Supreme Court dismisses appeal claiming failure to read evidence violates defendant's rights under Greek Criminal Procedure Code.

Απόφαση 2062 / 2008 (Β Ποιν. Διακ., ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 2062/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β' Ποινικό Τμήμα Διακοπών

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως), Ιωάννη Σίδερη - Εισηγητή, Νικόλαο Ζαΐρη, Νικόλαο Λεοντή και Γεωργία Λαλούση, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 5 Σεπτεμβρίου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αντωνίου Μύτη και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1, που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κων/νο Μπακογιάννη, περί αναιρέσεως της 123/2008 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Λαμίας. Με πολιτικώς ενάγοντες τους: 1) Ψ1 και 2) Ψ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Ηλιόπουλο. Με συγκατηγορούμενο τον Χ2.

Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Λαμίας, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 22.7.2008 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1297/12008.

Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I). Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 329, 331, 333, 364 παρ. 1 και 369 Κ.Π.Δ. προκύπτει ότι η λήψη υπόψη και η συνεκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας, ως αποδεικτικού στοιχείου εγγράφου το οποίο δεν αναγνώσθηκε κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο δημιουργεί απόλυτη ακυρότητα και ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Α` ΚΠΔ λόγο αναίρεσης, διότι έτσι παραβιάζεται η άσκηση του κατά το άρθρο 358 του ιδίου Κώδικα δικαίωμα του κατηγορουμένου να προβαίνει σε δηλώσεις, παρατηρήσεις και εξηγήσεις σχετικά με το αποδεικτικό αυτό μέσο. Αντίθετα, η μη ανάγνωση και η μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας εγγράφων, τα οποία υπάρχουν στο φάκελο της δικογραφίας δεν ιδρύει τους από το άρθρο 510 παρ. 1Α` και Β` ΚΠΔ λόγους αναίρεσης για ακυρότητα της διαδικασίας, εκτός εάν ο κατηγορούμενος είχε ζητήσει την ανάγνωση των εγγράφων αυτών και το δικαστήριο παρέλειψε ή αρνήθηκε να τα αναγνώσει, οπότε υπάρχει έλλειψη ακρόασης.

Ο αναιρεσείων επικαλείται ότι το εκδόν την προσβαλλόμενη απόφαση δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη και δεν εκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και την με αριθμ. ..... Έκθεση Ανίχνευσης Ναρκωτικών Ουσιών του Εργαστηρίου Τοξικολογίας Φαρμακοκινητικής του Γενικού Νοσοκομείου Πατρών " ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ", περί ανιχνεύσεως στο αίμα της θανούσης Α αιθυλικής αλκοόλης 0,44 gr./l αίματος, που δεν περιλαμβάνεται, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών της δίκης στα αναγνωστέα έγγραφα, και ούτε προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος ζήτησε την ανάγνωση αυτής.

Επομένως ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Β` του ΚΠΔ λόγος αναιρέσεως για έλλειψη ακροάσεως (ως εκτιμάται) από τη μη λήψη υπόψη της ως άνω εκθέσεως, εφόσον κατά τα προαναφερθέντα δεν προκύπτει ότι ζητήθηκε η ανάγνωσή της, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

II). Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 28 και 302 παρ. 1 του ΠΚ, προκύπτει ότι για τη θεμελίωση του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια απαιτείται να διαπιστωθεί ότι δεν καταβλήθηκε από το δράστη η επιβαλλόμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει, κάτω από τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, να καταβάλει, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική και ότι αυτός μπορούσε, με βάση τις προσωπικές του ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες, να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο τελεί σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή την παράλειψη.

Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη, κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠοινΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως, όταν αναφέρονται σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του Δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό που αποτελούν ενιαίο σύνολο και σε σχέση με τα αποδεικτικά μέσα, πρέπει, να προκύπτει με βεβαιότητα ότι έχουν ληφθεί υπόψη όλα στο σύνολό τους και όχι ορισμένα μόνο από αυτά. Για τη βεβαιότητα δε αυτή αρκεί να μνημονεύονται όλα, έστω κατά το είδος τους (μάρτυρες, έγγραφα κλπ), χωρίς ανάγκη ειδικότερης αναφοράς τους και μνείας του τι προέκυψε από καθένα, ενώ το γεγονός ότι εξαιρούνται ορισμένα αποδεικτικά μέσα δεν υποδηλώνει ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τα άλλα.

Δεν αποτελούν όμως λόγους αναιρέσεως η εσφαλμένη εκτίμηση εγγράφων, η εσφαλμένη αξιολόγηση των καταθέσεων των μαρτύρων, η παράλειψη αναφοράς και αξιολογήσεως κάθε αποδεικτικού στοιχείου χωριστά και η παράλειψη της μεταξύ τους αξιολογικής συσχετίσεως των αποδεικτικών στοιχείων, καθόσον στις περιπτώσεις αυτές πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό σε συνδυασμό με το διατακτικό της προσβαλλόμενης 123/2008 αποφάσεώς του, τα οποία ως ενιαίο σύνολο παραδεκτώς αλληλοσυμπληρώνονται, το Τριμελές Εφετείο (Πλημμελημάτων) Λαμίας δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση των κατ' είδος αναφερομένων στην ίδια απόφαση αποδεικτικών μέσων, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά : " Την 10.11.2000 και περί ώρα 22.15 περίπου, στην ...

θέση της Ν.Ε.Ο Ιτέας - Ναυπάκτου, ο πρώτος κατηγορούμενος Χ2, οδηγός του υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ..... ΙΧΦ αυτοκινήτου, έχοντας κατεύθυνση προς ..... Φωκίδας, ακινητοποίησε αυτό (στις 10 η ώρα το πρωί) λόγω βλάβης, σε χώρο που δεν επιτρέπεται στάθμευση, αλλά σε απόσταση 0,20 εκατοστά από την οριογραμμή της Ν.Ε.Ο. Ιτέας - Ναυπάκτου και στο χώρο που δημιουργούνταν από τη διασταύρωση της ως άνω οδού με δημοτική ανώνυμη οδό, που οδηγούσε από τον οικισμό .....

προς τη Ν.Ε.Ο. οδό. Ο δεύτερος κατηγορούμενος, Χ1, ιδιοκτήτης του φορτηγού αυτοκίνητο, προσήλθε στο χώρο όπου είχε ακινητοποιηθεί τούτο, με το υπ' αριθμ. ..... Ι.Χ.Φ αυτοκίνητό του, το οποίο στάθμευσε παραπλεύρως του ακινητοποιημένου φορτηγού και σε χώρο που δεν επιτρέπεται (στην έξοδο διασταυρώσεως, με σκοπό να επιδιορθώσει τη βλάβη του φορτηγού.

Στην επιδιόρθωση της βλάβης προέβαινε ο δεύτερος κατηγορούμενος και κατά τη διάρκεια της νύκτας, χωρίς να έχει τοποθετήσει το προειδοποιητικό τρίγωνο, αλλά και προειδοποιητικά σημάδια, ότι στο σημείο εκείνο υπήρχε εμπόδιο, τουλάχιστον 80 μέτρα μακριά από το φορτηγό, όπως απαιτούνταν κατά νόμο αλλά και λόγω της στενότητας της οδού, που διέθετε ένα μόνο ρεύμα ανά κυκλοφορία.

Χρησιμοποιούσε δε για να βλέπει προβολέα, που είχε τοποθετήσει πίσω από το φορτηγό αυτοκίνητο του και προς το σημείο της οδού. Το φως του προβολέα αυτού που ήταν εξαιρετικά έντονο, όπως κατάθεσε και άλλος διερχόμενος οδηγός, θάμπωσε την όραση της Α, η οποία οδηγούσε το υπ' αριθμ. ..... Ι.Χ.Ε αυτοκίνητό της, με αποτέλεσμα να επιπέσει στο σταθμευμένο φορτηγό αυτοκίνητο και να υποστεί κρανιοεγκεφαλική κάκωση, από την οποία επήλθε ο θάνατός της.

Και είναι μεν αληθές ότι η θανατωθείσα έτρεχε με ταχύτητα μεγαλύτερη της αναμενομένης για τις συνθήκες της οδού, εφόσον υπήρχαν ίχνη τροχοπέδησης 35 μ., τα οποία διακόπηκαν λόγω της σύγκρουσης, αλλά το ατύχημα δεν θα αποφευγόταν εάν έβαινε με μικρότερη ταχύτητα, εφόσον και οι προηγηθέντες οδηγοί κατέθεσαν ότι με δυσκολία απέφυγαν τη σύγκρουση, λόγω της θάμπωσης από τον προβολέα, ......

επομένως, ανεξαρτήτως τυχόν συνυπαιτιότητας της θανούσας ..., πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι οι κατηγορούμενοι ένοχοι ανθρωποκτονίας από αμέλεια...". Ακολούθως, με βάση όσα αναφέρθηκαν το Τριμελές Εφετείο κήρυξε ενόχους τους κατηγορουμένους και επέβαλε στον ήδη αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο, για την αποδιδόμενη σ' αυτόν αξιόποινη πράξη της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, ποινή φυλακίσεως 16 μηνών, την οποία μετέτρεψε προς 4,40 ευρώ ημερησίως.

Με βάση τις παραπάνω παραδοχές το Δικαστήριο της ουσίας διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την κατά τα ανωτέρω απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκθέτει σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του άνω εγκλήματος, για το οποίο καταδικάσθηκε ο αναιρεσείων, τις αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και τους συλλογισμούς με βάση τους οποίους έκανε την υπαγωγή τους στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 28, 94 παρ. 1 και 302 παρ. 1 ΠΚ, τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε.

Ειδικότερα, αναφέρονται στην αιτιολογία τα αποδεικτικά μέσα κατά το είδος τους (μάρτυρες, έγγραφα και απολογίες των κατηγορουμένων), από τα οποία το Δικαστήριο συνήγαγε τα περιστατικά που εκτέθηκαν και οδηγήθηκε στην καταδικαστική του κρίση, δεν υπάρχει δε ανάγκη αναφοράς και του τι προέκυψε από κάθε αποδεικτικό μέσο, ούτε της αξιολογήσεώς του.

Επίσης, υπάρχει στις αιτιολογίες της αποφάσεως σαφής παραδοχή ότι το πιο πάνω αξιόποινο αποτέλεσμα του θανάτου της Α οφείλεται σε μη συνειδητή αμέλεια των κατηγορουμένων, γιατί από έλλειψη της προσοχής που όφειλαν κατά τις περιστάσεις και μπορούσαν να καταβάλουν δεν προέβλεψαν αυτό, ουδεμία δε ασάφεια δημιουργείται, σε σχέση προς το στοιχείο του αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της εξ αμελείας πράξεως και του αποτελέσματος που επήλθε, εκ των επικουρικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως σχετικά " με την πιθανή κίνηση ετέρου αυτοκινήτου που εισήλθε πιθανόν λόγω θάμβωσης στο ρεύμα κυκλοφορίας της παθούσης και που την ανάγκασε να κινηθεί προς τα δεξιά, όπου και συγκρούσθηκε με τα σταθμευμένα αυτοκίνητα του κατηγορουμένου", καθ' όσον η αιτία που προκάλεσε το επελθόν αποτέλεσμα είναι η ίδια, δηλαδή η χρήση εκτυφλωτικού προβολέα και η κατά τα προεκτεθέντα στάθμευση των αυτοκινήτων σε μη επιτρεπόμενο σημείο, τελεί δε σε άμεση αιτιότητα προς το ως αποτέλεσμα.

Επομένως, είναι αβάσιμες οι αντίθετες αιτιάσεις του αναιρεσείοντος ότι δηλαδή δεν εκτίθενται ειδικώς και σαφώς τα αποδεικτικά μέσα, ο τρόπος, οι λόγοι, τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία το Δικαστήριο πείστηκε για την ενοχή του, ούτε εκτίθενται οι νομικοί συλλογισμοί βάσει των οποίων υπήγαγε αυτά στις άνω ποινικές διατάξεις που εφάρμοσε.

Η από τον κατηγορούμενο διάφορη αξιολόγηση των αποδεικτικών μέσων και η διαφορετική από αυτόν παρουσίαση των συνθηκών τελέσεως του ατυχήματος, με την επίκληση εγγράφου, το οποίο δεν περιλαμβάνεται στα αναγνωστέα και ούτε, καθώς προκύπτει από την επισκόπηση των πρακτικών της δίκης, ζητήθηκε η ανάγνωση του, είναι απαράδεκτη γιατί βάλλει κατά της περί τα πράγματα κρίσης του δικαστηρίου της ουσίας.

Συνεπώς και ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ` ΚΠΔ λόγος αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Απορριπτέος τέλος ως απαράδεκτος είναι ο λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι είναι εσφαλμένη η κρίση του Εφετείου για την επιβολή σ' αυτόν της εξόχως υψηλής ποινής των 16 μηνών, καθ' όσον η επιμέτρηση της ποινής, μέσα στα όρια που διαγράφει το άρθρο 79 του Π.Κ., ανήκει στην κυριαρχική και ανέλεγκτη του δικαστηρίου της ουσίας. Μετά από αυτά, πρέπει να απορριφθεί η αναίρεση και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα και στη δικαστική δαπάνη των παραστάντων πολιτικώς εναγόντων (άρθρα 583 παρ. 1 ΚΠΔ και 176, 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 22.7.2008 αίτηση του Χ1 για αναίρεση της 123/2008 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Λαμίας. Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε διακόσια είκοσι (220) ευρώ και στη δικαστική δαπάνη των πολιτικώς εναγόντων την οποία ορίζει σε πεντακόσια (500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Σεπτεμβρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 25 Σεπτεμβρίου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ