206/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 206 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 206/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Γεώργιος Σακκάς, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 13 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου του Παρέδρου του ΝΣΚ με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ Ευαγγέλου Μαρίνη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Χ . Κ. του Π., κατοίκου ..., 2. Ε. Δ. του Γ., κατοίκου ..., 3. Δ. Δ. του Γ., κατοίκου ..., 4. Α. συζ. Γ. Β., το γένος Α. Μ., κατοίκου ..., 5. Ε. Π. του Χ ., κατοίκου ..., 6. Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Έβρου-Συνεταιρισμός Περιορισμένης Ευθύνης, με διακριτικό τίτλο ΕΑΣ Έβρου ΣΥΝ.Π.Ε. με έδρα την Αλεξανδρούπολη, νομίμως εκπροσωπούμενης, 7. Σ. Ο. του Γ., κατοίκου ..., 8. Χ . Δ. του Δ., κατοίκου ..., 9. Ν. Λ. του Α., κατοίκου ..., 10. Γ. Τ. του Β., κατοίκου ..., 11. Χ . Τ. του Ν., κατοίκου ..., 12. Μ. χήρας Δ. Κ., 13. Λ. Κ. του Δ., 14. Γ. Κ., 15. Μ. Κ. του Δ., κατοίκων ..., 16. Β. Σ. του Α., κατοίκου ..., 17. Ε. Δ. του Γ. και 18. Δ. Δ. του Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Κεφαλά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-7-2007 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Τριμελές Εφετείο Θράκης για οριστικό προσδιορισμό αποζημίωσης μετά από την κήρυξη της απαλλοτρίωσης.

Εκδόθηκε η απόφαση 368/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 16-6-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σακκάς ανέγνωσε την από 4-1-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τις διατάξεις του αρθρ. 1 του ν.653/1977 "περί υποχρεώσεως των παρόδιων ιδιοκτητών δια την διάνοιξιν εθνικών οδών κλπ", οι οποίες κατά το αρθρ. 62§9 του ν. 947/1979 "περί οικιστικών περιοχών" εφαρμόζονται και για βελτιωτικές υφιστάμενων οδών νέες χαράξεις ή διαπλατύνσεις αυτών ή τμημάτων τους, ορίζονται τα ακόλουθα: "Προκειμένου περί διανοίξεως εκτός σχεδίου πόλεων εθνικών οδών πλάτους καταλήψεως μέχρι τριάκοντα μέτρων (το οποίο με το αρθρ. 14§1 του ν. 1349/1983 σε συνδυασμό με το αρθρ. 6§14 του ν. 2052/1992 αυξήθηκε σε πενήντα μέτρα), οι ωφελούμενοι παρόδιοι ιδιόκτητοι εκάστης πλευράς υποχρεούνται εις αποζημίωσιν ζώνης πλάτους δεκαπέντε μέτρων (που αυξήθηκε με τα αυτά αρθρ. 14§1 του ν. 1349/1983 και 6§14 του ν. 2052/1992 σε εικοσιπέντε μέτρα), δια συμμετοχής των εις τας δαπανάς απαλλοτριώσεως των καταλαμβανόμενων υπό των οδών τούτων ακινήτων, η δε επιβάρυνσις αυτή δεν δύναται να υπερβαίνει το ήμισυ του εμβαδού του βαρυνομένου ακινήτου (παρ. 1).

Ωφελούμενοι παρόδιοι ιδιόκτητοι δια την εφαρμογήν του παρόντος άρθρου θεωρούνται εκείνοι των οποίων τα ακίνητα αποκτούν πρόσωπον επί των διανοιγομένων οδών (παρ. 3). Οσάκις οι δικαιούχοι αποζημιώσεως δια την απαλλοτρίωσιν είναι και υπόχρεοι δια την πληρωμήν αυτής, επέρχεται συμψηφισμός δικαιωμάτων και υποχρεώσεων (παρ. 4) ...".

Εισάγεται έτσι με τη διάταξη ειδικότερα της παρ. 3 του ως άνω άρθρου τεκμήριο ωφέλειας για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, τα οποία με τη διάνοιξη εθνικής οδού αποκτούν πρόσωπο σ' αυτή. Το τεκμήριο αυτό κρίθηκε αρχικά ως αμάχητο, που σημαίνει ότι οι παρόδιοι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να το ανατρέψουν αποδεικνύοντας την έλλειψη ωφέλειας τους από τη διάνοιξη εθνικής οδού.

Ήδη το τεκμήριο ρητά χαρακτηρίζεται ως μαχητό από τη διάταξη του άρθρου 33 παρ. 1 του ν. 2971/2001 και κρίνεται, μετά την κήρυξη της απαλλοτρίωσης, από το αρμόδιο για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης Εφετείο, κατά την ειδική διαδικασία του άρθρου (ΟλΑΠ 11/2011). Από το συνδυασμό των διατάξεων των παραγράφων 1 και 4 του ως άνω νόμου προκύπτει ότι τα στοιχεία για την ωφέλεια ή μη του ακινήτου διευρύνονται και ότι εκτός από την πρόσοψη επί της διανοιγόμενης οδού, που προέβλεπε ο ως άνω νόμος 653/12977, ορίζονται (ενδεικτικά) και η δυνατότητα πρόσβασης του ακινήτου στο έργο, που περιλαμβάνεται στη ζώνη απαλλοτρίωσης, η δημιουργία περιπτώσεων στις χρήσεις του ακινήτου και η, κατά τις ισχύουσες διατάξεις, αρτιότητα και οικοδομησιμότητα του ακινήτου.

Έτσι, ο ισχυριζόμενος ότι το απομένον τμήμα του ακινήτου του δεν ωφελείται, αλλά αντιθέτως ζημιώνεται από την απαλλοτρίωση, μπορεί, αποδεικνύοντας το αντίθετο της τεκμαιρομένης ωφέλειας, δηλαδή την επικαλούμενη ζημία του και ανατρέποντας το ως άνω μαχητό τεκμήριο, να αποζημιωθεί και για την αυτοαποζημιούμενη έκτασή του και να ζητήσει τον καθορισμό οριστικής μονάδας αποζημίωσης και γι' αυτή (ΑΠ 1009/2011).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, δικάζοντας επί της από 21-7-2007 αίτησης των αναιρεσιβλήτων, με την οποία ζητούσαν να αναγνωρισθεί η ανυπαρξία υποχρεώσεως αυτών προς αυτοαποζημίωση, διότι δεν υφίσταται τεκμήριο ωφελείας από αναγκαστική απαλλοτρίωση σε βάρος ακινήτων τους, δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: "Δυνάμει της υπ' αριθμ. 6835/5-12-2003 αποφάσεως του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, η οποία δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 1463/31-12-2003 τεύχος Δ' κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, για λόγους δημοσίας ωφελείας και με δαπάνες αυτού ...

και ειδικότερα για την κατασκευή του έργου "Βελτίωση Εγνατίας οδού Νο2 τμήμα Αλεξανδρούπολης-Λουτρός" υπόμνημα Αλεξανδρούπολης-Απαλός, συνολικής εκτάσεως 98.819,88 τ.μ., η οποία βρίσκεται στο Ν. Έβρου ... Οι αιτούντες υπέβαλαν προς την αρμόδια κατά τα άνω επιτροπή αίτηση, με την οποία ισχυρίζονται ότι ουδεμία ωφέλεια επέρχεται στις εναπομένουσες ιδιοκτησίες τους ... .

Επί της αιτήσεως αυτής συντάχθηκε η από 9-11-2007 έκθεση της Επιτροπής του άρθρου 33 ν.2971/2001 με την οποία αυτή ομόφωνα εισηγείται ότι δεν ισχύει το τεκμήριο ωφελείας όσον αφορά τις ιδιοκτησίες: α) ΚΠ 284α, διότι το εναπομένον τμήμα εκτάσεως 278,10 τ.μ. "ήταν και παραμένει μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο, το εναπομένον αχρηστεύεται πλήρως για οποιαδήποτε χρήση", β) ΚΠ 341, διότι το εναπομένον τμήμα εκτάσεως 1.174,65 τ.μ. "παραμένει άρτιο κατά παρέκκλιση αλλά μη οικοδομήσιμο, λόγω μη δυνατότητας τοποθέτησης κτιρίου επί της οικοδομικής γραμμής σε απόσταση 20 μ.

από τον άξονα της παράπλευρης οδού" και γ) ΚΠ 367 διότι το εναπομένον τμήμα εκτάσεως 346 τ.μ. "παραμένει μη άρτιο και μη οικοδομήσιμο". Όσον δε αφορά τις λοιπές ιδιοκτησίες η άνω Επιτροπή ομόφωνα εισηγείται ότι υφίσταται τεκμήριο ωφελείας) ωφέλεια από την απαλλοτρίωση. Ειδικότερα, όσον αφορά τις . ιδιοκτησίες:

α) ΚΠ 321, ΚΠ 322, ΚΠ 334, ΚΠ 360, ΚΠ 361, ΚΠ 362 και ΚΠ 389α, διότι έκαστο ακίνητο "παραμένει άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση, αποκτά πρόσωπο και πρόσβαση στην παράπλευρη οδό της Εθνικής Οδού", β) ΚΠ 340, ΚΠ 373, ΚΠ 386, ΚΠ 387, διότι έκαστο ακίνητο "παραμένει άρτιο και οικοδομήσιμο κατά κανόνα, αποκτά πρόσωπο και πρόσβαση στην παράπλευρη οδό της Εθνικής Οδού" και γ) ΚΠ 389β, διότι "παραμένει άρτιο και οικοδομήσιμο κατά παρέκκλιση, δεν ισχύει η απόσταση των 30 μ.

της οικοδομικής γραμμής από το όριο της απαλλοτριώσεως αλλά των 20 μ. από τον άξονα της παράπλευρης οδού (ευνοϊκότερο), αποκτά πρόσωπο και πρόσβαση στην παράπλευρη οδό της Εθνικής Οδού". Αντίθετα οι αιτούντες, όσον αφορά τις άνω ΚΠ 321, ΚΠ 322, ΚΠ 334, ΚΠ 340, ΚΠ 360, ΚΠ 361, ΚΠ 362, ΚΠ 373, ΚΠ 386, ΚΠ 387, ΚΠ 389α, ΚΠ 389β ιδιοκτησίες ισχυρίζονται ότι δεν υφίσταται το τεκμήριο ωφελείας για τις ιδιοκτησίες τους για τους ίδιους λόγους που αναφέρθηκαν ανωτέρω υπό στοιχεία α' και β'.

Συναφείς προς τους ισχυρισμούς των αιτούντων είναι και οι μετ' επικλήσεως προσκομιζόμενες τεχνικές εκθέσεις. Σύμφωνα με τις τεχνικές εκθέσεις του τοπογράφου μηχανικού Δ. Π., ο οποίος εξετάστηκε και ως μάρτυρας με επιμέλεια τους, τα ακίνητα τα οποία προ της απαλλοτριώσεως, όπως και τα επίδικα, είχαν πρόσωπο και απευθείας πρόσβαση στην Εθνική Οδό Αλεξανδρούπολης-Απαλού, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως οδός του δευτερεύοντος Εθνικού οδικού δικτύου, μετά την απαλλοτρίωση και την ολοκλήρωση του έργου θα έχουν πρόσωπο και πρόσβαση επί παράπλευρων οδών, οι οποίες κατατάσσονται στο τριτεύον Εθνικό οδικό δίκτυο, δηλαδή υποβιβάζεται η κατηγορία της οδού επί της οποίας θα έχουν πρόσωπο και πρόσβαση.

Ταυτόχρονα δεν θα υπάρχει πλέον η δυνατότητα της απευθείας πρόσβασης στην κύρια οδό (αρτηρία) και αντίστροφα. Τα κινούμενα οχήματα επί της κύριας οδού προ της απαλλοτριώσεως είχαν τη δυνατότητα για απευθείας πρόσβαση στις παρόδιες επιχειρήσεις μέσω εγκεκριμένων κυκλοφοριακών συνδέσμων, μετά την απαλλοτρίωση και την ολοκλήρωση του έργου δεν θα έχουν τη δυνατότητα για απευθείας πρόσβαση στις παρόδιες επιχειρήσεις, παρά μόνο μέσω των εγκεκριμένων παραπλεύρων οδών, στις οποίες η πρόσβαση θα επιτυγχάνεται με τη χρήση δύο κόμβων και διαμορφώσεων, που προβλέπονται, ο πρώτος στην αρχή του έργου (γέφυρα Μαΐστρου, χιλιομετρική θέση + 1500) και ο δεύτερος στο τέλος του (οικισμός Απαλού, χιλιομετρική θέση +2575 περίπου), έτσι η έξοδος από την κύρια οδό και η χρησιμοποίηση των παραπλεύρων οδών για την επίσκεψη παρόδιων επιχειρήσεων θα αναγκάζει τους οδηγούς των οχημάτων που θα κινούνται σ' αυτήν (κύρια οδό) να διανύουν επιπλέον απόσταση. 1.000 έως 4.500 μέτρων, κατά μέσο όρο, αναλόγως της θέσεως της παρόδιας επιχειρήσεως, γεγονός το οποίο θα αποτελεί ιδιαίτερα ανασταλτικό παράγοντα, με συνέπεια το πελατολόγιο των παρόδιων επιχειρήσεων θα περιοριστεί μόνο σε αυτούς που κινούνται επί των παραπλεύρων οδών.

Περαιτέρω: α) Όσον αφορά την ΚΠ 321 ιδιοκτησία, η οποία βρίσκεται σε περιοχή που είναι υπό πολεοδόμηση, σύμφωνα με την από 14-11-2005 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Δ. Π., ως προς τη δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης, προ της απαλλοτριώσεως (με εισφορά σε γη 712,50 τ.μ.), υπήρχε δυνατότητα δημιουργίας δύο αρτίων οικοπέδων, εμβαδού 731,25 του καθενός, μετά δε την απαλλοτρίωση (με εισφορά σε γη 494,24 τ.μ.), προκύπτει καθαρό εμβαδόν 1.178,86 τ.μ.

και καταργείται η δυνατότητα αυτή (λόγω του ελαχίστου εμβαδού του αρτίου οικοπέδου σε 600 τ.μ.), δηλαδή η καθαρή οικοπεδική έκταση μειώνεται κατά 283,64 τ.μ. και κατά ποσοστό 19,39%. Επίσης, ενώ προ της απαλλοτριώσεως υπήρχε δυνατότητα ανέγερσης κτιρίου με χρήση κατοικίας, εμβαδού 200 τ.μ., μετά την απαλλοτρίωση θα υπάρχει δυνατότητα ανέγερσης κτιρίου με την ίδια χρήση, εμβαδού 179,57 τ.μ., δηλαδή προκύπτει μείωση της δόμησης κατά 20,43 τ.μ.

και κατά ποσοστό 10,22% επ' αυτής, συνυπολογιζομένης δε και της μείωσης της αξίας του ακινήτου, κατά ποσοστό 6%, λόγω μείωσης του εμβαδού του και της τιμής μεταπώλησης του, εκτιμάται η συνολική μείωση της αξίας του εναπομένοντος σε ποσοστό 35,61% (19,3 9%+6%+10,22%), β) Όσον αφορά την ΚΠ 334 ιδιοκτησία, στην οποία λειτουργεί επιχείρηση πρατηρίου υγρών καυσίμων, σύμφωνα με την από 10-5-2006 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Δ.

Π., ως προς τη δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης, προ της απαλλοτριώσεως και σύμφωνα με τους πολεοδομικούς κανόνες που ισχύουν για χρήσεις βιοτεχνικές, είχε δυνατότητα δόμησης 4.019,40 τ.μ. (4.466 Χ 0,9) και κάλυψης 1.339,80 τ.μ. (4.466 Χ 0,3), μετά δε την απαλλοτρίωση δυνατότητα δόμησης 3.099,42 τ.μ. (3.443,80 Χ 0,9) και κάλυψης 1.033,14 (3.443,80 Χ 0,3), δηλαδή μείωση δόμησης κατά 919,98 τ.μ.

και κάλυψης κατά 306,66 τ.μ. και μείωση δόμησης και κάλυψης κατά ποσοστό 22,89%, γ) Όσον αφορά την ΚΠ 340 ιδιοκτησία, σύμφωνα με την από 14-11-2005 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Δ. Π., ως προς τη δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης, προ της απαλλοτριώσεως και σύμφωνα με τους πολεοδομικούς κανόνες που ισχύουν για χρήσεις βιοτεχνικές, είχε δυνατότητα δόμησης 9.129,60 τ,μ. (10.144 Χ 0,9) και κάλυψης 3.043,20 τ.μ. (10.144 Χ 0,3), μετά δε την απαλλοτρίωση δυνατότητα δόμησης 7.309,35 τ.μ.

και κάλυψης 2.436,45 τ.μ., δηλαδή μείωση δόμησης και κάλυψης κατά ποσοστό 19,94%, συνυπολογιζομένης δε και της μείωσης της αξίας του ακινήτου, λόγω της μείωσης του επιτρεπομένου βάθους μελλοντικού κτιρίου κατά 4,40 μ., λόγω της υποχρεωτικής τήρησης απόστασης κτισμάτων 30 μ. από το όριο, εκτιμώμενη σε ποσοστό 25%, το συνολικό ποσοστό μείωσης της αξίας του ακινήτου εκτιμάται σε ποσοστό 44,94% (19,94%+25%), δ) Όσον αφορά την ΚΠ 360 ιδιοκτησία, στην οποία λειτουργεί επιχείρηση έκθεσης επίπλων με την επωνυμία ΕΒΕΝΟΣ, σύμφωνα με την από Δεκέμβριο 2005 τεχνική έκθεση του αγρονόμου τοπογράφου μηχανικού Π.

Α., ως προς τη δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης, προ της απαλλοτριώσεως είχε δυνατότητα δόμησης 4.050 τ.μ. (4.500 Χ 0,9) και κάλυψης 1.350 τ.μ. (4.500 Χ 0,3), μετά δε την απαλλοτρίωση δυνατότητα δόμησης 2.871,36 τ.μ. (3.190,40 Χ 0,9) και κάλυψης 957,12 τ.μ. (3.190,40 Χ 0,3),δηλαδή μείωση της δόμησης κατά ποσοστό 29,10 % και της κάλυψης κατά ποσοστό 29,10%, συνυπολογιζομένης δε καν.

της μείωσης της αξίας του ακινήτου, λόγω στέρησης της δυνατότητας προσθήκης ορόφων, λόγω της απόστασης του κτιρίου από το όριο απαλλοτριώσεως, εκτιμώμενης σε ποσοστό 5%, το συνολικό ποσοστό μείωσης της αξίας του ακινήτου εκτιμάται σε ποσοστό 34,10% (29,10%+5%), ε) Όσον αφορά τις ΚΠ 361 και ΚΠ 362 (ενιαία ιδιοκτησία) σύμφωνα με την από 29-6-2006 τεχνική έκθεση του αγρονόμου τοπογράφου μηχανικού Π.

Μ., ως προς τη δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης, προ της απαλλοτριώσεως είχε δυνατότητα δόμησης 4.196,32 τ.μ. (4.662,58 Χ Ο,9) και κάλυψης 1.398,77 τ.μ. (4.662,58 Χ 0,3), μετά δε την απαλλοτρίωση θα έχει απώλεια δόμησης 1.709,91 τ.μ. (1.899,90 Χ 0,9) και απώλεια κάλυψης 569,97 τ.μ. (1.899,90 Χ 0,3) δηλαδή μείωση της δόμησης και της κάλυψης κατά ποσοστό 40,75%, στ) Όσον αφορά την ΚΠ 373 ιδιοκτησία, στην οποία υπάρχει κτίσμα εμβαδού 146 τ.μ.

και λειτουργεί συνεργείο αυτοκινήτων, σύμφωνα με την από 14-11-2005 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Δ. Π., προ της απαλλοτριώσεως και σύμφωνα με τους πολεοδομικούς κανόνες που ισχύουν για χρήσεις βιοτεχνικές, είχε δυνατότητα δόμησης 5.669,10 τ.μ. (6.299 Χ 0,9) και κάλυψης 1.889,70 τ.μ. (6.299 Χ 0,3), μετά δε την απαλλοτρίωση δυνατότητα δόμησης 4.661,1 τ.μ.(5.179 Χ 0,9) και κάλυψης 1.553,7 τ.μ. (5.179 Χ 0,3), δηλαδή μείωση της δόμησης και της κάλυψης κατά ποσοστό 17,78%, συνυπολογιζομένης δε και της μείωσης της αξίας του ακινήτου, λόγω στέρησης της δυνατότητας προσθήκης ορόφου, λόγω της απόστασης του κτιρίου από το όριο απαλλοτριώσεως, που εκτιμάται σε ποσοστό 10%, το συνολικό ποσοστό μείωσης της αξίας του ακινήτου (λόγω μείωσης της δυνατότητας δόμησης και κάλυψης και λόγω στέρησης της δυνατότητας προσθήκης ορόφου), εκτιμάται σε ποσοστό 27,78% (17,78% + 10%), ζ) Όσον αφορά τις ΚΠ 386 και ΚΠ 387 (ενιαία ιδιοκτησία), σύμφωνα με την από 29-6-2006 τεχνική έκθεση του αγρονόμου τοπογράφου μηχανικού Π.

Μ., ως προς τη δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης, προ της απαλλοτριώσεως είχε δυνατότητα δόμησης 4.723,29 τ.μ. (5.248,11 Χ 0,9) και κάλυψης 1.574,43 τ.μ. (5.248,11 Χ 0,3), μετά δε την απαλλοτρίωση θα έχει απώλεια δόμησης 713 τ.μ. (792,28 Χ 0,9) και απώλεια κάλυψης 237,68 τ.μ. (792,28 Χ 0,3) δηλαδή μείωση της δόμησης και της κάλυψης κατά ποσοστό 15,09%, η) Όσον αφορά την ΚΠ 389α ιδιοκτησία, στην οποία έχει ανεγερθεί κτίσμα με χρήση "ισόγεια καταστήματα έκθεσης και πώλησης με υπόγεια συνεργεία αυτοκινήτων" επιφάνειας 199,85 τ.μ., σύμφωνα με την από 10-5-2006 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Δ.

Π., ως προς τη δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης, προ της απαλλοτριώσεως και σύμφωνα με τους πολεοδομικούς κανόνες που ισχύουν για χρήσεις βιοτεχνικές, είχε δυνατότητα δόμησης 1.800 τ.μ.(2.000 Χ 0,9) και κάλυψης 600 τ.μ. (2.000 Χ 0,3), μετά δε την απαλλοτρίωση δυνατότητα δόμησης 1.265,07 τ.μ. (1.405,64 Χ 0,9) και κάλυψης 421,69 τ.μ. (1.405,64 Χ 0,3), δηλαδή μείωση της δόμησης και της κάλυψης κατά ποσοστό 29,72% και θ) Όσον αφορά την ΚΠ 389β ιδιοκτησία, στην οποία έχει ανεγερθεί κτίσμα με χρήση "πρατήριο υγρών καυσίμων-συνεργείο αυτοκινήτων" επιφάνειας 291,84 τ.μ., σύμφωνα με την από 10-5-2006 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Δ.

Π., ως προς τη δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης, προ της απαλλοτριώσεως και σύμφωνα με τους πολεοδομικούς κανόνες που ισχύουν για χρήσεις βιοτεχνικές, είχε δυνατότητα δόμησης 3.600 τ.μ.(4.000 Χ 0,9) και κάλυψης 1.200 τ.μ. (4.000 Χ 0,3), μετά δε την απαλλοτρίωση δυνατότητα δόμησης 2.730,24 τ.μ. (3.0335,06 Χ 0,9) και κάλυψης 910,08 τ.μ. (3.0335,06 Χ 0,3), δηλαδή μείωση της δόμησης και της κάλυψης κατά ποσοστό 24,16%, συνυπολογιζομένης δε και της μείωσης της αξίας του ακινήτου, λόγω της υποχρεωτικής οπισθοχώρησης σε περίπτωση προσθήκης μελλοντικού ορόφου στο υφιστάμενο ισόγειο κτίσμα σε σχέση με αυτό (υπάρχον κτίσμα), λόγω της υποχρεωτικής τήρησης απόστασης κτισμάτων 30 μ.

από το όριο της απαλλοτριώσεως και της εξ αυτής απαιτουμένης πρόσθετης δαπάνης (μελέτες και εργασίες που αφορούν τη συμπλήρωση του φέροντος οργανισμού του κτιρίου), που εκτιμάται σε ποσοστό 10%, το συνολικό ποσοστό μείωσης της αξίας του ακινήτου (λόγω μείωσης της δόμησης και της κάλυψης και λόγω της απαιτουμένης πρόσθετης δαπάνης σε περίπτωση προσθήκης μελλοντικού ορόφου), εκτιμάται σε ποσοστό 34,16% (24,16%+10%).

Σημειωτέον ότι με την υπ' αριθμ. 52/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αλεξανδρούπολης καθορίστηκε ιδιαίτερη αποζημίωση για τα εναπομείναντα τμήματα των ιδιοκτησιών: α) ΚΠ 360 σε ποσοστό 35%, β) ΚΠ 334, ΚΠ 361, ΚΠ 362, ΚΠ 389α και ΚΠ 389β, σε ποσοστό 30%, γ) ΚΠ 340 σε ποσοστό 25%,δ) ΚΠ 373, ΚΠ 386 και ΚΠ 387 σε ποσοστό 20% και ε) ΚΠ 321 σε ποσοστό 15% αντίστοιχα της αξίας τους.

Το καθού Ελληνικό Δημόσιο συνομολογεί ότι οι υπ'αριθμ. ΚΠ 284α, ΚΠ 341 και ΚΠ 367 ιδιοκτησίες δεν ωφελούνται, ενώ ισχυρίζεται ότι ωφελούνται οι λοιπές ιδιοκτησίες. Συναφής προς τους ισχυρισμούς του καθού Δημοσίου, όσον αφορά την, κατά τις απόψεις του, ωφέλεια των ιδιοκτησιών, είναι και η κατάθεση του μαρτυρά του Δ.

Κ., πολιτικού μηχανικού, υπαλλήλου της Κτηματικής Υπηρεσίας Ν. Έβρου κατά την οποία "Οι επιχειρήσεις θα έχουν πρόσωπο σε παράπλευρη οδό, δεν είναι δύσκολη η πρόσβαση τους σε αυτές, αντίθετα ευνοούνται, υπάρχουν κόμβοι για την εξυπηρέτηση των ... Η προσβασιμότητα πιστεύω βελτιώνεται, οι παράπλευροι οδοί κατά διαστήματα θα συνδέονται με την κύρια οδό με κόμβους, θα φωταγωγηθούν και θα κατασκευαστούν υδραυλικά έργα συλλογής και απορροής των ομβρίων".

Από τα ανωτέρω εκτεθέντα, αποδεικνύεται κατά την κρίση του Δικαστηρίου, ότι η ένδικη απαλλοτρίωση ουδεμία στην πραγματικότητα επέφερε ωφέλεια στις εναπομείνασες ΚΠ 284α, ΚΠ 321, ΚΠ 332, ΚΠ 334, ΚΠ 340, ΚΠ 341, ΚΠ 360, ΚΠ 361, ΚΠ 362, ΚΠ 367, ΚΠ 373, ΚΠ 386, ΚΠ 387, ΚΠ 389α και ΚΠ 389β ιδιοκτησίες των αιτούντων και συγκεκριμένα δεν αυξήθηκε η αξία ή η εκμεταλλευσιμότητά τους, ούτε επηρεάστηκε θετικώς οποιοδήποτε προσδιοριστικό της αξίας των εν λόγω ακινήτων στοιχείο.

Άλλωστε είναι αντιφατικό, καθόσον αφορά τις άνω ΚΠ 360, ΚΠ 334, ΚΠ 361, ΚΠ 362, ΚΠ 389α, ΚΠ 389β, ΚΠ 340, ΚΠ 373, ΚΠ 386, ΚΠ 387 και ΚΠ 321 ιδιοκτησίες να επιδικάζεται ιδιαίτερη αποζημίωση γι' αυτές (άρθρο 13 παρ. 4 ν. 2882/2001) για μείωση της αξίας των μη απαλλοτριωθέντων τμημάτων των ακινήτων και συγχρόνως να επιβεβαιώνεται ότι οι ιδιοκτησίες ωφελούνται σύμφωνα με το τεκμήριο (βλ.

σχ. Ι.Χορομίδη, Αναγκαστική Απαλλοτρίωση,έκδ.2004 σελ.997, απόφαση ΕΔΔΑ της 19-9-2002 Αζάς και λοιποί κατά Ελλάδας, Αρμ. ΝΣΤ'1887). Κατόπιν των ανωτέρω, συνάγεται ότι δεν υφίσταται το τεκμήριο ωφελείας υπέρ των απαλλοτριωθέντων ιδιοκτησιών των αιτούντων, αφού από τα ως άνω εκτιθέμενα προκύπτει ότι αυτές αντίθετα ζημιώθηκαν από την απαλλοτρίωση".

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο διέλαβε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντίφαση αιτιολογίες, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων. Ειδικότερα εκθέτει κατά τρόπο σαφή και επαρκή τα στοιχεία, τα οποία απαιτούνται για τη θεμελίωση του αιτήματος περί αναγνώρισης της ανυπαρξίας ωφέλειας των αναιρεσιβλήτων και περί ανατροπής του τεκμηρίου ωφελείας, όπως τα στοιχεία αυτά καθορίζονται διευρυμένα, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην παραπάνω νομική σκέψη, όπως ο αποκλεισμός της δυνατότητας για οικονομική εκμετάλλευση των εναπομεινάντων ακινήτων λόγω μείωσης της κάλυψης και δόμησης αυτών, καθώς και ο αποκλεισμός της δυνατότητας για απευθείας πρόσβαση στην κύρια οδό (αρτηρία) και αντίστροφα.

Επομένως, δεν υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ προβλεπομένη πλημμέλεια και πρέπει ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως να απορριφθεί ως αβάσιμος.

2. Με τον δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι δεν εφάρμοσε κατά τον καθορισμό της δικαστικής δαπάνης τη διάταξη του άρθρου 22 του ν. 3693/1957, που προβλέπει μειωμένη δικαστική δαπάνη για το Δημόσιο. Ο λόγος αυτός που εκτιμάται ως αιτίαση από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος και πρέπει να απορριφθεί. Διότι η διάταξη αυτή δεν ισχύει για τις δίκες των απαλλοτριώσεων (αρθρ. 18 παρ. 4 ν. 2882/2001), στις οποίες περιλαμβάνονται και εκείνες για την άρση του τεκμηρίου της ωφέλειας και του καθορισμού αποζημιώσεως για τα εναπομείναντα και εκείνα που εσφαλμένα αναφέρονται στον Κ.Π. ως αυτοαποζημιούμενα, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 17 παρ. 2 του Συντάγματος (ΑΠ 895/2010).

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων (αρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ), οι οποίοι παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 16-6-2010 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 368/2009 αποφάσεως του Εφετείου Θράκης. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 20 Ιανουαρίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ