτή (την αγωγή) και αναγνώρισε την υποχρέωση των μ' αυτήν εναγομένων, ήτοι του πρώτου εξ αυτών και μη διαδίκου εν προκειμένω, ζημιώσαντος οδηγού και της δεύτερης τούτων, ήδη αναιρεσείουσας να καταβάλουν στον ενάγοντα εφάπαξ και σε ολόκληρο ο καθένας το ποσόν των 268.892 ευρώ, εντόκως από την επίδοση της αγωγής για την ως άνω ένδικη αξίωσή του.

Με τις κρίσεις του όμως αυτές το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τις εφαρμοσθείσες διατάξεις των άρθρων 298 και 930 εδ. α' ΑΚ, καθόσον διέλαβε στον υπαγωγικό συλλογισμό του ελλιπείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες για ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και δη ως προς τη βασιμότητα ή μη της αγωγικής αξίωσης των διαφυγόντων κερδών, για το από 7-3-2010 έως 31-12-2038, μεταγενέστερο επίδικο χρονικό διάστημα, αλλά και την εφάπαξ καταβολή του συνολικού ποσού αυτών ύψους 268.892 ευρώ.

Το πραγματικό των ως άνω εφαρμοστέων εδώ κανόνων ουσιαστικού δικαίου, δεν καλύπτεται με σαφήνεια και πληρότητα χωρίς λογικά κενά καθόσον, αναφορικά μεν με την ως άνω αξίωση διαφυγόντων κερδών δεν γίνεται μνεία των συγκεκριμένων περιστατικών, περιστάσεων και μέτρων που καθιστούν πιθανή την απόκτηση από τον ενάγοντα - αναιρεσίβλητο των επικαλούμενων εισοδημάτων από την εργασία την οποία θα ασκούσε στο μέλλον κατά το από 7-3-2010 έως 31-12-2038 κρίσιμο χρονικό διάστημα, αναφορικά δε με την εφάπαξ επιδίκαση του ποσού των διαφυγόντων κερδών μέχρι τη συμπλήρωση του ηλικιακού ορίου της συνταξιοδότησής του το 2038, διότι δεν εκτίθενται με σαφήνεια και πληρότητα τα περιστατικά που στοιχειοθετούν τη διαπιστωθείσα συνδρομή του "σπουδαίου λόγου" στην ένδικη περίπτωση ως αναγκαίας προϋπόθεσης για την κατ' εξαίρεση "εφάπαξ" επιδίκαση σ' αυτόν του συνόλου των εκ της εργασίας του αποδοχών, επιδομάτων και των αντίστοιχων ασφαλιστικών εισφορών ανερχομένων μέχρι την, κατά τα ως άνω συνταξιοδότησή του, στο ποσόν των 268.892 ευρώ.

Συγκεκριμένα, πέραν της απασχόλησης του ενάγοντος - αναιρεσιβλήτου κατά την ημέρα του ατυχήματος ως διανομέα φαγητού, επί χρονικό διάστημα 10 μηνών πριν από αυτό, δεν αναφέρεται στο αιτιολογικό της προσβαλλομένης άλλη προσωπική ή αντικειμενική περίσταση, ιδιότητα ή ληφθέν μέτρο, που συνδυαστικά με όσα αμέσως παραπάνω αναφέρθηκαν, δημιουργεί προσδοκία εξακολούθησης της εργασίας του ως διανομέα φαγητού μέχρι τη με ηλικιακό όριο το 63ο έτος της ηλικίας του συνταξιοδότηση του στις 31.12.2038, όπως είναι αναγκαίο για την πληρότητα της αιτιολογίας της, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, αν ληφθεί υπόψη και το ότι η πραγμάτωση της αντίστοιχης μέλλουσας ζημίας και μάλιστα επί τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα εξαρτάται και από άλλους αστάθμητους παράγοντες όπως είναι π.χ.

η ύπαρξη θέσεων εργασίας στον τομέα δραστηριότητας του ενάγοντος - αναιρεσίβλητου. Περαιτέρω, ενόψει της επακριβώς διατυπούμενης στην προσβαλλομένη παραδοχής ότι: "Η ανωτέρω κατάσταση καθιστά τον ενάγοντα ανάπηρο εφ' όρου ζωής σε ποσοστό 35% και εντελώς ανίκανο ως προς την άσκηση του επαγγέλματος του διανομέα φαγητού, το οποίο ασκούσε πριν το ατύχημα, αλλά και ως προς την άσκηση κάθε άλλου ισοδύναμου κοινωνικά και οικονομικά επαγγέλματος, ακόμη και αυτού του υπαλλήλου, διότι η αγχώδης μετατραυματική διαταραχή από την οποία διακατέχεται και η θεραπευτική αγωγή στην οποία υποβάλλεται, τον καθιστά ανίκανο να ασκήσει και το τελευταίο επάγγελμα", υπάρχει ασάφεια ως προς το αν ο αναιρεσίβλητος, βάσει των όσων αναφέρονται στην έκθεση της επικαλούμενης, διαταχθείσας από το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο ιατρικής πραγματογνωμοσύνης ή άλλων στοιχείων, θα εξακολουθήσει να υποβάλλεται και για το μεταγενέστερο επίδικο χρονικό διάστημα, μέχρι δηλαδή του χρόνου συνταξιοδοτήσεώς του στις 31.12.2038, σε θεραπεία για την αγχώδη μετατραυματική διαταραχή, η οποία, κατά τα ως άνω φέρεται ως αποκλειστική αιτία της ολικής ανικανότητάς του για οποιοδήποτε άλλο ισοδύναμο κοινωνικά και οικονομικά με αυτό που ασκούσε πριν το ατύχημα επάγγελμα, αφ' ετέρου δε ως προς την ενδεχόμενη δυνατότητα άσκησης από μέρους του αναιρεσίβλητου άλλου ελαφρότερου επαγγέλματος.

Η έλλειψη των παραπάνω στοιχείων καθιστά αδύνατη στο δικαστήριο ουσίας την διαπίστωση της συνδρομής των προϋποθέσεων εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 298 ΑΚ και συνακολούθως του προσδιορισμού των διαφυγόντων κερδών, που ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητ0ς απώλεσε και με πιθανότητα πρόκειται να απωλέσει κατά το από 2010 μέχρι και 2038 χρονικό διάστημα, λόγω της μόνιμης, σύμφωνα με τις παραδοχές του Εφετείου, αναπηρίας του.

Περαιτέρω όμως και οι αιτιολογίες που διαλαμβάνει η προσβαλλομένη στην ελάσσονα πρόταση σχετικά με την συνδρομή του, από το νόμο αναγκαίου για την "εφάπαξ" επιδίκαση (αναγνωριστικά) του ως άνω συνολικού ποσού των διαφυγόντων κερδών, ουσιώδους ζητήματος του "σπουδαίου λόγου" είναι ασαφείς και ελλιπείς.

Οι προς τούτο γενικόλογες αναφορές του Εφετείου, ότι με την "εφάπαξ" καταβολή εξυπηρετούνται καλύτερα τα συμφέροντα του αναιρεσείοντος, δεδομένου ότι υπάρχει από μέρους του αληθής πρόθεση "δημιουργίας οικογένειας", της "απόκτησης ιδιόκτητης στέγης" και "δημιουργίας επιχείρησης διανομής φαγητού", δεν επαρκούν για την, από το Δικαστήριο ουσίας, διαπίστωση της συνδρομής "σπουδαίου λόγου" αναφορικά με την "εφάπαξ" καταβολή εν όλω του ως άνω ποσού, ύψους 268.892 ευρώ, της αποζημίωσης, εφόσον δεν αναφέρονται στην προσβαλλομένη, προκύπτουσες εκ των αποδείξεων, παραδοχές σχετικά την, ελεγχόμενη αναιρετικά, συνδρομή στην ένδικη περίπτωση, του, κατά την έννοια του άρθρου 930 εδ.

α' ΑΚ "σπουδαίου λόγου" καθώς δεν προσδιορίζονται συγκεκριμένα περιστάσεις βάσει των οποίων μπορεί να διαπιστωθεί ότι η εφάπαξ επιδίκαση εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντα του δικαιούχου ενάγοντος - αναιρεσίβλητου, όπως π.χ. επείγουσα ανάγκη αξιοποίησης του κεφαλαίου της αποζημίωσης ή άμεσης αντιμετώπισης συγκεκριμένων αυξημένων εξόδων για την αντιμετώπιση της κατάστασης της υγείας του, ή αντίστοιχα ότι συντρέχουν δυσμενείς οικονομικές περιστάσεις σε σχέση με την υπόχρεη εναγομένη όπως το αναξιόχρεο αυτής που καθιστά επισφαλείς τις απαιτήσεις του.

Τα στοιχεία όμως αυτά είναι αναγκαία για την πληρότητα της αιτιολογίας του δικάσαντος την ένδικη αγωγική αξίωση Εφετείου αναφορικά με το ουσιώδες ζήτημα του "σπουδαίου λόγου" και έλλειψή τους, στερεί από το δικαστήριο της ουσίας τη δυνατότητα να εφαρμόσει τη διάταξη του άρθρου 930 εδ. α' ΑΚ, για το εάν η "εφάπαξ" επιδίκαση εν όλω ή εν μέρει του ως άνω ποσού, είναι επιβεβλημένη για την καλύτερη, με τις ως άνω, συγκεκριμένες παροχές, αντιμετώπιση των αναγκών του αναιρεσείοντος, όπως αυτές διαμορφώθηκαν ή εξακολουθούν να εξελίσσονται δυσμενώς για εκείνον μετά τον, από το ένδικο ατύχημα, τραυματισμό του.

Κατά συνέπεια το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια της εκ πλαγίου παραβίασης των ως άνω διατάξεων των άρθρων 298 και 930 εδ. α' ΑΚ, αλλά και εκείνης του άρθρου 929 ΑΚ, ενόψει του ότι η ως άνω επιδικασθείσα (αναγνωριστικά) σε κεφάλαιο εφάπαξ αποζημίωση, προβλέπεται και στηρίζεται στο άρθρο 929 ΑΚ (ΑΠ 1140/2015).

Επομένως ο τρίτος αναιρετικός λόγος, με τον οποίο αποδίδονται στην προσβαλλομένη απόφαση οι αναιρετικές πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και κατ' ορθή εκτίμηση μόνο από τον αριθμό 19 του ως άνω άρθρου πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος στην ουσία, συνακόλουθα δε, και η αναίρεση στο σύνολό της.

Κατά συνέπεια πρέπει ν' αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση. Ως εκ τούτου, αφού έτσι η ως άνω απόφαση ακυρώνεται στο σύνολό της, παρέλκει η έρευνα των λοιπών αναιρετικών λόγων. Μετά απ' αυτά πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται διευκρίνιση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, διότι είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως, (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας που κατέθεσε και προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 91 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα (άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε' ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1688/2018 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο Μονομελές Εφετείο Αθηνών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την παραπάνω απόφαση.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. Και Διατάζει την επιστροφή στην αναιρεσείουσα του παραβόλου που έχει καταθέσει. ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Ιανουαρίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Φεβρουαρίου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ